II SA/Gd 1544/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-01-27
NSAbudowlanewsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniezmiana sposobu użytkowaniainteresy osób trzecichizolacyjność akustycznaizolacyjność cieplnanadzór budowlanysamowola budowlanaochrona środowiskahałas

WSA w Gdańsku uchylił decyzję WINB zezwalającą na użytkowanie lokalu lodziarni, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia jej interesów jako strony sąsiadującej, w tym kwestii izolacyjności ściany dzielącej lokale.

Skarżąca H. K. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy pozwolenie na użytkowanie lokalu lodziarni wydane przez Prezydenta Miasta. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym kwestii izolacyjności cieplnej i akustycznej ściany dzielącej lokale. WSA w Gdańsku uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że organy administracji nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności zarzutów skarżącej dotyczących wpływu działalności lodziarni na jej sąsiedni lokal oraz naruszenia zasady równego traktowania obywateli, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy pozwolenie na użytkowanie lokalu lodziarni wydane przez Prezydenta Miasta. Prezydent Miasta udzielił pozwolenia D. D. M. na użytkowanie lokalu lodziarni o pow. 105,2 m² po wcześniejszym nakazie wykonania inwentaryzacji i doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, związanych z powiększeniem lodziarni o część lokalu mieszkalnego bez stosownej decyzji o zmianie sposobu użytkowania. Skarżąca H. K., właścicielka sąsiedniego lokalu, podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia jej uzasadnionych interesów, w szczególności w zakresie izolacyjności cieplnej i akustycznej ściany dzielącej lokale, a także zarzucała organom naruszenie zasady równego traktowania obywateli, wskazując, że jej własny wniosek o zmianę przeznaczenia lokalu został odrzucony z podobnych przyczyn. WINB utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uznając, że D. D. M. spełniła nałożone obowiązki, a zarzuty skarżącej dotyczące ochrony interesów osób trzecich nie znalazły podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego i nie ustosunkowały się do konkretnych zarzutów skarżącej dotyczących wpływu działalności lodziarni na jej lokal oraz naruszenia zasady równego traktowania. Sąd podkreślił, że legalizacja samowoli nie może stawiać inwestora w lepszej sytuacji niż obywatela działającego zgodnie z prawem, a organy były zobowiązane zbadać, czy przedmiotowa ściana spełnia wymogi i czy nie wystąpią negatywne skutki dla skarżącej. Sąd uznał, że naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 7, 77 k.p.a.) i materialnego (art. 5 Prawa budowlanego) miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie zbadały wyczerpująco materiału dowodowego i nie ustosunkowały się do konkretnych zarzutów skarżącej dotyczących wpływu działalności lodziarni na jej lokal oraz naruszenia zasady równego traktowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia wykonania obowiązków nałożonych decyzją w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nie badając zasadności podnoszonych zarzutów dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym kwestii izolacyjności ściany dzielącej lokale. Organ odwoławczy nie poddał merytorycznej ocenie zarzutów skarżącej, co stanowiło naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.b. art. 5 § 1

Prawo budowlane

Projektując i budując obiekt budowlany należy zapewnić poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym ochrony przed hałasem, wibracjami, zakłóceniami elektrycznymi, promieniowaniem. Ochrona ta obejmuje także zapewnienie odpowiedniej izolacyjności cieplnej i akustycznej przegród.

P.b. art. 59 § 1

Prawo budowlane

Udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego następuje po przeprowadzeniu kontroli i stwierdzeniu zgodności wykonanych robót z przepisami, w tym z przepisami dotyczącymi ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej działa w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest załatwić sprawę, wydając decyzję, w której rozstrzygnie o żądaniu strony.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

P.b. art. 59 § 2

Prawo budowlane

Możliwość uzależnienia użytkowania obiektu od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych.

P.b. art. 71

Prawo budowlane

Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga uzyskania decyzji administracyjnej.

P.b. art. 51 § 1

Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w przypadku samowolnej zmiany sposobu użytkowania.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uchylenia decyzji, sąd może orzec o jej niewykonalności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy przepisów Prawa budowlanego dotyczących ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (izolacyjność ściany). Naruszenie przez organy zasady równego traktowania obywateli (odmienne rozstrzygnięcia w tożsamych stanach faktycznych). Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy. Brak należytego ustosunkowania się organów do zarzutów skarżącej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o spełnieniu przez D. D. M. obowiązków nałożonych decyzją w trybie art. 51 Prawa budowlanego jako wystarczającej do wydania pozwolenia na użytkowanie. Argumentacja organów o odrębności postępowań dotyczących lokali D. D. M. i H. K.

Godne uwagi sformułowania

Legalizacja samowoli nie może stawiać decydującego się na nią w lepszej sytuacji niż obywatela starającego się wznieść obiekt bądź zmienić jego przeznaczenie zgodnie z przepisami. Organy ograniczyły się jedynie do stwierdzenia faktu złożenia dokumentacji, lecz obligowane były zbadać zasadność podnoszonych zarzutów. Podjęcie przez organy dwóch odmiennych rozstrzygnięć w sprawach, w których wystąpiły zbieżne stany faktyczne, musi budzić uzasadnione wątpliwości. Organ prowadzący postępowanie powinien wykazać daleko idące zrozumienie dla sprawy i dokonać dokładnego i pełnego zbadania stanu faktycznego.

Skład orzekający

Janina Guść

przewodniczący

Jolanta Górska

członek

Tamara Dziełakowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie interesów stron sąsiadujących w procesie budowlanym i jak organy powinny dbać o zasadę równego traktowania obywateli, nawet w odrębnych postępowaniach.

Sąsiad kontra lodziarnia: Sąd uchyla pozwolenie na użytkowanie lokalu z powodu niedostatecznej ochrony interesów sąsiada.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1544/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Górska
Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 października 2003 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od organu na rzecz skarżącej kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia 9 czerwca 2003 r., po rozpatrzeniu wniosku D. D. M., na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 106 poz. 1126 ze zm. ) oraz art. 104 k.p.a., udzielił pozwolenia na użytkowanie lokalu użytkowego - lodziarni [...] o pow. 105,2 m² przy ul. [...] w S.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące okoliczności:
Decyzją z dnia 12 listopada 2002 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D. D. M. wykonanie inwentaryzacji budowlanej zrealizowanych w lodziarni [...] robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...], orzeczenia technicznego o zgodności wykonanych robót z przepisami wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami, a w przypadku niezgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami, określenie zakresu robót eliminujących te niezgodności i ich wykonanie.
W 1998 r. istniejący lokal użytkowy - lodziarnia został powiększony o pomieszczenia lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni 42,2m2. Zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lodziarnię została wykonana bez uzyskania od organu architektoniczno-budowlanego stosownej decyzji o zmianie sposobu użytkowania części obiektu, co stanowiło naruszenie art. 71 Prawa budowlanego i skutkowało podjęciem działań organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
D. d. M. przedłożyła ekspertyzę techniczną z dnia 25 lutego 2003 r. zawierającą wymienione w decyzji elementy, to jest inwentaryzację lokalu użytkowego wraz z opisem wykonanych robót, orzeczenie techniczne potwierdzające wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami, postanowienie Powiatowego Terenowego Inspektora Sanitarnego wyrażające zgodę na działalność lodziarni po przebudowie, postanowienie Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej wyrażające zgodę na użytkowanie lodziarni, stanowisko Państwowej Inspekcji Pracy zezwalające na użytkowanie lokalu, oraz dokumenty potwierdzające prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na zawiadomienie o toczącym się postępowaniu w przedmiotowej sprawie wpłynęło pismo radcy prawnego M. R., pełnomocnika pani H. K., wnoszące zastrzeżenia do przedstawionej dokumentacji i wnioskujące o wstrzymanie wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie lodziarni. W uzasadnieniu podano, że "Pani H. K. mimo podejmowania szeregu działań nie uzyskała zezwolenia na wykonywanie w lokalu będącym jej własnością (sąsiadującym z przedmiotową lodziarnią) działalności gospodarczej, w szczególności ze względu na sprzeciw ze strony pani D. D. M., uzasadniony wymaganiami konstrukcyjnymi, jakie winny być spełnione, aby w lokalach znajdujących się w przedmiotowej nieruchomości mogła być prowadzona działalność gospodarcza, a lokale te mogły być uznane i użytkowane jako lokale użytkowe. Pani D. D. M. w tamtym okresie prowadziła i nadal prowadzi bez uzyskania stosownych dokumentów działalność gospodarczą w lokalu, który w trakcie przedmiotowego postępowania ma zostać uznany za lokal użytkowy, wyłącznie ze względu na fakt, iż bezprawnie jest on wykorzystywany do celów prowadzenia działalności gospodarczej."
Odnosząc się do tego zarzutu organ stwierdził, że nie jest możliwe łączenie dwóch postępowań t.j. sprawy pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu należącego do pani H. K. i pozwolenia na użytkowanie lokalu pani D. D. M. i uzależnianie ich od siebie, gdyż pierwsze postępowanie prowadzone jest w całości przez tut. wydział, a postępowanie dotyczące lodziarni jest efektem postępowania przeprowadzonego wcześniej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego w celu powiększenia lodziarni.
Organ wyjaśnił, iż D. D. M. wypełniła wszystkie obowiązki narzucone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym uzyskała niezbędne opinie i uzgodnienia, w związku z czym nie było podstaw prawnych do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego lokalu użytkowego.
Podobnie organ odniósł się do zastrzeżeń dotyczących grubości ścian między lokalami i stropu, stwierdzając, że strop dzieli lokale należące do tej samej osoby, to jest D. D. M.
Odwołanie od decyzji wniosła H. K. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając jej niezgodność z przepisami art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 6 oraz ust. 2 pkt. 3 Prawa budowlanego, a także naruszenie przepisu art. 7 i 8 k.p.a.
Skarżąca odwołując się do przepisów art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 6 oraz ust. 2 pkt. 3 Prawa budowlanego wskazała, że obiekt budowlany należy projektować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający spełnianie wymagań podstawowych dotyczących w szczególności: bezpieczeństwa konstrukcji, pożarowego, użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami, oszczędności energii i odpowiedniej izolacyjności cieplnej przegród, a także ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich natomiast obejmuje w szczególności między innymi ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie.
W ocenie odwołującej się "orzeczenie techniczne potwierdzające wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami", w oparciu o które wydana została zaskarżona decyzja, obejmuje jedynie skromny fragment wymogów, jakie obowiązujące przepisy przewidują w ramach użytkowania lokali.
Wskazano, że parametry techniczne przedmiotowego lokalu nie uległy zmianie od czasu wydania przez Wojewodę decyzji z dnia 6 czerwca 2002 r. W uzasadnieniu tej decyzji wyrażono wątpliwość, co do możliwości spełnienia przez przedmiotowy lokal dyspozycji przepisu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane. Te zastrzeżenia potwierdzone zostały przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który stwierdził, iż "ściana dzieląca lokale nr [...] i [...] przedmiotowego budynku o grubości 12 cm oraz pustka między deskowaniami podsufitki istniejącego stropu świadczy o nikłej izolacyjności cieplnej i akustycznej ścian i stropu dzielącego lokale". Strona wskazała, że z uwagi na to, że stan techniczny przedmiotowego lokalu nie uległ zmianie zagrożenia te nadal istnieją, w sposób zasadniczy naruszając uzasadnione interesy osób trzecich, w tym wnioskodawcy – H. K. Tymczasem, przy niezmienionym stanie faktycznym w zakresie wzmiankowanych parametrów technicznych lokalu, zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie korzystne dla D. D. M. prowadzącej lodziarnię [...]. W ocenie odwołującej się wnioskowanie przez D. D. M. o wydanie pozwolenia na zmianę przeznaczenia części budynku jest tym bardziej nie zrozumiałe, że jak to wielokrotnie podnosiła osobiście i przez swego pełnomocnika, dokonała wyodrębnienia własności trzech lokali w tym budynku, aby zapewnić swej rodzinie, a zwłaszcza mężowi, spokojne życie w lokalu, który teraz zamierza wykorzystywać jako lodziarnię. Zdaniem D. D. M. zapachy owoców z pomieszczenia, które skarżąca chciała wykorzystywać jako pijalnię soków, były nie do wytrzymania, dziwi więc, że nie będą jej przeszkadzać zapachy z lodziarni. Nadto wskazano, że D. D. M. nie wykonała ciążącego na niej obowiązku adaptacji przegród budowlanych poprzez zwiększenie ich grubości oraz właściwości termoizolacyjnych i ochrony przed hałasem, a mimo to uzyskała zezwolenie na zmianę przeznaczenia lokalu, chociaż skarżącej zezwolenia odmówiono ze względu na nie zachowanie wymogów odnośnie grubości i właściwości fizycznych przegród budowlanych.
W ocenie strony uzasadniony jest zarzut niezgodności zaskarżonej decyzji z przepisami art. 7 i 8 k.p.a., bowiem organ administracji nie dokonał właściwej i dokładnej analizy stanu faktycznego, gdyż brak było wnikliwej i rzeczowej kontroli dokumentów sporządzonych przez rzeczoznawców i uznanie za prawdziwe przedstawionych tam okoliczności, mimo iż w toku postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzono odstępstwa od wymogów niezbędnych dla przegród budowlanych oddzielających lokal użytkowy od części mieszkalnej.
Strona wskazała także, iż mimo identycznego stanu faktycznego, skarżącej odmówiono wydania pozwolenia, zaś D. D. M. otrzymała je. Zdaniem skarżącej świadczy to o nierzetelnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i wydaniu decyzji administracyjnej niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej. Mając bowiem za podstawę identyczny stan faktyczny organ wydał dwie całkowicie odmienne decyzje, co musi budzić uzasadnione wątpliwości.
Mimo powziętych poprzednio wątpliwości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał ponownej kontroli stanu technicznego lokalu po otrzymaniu ekspertyzy technicznej, tym bardziej że ekspertyzę wykonano już po zakończeniu prac budowlanych i po wydaniu przez PINB decyzji, w której uzasadnieniu znalazły się zastrzeżenia co do spełniania wymogów technicznych przez lokal użytkowy.
Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 1 października 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., art.59 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt.2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 80, poz.718.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany bądź uchylenia.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż podziela stanowisko organu pierwszej instancji odrzucające podstawowy i generalny zarzut skarżącej, co do konieczności stosowania zasady wzajemności rozstrzygnięć w postępowaniach administracyjnych dotyczących lokali D. D. M. i H. K., uznając, że są to dwa odrębne postępowania.
Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich poprzez ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie organ uznał, że D. D. M. przedłożyła wymagane prawem orzeczenia i uzgodnienia, a zatem brak było podstaw do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego lokalu.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła H. K. żądając jej uchylenia i zarzucając naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 6 oraz ust. 2 pkt. 3 Prawa budowlanego oraz art. 7 i 8 k.p.a.
Strona ponowiła argumentację faktyczną i prawną zawartą w odwołaniu.
Ponadto wskazano, że organ naruszył konstytucyjną zasadę równości podważając tym samym wiarygodność działania organów administracyjnych. Wywodzono, że w razie postawienia przez stronę zarzutu naruszenia powyższej zasady zamieszczonej w Konstytucji RP organy administracyjne powinny w uzasadnieniu decyzji ustosunkować się do niego. W ocenie skarżącej tylko takie działanie organu może pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga jest zasadna.
Artykuł 5 ust. 1 stanowi, że projektując i budując obiekt budowlany należy zapewnić poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w ust. 1 pkt 9 obejmuje w szczególności zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Nie jest to jednak wyliczenie wyczerpujące. Uzasadnione interesy osób trzecich związane z innymi okolicznościami (np. hałas, drgania... itp.) również podlegają ochronie podczas projektowania i budowania obiektu budowlanego. Warunkiem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich jest ich występowanie w obszarze oddziaływania obiektu. W niniejszej sprawie D. D. M. dokonała samowolnej zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego na użytkowy. Decyzja pozwalająca na użytkowanie lokalu ma generalnie na celu legalizację samowolnej zmiany przeznaczenia części obiektu. Zdaniem Sądu, legalizacja samowoli nie może stawiać, decydującego się na nią, w lepszej sytuacji niż obywatela starającego się wznieść obiekt bądź zmienić jego przeznaczenie zgodnie z przepisami. Konieczne jest więc w takiej sytuacji wyjaśnienie, w jakim stopniu samowolna zmiana przeznaczenia lokalu ma wpływ na sąsiedni lokal w całym aspekcie ochrony uzasadnionego interesu osoby trzeciej. Należy wskazać, iż przy udzielaniu pozwolenia na użytkowanie chodzi o sprawdzenie, czy zrealizowana inwestycja spełnia wymagania prawa. Wymagania te należy rozumieć szeroko, nie ograniczając ich do zdatności do użytkowania jedynie z uwagi na potrzeby inwestora, ale także z uwagi na interesy osób trzecich, wymagania ochrony środowiska, przepisy sanitarne itd. (por. wyrok NSA z 23 lipca 1999 r., IV SA 1149/97,
Lex nr 47807). W celu właśnie m. in. kontroli inwestycji pod kątem powyższych wymagań ustawodawca nałożył na właściciela obiektu ubiegającego się o legalizację samowoli obowiązek przedłożenia stosownej dokumentacji oraz oświadczeń właściwych organów. Nie oznacza to jednak, iż skompletowanie stosownej dokumentacji i oświadczeń wyczerpuje wszystkie obowiązki organu związane z udzieleniem pozwolenia na użytkowanie obiektu. W niniejszej sprawie organy udzielając wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie lokalu ograniczyły się jedynie do stwierdzenia, iż wnioskodawczyni wykonała obowiązki nałożone decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Decyzja ta nakładała na wnioskodawczynię przede wszystkim obowiązki związane z przedłożeniem stosownej dokumentacji związanej z realizacją wykonanych robót budowlanych. Wobec takiej treści decyzji i zarzutów skarżącej organ administracji udzielając pozwolenia na użytkowanie lokalu nie mógł ograniczyć się jedynie do stwierdzenia faktu złożenia dokumentacji, lecz obligowany był zbadać zasadność podnoszonych zarzutów. Skarżąca w toku postępowania jednoznacznie wskazywała na naruszenie jej interesu w postaci nie dostosowania ściany oddzielającej lokale do wymogów przewidzianych przepisami. Organ rozpoznający sprawę powyższej okoliczności w ogóle nie zbadał. Organ odwoławczy zaś, pomimo ponowionych, bardzo konkretnych zarzutów w tym zakresie, zawartych w odwołaniu, nie poddał ich merytorycznej ocenie stwierdzając, iż przedłożenie przez wnioskodawczynię wymaganych decyzją orzeczeń i uzgodnień stanowi podstawę do wydania pozwolenia na użytkowanie lokalu. Ponownie nie podjęto żadnych działań w celu zbadania, czy przedmiotowa ściana oddzielająca lokale spełnia wymagania i czy nie wystąpią w tym zakresie negatywne skutki w stosunku do skarżącej. Należy wskazać, iż art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego dopuszcza możliwość uzależnienia użytkowania obiektu od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. Organ odwoławczy powinien więc zbadać zasadność zarzutu skarżącej, a w przypadku jego potwierdzenia mógł skorzystać z możliwości wskazanej w tym przepisie przez zobligowanie wnioskodawczyni do wzmocnienia ściany oddzielającej lokale.
Zważywszy na powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy nie został w przedmiotowej sprawie zebrany wyczerpująco i rozpatrzony, a stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób nie budzący wątpliwości, do czego organy były zobowiązane, zwłaszcza w świetle przepisów art. 7 i 77 kpa. W efekcie nastąpiło naruszenie przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa procesowego w niniejszej sprawie związane jest również z naruszeniem prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że dla wydania decyzji o pozwolenie na użytkowanie wystarczające jest stwierdzenie wykonania obowiązków nałożonych decyzją wydaną w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego bez konieczności badania sprawy pod kątem ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Okoliczność ta skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji jako podjętej z naruszeniem art. 5 Prawa budowlanego oraz art. 7, 77 § 7 i 80 kpa.
W ocenie Sądu zasadne są również pozostałe zarzuty skargi. Z twierdzeń skarżącej wynika, iż ona sama ubiegała się o pozwolenie na zmianę przeznaczenia lokalu mieszkalnego na użytkowy. Skarżąca zamierzała wykorzystać go na pijalnię soków. Z uwagi jednak na zastrzeżenia wnioskodawczyni D. D. M. dotyczące zwłaszcza grubości ściany oddzielającej lokale, skarżącej odmówiono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania jej lokalu. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ nie tylko nie zweryfikował tych twierdzeń skarżącej ale również nie zbadał istniejącej grubości ściany. Wprawdzie oba postępowania są odrębnymi postępowaniami administracyjnymi to jednak stwierdzić należy, że podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć w tożsamym stanie faktycznym nie powinno mieć miejsca i to niezależnie od tego, że każde z postępowań prowadził inny organ. Zdaniem Sądu, powołanie się przez skarżącą na decyzję i ustalenia organu we własnej sprawie obligowało organ prowadzący postępowanie do szczegółowego zbadania jej zarzutów i argumentów. Jeżeli istotnie organ nadzoru budowlanego w decyzji dotyczącej skarżącej wskazał na nikłą izolacyjność cieplną i akustyczną ściany oddzielającej lokale, to organ obligowany był wnikliwie zbadać tą okoliczność. W sytuacji, gdy strona podnosi zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady równości oraz podważa zaufanie do organów administracji, co do rzetelnego zbadania sprawy, organ prowadzący postępowanie powinien wykazać daleko idące zrozumienie dla sprawy i dokonać dokładnego i pełnego zbadania stanu faktycznego. W ocenie Sądu nie uczyniono tego. Nie zrozumiałym jest bowiem podjęcie przez organy dwóch odmiennych rozstrzygnięć w sprawach, w których wystąpiły zbieżne stany faktyczne. Zasadnym zatem wydaje się zarzut strony skarżącej, co do nie równego traktowania obywateli. Wprawdzie zasada równego traktowania obywateli nie oznacza, iż w niniejszej sprawie należało odmówić wnioskodawczyni pozwolenia na użytkowanie lokalu z tej przyczyny, iż skarżącej odmówiono zgody na zmianę przeznaczenia jej lokalu, to jednak przytoczone przez skarżącą fakty i zarzuty mogą stwarzać domniemanie, iż w niniejszej sprawie organy nie działały w sposób bezstronny. Konieczność wyeliminowania tych wątpliwości w szczególności obligowała organ do sprawdzenia okoliczności wskazywanych przez skarżącą. "Przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa, zasadom art. 8 kpa nie odpowiada takie prowadzenie postępowania w sprawie, w której występują sprzeczne interesy stron, gdy organ prowadzący postępowanie bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy – uwzględnia tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłoszonych twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy" (wyrok NSA z 10 sierpnia 1983 r., I SA 367/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 64 ).
Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI