II SA/Gd 156/24

II SA/Gd 156/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Jolanta Górska /przewodniczący/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 221 ust. 1, art. 72 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. nr SKO Gd/1971/22 w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarga P. SA, dalej jako skarżąca spółka, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. o nr SKO Gd/1971/22 w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu została wniesiona w następującym stanie sprawy:
W dniu 21 grudnia 2021 r. skarżąca spółka złożyła pismo zatytułowane "wniosek o zmianę stawki procentowej. opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa". We wniosku tym spółka zwróciła się o zmianę stawki procentowej z 3% na 1% opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, ze względu na wykorzystywanie na cele publiczne nieruchomości gruntowych składających się z:
działek oznaczonych ewidencyjnymi numerami: [...] o pow. 1,2755 ha, [...] o pow. 1,9912 ha, [...] o pow. 14,9731 ha - o łącznej powierzchni 18,2398 ha, położonych w G., objętych księgą wieczystą KW Nr [...],
działek oznaczonych ewidencyjnymi numerami: [...] o pow. 0,0131 ha, [...] o pow. 0,5438 ha - o łącznej powierzchni 0,5569 ha, położonych w G., objętych księgą wieczystą KW Nr [...],
działki oznaczonej ewidencyjnym numerem: [...] o pow. 0,2111 ha, położonej w G., objętej księgą wieczystą KW Nr [...],
działki oznaczonej ewidencyjnym numerem: [...] o pow. 0,2487 ha, położonej w G., objętej księgą wieczystą KW Nr [...],
działek oznaczonych ewidencyjnymi numerami: [...] o pow. 23,8284 ha, [...] o pow. 12,2786 ha, [...] o pow. 0,2718 ha, [...] o pow. 0,4306 ha, [...] o pow. 0,7217 ha - o łącznej powierzchni 37,5311 ha, położonych w G., objętych księgą wieczystą KW Nr [...],
działki oznaczonej ewidencyjnym numerem: [...] o pow. 0,0717 ha, położonej w G., objętej księgą wieczystą KW Nr [...],
działki oznaczonej ewidencyjnym numerem: [...] o pow. 0,0600 ha, położonej w G., objętej księgą wieczystą KW Nr [...],
- działek oznaczonych ewidencyjnymi numerami: [...] o pow. 0,0579 ha, [...] o pow. 0,1834 ha - o łącznej powierzchni 0,2413 ha, położonych w G., objętych księgą wieczystą KW Nr [...],
Spółka skarżąca w uzasadnieniu wskazała, że powyższe nieruchomości stanowią kompleks działek ewidencyjnych, na których znajduje się przedsiębiorstwo [...] E. (P. w G.) wytwarzająca ciepło i energię elektryczną. Jak wskazuje skarżąca spółka przedmiotowe działki tworzą zorganizowaną całość dla obiektów energetycznych wraz z obiektami, budowlami i infrastrukturą technologiczną wytwarzania ciepła Przylegają one; do siebie i pełnią różnorodne funkcje dla bezpiecznego i właściwego porządku technologicznie i organizacyjnie zaplanowanego w kontekście dojazdu (dostępu) do każdego z obiektów oraz urządzeń energetycznych, celem zabezpieczenia ciepła i zapewnienia ciągłości utrzymania ruchu w procesie wytwarzania ciepła i energii elektrycznej.
Część ze wspomnianych działek tworzy kolejowy ciąg dojazdu z możliwością dowozu np. węgla, paliw oraz wywozu odpadów. Na części działek położone są: budynki, budowle liniowe, kubaturowe oraz infrastruktura podziemna oraz naziemna. Pozostałe działki pełnią pomocniczą funkcję w procesie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, w tym komunikacyjną czy składową. Zdaniem skarżącej spółki na ww. terenie rozlokowane są obiekty ściśle związane z układami technologicznymi oraz urządzeniami wytwórczymi wykorzystywanymi w procesie wytwarzania energii elektrycznej oraz ciepła, stanowiącymi spójny element systemu ciepłowniczego w E. Prowadzona działalność w elektrociepłowni obejmuje zgodnie z zapisami KRS: wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucję energii elektrycznej, wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych, wytwarzanie paliw gazowych. Jak wskazuje spółka skarżąca swoją działalność w zakresie wytwarzania energii elektrycznej i ciepła, zakład prowadzi w oparciu o koncesje wydawane przez Urząd Regulacji Energetyki.
Jak argumentuje skarżąca spółka urządzenia i obiekty energetyczne służące do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła oraz cała infrastruktura im towarzysząca są niezbędne do wytwarzania, produkcji oraz przesyłu prądu i ciepła tworząc ciąg technologiczny służący elektrociepłowni do realizacji celu publicznego w sposób ciągły, to jest wytwarzaniu i dostarczaniu energii klientom, w tym odbiorcom końcowym. Możliwość wykorzystania tych nieruchomości na inne cele niż wyżej wskazane jest zdecydowanie wykluczone.
Skarżąca spółka podniosła we wniosku, że stawka roczna za powyżej wskazane nieruchomości oddane w użytkowanie wieczyste winna zostać zmieniona z 3% na 1% ze względu na wykorzystywanie tych nieruchomości na cele publiczne, na podstawie art. 221 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344), dalej u.g.n.. Przywołała też w tym zakresie uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2020 r., sygn.. III CZP 58/19, cytując: "użytkownik może - bez ograniczeń czasowych - wystąpić do właściwego organu z. żądaniem dokonania aktualizacji opłaty rocznej, także wtedy, gdy wartość nieruchomości wprawdzie nie ulegnie zmianie, lecz zmianie uległa ustawowa wysokość stawki procentowej, a mimo to właściwy organ nie podjął aktualizacji uwzględniającej tę zmianę". Dotychczasowa kwalifikacja przedmiotowych nieruchomości do opłaty rocznej w stawce 3% ceny wynikała z tego, iż uznano je na gruncie obowiązującej aktualnie u.g.n. "za pozostałe nieruchomości gruntowe" zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt. 5 u.g.n., a co nie w każdym przypadku wynikało wprost z decyzji Wojewody Gdańskiego. W decyzjach tych jak i umowach o oddanie nieruchomości w użytkowanie nie określono jednoznacznie celu, na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. W takiej sytuacji zgodnie z art. 221 ust. 3 u.g.n. stawkę procentową opłaty rocznej należy przyjąć stosownie, co do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości, a cel ten należy traktować jako cel publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.g.n.. Dodatkowo spółka zaznaczyła, że do zmiany sposobu korzystania z nieruchomości, a w konsekwencji do zmiany celu użytkowania wieczystego nigdy nie doszło.
Prezydent Miasta Gdańska w dniu 20 stycznia 2022 r. zajął stanowisko, w którym odmówił zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z 3% na 1% z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości obejmujących stanowiące własność Skarbu Państwa działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami: [...]-[...]. Jak wskazał organ, działając na podstawie art. 73 ust. 2 u.g.n., po szczegółowym rozważeniu okoliczności sprawy brak jest podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącej spółki. W piśmie tym organ wskazał, że od odmowy zmiany stawki procentowej przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w trybie i na zasadach określonych w art. 78-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Pismem z dnia 1 marca 2022 r. skarżąca spółka za pośrednictwem Prezydenta Miasta Gdańska złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W piśmie tym zatytułowanym "Wniosek o ustalenie, że odmowa zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona". Skarżąca powieliła w odwołaniu argumenty zawarte we wniosku.
Postanowieniem z dnia 29 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o zwrocie wniosku skarżącej spółki. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, że we wniosku wskazano, iż nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na wykorzystywanie tych nieruchomości na cele publiczne. Dalej podał, że zgodnie z art. 73 ust 1-2f u.g.n., jeżeli po oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu użytkowania wieczystego, z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego występuje właściwy organ albo użytkownik wieczysty. Organ wskazał również, że w przypadku złożenia przez użytkownika wieczystego, o którym mowa w ust. 2 lub 2b właściwy organ przedstawia pisemne stanowisko w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
Kolegium uznało więc, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zajął stanowisko odmawiając wnioskowanej przez użytkowników wieczystych zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego z 3 % na 1% oraz nie przedstawił swojego stanowiska co do działek nr [...]-[...]. Jak wskazuje organ II instancji od 15 sierpnia 2019 roku zmianie uległy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obecnie od stanowiska organu lub też nie zajęcia przez organ stanowiska nie przysługuje wniosek o ustalenie, iż stanowisko organu jest nieprawidłowe. Jeżeli organ nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawił stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Kolegium zwróciło więc wniosek skarżącej spółce z pouczeniem, iż może wnieść powództwo w powyższej sprawie do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości.
Na postanowienie to złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu:
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 oraz art. 78-81 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez nieprawidłową ich wykładnię w okolicznościach niniejszej sprawy i przyjęcie, że każde postępowanie związane z ustalaniem opłat za użytkowanie wieczyste jest postępowaniem przed sądem powszechnym i w przedmiotowym zakresie wykluczony jest tzw. tryb mieszany administracyjno-sądowy, podczas gdy z dniem 15 sierpnia 2019 r. nie uległ zmianie art. 221 u.g.n. w sposób, który wykluczałby stosowanie trybu mieszanego administracyjno-sądowego w zakresie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania;
naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 221 ust. 1 i 2 u.g.n. w związku z art. 72 u.g.n. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca oparła wniosek o zmianę stawki opłaty rocznej z 3% na 1% na przesłance wystąpienia trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości z uwagi na wykorzystywanie ich na cele publiczne, podczas gdy Skarżąca wyraźnie przeciwnie wskazała tak we wniosku do Prezydenta Miasta Gdańska jak i do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że nie doszło do trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących przedmiot wniosku Skarżącej a wskazując wyraźnie, że nieruchomości są wykorzystywane na cel publiczny w rozumieniu u.g.n. a przypisanie im stawki 3% wynikało z błędnej klasyfikacji tych nieruchomości, w tym w istotnej części dokonanej jeszcze przed wejściem w życie u.g.n.;
naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art., 77 §1 i 2 k.p.a., a także art. 79a k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 81 a k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób nieodpowiadający wymogom wywodzonej z tych przepisów regulacji, a mianowicie zaniechanie ustalenia przesłanek pozwalających na zmianę stawki procentowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego w zakresie objętym wnioskiem podczas gdy takie postępowanie dowodowe było możliwe do przeprowadzenia nie tylko w oparciu
o dokumenty przedłożone przez Skarżącą, ale także w oparciu o jawne rejestry (fakty notoryjne);
- naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 66 § 3 w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i § 2 oraz w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, w tym zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a. w sytuacji, w której nie podlegał on zastosowaniu i poprzez de facto utrzymanie w mocy decyzji odmownej Prezydenta Miasta Gdańska z 20 grudnia 2022 r. oraz nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych przez Skarżącą w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Gdańska, podczas gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, a konieczny do wyjaśnienia, zakres, sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;
naruszenie przepisów prawa proceduralnego (zasad ogólnych postępowania administracyjnego), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a., art. 7b k.p.a. oraz art. 8 i 12 k.p.a. poprzez: (i) przyjęcie niewłaściwej przesłanki jako podstawy żądania Skarżącej stanowiącej podstawę orzekania, (ii) pominięcie wniosków dowodowych Skarżącej i (iii) uznanie przez organ swojej niewłaściwości, opartej na nieadekwatnej wykładni przepisów prawa materialnego.
W skardze skarżąca spółka wniosła, na podstawie art. 145 § 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a., o uchylenie Postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Gdańsku oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, że zgodnie art. 221 ust. 1 u.g.n. przepisy art. 72 ust. 3 u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem nieruchomości, dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone w wysokości powyżej 3%. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonuję właściwe organy stosując tryb postępowania określony w art. 78-81 u.g.n. Zgodnie z art. 221 ust. 3 u.g.n., jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości. Jak podaje dalej skarżąca spółka w judykaturze oraz w poglądach doktryny zgodnie przyjmuje się, że dla zastosowania przewidzianego ww. przepisami trybu zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie jest konieczna trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. W sposób szczególny wskazuje się przy tym na przypadek nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste jeszcze przed wejściem w życie przepisów u.g.n., a co za tym idzie w okresie odmiennego uregulowania stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego.
Zgodnie z art. 72 ust. 3 pkt. 4 u.g.n. wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana i wynosi 1% ceny w przypadku nieruchomości gruntowych oddanych na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i inne cele publiczne. Jak zaznacza skarżąca spółka zarówno we wniosku do Prezydenta Miasta Gdańska, jak i we wniosku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wskazała, iż "Urządzenia i obiekty energetyczne służące do wytwarzania energii elektrycznej i ciepła oraz cała infrastruktura im towarzysząca są niezbędne do wytwarzania, produkcji oraz przesyłu prądu i ciepła tworząc ciąg technologiczny służący elektrociepłowni do realizacji celu publicznego w sposób ciągły -wytwarzaniu i dostarczaniu energii klientom, w tym odbiorcom końcowym. Możliwość wykorzystania przestrzeni/powierzchni tych nieruchomości na inne cele niż wyżej wskazane jest zdecydowanie wykluczona". Wniosek o zmianę stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie był motywowany przesłanką trwałej zmiany sposobu korzystania, gdyż cel i sposób korzystania z gruntu był od początku zawarcia umowy użytkowania jednolity oraz był on nakierowany na działalność celu publicznego, co w świetle przytoczonego art. 72 ust. 3 pkt. 4 u.g.n. stanowi przesłankę określenia stawki opłaty rocznej w wysokości 1% ceny, a nie 3%. Skarżąca spółka w rozpoznawanej sprawie wystąpiła bowiem, na podstawie art. 73 ust. 2 w zw. z art. 72 ust. 3 pkt 4 oraz w zw. z art. 6 pkt 2 i 4 oraz w zw. z art. 81 oraz w zw. z art. 221 u.g.n, z wnioskiem o zmianę stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego dotyczącej nieruchomości gruntowych, stanowiącej własność Skarbu Państwa, i ustalenie stawki opłaty rocznej w odniesieniu do 1% wartości nieruchomości stosownie do art. 72 ust. 3 pkt 4 u.g.n., a zatem zmianę stawki procentowej z 3% na 1%. W ocenie skarżącej spółki, powoływane przez Kolegium przepisy art. 73 ust. 2d i art. 73 ust. 2g u.g.n. nie mają zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Użytkownik wieczysty nie wystąpił z wnioskiem o zmianę celu użytkowania wieczystego, lecz o zmianę stawki procentowej na podstawie art. 221 u.g.n. Jak wskazuje skarżąca spółka Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie tylko wybiórczo i dowolnie rozpatrzyło zgromadzone w sprawie dowody, ale nadto pominęło szereg wniosków dowodowych, które mogły prowadzić de prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku dokonało nadto błędnej wykładni przepisu art. 73 u.g.n. zakładając, że w związku z nowelizacją u.g.n., od 15 sierpnia 2019 r. nie przysługuje stronie wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o ustalenie, iż stanowisko organu jest nieprawidłowe oraz że zgodnie z rzeczową zmianą, niedopuszczalna jest droga postępowania administracyjnego do wszystkich spraw związanych z opłatami za użytkowanie wieczyste i jedyną drogą odwołania przysługującą stronie jest postępowanie przed sądem powszechnym. W postępowaniu przed organem I oraz II instancji doszło zatem do naruszenia szeregu przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które to naruszenie w przypadku tych drugich miały istotny wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a..
Skarżąca spółka w piśmie z dnia 29 lutego 2024 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ II instancji wskazał błędnie, iż rozpatrywał wniosek o zmianę stawki opłaty rocznej, a nie zmianę wysokości opłaty, podczas gdy, zgodnie z przepisami u.g.n., opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej od wartości nieruchomości gruntowej, są to zatem wartości sprzężone i aby ustalić wysokość opłaty należy również ustalić wysokość stawki rocznej opłaty. Skarżąca spółka pozostała na stanowisku, że organ nie przeprowadził analizy prawnej i faktycznej niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuję:
Skarga okazała się uzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2023 r. o nr SKO Gd/1971/22 w przedmiocie zwrotu wniosku w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazano art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) - dalej jako k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiotowej sprawie skarżąca na podstawie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1991 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j Dz. U. z 2023 r, poz. 344) - dalej jako u.g.n., wniosła o zmianę celu użytkowania wieczystego, a w tej sytuacji stosownie do art. 73 ust. 2e u.g.n., po przedstawieniu przez właściwy organ pisemnego stanowiska, w którym nie zgadza się na zmianę celu użytkowania wieczystego lub nie przedstawiono stanowiska, użytkownik wieczysty może wnieść powództwo do sądu powszechnego właściwego ze względu na położenie nieruchomości. Prezydent Miasta Gdańska w dniu 20 stycznia 2022 r. zajął stanowisko negatywne w stosunku do żądań skarżącej, co do części nieruchomości oraz nie zajął tego stanowiska w pozostałym zakresie. W tej sytuacji właściwym w sprawie jest sąd powszechny. Dlatego zdaniem organu zasadnym było wydanie postanowienia na podstawie art. 66 §3 k.p.a.
W ocenie Sądu stanowisko takie jest co najmniej przedwczesne.
Zauważyć bowiem należy, iż skarżąca we wniosku z dnia 21 grudnia 2021 r., skierowanym do Prezydenta Miasta Gdańska o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa wskazała, iż jest to uzasadnione wykorzystaniem ich na cele publiczne. Przy czym skarżąca w toku całego postępowania podkreślała, iż nie nastąpiła zmiana celu użytkowania tych nieruchomości lecz cel ten nie był prawidłowo określony. Co więcej, we wniosku tym skarżąca przywołała art. 221 ust. 3 u.g.n., zgodnie z którym, jeżeli przy oddaniu nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste nie został określony cel, na który nieruchomość była oddana, stawkę procentową opłaty rocznej przyjmuje się stosownie do celu wynikającego ze sposobu korzystania z nieruchomości.
Zgodnie z art. 221 ust. 1 u.g.n. przepisy art. 72 ust. 3 stosuje się odpowiednio do nieruchomości gruntowych oddanych w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem nieruchomości, dla których stawki procentowe opłat rocznych zostały ustalone w wysokości powyżej 3%. Zmiany wysokości stawek procentowych opłat rocznych dokonują właściwe organy stosując tryb postępowania określony w art. 78-81.
Przepis art. 72 ust. 3 określa, że wysokość stawek procentowych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego jest uzależniona od określonego w umowie celu, na jaki nieruchomość gruntowa została oddana, i wynosi:
za nieruchomości gruntowe oddane na cele obronności i bezpieczeństwa państwa, w tym ochrony przeciwpożarowej - 0,3% ceny;
za nieruchomości gruntowe pod budowę obiektów sakralnych wraz z budynkami towarzyszącymi, plebanii w parafiach diecezjalnych i zakonnych, archiwów i muzeów diecezjalnych, seminariów duchownych, domów zakonnych oraz siedzib naczelnych władz kościołów i związków wyznaniowych - 0,3% ceny;
za nieruchomości gruntowe na działalność charytatywną oraz na niezarobkową działalność: opiekuńczą, kulturalną, leczniczą, oświatową, wychowawczą, naukową lub badawczo-rozwojową - 0,3% ceny;
3a) za nieruchomości gruntowe oddane na cele rolne -1 % ceny;
3b) za nieruchomości gruntowe, na których położone są garaże lub stanowiska postojowe niewykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej albo nieruchomości przeznaczone na te cele -1 % ceny;
za nieruchomości gruntowe oddane na cele mieszkaniowe, na realizację urządzeń infrastruktury technicznej i innych celów publicznych oraz działalność sportową -1% ceny;
4a) za nieruchomości gruntowe na działalność turystyczną - 2% ceny;
za pozostałe nieruchomości gruntowe - 3% ceny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie rozważyło czy w sprawie nie ma zastosowania art. 221 u.g.n. W szczególności nie ustaliło, czy nieruchomości wskazane we wniosku skarżącej zostały oddane w użytkowanie wieczyste przed dniem 1 stycznia 1998 r. oraz czy określono cel, na który nieruchomość była oddana. W konsekwencji nie rozważyło, czy w sprawie nie mają zastosowania art. 78 - art. 81 u.g.n.
Wbrew żądaniu skarżącej przedwcześnie uznano, iż w sprawie mają zastosowanie art. 73 ust. 2, a organ nie jest właściwy w sprawie stosownie do art. 73 ust. 2e u.g.n.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 tej ustawy.