II SA/GD 1538/01

II SA/Gd 1538/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Krzysztof Ziółkowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant - Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 30 marca 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lutego 2001 r., [...], 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości.
Uzasadnienie
II SA/Gd 1538/01
U z a s a d n i e n i e
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 lutego 2001r.
nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1a, art. 55 ust. 1 pkt 3, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. Nr 98 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) i art. 104 K.p.a., udzielił A. K. oraz M. G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 20 listopada 2000 r. organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego prawem pozwolenia albo zgłoszenia a następnie decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. nakazał inwestorom wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ inwestorzy wywiązali się z nałożonych obowiązków udzielono im pozwolenia na wznowienie robót.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i J. B., którzy zakwestionowali zgodność wykonywanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy stanowiące ich własność działki oznaczone nr 322/7 i 322/8 stanowią użytki rolne.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 30 marca 2001 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 listopada 2000 r. zostały przeprowadzone oględziny przez organ pierwszej instancji z udziałem właściciela, na działkach będących własnością A. K. i M. G., w wyniku których ustalono, że na działkach nr 322/8 i 322/7 w miejscowości Z. gmina Z. rozpoczęto budowę ściany oporowej zabezpieczającej skarpę, bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę.
Z akt sprawy wynika, że inwestor samowolnie naruszył naturalne ukształtowanie terenu i rozpoczął budowę ściany oporowej.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wstrzymał postanowieniem z dnia 20 listopada 2000 r. znak [...] prowadzenie w/w robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Następnie, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, i ustaleniu, że budowa ściany oporowej nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu, zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. nakazał wykonanie określonych w decyzji czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Po wykonaniu przez inwestorów czynności nakazanych w/w decyzją, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżoną decyzję, udzielającą A. K. i M. G. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych muru oporowego zabezpieczającego skarpę, na terenie działek nr 322/8 i 322/7 w m. Z., zgodnie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji.
Przywołany w podstawie prawnej art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego uprawnia organ nadzoru budowlanego do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Inwestor wykonał obowiązki nałożone decyzją z dnia 30 listopada 2000 r.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się pismo Wójta Gminy Z., z którego wynika, że przedmiotowa inwestycja polegająca na wykonaniu ściany oporowej zabezpieczającej skarpę, znajdującą się na działkach nr 322/7 i 322/8 we wsi Z. nie jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z., uchwalonego przez Radę Gminy Z. Uchwałą Nr V/21/94 z dnia 09.12.1994 r. opublikowaną w Dz. Urz. Województwa Toruńskiego Nr 35 poz. 266 z dnia 14.12.1994 r.
Ponadto inwestorzy przedłożyli akty notarialne potwierdzające ich prawo do dysponowania nieruchomością.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i J. B., właściciele sąsiedniej nieruchomości, którzy wywodzili, że organy administracji publicznej bez podstawy prawnej prowadziły postępowanie administracyjne w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane i zalegalizowały samowolę budowlaną w sytuacji, gdy w sprawie zastosowanie winien mieć art. 48 tej ustawy przez nakazanie inwestorom rozbiórki obiektu.
Skarżący wskazali ponadto, że w sytuacji samowoli budowlanej popełnionej pod rządami ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. zbędne jest odwoływanie się do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację
faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1126 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepis art. 29 zawiera wykaz obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz wymagających zgłoszenia właściwemu organowi. Natomiast art. 30 - wykaz obiektów i robót budowlanych wymagających zgłoszenia spośród wymienionych w art. 29 cyt. ustawy. Katalogi te mają charakter wyczerpujący, co oznacza, że tylko obiekty i roboty budowlane wyliczone w tych przepisach są wyłączone spod działania ogólnej zasady zawartej w art. 28.
Zaniechanie uzyskania pozwolenia na budowę w stosunku do innych obiektów lub robót budowlanych jest naruszeniem prawa i musi być traktowane jako samowola budowlana.
W przypadku samowoli budowlanej polegającej na budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wydania decyzji o rozbiórce takiego obiektu. Obowiązek ten wynika wprost z art. 48 prawa budowlanego, który stanowi, że "właściwy organ nakazuje w drodze decyzji przymusową rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów na działkach nr 322/8 i 322/7 w miejscowości Z. jest budowa muru oporowego. "Mur oporowy" należy zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane do konstrukcji oporowych zaliczanych do budowli, które nie korzystają ze zwolnienia z uzyskania pozwolenia na budowę przewidzianego w art. 29 tego prawa.
Oznacza to, że stosownie do art. 28 ustawy ich budowa może być rozpoczęta jedynie w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją zaś wykonania lub wykonywania muru oporowego, będącego obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 lit."b") bez pozwolenia na budowę jest nakaz jego rozbiórki przewidziany w art. 48 cyt. ustawy.
Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi organu II instancji, bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, czy realizowana budowa zgodna jest z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż przepis art. 48 Prawa budowlanego nie odnosi się do w/w przesłanki.
Ponadto wskazać należy, że przepis art. 48 ustawy wyłącza możliwość stosowania art. 50 i 51 tejże ustawy, także w sytuacji, gdy budowa nie została zakończona.
Przyjęcie odmiennego poglądu w tym względzie prowadziłoby do obejścia przepisu art. 48 ustawy i legalizacji robót budowlanych rozpoczętych bez uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z treści art. 50 ust. 1 ustawy wynika wprost, że ma on zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48.
Zasadę tę należy odnieść również do możliwości stosowania w takiej sytuacji powiązanego z przepisem art. 50 ustawy przepisu art. 51.
Oznacza to, że przepis art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane nie mogą służyć łagodzeniu skutków zastosowania restrykcyjnego art. 48 tejże ustawy, którego brzmienie eliminuje tzw. "luz decyzyjny".
W tej sytuacji uznać należało, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując sprawę ponownie obowiązkiem organu będzie zastosowanie prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd wskazań.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit."a" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administra- cyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Ponadto na mocy art. 152 ustawy p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.
MK