II SA/Gd 1539/03

II SA/Gd 1539/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak
Krzysztof Ziółkowski
Mariola Jaroszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 149 par. 1 i 3, art. 148 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 16 par. 1, art. 39, art. 44, art. 43
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Ł. i Z. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2003 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 grudnia 2001r. Prezydent na podstawie art. art. 149 § 3 w związku z 145 § l pkt 4, art. 148 § l i art. 150 § l Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania K. i Z. Ł. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia 02.02.1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działek nr [...] i [...] KM [...] dla planowanej budowy budynku mieszkalnego przy ul. B. [...] w G.
Ustalono, że K. i Z. Ł. czynnie uczestniczyli w przedmiotowym postępowaniu: zostali zawiadomieniu o jego wszczęciu, złożyli w toku postępowania swoje uwagi odnośnie planowanej inwestycji (pisemnie i osobiście w urzędzie) zaś decyzja z dnia 02 lutego 1999r. została im doręczona w trybie art. 44 kpa, przy czym jej zwrot nastąpił w dniu 31 marca 1999r. z adnotacją: "nie podjęto w terminie". Strony w toku postępowania nie powiadomiły organu o zmianie swojego miejsca zamieszkania.
Według organu o tym, iż stronom znany był fakt wydania powyższej decyzji świadczy przesłanie stronom decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 06 marca 2001r. nr [...] umarzającej postępowanie odwoławcze w sprawie odwołania K. L. od decyzji z dnia 02 lutego 1999r. W myśl art. 148 § l kpa podanie o wznowienie postępowania strony mogły wnieść w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziały się o decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła pełnomocnik K. i Z. Ł. radca prawny U. R. wnosząc o jej uchylenie i wznowienie postępowania w sprawie, zarzucając decyzji organu I instancji, że została wydana z naruszeniem art. 145 § l pkt 4, 148 § l oraz art. 39, 43 i 44 k.p.a. W uzasadnieniu strona odwołująca twierdzi, że nie było przesłanek do zaistnienia skutków prawnych związanych z domniemaniem ustanowionym w przepisie art. 44 k.p.a. albowiem przepis ten może być stosowany tylko wtedy gdy nie można dokonać doręczenia właściwego ani zastępczego a adresat nie jest osobę nie znaną z miejsca pobytu, zaznaczywszy przy tym, że strona ma dodatkowy obowiązek aktualizowania miejsca pobytu. Odwołujący nie musieli zawiadamiać organu o zmianie miejsca pobytu, bowiem nie miała ona miejsca, zaś w okresie luty - marzec 1999r. byli obecni w swoim mieszkaniu. Fakt niedoręczenia im przedmiotowej decyzji był organom wielokrotnie zgłaszany, jednak nie doszło do ponownego przesłania decyzji stronom. Natomiast z decyzji Kolegium z dnia 06 marca 2001r. nie wynika, że decyzja została skarżącym doręczona, co zdaniem strony jest bezwzględnym wymogiem zakończenia postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 września 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Rozważając sprawę Kolegium stwierdziło, że ostateczna decyzja kończąca zwyczajne postępowanie administracyjne może ulec modyfikacji tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Decyzja taka może być uchylona m.in. na podstawie art.145 § l kpa, co ma miejsce wówczas, gdy postępowanie poprzedzające jej wydanie było dotknięte jedna z wad wymienionych w cytowanym przepisie. Przepis ten wymienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji kończącej postępowanie. W myśl art. 145 § l pkt.4 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W ocenie organu chodzi tutaj o strony, które z różnych przyczyn nie wzięły w ogóle udziału w postępowaniu, bądź nie wzięły udziału w istotnych jego fragmentach. W niniejszej sprawie odwołujący się twierdzą, że będąc stroną postępowania w sprawie bez własnej winy, nie brali w nim udziału, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania w tej sprawie. Zdaniem organu zgodnie z treścią art. 151 § l kpa organ administracji, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., wydaje decyzję, w której (pkt l) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l kpa, albo (pkt 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l kpa i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Podstawowym celem takiego postępowania, według Kolegium, jest rozpatrzenie przyczyn wznowienia postępowania tj. istnienie okoliczności faktycznych lub prawnych określonych w przepisach art. 145 § l kpa, a następnie rozpatrzenie związku udowodnionych okoliczności z zawartym w decyzji ostatecznej rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej i wyciągnięcie stąd wniosków co do zasadności uchylenia decyzji ostatecznej. Dalej wskazuje organ odwoławczy, iż wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § l pkt 4 następuje tylko na żądanie strony, przy czym zgodnie z art. 148 § 2 kpa miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § l pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, nie zaś od dnia, w którym decyzja został jej doręczona. Zdaniem organu K. i Z. Ł. dowiedzieli się o wydaniu decyzji z dnia 2 lutego 1999r. już w dniu 30 sierpnia 2000r., co wynika z treści skierowanego do Wojewody odwołania od decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, a przed złożeniem wniosku w przedmiotowej sprawie wielokrotnie o tym fakcie wspominali.
W ocenie organu zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, nie doszło bowiem do naruszenia art. 145 § l pkt 4 i art. 148 § l kpa. Ten ostatni przepis miał w przedmiotowej sprawie zastosowanie jedynie w części regulującej kwestię właściwości organów w sprawie wznowienia postępowania. W kwestii terminu złożenia wniosku o wznowienie postępowanie zastosowanie miał natomiast art. 148 § 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. i Z. Ł., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 oraz 39, 43 i 44 kpa.
Jak twierdzą w uzasadnieniu niedoręczenie im decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przez organ administracji z nieznanych przyczyn stanowi podstawę na żądanie strony do wznowienia postępowania. Podkreślili, że z pisma kierowanego do Wojewody ani też z innych pism nie wynika, że wiedzieli oni o wydanej przez organ I instancji decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a jedynie, że decyzja taka nie została im zgodnie z kpa doręczona, zaś organ administracji z pominięciem ich praw strony wydał decyzję o pozwoleniu na budowę.
Skarżący twierdzą, iż nie wiedzieli o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowani terenu, lecz o wszczęciu postępowania przez organ administracji w przedmiocie wydania inwestorom budynku przy ul. B. [...] takiej decyzji i po otrzymaniu zawiadomienia w trybie art. 61 kpa uczestniczyli aktywnie w tym postępowaniu. Zdaniem skarżących organ administracji winien im decyzje o warunkach zabudowy doręczyć.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest odmowa wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na skutek uchybienia terminu do złożenia podania i w tym zakresie Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z prawem.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia przez oba organy stanowił art. 149 § 3 kpa, gdyż odmowa wznowienia postępowania nastąpiła z powodu złożenia żądania wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 kpa.
Stosownie do przepisu art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).
Zatem strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. Takiej treści wniosek, powołując się na powyższy przepis złożyła strona skarżąca, przy czym wniosek sporządzony został przez profesjonalnego pełnomocnika (vide: wniosek k. 44 akt administracyjnych I instancji). Przesłanka wznowienia postępowania określona wymienionym przepisem dotyczy sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze. Organ administracji obowiązany jest natomiast z urzędu zbadać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 kpa). Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa).
Jak zatem wynika z treści przytoczonego przepisu art. 148 § 2 kpa mowa jest w nim o powzięciu wiadomości o istnieniu decyzji, a nie o doręczeniu decyzji. Tym samym zarzuty skargi odnoszące się do faktu niedoręczenia decyzji Prezydenta z dnia 2 lutego 1999r. pozostają bez znaczenia prawnego dla oceny zachowania miesięcznego terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to jest gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że skarżący reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego U. R. podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną wyżej ostateczną decyzją w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w G. przy ul. B. [...] wnieśli w dniu 13 listopada 2002r. Jest w sprawie niesporne, że skarżący wiedzieli o toczącym się postępowaniu administracyjnym w tej sprawie a także czynnie w nim uczestniczyli (vide: zawiadomienie i dowód doręczenia, pisma podpisywane przez K. i Z. Ł. z dnia 20.05.1998r. i 23.11.1998r. k. 3,4,7 akt administracyjnych I instancji). Prawidłowo zatem w ocenie Sądu organ II instancji ustalił, że o decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji dowiedzieli się skarżący po otrzymaniu decyzji z dnia 8 sierpnia 2000r. Nr [...] udzielającej H. i A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co wynika zarówno z treści ich odwołania od tej decyzji datowanego 30 sierpnia 2000r. jak i z samej treści wniosku z dnia 12 listopada 2002r. (vide: fotokopia pisma w aktach administracyjnych II instancji, podanie j.w.).
Na marginesie można zauważyć, że nawet gdyby przyjąć, iż ustalenie organu w tej mierze było wadliwe, to i tak o decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji skarżący musieli dowiedzieć się między innymi z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 marca 2001r. Nr [...] niespornie im doręczonej, jak również z decyzji Wojewody z dnia 11 kwietnia 2001r. Nr [...], od której odwołanie skarżących rozpatrywał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego i wydał decyzję w dniu 21 czerwca 2001r. Nr [...], kontrolowaną z kolei na skutek skargi K. i Z. Ł. przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie (vide: decyzja SKO k. 31, decyzja Wojewody k. 33, decyzja GINB k. 36, wyrok NSA z dnia 3 października 2002r. w sprawie sygn. akt IV S.A. 2619/01 k. 48-50 aktach administracyjnych I instancji).
W ocenie Sądu treść przedmiotowej decyzji z dnia 2 lutego 1999r. była skarżącym znana w dacie ustalonej przez organ II instancji, co wynika jak wyżej zaznaczono również z wniosku o wznowienie postępowania, bowiem skarżący odwołują się w nim do pisma z dnia 30 sierpnia 2000r. (odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę) oraz ponownie podnoszą, że decyzja o warunkach zabudowy nie została im doręczona, co jak twierdzą "pozbawiło ich możliwości skorzystania z przysługujących stronie środków odwoławczych na etapie prowadzonego postępowania administracyjnego".
Skoro zatem, jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy, skarżący uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania, w sprawie również należało zastosować art. 149 § 3 kpa, zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji. Tym samym stwierdzić należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa przy wydawaniu kontrolowanych decyzji, w szczególności zaś nie doszło do naruszenia przepisu art. 148 § 1 kpa i zarzut skargi w tym zakresie nie jest trafny.
Również zarzut naruszenia wymienionych w skardze przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 39, art. 43 i art. 44 kpa nie jest zasadny. Strona skarżąca składając ten zarzut zmierza w istocie do badania podstawy wznowienia postępowania, tymczasem ocena przyczyn wznowienia i przesłanek uzasadniających rozstrzygnięcie merytoryczne może nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Przytoczyć w tym miejscu można wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2000r. w sprawie sygn. akt III SA 2304/99 (publ. ONSA z 2001r., nr 4, poz.179), w którym stwierdza się, że w pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji ma prawo badać - oprócz dopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - tylko kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu (art. 148 k.p.a.). Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Zatem na tym etapie postępowania organy nie mogły oceniać, czy w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu naruszone zostały przepisy odnośnie doręczeń, byłoby to bowiem badanie co do przyczyn wznowienia.
Z powyższego wynika, iż podanie strony skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 2 lutego 1999r. wniesione 13 listopada 2002r., złożone został z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.