II SA/Gd 1500/03

II SA/Gd 1500/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-06-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /sprawozdawca/
Jan Jędrkowiak
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski, Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Protokolant Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 3 października 2003 r., nr [..] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektów budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 4 września 2003 r., na podstawie art. 71 ust 3 w związku z art. 51 ust l pkt l i art. 83 ust l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał I. i J. W. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażowo - gospodarczego, pełniącego obecnie funkcję zakładu diagnostyki samochodowej i wulkanizacji, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w U.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 6 maja 2002 r. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 8 stycznia 1997 r., nakazującej małżonkom W. doprowadzenie zakładu diagnostyki samochodowej oraz wulkanizacji, na wskazanej wyżej nieruchomości, do stanu zgodnego z przepisami powołanymi w podstawie prawnej tej decyzji, chodziło tutaj w szczególności o złożenie w Urzędzie Rejonowym w S. określonych dokumentów.
Podstawą stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji było uznanie, iż wydana ona została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w rozumieniu art. 156 § l pkt 2 k.p.a.
W ocenie organu nadzoru decyzja ta była sprzeczna z ustaleniami obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego Miasta U., który dla terenu oznaczonego symbolem [...] przewidywał możliwość lokalizacji na działce nr [...] w U. przy ul. [...] wyłącznie zabudowę mieszkaniową - jednorodzinną, częściowo o charakterze pensjonatowym, z dopuszczeniem adaptacji obiektów na nieuciążliwe usługi.
Organ I instancji uznał, że skoro ostateczną decyzją organu nadzoru wyeliminowano z obrotu prawnego opisaną wyżej ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 8 stycznia 1997 r., to zachodzi konieczność rozpatrzenia sprawy samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu, przy uwzględnieniu aktualnego stanu prawnego i faktycznego.
Organ I instancji wskazał, że w dniu 21 marca 2003 r. przeprowadzone zostały oględziny obiektów znajdujących się na działce nr [...] w U., podczas których ustalono, że do zrealizowanego w latach osiemdziesiątych ubiegłego stulecia budynku garażowo - gospodarczego inwestorzy, tj. I. i J. W. samowolnie wprowadzili dodatkowo diagnostykę samochodową, wulkanizację i związany z tym handel oponami.
W dniu przeprowadzenia oględzin stwierdzono, że w skład przedmiotowego obiektu gospodarczego wchodziły następujące pomieszczenia:
l. warsztatowo - diagnostyczne, w których znajdowały się następujące urządzenia: podnośnik samochodowy- czterokolumnowy (380V, 50Hz), wiertarka stołowa i przyrząd do ustawiania geometrii kół,
2. magazynowe, związane z działalnością deratyzacyjną (dezynfekcja, dezynsekcja), w którym znajdują się dwie sprężarki,
3. wulkanizacji, w którym znajdowały się podnośnik dwukolumnowy, montażownica opon (dwie sztuki), szlifierka, wyważarka, skład opon nowych i używanych,
4. biurowe z toaletą.
Zgodnie z aktualnym, na dzień przeprowadzenia oględzin, wpisem do rejestru działalności gospodarczej małżonkowie W. prowadzili działalność polegającą na świadczeniu usług motoryzacyjnych (auto-naprawa - geometria), handel hurtowy i detaliczny ogumieniem nowym i używanym. Ten zakres działalności potwierdzała również reklama usytuowana przy ul. [...], o treści "Auto - naprawa, diagnostyka i geometria, wulkanizacja, sprzedaż i serwis opon, laserowe wyważanie kół." Wprowadzone samowolnie przez małżonków W. nowe wykorzystywanie przedmiotowego budynku garażowo - gospodarczego zmieniło w sposób istotny dotychczasowe warunki funkcjonowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Nastąpiło to z naruszeniem art. 71 ust l ustawy Prawo budowlane, który to przepis przewidywał, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się podjęcie w tym obiekcie lub w jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, warunki zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska, bądź wielkości lub układu obciążeń.
Uwzględniając ustalony podczas oględzin stan faktyczny organ I instancji uznał, iż inwestorzy dopuścili się naruszenia przepisów prawa materialnego przez to, iż bez uzyskania ostatecznej decyzji organu administracji (art. 71 ust l ustawy) zmienili sposób użytkowania obiektu budowlanego.
Powołując się na przepisy § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie .... zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. Nr 120, poz. 1131) organ administracji wskazał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przepisami techniczno - budowlanymi i Polskimi Normami.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wskazał, że obowiązujący aktualnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego U., zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej, Nr [...] z dnia 8 grudnia 1994 r. przewiduje, że teren, na którym zlokalizowany jest oznaczonym w planie symbolem [...], jest przeznaczony wyłącznie pod istniejącą zabudowę mieszkaniowa- jednorodzinna, częściowo o charakterze pensjonatowym z dopuszczeniem adaptacji obiektów na nieuciążliwe usługi.
W ocenie organu I instancji samowolna zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego dokonana przez małżonków W. naruszyła ustalenia planu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że rozpatrując tą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w wyroku z dnia 5 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 298/99 jednoznacznie wskazał, że przez uciążliwość dla środowiska, a tym samym dla ludzi należy rozumieć zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie, albo dokuczliwe dla otoczenia, między innymi hałas, drgania, zanieczyszczenie gruntu i wód, zanieczyszczenie powietrza. Uciążliwość wymienionych zjawisk zachodzi nie tylko wówczas, gdy przekroczone zostaną ich dopuszczalne normy, ale także wówczas, gdy będą one utrudniały życie.
W konsekwencji organ uznał, że dokonana zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest sprzeczna z planem, co uzasadniało rozstrzygnięcie zawarte w decyzji.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli I. i J. W., wskazując, że w oparciu o ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z dnia 8 stycznia 1997 r. uzyskali możliwość zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Decyzja ta wobec niewniesienia odwołań stała się ostateczna. Kolejną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w S. z 3 lipca 1998 r. zezwolono im na użytkowanie garażu i budynku gospodarczego na zakład mechaniki pojazdowej i wulkanizacji. Od decyzji tej odwołał się jednak właściciel sąsiedniej nieruchomości B. P., który następnie wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 177/99 uchylił pozytywne dla nich decyzje organów obydwu instancji, wskazując na konieczność wszechstronnego zbadania sprawy, ale jednocześnie w żaden sposób nie przesądził niezgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego z prawem.
Odwołujący się wywodzili, że kolejną decyzją Starosta udzielił im zezwolenia na użytkowanie przedmiotowego zakładu diagnostyki samochodowej oraz wulkanizacji lecz w wyniku wniesienia odwołania B. P. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji w całości i sprawa ta jest przedmiotem ich skargi do sądu, wniesionej pod sygn. akt II SA/Gd 597/02.
Odwołujący się prezentowali stanowisko, że prowadzona przez nich działalność gospodarcza jest zgodna z planem, a zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych nie wymagała uprzedniej zgody organów administracji, co potwierdzają przedłożone przez nich w postępowaniu administracyjnym opinie i orzeczenia organów współdziałających.
Skarżący domagali się legalizacji dokonanej przez nich zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, położonego na terenie ich nieruchomości, uznając, iż nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej im przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku, który zgodnie z pozwoleniem na budowę miał charakter gospodarczo - garażowy.
Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. w dniu 3 października 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że zgodnie z ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę oraz na użytkowanie, dotyczącą nieruchomości przy ul. [...] w U. na działce nr [...] pozwolenie na użytkowanie nr [...] z dnia 17 października 1983 r.) przedmiotowy obiekt budowlany pełnił funkcję gospodarczo - garażową. Samowolna zmiana sposobu użytkowania tego obiektu na zakład diagnostyki samochodowej i wulkanizacji nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej oraz sprzecznie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 177/99 nie przesądził sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując na bezzasadność tego zarzutu, przytoczył ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu tego wyroku, iż "zapis planu wskazuje, że podstawowa funkcja jaka ma być realizowana na tym terenie jest funkcja mieszkaniowa oraz prowadzenie pensjonatów wypoczynkowych. Dopuszczenie funkcji usługowej jako funkcji towarzyszącej powinno być zatem związane z prawidłowym funkcjonowaniem osiedla domów jednorodzinnych lub pensjonatów" .
Ocena Sądu zawarta w uzasadnieniu opisanego wyżej wyroku wiązała w tej sprawie zarówno Sąd, jak i organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wynika to wprost z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu I instancji co do tego, ze zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu gospodarczo - garażowego nastąpiła z naruszeniem prawa (art. 71 ust l Prawa budowlanego), ma charakter samowoli budowlanej, a jej legalizacja jest niedopuszczalna z powodu sprzeczności z planem, jako prawem miejscowym.
Skargę na tę decyzję wnieśli I. i J. W., zarzucając niedostateczne ustalenie stanu faktycznego oraz bezpodstawne uznanie, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu narusza ustalenia planu.
W uzasadnieniu skargi opisano ponownie dotychczasowy przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie polemizując ze stanowiskiem organu odwoławczego dotyczącym zarówno wyrażenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 177/99 oceny prawnej, która wiązałaby organy administracji w dalszym postępowaniu, jak i sprzeczności dokonanej samowolnie zmiany sposobu użytkowania tego obiektu z ustaleniami planu.
Skarżący wywodzili, że przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględniono wszystkich innych okoliczności wskazujących na to, iż prowadzona przez nich działalność gospodarcza jest uciążliwa dla środowiska, a w konsekwencji sprzeczna z planem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z odwołaniem się do argumentacji faktycznej i prawnej zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiążę ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem l stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że: "Zasada z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w myśl której "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd", oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (por. wyrok SN z 25.02.1998r. In RN 130/97, OSNP 1999/1/2), oraz że: stosownie do art. 30 cyt. wyżej ustawy o NSA ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Mimo użycia wart. 30 cyt. ustawy o NSA określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może się mieścić jedynie w uzasadnieniu wyroku. (por. wyrok NSA z 15.01.1998r., n SA 1560/97, LEX nr 41916).
Przedstawiona wyżej wykładnia art. 30 ustawy o NSA kontynuowana jest w orzecznictwie sądów administracyjnych po wejściu w życie cyt. wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.05.2004r., n SA 1221/03, LEX nr 146754, wskazano, że przez ocenę prawną, o której stanowi przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późno zm.), należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i sądzie może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem.
Nawet w przypadku odmiennej interpretacji prawa lub też możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wyrażone przez sąd mają moc wiążącą.
Podzielając przedstawione wyżej poglądy orzecznictwa oraz przenosząc ogólne rozważania dotyczące związania organów administracji oraz sądów oceną prawną wyrażoną w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych przed dniem l stycznia 2004 r. wskazać należy, że powoływany wielokrotnie w uzasadnieniu decyzji organów administracji wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 200 l r., sygn. akt II SA/Gd 177/99 rozstrzygał sprawę ze skargi B. P. na decyzję Wojewody z dnia 16 grudnia 1998 r. w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania przez małżonków W. przedmiotowego zakładu diagnostyki samochodowej oraz wulkanizacji zlokalizowanego w U., przy ul. [...].
Z ustaleń zawartych w tym wyroku, opartych na ustaleniach faktycznych, wynikających z zaskarżonych decyzji organów obydwu instancji o pozwoleniu na użytkowanie jednoznacznie wynika, że inwestorzy I. i J. W. w latach osiemdziesiątych, bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego przebudowali znajdujący się na ich nieruchomości budynek garażowo - gospodarczy, a następnie zmienili sposób użytkowania tego obiektu budowlanego wprowadzając do niego działalność w zakresie mechaniki pojazdowej oraz wulkanizacji.
Oceniając zgodność z prawem tych decyzji Sąd wskazał, że art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakładał na właścicieli obiektu budowlanego obowiązek użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, stosownie do art. 71 ust l tego Prawa budowlanego wymagała uprzedniego uzyskania odpowiedniej decyzji organu administracyjnego. Sąd wskazał, że przepis art. 71 ust l ustawy spełnia podobną role, jak pozwolenie na budowę w procesie budowlanym (str. 4 uzasadnienia wyroku). Sąd wskazał również, że warunki i tryb postępowania przy udzielaniu pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych określały wówczas również przepisy rozdziału III rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 10 z 1995 poz. 47).
§ 10 tego rozporządzenia poza innymi szczegółowymi wymaganiami uzależniał wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego od zgodności planowanej zmiany z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przepisami techniczno- budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami.
Sad wskazał również, ze przepis art. 71 ust l Prawa budowlanego z 1994 r. reguluje dwa odrębne stany faktyczne, których jeden dotyczy zamierzonej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a drugi sytuacji, w której z naruszeniem prawa, tj. bez uzyskania odpowiedniej decyzji właściciele budynku, w warunkach samowoli budowlanej dokonali zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Sąd ustalił, że małżonkowie W. w latach osiemdziesiątych, bez uzyskania wymaganej prawem budowlanym decyzji administracyjnej zmienili sposób użytkowania budynku gospodarczego na warsztat diagnostyki pojazdów oraz wulkanizacji (por. str. 5 wyroku).
Sąd nie podzielił oceny organów administracji co do tego, że wykonywanie usług wulkanizacyjnych, mechaniki oraz diagnostyki samochodowej, z wyłączeniem diagnostyki silników spalinowych nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd przytaczając ustalenia tego planu dla nieruchomości położonej przy ul. L. w U. wskazał, że teren ten jest objęty symbolem [...] - co oznacza istniejącą zabudowę mieszkaniowa jednorodzinna, częściowo o charakterze pensjonatowym, z dopuszczeniem adaptacji obiektów na nieuciążliwe usługi. Po przytoczeniu ustaleń planu Sąd dokonał jednoznacznej oceny prawnej tego aktu prawa miejscowego, wskazując, że:
"W ocenie Sądu taki zapis planu wskazuje, że podstawową funkcją, jak może być realizowana na tym terenie jest funkcja mieszkaniowa oraz prowadzenie pensjonatów wypoczynkowych. Dopuszczenie funkcji usługowej, jako funkcji towarzyszącej winno być zatem związane z prawidłowym funkcjonowaniem osiedla domów jednorodzinnych lub pensjonatów.
Dlatego też stanowisko organów administracji, iż prowadzony przez J. W. zakład związany jest ze świadczeniem usług o charakterze nieuciążliwym, z uwagi na wnioski zawarte w ocenie jego oddziaływania na środowisko jest bardzo dowolny. Uciążliwym zakładem z punktu widzenia osób trzecich może być również taki, który nie jest zaliczany do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, a o istnieniu lub braku takiej uciążliwości nie decyduje wyłącznie zasięg emisji."
Przytoczony wyżej fragment wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 200 l r., sygn. akt II SA/Gd 177/99 zawiera zatem jednoznaczną ocenę prawną, wskazując, iż na terenie zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej i pensjonatowej nie jest dopuszczalne prowadzenie jakiejkolwiek działalności gospodarczej, poza podstawowymi usługami służącymi niezbędnej obsłudze mieszkańców domów jednorodzinnych oraz pensjonatów.
Powyższa ocena Sądu, stosownie do przepisów prawa przytoczonych we wstępnej części rozważań Sądu w niniejszej sprawie (patrz str.5-6 uzasadnienia), wiązała organy administracji i wiąże sądy w granicach danej sprawy do czasu ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego cytowanego wyżej prawomocnego wyroku NSA.
Niezależnie od tej oceny Sąd w składzie niniejszym, w sposób jednoznaczny stwierdza, że w świetle przytaczanych wyżej wielokrotnie ustaleń planu, jako aktu prawa miejscowego niedopuszczalne było wprowadzenie na ten teren działalności gospodarczej w zakresie diagnostyki mechaniki pojazdów oraz wulkanizacji, która nie służy obsłudze podstawowej funkcji przewidzianej dla tego terenu, a ponadto jest uciążliwa dla właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Ocenę tą potwierdzają jednoznacznie ustalenia dokonane na terenie nieruchomości skarżących podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 21 marca 2003 r., przeniesione do decyzji organu I instancji, opisujące ilość, rodzaj i moc maszyn i urządzeń zainstalowanych w samowolnie rozbudowanym budynku garażowo- gospodarczym samowolnie przystosowanym do prowadzenia . działalności gospodarczej.
Ocenę tą wreszcie potwierdza dokumentacja fotograficzna złożona przez właściciela sąsiedniej nieruchomości na rozprawie przed sądem (por. k.120 akt sądowych II SA/Gd 597/02).
Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno obowiązujący w dacie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego przepis art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229), jak i obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 71 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126) wymagały uzyskania przez właściciela decyzji zezwalającej na taką zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Możliwość legalizacji takiej samowoli ograniczały i ograniczają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako obowiązującego aktu prawa miejscowego. Jeżeli zatem w dniu wydania niniejszej decyzji ostatecznej w świetle ustaleń cytowanego wyżej planu nie było możliwe zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż przywraca porządek prawny wywołany samowolną działalnością właścicieli nieruchomości.
Przyjęcie poglądu odmiennego zachęcałoby osoby naruszające prawo do realizacji obiektów w zgodności z planem, a następnie samowolnego ich przeznaczania na prowadzenie działalności gospodarczej sprzecznej z ustaleniami planu.
Wskazać również jednoznacznie należy, że teren przeznaczony w planie miejscowym pod budownictwo jednorodzinne i pensjonatowe jest to teren szczególnie chroniony przed jakimkolwiek wprowadzaniem działalności gospodarczej, gdyż jego mieszkańcy maja prawo oczekiwać, że ich zamieszkiwanie w dzielnicy pensjonatowej oraz zabudowanej domami jednorodzinnymi nie będzie zakłócane pracą wielu maszyn o znacznej mocy, składowiskami starych oraz nowych opon, oraz hałasem wynikającym ze zwiększonego ruchu samochodów oraz pracy urządzeń.
Ocena ta musi być szczególnie rygorystyczna dla terenów przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinna i pensjonatową w uzdrowiskach.
Wykładnia planu nie może być rozszerzająca, tj. pozwalająca na wprowadzenie jakiejkolwiek innej funkcji poza podstawową usługową (np. sklep spożywczy, fryzjer, kosmetyczka itp.), tj. funkcjami służącymi wyłącznie obsłudze mieszkańców. Stwierdzić bowiem należy, że sama konieczność prowadzenia badań dotyczących skutków dla środowiska określonej działalności usługowo produkcyjnej (w tym przypadku diagnostyki i mechaniki samochodowej oraz wulkanizacji) przesądza w istocie o tym, że w takiej dzielnicy jest to działalność sprzeczna z planem.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na wskazanej wyżej podstawie prawnej orzekł, jak w sentencji wyroku.
Na marginesie wskazać należy, że stosownie do zaleceń NSA OZ w Gdańsku zawartych w cytowanym wyżej wyroku organy nadzoru budowlanego winny wyjaśnić i rozstrzygnąć również sprawę samowolnej przebudowy i rozbudowy przez małżonków W. istniejącego na ich posesji obiektu gospodarczo - garażowego.
W sprawie niniejszej bowiem rozstrzygnięto wyłącznie kwestię samowolnej zmiany sposobu użytkowania tego obiektu, któremu należy przywrócić poprzednią funkcję gospodarczo garażową.