II SA/Gd 144/25

II SA/Gd 144/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2025 r., nr SKO Gd/3223/24 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
H. S. (dalej jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako: Kolegium, SKO) z 9 stycznia 2025 r.,
nr SKO Gd/3223/24, utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdyni (dalej jako: Prezydent) z 5 czerwca 2024 r., nr 003353/SP/06/2023, wydaną w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wnioskiem z 24 kwietnia 2023 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta Gdyni o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką T.M. Skarżąca przedłożyła przy tym wypis z orzeczenia ZUS z 13 września 1989 r. zaliczającego jej matkę do pierwszej grupy inwalidzkiej.
Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdyni z 5 czerwca 2024 r., nr 003353/SP/06/2023 odmówiono skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji uznał, że rozmiar sprawowanej opieki jest na tyle duży a stan psychiczny i fizyczny matki zły, co wyklucza aktywność zawodową skarżącej. Stwierdził jednak, że świadczenie nie przysługuje, gdyż niepełnosprawność matki powstała po 25 roku życia.
W odwołaniu od powyżej decyzji skarżąca zrzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 323.), dalej jako "u.ś.r.", i pominięcie okoliczności, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności przepisu w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.
W toku postępowania odwoławczego w dniu 19 maja 2023 r. przeprowadzono rodzinny wywiad środowiskowy ustalając, że matka skarżącej, według córki, cierpi na schizofrenię paranoidalną, prowadzi tryb życia siedząco-leżący, jest pampersowana, przy próbach samodzielnego chodzenia ma zawroty głowy i przewraca się. Nadto wymaga pomocy przy czynnościach higienicznych, ubieraniu, poruszaniu, przyjmowaniu leków, przygotowania i podania posiłków, umawiania wizyt lekarskich i czynnościach dnia codziennego. Pomoc skarżącej polega na pomocy przy przygotowaniu i podaniu posiłków, dozorze jedzenia, czynnościach higienicznych (myciu, kąpieli itp.), zmianie pampersa, dozorze brania leków i podanie leków, realizacja recept, wizyty u lekarzy, pomoc przy ubieraniu, pomoc przy dojściu do łazienki, aby przebrać pampersa, zmiana pościeli, dozór higieniczny łóżka, zakupy. Dodatkowo skarżąca załatwia sprawy urzędowe, zamawia wizyty lekarskie, realizuje recepty. Skarżąca pracowała od 12 kwietnia 2023 r., ale jak wskazuje ze względu na pogorszający się stan zdrowia niepełnosprawnej musiała z tej pracy zrezygnować.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 31 października 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W przeciwieństwie do organu I instancji Kolegium przychyliło się do stanowiska orzecznictwa o konieczności stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności. Kolegium stwierdziło jednak, że wnioskowanego świadczenia należało odmówić, gdyż nie istnieje związek pomiędzy rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia a koniecznością sprawowania opieki nad matką, a rozmiar i zakres opieki nie wymusza na stronie niepodejmowania pracy zarobkowej.
Jak wskazywała bowiem skarżąca, zdecydowane pogorszenie stanu zdrowia matki nastąpiło w roku 2017 (złamanie biodra). Z dokumentacji wynika jednak, że strona do 30 czerwca 2020 r. zatrudniona była w pełnym wymiarze czasu pracy, następnie - na umowę o pracę, w niepełnym wymiarze czasu, jednocześnie wykonywała pracę na podstawie umów zlecenia (do 31 maja 2023 r.). Skarżąca wykonywała pracę pracownika gospodarczego, opiekunki środowiskowej (usługi opiekuńcze), asystenta osobistego osoby niepełnosprawnej, świadczyła specjalistyczne usługi opiekuńcze na rzecz podopiecznych MOPS w Gdyni. Wnioskodawczyni nie wykazała i nie udokumentowała, jakie okoliczności w stanie zdrowia matki zaistniały (poza pogorszeniem zdrowia w roku 2017 r.), wykluczające wykonywanie nadal zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawczyni wskazała jedynie ogólnie, że stan zdrowia matki ulegał systematycznemu pogorszeniu. Jednak na tę okoliczność nie przedstawiono żadnych faktów i dokumentacji medycznej.
Zdaniem Kolegium zakres czynności wykonywanych opiekuńczych przy odpowiednim zabezpieczeniu, pozwala skarżącej na kontynuację zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy. Kolegium wskazało, że matka choruje na schizofrenię paranoidalną od lat dziewięćdziesiątych, bierze leki i dotychczas choroba ta nie stanowiła przeszkody w aktywności zawodowej skarżącej. Wnioskodawczyni nie udokumentowała przy tym pogorszenia w ostatnim czasie stanu zdrowia matki. Kolegium wskazało też, że organ I instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego z wnioskodawczynią, natomiast przeprowadził wywiad z matką skarżącej, który nie potwierdza braku kontaktu logicznego z matką wnioskodawczyni, jak stwierdził lekarz medycyny ogólnej w wydanym zaświadczeniu z 25 maja 2023 r. Z kolei przeprowadzony wywiad ze skarżącą nie potwierdza ustaleń organu I instancji odnośnie do stanu zdrowia matki, opisanego w decyzji, brak także jakiegokolwiek potwierdzenia przez lekarza psychiatrę stanu zdrowia matki skarżącej.
W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1208/23 uchylił zaskarżoną decyzję z dnia 31 października 2023 r., sygn. akt SKO Gd/4152/23.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Kolegium nie miało podstaw, by podważyć dowody z zaświadczeń lekarskich, natomiast ustalony w toku wywiadu
z 19 maja 2023 r. zakres opieki uniemożliwia skarżącej wykonywanie pracy zarobkowej. Organ odwoławczy w swoich rozważaniach całkowicie pominął specyfikę choroby, na jaką cierpi matka skarżącej – schizofrenię. Tymczasem stan zdrowia matki jest tego rodzaju, że wymaga ona asysty i pomocy osoby trzeciej niemal we wszystkich czynnościach dnia codziennego, a z akt sprawy bezspornie wynika, że opiekę taką sprawuje skarżąca i to ona jest odpowiedzialna za prawidłowe wykonywanie czynności opiekuńczych wobec matki.
Podsumowując, Sąd wskazał, że przedstawiony przez skarżącą zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez nią w stosunku do matki każdego dnia, z perspektywy schorzeń, na które podopieczna cierpi oraz jej wieku, świadczy o tym, że opieka ta ma w istocie charakter długotrwały i stały. Uwzględnienia przy tym wymaga nieprzewidywalność zakresu wymaganej opieki, związana ze schorzeniami psychicznymi, na które cierpi matka skarżącej, wymagająca od opiekuna ciągłej gotowości do świadczenia pomocy. Ponownie rozpatrując sprawę, organ odwoławczy zobowiązany został do dokonania właściwych ustaleń w zakresie dotyczącym przyczyn niepodejmowania przez skarżącą pracy zarobkowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium zwróciło się o przeprowadzenie kolejnego wywiadu środowiskowego. W dniu 5 sierpnia 2024 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką. Przez większość czasu opiekuje się matką. Ustalono też, że skarżąca podjęła pracę na umowę zlecenie w charakterze opiekuna medycznego, którą wykonuje codziennie w godzinach od 9 do 12. W tym czasie matka pozostaje sama w domu, z reguły śpi. W wywiadzie wskazano również jakie czynności opiekuńcze wykonuje wnioskodawczyni w ramach opieki sprawowanej nad matką.
Pismem z dnia 11 września 2024 r. Kolegium wezwało wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w sprawie zatrudnienia w charakterze opiekuna medycznego. Kolegium zakreśliło stronie 14-dniowy termin do wskazania dnia podjęcia zatrudnienia, a także przesłania kopii umowy zlecenia, a także wyjaśnienia czy w okresie od złożenie wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 24 kwietnia 2023 r. podejmowała również inną pracę. Wnioskodawczyni odebrała osobiście powyższe wezwanie w dniu 11 września 2024 r. i nie udzieliła na nie odpowiedzi. Pismem z dnia 3 grudnia 2024 r. Kolegium poinformowało profesjonalnego pełnomocnika skarżącej o powyższym, ponadto poinformowało o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, oraz że skarżąca nie podała w jakim terminie wykonywała pracą, co może skutkować decyzją odmowną.
Następnie - decyzją z 9 stycznia 2025 r. - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego. Podjęcie przez nią zatrudnienia powoduje, iż nie może ona otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego co najmniej za okres, w którym była w zatrudnieniu. Świadczenie pielęgnacyjne, co jednoznacznie wynika z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r., mogą otrzymywać jedynie osoby, które nie są zatrudnione. Ponadto podjęcie przez wnioskodawczynię zatrudnienia podważa istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką we wcześniejszym okresie. Skoro może aktualnie pracować (nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy) to w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego nie można przyjąć, iż nie miała takiej możliwości w okresie wcześniejszym, tj. od miesiąca złożenia wniosku do podjęcia zatrudnienia. Wnioskodawczyni nie wskazała na żadne okoliczności, które podważałyby to domniemanie. Zarówno wnioskodawczyni, jak i jej pełnomocnik, pomimo wezwań Kolegium nie wyjaśnili, w jakim okresie wnioskodawczyni podejmowała zatrudnienie, co również uniemożliwia ewentualne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze decyzji SKO w Gdańsku zarzucono naruszenie:
- art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 w związku z art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). dalej "k.p.a.", poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnych i dowolnych ustaleń faktycznych, przyjętych na podstawie wadliwie ocenionego przez organ materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką nie wyklucza możliwości zatrudnienia, co w konsekwencji doprowadziło organ do błędnego ustalenia, że nie zachodzi związek pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i jego niepodejmowaniem przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad matką.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że za całkowicie bezpodstawne należy uznać zastosowanie przez organ II instancji domniemania, jakoby fakt podjęcia zatrudnienia przez skarżącą potwierdzał, iż również przed tym dniem mogła ona bez przeszkód pracować, a opieka nad matką nie stanowiła przeszkody w podjęciu zatrudnienia. Skarżąca została zmuszona swoją sytuacją ekonomiczną oraz przedłużającym się postępowaniem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego do podjęcia zatrudnienia, celem uzyskania środków finansowych, koniecznych m. in. do sprawowania należytej opieki nad matką.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że wskutek nieudzielenia przez skarżącą i jej pełnomocnika odpowiedzi na wezwania nie było wiadome w jakich okresach po złożeniu wniosku o przyznanie świadczenie pielęgnacyjnego wnioskodawczyni pracowała, co z kolei uniemożliwiło rozważenie przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego za okresy, w którym strona nie podejmowała zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad matką. Pomimo faktu, iż organ administracji jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, to strona postępowania nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie bądź udowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Kolegium wniosło więc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli zaś podczas tej kontroli sąd nie dopatrzy się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Kolegium ponownie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 5 czerwca 2023 r. o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Co istotne, ponownie rozpoznając odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, Kolegium związane było – na mocy art. 153 p.p.s.a. - oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku tut. Sądu z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 1208/23, którym uchylono decyzję Kolegium z 31 października 2023 r., nr SKO Gd/4152/23.
W wyroku tym Sąd przesądził, że opieka sprawowana przez wnioskodawczynię ma charakter długotrwały i stały. Uznał również, że organ odwoławczy dokonał niepełnej oceny związku przyczynowo - skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez wnioskodawczynię a sprawowaną opieką i w związku z tym nakazał dokonanie w toku ponownego postępowania odwoławczego właściwych ustaleń w zakresie przyczyn niepodejmowania przez skarżącą pracy zarobkowej.
Jak zaś wynika z treści kontrolowanej decyzji odwoławczej, Kolegium za zasadne uznało utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż z dokonanych przez organ ustaleń wynika, że wnioskodawczyni aktualnie pracuje, co podważa istnienie związku przyczynowo - skutkowego. Organ przyjął przy tym, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, że skoro strona aktualnie pracuje, to miała taką możliwość także wcześniej, tj. od dnia złożenia przedmiotowego wniosku.
Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie to jest prawidłowe i nie narusza prawa procesowego, ani materialnego w sposób, który uzasadniałby uchylenie wydanej decyzji.
Organy orzekające w sprawie procedowały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323.), dalej jako "u.ś.r.", w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2024 r., w szczególności podstawę decyzji stanowił art. 17 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z przepisów tych wyraźnie wynika, że podstawową przesłanką uprawniającą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Przy czym opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Ponadto należy mieć na względzie, że ustawodawca w sposób równorzędny traktuje sytuację zarówno rezygnacji z zatrudnienia, jak i jego niepodejmowanie. Z punktu widzenia powołanego przepisu nie jest zatem istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 408/20, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
W rozważanym wypadku, w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, Kolegium - stosując się do wytycznych Sądu, zleciło organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Realizując ten obowiązek pracownicy socjalni w dniu 5 sierpnia 2024 r. przeprowadzili wywiad środowiskowy z wnioskodawczynią. W jego trakcie oświadczyła ona, że podjęła pracę na umowę zlecenie codziennie w godzinach od 9.00 do 12.00. Chcąc doprecyzować tę kwestię Kolegium w dniu 11 września 2024 r. wezwało skarżącą o szczegółowe wyjaśnienie, od jakiego czasu strona podjęła zatrudnienie i nadesłanie kopii umowy zlecenia. Wezwano ją również o wyjaśnienie, czy w okresie od złożenia wniosku w dniu 24 kwietnia 2023 r. wnioskodawczyni podejmowała również inną pracę. Z akt wynika, że wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 19 września 2024 r., lecz do upływu wyznaczonego terminu 14 dni strona nie udzieliła odpowiedzi.
Odnosząc się do tej czynności procesowej organu (wezwanie) Sąd zauważa, że w toku postępowania skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zatem zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. wezwanie winno zostać doręczone nie stronie, lecz jej pełnomocnikowi. Celem unormowania zawartego w art. 40 § 2 k.p.a. jest bowiem zwolnienie mocodawcy z obowiązku osobistego działania. Uchybienie to mogło mieć natomiast wpływ na wynik sprawy, bowiem z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi przez stronę organ przyjął, że w całym okresie od złożenia wniosku nie istnieje związek przyczynowo - skutkowy ze względu na podjęcie przez opiekuna zatrudnienia.
Niemniej jednak z dalszej analizy akt wynika, że w dniu 3 grudnia 2024 r. organ odwoławczy poinformował także pełnomocnika skarżącej o toku czynności, w tym o treści wezwania z 11 września 2024 r. i braku odpowiedzi ze strony wnioskodawczyni. Poinformował też, że tym samym wnioskodawczyni nie wykazała w jakim terminie w okresie od 24 kwietnia 2023 r. podejmowała zatrudnienie, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony i wskazał na możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz przedłożenia dodatkowych dowodów celem wykazania spełnienia wszystkich przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium zatem konwalidowało swój błąd, natomiast należycie poinformowany pełnomocnik skarżącej również nie udzielił organowi informacji dotyczącej okresu aktualnego zatrudnienia wnioskodawczyni.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, uprawnione było przyjęcie przez organ oświadczenia strony o tym, że pracuje, i dokonanie oceny tej okoliczności w kontekście przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji słusznie przyjęto, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo - skutkowy w tym sensie, że sprawowana przez stronę opieka – mimo, iż jest opieką stałą i długotrwałą, jak przesądził Sąd w wyroku sygn. akt 1208/23 – nie stanowiła przeszkody do podjęcia zatrudnienia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podjęcie zatrudnienia w dowolnym okresie po złożeniu wniosku o świadczenie, tak jak brak rezygnacji z niego w momencie składnia tego wniosku, stanowi przeszkodę do przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego, którego istotą jest zrekompensowanie strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Świadczenie pielęgnacyjne jest zatem niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.
Co do okresu zatrudnienia stanowiącego przeszkodę do przyznania świadczenia, w ocenie Sądu nie stanowiło naruszenia prawa przyjęcie, że skoro strona na dzień 5 sierpnia 2024 r. pracowała, zaś z akt nie wynikało, aby we wcześniejszym okresie od złożenia wniosku do dnia ponownego wywiadu stan matki był gorszy, to miała ona również możliwość pracy w tym wcześniejszym okresie i tym samym brak spełnienia przesłanek przyznania świadczenia istnieje od daty złożenia wniosku. Ustalenia te są spójne i logiczne, nie wykraczają poza zebrany materiał dowodowy i poza granice jego oceny. Tym bardziej, że w rozpoznawanej skardze reprezentujący skarżącą profesjonalny pełnomocnik w żaden sposób nie wyjaśnił powstałych niejasności odnośnie zatrudnienia strony, ani nie wykazał, że nie pracowała ona w okresie od dnia złożenia wniosku. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem. W toku ponownie prowadzonego postępowania Kolegium zastosowało się do oceny prawnej wyrażonej w wiążącym je wyroku, wykonało zawarte w nim wskazania co do dalszego postępowania, zebrało kompletny materiał dowodowy i poddało go ocenie w kontekście przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Organ przy tym, choć naruszył art. 40 § 2 k.p.a. odnośnie wezwania z 11 września 2024 r., to uchybienie to konwalidował, dlatego nie miało ono wpływu na wynik sprawy, gdyż jednocześnie SKO prawidłowo zastosowało art. 10 § 1 i art. 79a k.p.a., informując pełnomocnika o zebranym materiale dowodowym i o tym, jakie dowody należy przedłożyć celem wykazania spełnienia przesłanek świadczenia pielęgnacyjnego. Wobec zaś bierności zarówno strony, jak i jej pełnomocnika, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny ustalonych okoliczności. Przeprowadzone postępowanie nie narusza więc art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a wydana decyzja zgodna jest z art. 17 ust.1 pkt 4 u.ś.r. Oceny tej nie zdołały zaś podważyć zarzuty skargi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił, jako niezasadną.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, korzystając z przepisu art. 119 pkt 2 p.p.s.a., bowiem wniosek w tej sprawie złożył pełnomocnik skarżącej w skardze, czemu nie sprzeciwił się organ w wyznaczonym terminie.