II SA/Gd 15/25

II SA/Gd 15/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 1 pkt 1,art. 29 ust. 1 pkt 14 lit a, art. 48 ust. 3, 4 i 5, art. 49d ust. 1, art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 2 pkt 33, art. 3 pkt 2, art. 3 pkt 4, art. 29 ust. 1 pkt 14
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 6 listopada 2024 r., nr WOP.7722.74.2024.MH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z 4 grudnia 2024 r. A. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 6 listopada 2024 r. wydane w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 28 listopada 2023 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wpłynęło zawiadomienie o samowoli budowlanej na działce nr [...], położonej w M.. W dniu 10 stycznia 2024 r. organ przeprowadził kontrolę nieruchomości nr [...] w M.. W trakcie kontroli (w której uczestniczyła również skarżąca jako właścicielka działki nr [...] oraz inwestor) organ I instancji w protokole zawarł, że na działce zlokalizowany jest m.in.: budynek o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym posiadający wymiary w obrysie 5m x 6m pobudowany na wylewce betonowej. Budynek (w takim kształcie) pobudowano w lipcu 2023 r. i w dniu kontroli pełnił funkcję gospodarczą. Skarżąca nie posiadała pozwolenia na budowę, ani skutecznego zgłoszenia.
Postanowieniem z 29 lutego 2024 r. nr PINB.5140.4a.2024.RW Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie Puckim wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku o konstrukcji stalowej pełniącego funkcję gospodarczą o wymiarach 5m x 6m trwale związanego z gruntem posadowionego na wylewce betonowej zlokalizowanego w na terenie działki nr [...] położonej w M. oraz poinformował inwestora i strony postępowania o możliwości złożenia wniosku o legalizację budynku lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady zawiera art. 29 Prawa budowlanego, który wylicza w sposób enumeratywny rodzaje budów i innych robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Unormowanie powyższe uzupełnia art. 30, określający rodzaje robót budowlanych, których prowadzenie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Mając na uwadze sposób, w jaki obiekt został przytwierdzony do gruntu organ I instancji zakwalifikował sposób posadowienia jako trwale związany z gruntem. Brak zgłoszenia zamiaru budowy ww. budynku obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, z którego jednoznacznie wynika, że w stosunku do obiektów lub ich części wybudowanych bez wymaganych pozwoleń czy też zgłoszeń organ nadzoru budowlanego obowiązany jest w pierwszej kolejności do wstrzymania wszelkich robót budowlanych, jednocześnie informując inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Od postanowienia tego skarżąca złożyła odwołanie.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku pismem z 6 maja 2024 r. zwrócił się do organu I instancji o przeprowadzenie dodatkowych oględzin celem doprecyzowania w jaki sposób konstrukcja naziemna budynku jest połączona z wylewką betonową. Organ ten w odpowiedzi wskazał, że budynek został przytwierdzony do wylewki za pośrednictwem stalowych kotw rozporowych i chemicznych oraz śrub.
Kolejnym pismem z 29 października 2024 r. organ II instancji zwrócił się do Urzędu Gminy Puck o udzielenie informacji: czy dla terenu działki nr [...] położonej w M. obowiązuje obecnie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, ewentualnie czy została wydana decyzja o warunkach zabudowy; czy dla terenu działki nr [...] położonej w M. obowiązywał uprzednio miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; czy według posiadanej innej dokumentacji (w świetle odrębnych przepisów prawa) teren działki nr [...] położonej w M. - samodzielnie, bądź w połączeniu z inną działką/działkami - stanowi teren: działki siedliskowej, teren objęty produkcja rolną, teren zabudowy zagrodowej.
W odpowiedzi na powyższe pismem z 30 października 2024 r. Urząd Gminy Puck poinformował, że: brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uprzednio obowiązywał "miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego" zatwierdzony uchwałą Nr XVI 11/14/93 Rady Gminy Puck z dnia 29 czerwca 1993 r. (Dz. Urz. Województwa Gdańskiego Nr 19 poz. 110 ze zm.) na podstawie zachowanych kopii dokumentacji planu teren, na którym znajduje się ww. działka, położony był w obszarze elementarnym oznaczonym symbolem "RZ - tereny łąk i pastwisk", dla terenu ww. działki nie ustalono warunków zagospodarowania i zabudowy w formie decyzji. Urząd Gminy Puck nie posiada innej dokumentacji stwierdzającej, by ww. działka, samodzielnie bądź w połączeniu z inną działką/działkami stanowiła: działkę siedliskową, teren objęty produkcją rolną, teren zabudowy zagrodowej.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z 6 listopada 2024 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji, i wstrzymał roboty budowlane przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, o konstrukcji stalowej o wymiarach 5m x 6 m posadowionego na wylewce betonowej zlokalizowanego na terenie działki nr [...] położonej w M. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację tego obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia ostatecznego, czyli od 6 listopada 2024 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że ww. obiekt budowlany jest tymczasowym obiektem, który jest posadowiony w sposób stały - trwale związany z gruntem i niewskazujący na zamiar jego przemieszczenia, a okres jego posadowienia trwa powyżej 180 dni. Wobec powyższego obiekt spełnia definicję budowli, a na jego posadowienie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu organ podniósł, że obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, o konstrukcji stalowej, który został posadowiony na działce nr [...] w M. nie można uznać za zabudowę służącą działalności rolniczej, czy też wspomagającej taką działalność w świetle argumentów odwołania związanego z "produkcją roślinną", czy "produkcją ogrodniczą". Sam fakt, że z tytułu posiadania nieruchomości jest uiszczany podatek rolny, w oparciu o odrębne przepisy prawa, nie przesądza o tym, że konkretna działka stanowi działkę siedliskową, skoro podatek tego rodzaju jest uiszczany z tytułu kwalifikacji nieruchomości w ewidencji gruntów, nie tylko na terenie gospodarstw rolnych. Wygląd wnętrza tego obiektu nie potwierdza, aby obiekt ten był związany z zawodową działalnością/produkcją rolniczą taką jak (według zażalenia) "produkcja siana, warzyw i owoców".
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze, skarżąca postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku zarzuciła:
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone orzeczenie, tj. art. 139 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. przez odmowę zastosowania, przejawiającą się w uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 lutego 2024 r. (nr PINB.5140.4a.2024.RW) i orzeczeniu co do istoty sprawy na niekorzyść skarżącej, wbrew obowiązującemu zakazowi reformationis in peius,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone orzeczenie, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez odmowę zastosowania przejawiającą się w niewyjaśnieniu dokładnym stanu faktycznego sprawy i nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie, wynikające z niepopartego dowodami i błędnego przyjęcia, iż: obiekt zlokalizowany na działce gruntu nr [...], nie jest budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33) Prawa budowlanego, którego budowa nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę i zgłoszenia; obiekt zlokalizowany na działce gruntu nr [...] jest tymczasowym obiektem budowlanym trwale związanym z gruntem, którego budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę,
- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone orzeczenie, tj. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 73 § 1 k.p.a. przez odmowę zastosowania przejawiającą się w braku zawiadomienia skarżącej o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zarówno przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz tym samym pozbawienie skarżącej prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym do złożenia stosownych wniosków dowodowych,
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 1) i pkt 5) Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że znajdujący się na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] w M. obiekt jest tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5) Prawa budowlanego, pomimo braku uzasadnionych przesłanek do przyjęcia takiej klasyfikacji tego obiektu,
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 pkt 1) i 2) w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 33) Prawa budowlanego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w wydaniu orzeczenia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w związku ze stwierdzeniem zlokalizowania na nieruchomości stanowiącej działkę gruntu nr [...] w M., tymczasowego obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, pomimo że obiekt ten jest budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33) Prawa budowlanego, a więc obiektem co do którego nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę i dokonanie zgłoszenia, a na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1) i 2) Prawa budowlanego można wstrzymać jedynie budowę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia,
- naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 3 pkt 8) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225), przez przyjęcie, że obiekt zlokalizowany na działce gruntu nr [...], nie jest budynkiem gospodarczym, pomimo że spełnia przesłanki do uznania go za budynek gospodarczy określone w definicji legalnej, gdyż służy do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych,
Mając na względzie powyższe skarżąc wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, na podstawie art. 145a § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o zobowiązanie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania w określonym terminie postanowienia, wskazując sposób załatwienia sprawy przez uchylenie postanowienia Powiatowego Inspektora i o zasądzenie na rzecz skarżącej od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza sprawa została z urzędu rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W wyniku przeprowadzenia kontroli legalności Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek nie wszystkie jej argumenty były zasadne.
Zaskarżone rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zreformowało decyzję organu pierwszej instancji, dokonując odmiennej kwalifikacji obiektu, będącego przedmiotem postępowania. Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 i 5 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej jako P.b.). Wynikało to z zakwalifikowania obiektu, którego dotyczy postępowanie, do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, trwale związanych z gruntem, o których mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b., których budowa – po upływie terminu wskazanego w ustawie – wymagała pozwolenia na budowę. Tymczasem, w ocenie organu pierwszej instancji, objęty postępowaniem obiekt stanowi budynek o konstrukcji stalowej, pełniący funkcję gospodarczą. Ze względu na jego wymiary – 5 m x 6 m – jego budowa, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) P.b. – wymagała zgłoszenia. W ocenie Sądu, stanowisko organu pierwszej instancji jest prawidłowe.
Jak wynika z akt sprawy (protokół oględzin nieruchomości z 11 września 20024 r. wraz z dokumentacją zdjęciową), postępowanie dotyczy zlokalizowanego na działce nr [...], położonej w M., budynku o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym, o wymiarach po obrysie 5 m x 6 m, przytwierdzonego do wylewki betonowej za pośrednictwem stalowych kotw rozporowych i chemicznych oraz śrub. Obiekt powstał w lipcu 2023 r. bez uprzedniego wystąpienia o uzyskanie zgód budowlanych. Został usytuowany w odległości 4,5 m od granicy z sąsiednią działką [...]. Te ustalenia nie stanowią przedmiotu sporu. Natomiast sporne pomiędzy stronami postępowania jest to, czy ww. obiekt o charakterze gospodarczym jest budynkiem (art. 3 pkt 2 p.b.), jak podnosi skarżąca - służącym produkcji rolnej, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b., czy też tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 P.b.) o funkcji gospodarczej, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b., jak ustalił organ odwoławczy, czy też parterowym budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14a P.b. (jak uznał organ pierwszej instancji).
Zgodnie z art. 48 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (art. 48 ust. 3 P.b.). Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 4 P.b.). Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (art. 48 ust. 5 P.b.).
Dla prawidłowego zastosowania art. 48 P.b. wyjściowo podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy realizacja obiektu budowlanego wymaga któregoś z rodzajów zgody budowlanej wymienionych w art. 48 ust. 1 P.b., a więc pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nadto, przesądzenie o charakterze obiektu lub robót budowlanych ma znaczenie dla ewentualnego ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej (art. 49d P.b.). Przepis art. 49d ust. 1 P.b. ustala bowiem różne zasady i stawki opłaty w zależności od tego, czy dotyczy ona:
1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3;
2) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1:
a) pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29,
b) pkt 11, 13, 19-21 i 28;
3) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy nadzoru budowlanego, pomimo podjęcia zasadnych czynności procesowych i zgromadzenia materiału dowodowego (czy szerzej - procesowego), nie zdołał sprostać wszystkim wymaganiom wynikającym z przepisów postępowania. W tym wypadku chodziło o poczynienie pełnych ustaleń faktycznych i poddanie ich następnie odpowiednej ocenie prawnej (subsumcji) z perspektywy przepisów ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w sposób wadliwy zastosował w okolicznościach niniejszej sprawy art. 3 pkt 5 P.b. - i w tym też zakresie argumentację skargi należało podzielić. Natomiast, Sąd podziela stanowisko tego organu co do braku możliwości zakwalifikowania wyżej opisanego obiektu jako służącego działalności rolniczej, co wyklucza możliwość zastosowania w sprawie art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.
Wyjaśniając w pierwszej kolejności charakter prawny ocenianego obiektu z perspektywy kwalifikacji prawnobudowlanej wskazać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 1 P.b. przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budynkiem jest zaś taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2). Z kolei budowla jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3). Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 4 P.b. obiektem małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności:
a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Przez tymczasowy obiekt budowlany należy zaś rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe (art. 3 pkt 5 P.b.).
W niniejszej sprawie analizowany obiekt, jak to ustaliły organy, pełni funkcję gospodarczą. Potwierdza to dokumentacja zdjęciowa, z której wynika, że znajdują się w nim narzędzia i sprzęt ogrodniczy. Nie przeczy takiemu wykorzystaniu tego obiektu również skarżąca. Obiekt ten posadowiony jest na gruncie, na którym wylano wylewkę betonową, przymocowany do niej za pomocą kotw rozporowych, chemicznych oraz śrub. Organ odwoławczy uznał, że jest to tymczasowy obiekt budowlany, połączony trwale z gruntem, o którym mowa w art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 7 P.b. Ten ostatni przepis stanowi zaś, że nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Ze względu na przekroczenie okresu 180 dni przewidzianego na rozbiórkę obiektu – organ odwoławczy uznał, że budowa obiektu będącego przedmiotem postępowania wymagała pozwolenia na budowę, którego bez wątpienia inwestorka nie posiadała.
Z kolei, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b. nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia budowa wolno stojących:
a) parterowych budynków gospodarczych,
b) garaży,
c) wiat - o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m˛ powierzchni działki.
Oceniając prawidłowość zastosowania obu ww. przepisów w kontekście powołanych ogólnych definicji obiektu budowlanego, budynku i tymczasowego obiektu budowlanego, uznać należy, że oceniany obiekt spełnia wszystkie cechy budynku: jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; nie jest również niewielkich rozmiarów. Nie budzi też wątpliwości funkcja, którą pełni – tj. gospodarcza, skoro trzymane są w nim narzędzia i maszyny ogrodnicze. Tym samym, prawidłowa była kwalifikacja tego obiektu, dokonana przez organ pierwszej instancji, jako budynku gospodarczego. Skoro określony obiekt spełnia wszystkie cechy budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b., a nie jest jednocześnie obiektem, który można uznać za małych rozmiarów (por. def. obiektu małej architektury – art. 3 pkt 4 P.b.), to brak jest podstaw do poszukiwania innej jego kwalifikacji w kolejnych definicjach legalnych. W szczególności zaś, nic nie wskazuje na to, by obiekt ten był przeznaczony do czasowego użytkowania, co jest zasadniczym elementem konstrukcyjnym definicji tymczasowego obiektu budowlanego.
Odnośnie natomiast do stanowiska skarżącej o rolniczym charakterze tego obiektu, przesądzającym o zastosowaniu wobec niego kwalifikacji wynikającej z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b. i wyjęcia go spod reżimu reglamentacji, wskazać należy, że jest ono błędne. Faktycznie, reglamentacji w postaci wymogu uzyskania zgody budowlanej nie wymagają, m.in. obiekty wskazane w art. 29 ust. 2 P.b. - w pkt 33), tj. jednokondygnacyjne budynki gospodarcze i wiaty o prostej konstrukcji, związane z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Nic jednak nie wskazuje, w szczególności dokumentacja zdjęciowa, na związanie analizowanego obiektu z produkcją rolną, poza twierdzeniem skarżącej, że takiemu celowi budynek służy. Przy ocenie gospodarczego charakteru obiektu trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Budynek gospodarczy pełni więc rolę służebną wobec innej zabudowy na danej nieruchomości, a tej, poza obiektem kontenerowym, brak na nieruchomości skarżącej. Bez znaczenia jest więc siedliskowy, bądź też nie - charakter nieruchomości, na co słusznie wskazuje skarżąca, co jednak ostatecznie nie może przesądzić o zasadności jej stanowiska. W przekonaniu Sądu, twierdzenia skarżącej co do wykorzystania ww. obiektu do prowadzenia produkcji rolnej są gołosłowne i nie wytrzymują konfrontacji ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W tym też zakresie zarzuty skargi (naruszenie art. 7, art. 7a i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 33 P.b.) okazały się finalnie bezpodstawne.
Na koniec zauważyć należy, że budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, o powierzchni zabudowy do 35 m2 - na warunkach określonych w art. 29 ust. 1 pkt 14 P.b. - nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, podczas gdy – stosownie do kwalifikacji przyjętej przez organ odwoławczy – budowa tymczasowego obiektu budowlanego na czas przekraczający 180 dni wymaga pozwolenia na budowę. Prawidłowe rozstrzygnięcie co do charakteru ww. obiektu ma zatem zasadnicze znaczenie tak dla zastosowania określonego trybu postępowania, jak i dla następczego ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej.
Powyżej przywołane poglądy mają w tej sprawie znaczenie ogólne, wskazujące na możliwe kierunki przyszłych ustaleń faktycznych i rozstrzygnięć prawnych. Sąd nie jest wprawdzie uprawniony do zastępowania organów administracji w ustalaniu stanu faktycznego i rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, to jednak jest umocowany do wyznacza kierunków przyszłych rozstrzygnięć w duchu ich zgodności z prawem, a w takich okolicznościach jak w niniejszej sprawie – zobowiązany jest do wiążącej oceny prawidłowości rozbieżnych stanowisk orzekających w administracyjnym toku instancji organów.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, jak art. 7, art. 8 § 1, art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., w powiązaniu z przywołanymi przepisami prawa materialnego - art. 3 pkt 2 i 5, art. 29 ust. 1 pkt 7 i 14a) i art. 48 P.b., który miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Ze względu na stwierdzenie istotnych nieprawidłowości w zakwestionowanym postanowieniu organu nadzoru skarga podlegała uwzględnieniu. Waga i charakter stwierdzonych uchybień były tego rodzaju, że w sprawie zaszły podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia organu drugiej instancji. Popełnione przez organy nadzoru uchybienia natury procesowej mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro wskazują na brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia bez jego należytego oparcia w analizie stanu faktycznego i obwiązujących przepisach prawa materialnego. W konsekwencji, zastosowanie przepisów prawa materialnego, które zdeterminowało tryb, w jakim prowadzone było postępowanie w sprawie legalności budowy ww. obiektu, było nieuprawnione, bo co najmniej przedwczesne, co też miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W ramach ponownie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy będzie zobowiązany uwzględnić i wyjaśnić wszystkie istotne kwestie, wynikające z wykładni prawa i wytycznych, które Sąd przedstawił w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., mając na uwadze wniosek strony skarżącej, wynik sprawy i wysokość uiszczonych w tej sprawie kosztów sądowych (100 zł wpisu od skargi).