II SA/GD 143/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że skarżąca nie udowodniła, iż głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe opalany węglem.
Skarżąca M. K. domagała się przyznania dodatku węglowego, twierdząc, że głównym źródłem ogrzewania jej domu jest kocioł na paliwo stałe. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując na sprzeczne deklaracje i brak dowodów na ogrzewanie węglem. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie rozpatrzyły sprawę, analizując faktury i oświadczenia skarżącej. Ostatecznie WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, iż głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe opalany węglem.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej M. K. dodatku węglowego. Początkowo Prezydent Miasta Słupska odmówił przyznania dodatku, wskazując na rozbieżności między deklaracją CEEB a ustaleniami z wywiadu środowiskowego, które sugerowały, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lipca 2023 r. uchylił obie decyzje, uznając, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, że głównym źródłem ogrzewania nie jest kocioł na paliwo stałe. Sąd wskazał na potrzebę wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i analizy wszystkich dostępnych dowodów. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy ponownie odmówiły przyznania dodatku. Prezydent Miasta Słupska decyzją z 25 października 2023 r. ponownie odmówił przyznania dodatku, a SKO utrzymało tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu SKO podkreśliło, że twierdzenia skarżącej o ogrzewaniu domu drewnem kawałkowym są logiczne, ale twierdzenia o kupowaniu węgla od znajomych nie są wiarygodne. WSA w Gdańsku, rozpoznając kolejną skargę, uznał, że organy prawidłowo uzupełniły materiał dowodowy i dokonały jego wszechstronnej oceny. Sąd stwierdził, że zgromadzone dowody, w tym faktury za gaz i oświadczenia skarżącej, nie potwierdzają, aby głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe opalany węglem. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku skarżąca nie udowodniła, że głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe opalany węglem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy, w tym faktury za gaz i oświadczenia skarżącej. Twierdzenia o ogrzewaniu drewnem były logiczne, ale brak było wiarygodnych dowodów na zakup węgla, co wykluczało przyznanie dodatku węglowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza itp., zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r.
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 15
Ustawa o dodatku węglowym
Wójt, burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku, w tym zgłoszenia głównego źródła ogrzewania w CEEB, biorąc pod uwagę inne postępowania i możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.
u.d.w. art. 2 § 15b
Ustawa o dodatku węglowym
Organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.
u.d.w. art. 2 § 15d
Ustawa o dodatku węglowym
W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku.
u.w.t.i.r. i CEEB art. 27a § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
u.w.t.i.r. i CEEB art. 27g § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
k.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej - organ podejmuje wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia rozstrzygnięcia.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.o.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.o.u.s.a. art. 2 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.w. art. 2 § 15a
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 24 § 7
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje, gdy wniosek o dodatek węglowy został rozpatrzony pozytywnie.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Twierdzenia skarżącej o ogrzewaniu domu drewnem kawałkowym i kupowaniu węgla od znajomych nie zostały uznane za wystarczająco udowodnione przez organy.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji nie sprostały wymogom dotyczącym wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia sprawy zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności sporządzona przez pracownika MOPR w Słupsku notatka służbowa z wywiadu środowiskowego nie mogła - wobec twierdzeń strony - stanowić wystarczającego dowodu zasada prawdy obiektywnej zasada swobodnej oceny dowodów ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie narusza przepisów prawa
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie głównego źródła ogrzewania na potrzeby świadczeń socjalnych, ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, stosowanie art. 153 p.p.s.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i rozbieżnościami w deklaracjach CEEB oraz dowodach zakupu opału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy z udowodnieniem głównego źródła ogrzewania na potrzeby świadczeń socjalnych, co jest częstym problemem dla wielu obywateli.
“Dodatek węglowy: Kto udowodni, że ogrzewał dom węglem, a nie drewnem?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 143/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-05-22 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-02-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska /przewodniczący/ Jolanta Górska /sprawozdawca/ Krzysztof Kaszubowski Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 2047/24 - Wyrok NSA z 2025-11-27 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1630 art. 2 ust. 1 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 19 grudnia 2023 r., nr SKO.420.734.2023 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę. Uzasadnienie Skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 19 grudnia 2023 r. nr SKO.420.734.2023 wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia 6 grudnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu 4 listopada 2022 r., Prezydent Miasta Słupska odmówił przyznania skarżącej dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że we wniosku o wypłatę dodatku węglowego, jako główne źródło ogrzewania skarżąca wskazała kocioł na paliwo stałe. W deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, która dnia 28 czerwca 2022 r. została zgłoszona do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jako główne źródło ogrzewania wskazane natomiast zostały: kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy oraz kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe. Jako zainstalowane, ale nieeksploatowane źródło ogrzewania skarżąca podała także kocioł na paliwo stałe. Natomiast, jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazała na drewno kawałkowe oraz węgiel i paliwa węglopochodne. W związku powyższym w dniu 28 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy (funkcje c.o. i c.w.u.). W salonie znajduje się także kominek opalany drewnem. Z notatki pracownika socjalnego wynika także, że w domu zainstalowany jest także kocioł na paliwo stałe, ale zgodnie z deklaracją z dnia 26 sierpnia 2022 r. nie jest eksploatowany. Jednocześnie, w dniu 28 listopada 2022 r. skarżąca edytowała deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, oznaczając kocioł na paliwo stałe jako zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła (funkcja c.o.), a w dniu 30 listopada 2022 r. złożyła wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł, w którym jako główne źródło ogrzewania wskazała kocioł na paliwo stałe, a jako rodzaj stosowanego paliwa wskazała drewno kawałkowe. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. Kolegium stwierdziło, że dodatek węglowy przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest paliwo stałe, przez które rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet, zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego. Bezsprzecznie zaś ani gazu, ani drewna kawałkowego nie sposób uznać za paliwo stałe w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy, co wykluczało przyznanie stronie wnioskowanego dodatku węglowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dni 6 lipca 2023 r., wydanym w sprawie III SA/Gd 167/23, uchylił zarówno decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 lutego 2023 r., jak i decyzję Prezydenta Miasta Słupska z dnia 6 grudnia 2022 r. wskazując, że na gruncie zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego nie można stwierdzić, że organy bezsprzecznie wykazały, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej jest piec gazowy, a nie zaś – jak twierdzi skarżąca - kocioł na paliwo stałe. Sąd uznał, że organy obu instancji nie sprostały wymogom dotyczącym wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia sprawy. Przyjęte za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne zostały bowiem oparte wyłącznie na treści notatki służbowej z przeprowadzonego w dniu 28 listopada 2022 r. wywiadu środowiskowego, wskazującej na to, że głównym źródłem ogrzewania w gospodarstwie domowym skarżącej jest kocioł gazowy (funkcje c.o. i c.w.u.), dodatkowe ogrzewanie zapewnia kominek opalany drewnem kawałkowym znajdujący się w salonie, natomiast piec na paliwo stałe nie jest eksploatowany. Skarżąca wskazała, że co prawda w złożonej deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw nie uwidoczniła faktu eksploatacji kotła na paliwo stałe (jedynie go zgłosiła), to jednak wraz ze złożonym wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego złożyła oświadczenie, że zgłoszony przez nią w CEEB kocioł na paliwo stałe jest ponownie przez nią użytkowany, a w dniu 28 listopada 2022 r. dokonała zmiany dotychczasowej deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, deklarując już jako eksploatowany kocioł na paliwo stałe (c.o.). Przy czym w obu deklaracjach: z czerwca 2022 r. oraz z listopada 2022 r., jako "Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych" skarżąca wskazała na: "węgiel i paliwa węglopochodne" oraz "drewno kawałkowe". Sąd ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności sporządzona przez pracownika MOPR w Słupsku notatka służbowa z wywiadu środowiskowego nie mogła - wobec twierdzeń strony - stanowić wystarczającego dowodu na uznanie, że głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa skarżącej pozostawał kocioł gazowy, a nie - jak twierdziła skarżąca - kocioł na paliwo stałe. Oba organy uznały prymat dowodowy sporządzonej notatki służbowej i przyjęły wynikające z niej ustalenia faktyczne poczynione przez pracownika organu w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego (które zostały dokonane bez jakiegokolwiek ustosunkowania się skarżącej do treści sporządzanej przez pracownika notatki służbowej), natomiast całkowicie i bez jakiejkolwiek weryfikacji zanegowały w istocie treść oświadczenia wiedzy złożonego przez skarżącą w "Deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw" z dnia 28 listopada 2022 r. Przy czym, okolicznością dezawuującą ocenę wartości dowodowej ww. deklaracji z dnia 28 listopada 2022 r. nie mogło być twierdzenie, że skarżąca na tej podstawie w dniu 30 listopada 2022 r. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę również dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, deklarując jako "Rodzaj wykorzystywanego źródła" kocioł na paliwo stałe, a jako "Rodzaj wykorzystywanego paliwa" drewno kawałkowe. Skoro jednak art. 24 ust. 7 u.o.s.r. stanowi, że dodatek dla gospodarstw domowych nie przysługuje gospodarstwom domowym objętym pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, to oznacza to, że do momentu pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wypłatę dodatku węglowego (czyli przyznania przedmiotowego świadczenia) możliwe było złożenie przez skarżącą wniosku o ww. dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła (w przypadku przyznania dodatku węglowego postępowanie zainicjowane "tym drugim" wnioskiem podlegałoby bowiem umorzeniu), zaś deklarowany kocioł (piec) na paliwo stałe może być technologicznie przystosowany do opalania zarówno węglem (paliwami węglopochodnymi), jak również drewnem kawałkowym. Ponownie rozpatrując sprawę, organ ustalił, że we wniosku o wypłatę dodatku węglowego skarżąca wskazała jako główne źródło ogrzewania kocioł na paliwo stałe. W deklaracji z 28 czerwca 2022 r. jako główne źródło ogrzewania wskazane natomiast zostały: kocioł gazowy/bojler gazowy/podgrzewacz gazowy przepływowy/kominek gazowy oraz kominek/koza/ogrzewacz powietrza na paliwo stałe. Jako zainstalowane, ale nieeksploatowane źródło ogrzewania skarżąca podała także kocioł na paliwo stałe. Natomiast, jako rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych wskazała drewno kawałkowe oraz węgiel i paliwa węglopochodne. W związku powyższym w dniu 28 listopada 2022 r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, że głównym źródłem ogrzewania jest kocioł gazowy (funkcje c.o. i c.w.u.). W salonie znajduje się także kominek opalany drewnem. Z notatki pracownika socjalnego wynika także, że w domu zainstalowany jest także kocioł na paliwo stałe, ale zgodnie z deklaracją z dnia 26 sierpnia 2022 r. nie jest eksploatowany. Jednocześnie, w dniu 28 listopada 2022 r. skarżąca edytowała deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw, oznaczając kocioł na paliwo stałe jako zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła (funkcja c.o.), Z kolei w dniu 30 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł, w którym jako główne źródło ogrzewania wskazała kocioł na paliwo stałe, a jako rodzaj stosowanego paliwa wskazała drewno kawałkowe. Organ wezwał skarżącą do dostarczenia imiennych faktur za: gaz, węgiel, drewno za okres od września 2022 r. do maja 2023 r. Skarżąca złożyła faktury za gaz za okres od 2 września 2022 r. do 5 czerwca 2023 r. Nadto, oświadczyła, że nie dokonywała we wskazanym przez organ okresie zakupów węgla oraz drewna od podmiotów wystawiających faktury/rachunki imienne, nie posiadała bowiem środków na zakup większej ilości opału. Zmuszona była natomiast korzystać z własnych drobnych zapasów drewna oraz na początku każdego miesiąca kupować opał węglowy od różnych życzliwych znajomych. W konsekwencji powyższych ustaleń, decyzją z dnia 25 października 2023 r., Prezydent Miasta Słupska ponownie odmówił przyznania skarżącej dodatku węglowego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 19 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Słupska. Uzasadniając wydaną decyzję, Kolegium podkreśliło, że skarżąca w złożonym w dniu 30 listopada 2022 r. wniosku o przyznanie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła oświadczyła, że ogrzewa dom przy pomocy kotła na paliwo stałe opalanego drewnem kawałkowym. Z oświadczenia skarżącej z dnia 4 kwietnia 2023 r., złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynika że zasadniczym źródłem ogrzewania budynku przy ul. J. [...] w S. jest kocioł na paliwo stałe opalany aktualnie drewnem kawałkowym z uwagi na brak węgla. Kolegium oceniło, że twierdzenia skarżącej o ogrzewaniu domu drewnem kawałkowym korelują z jej oświadczeniami i wydają się logiczne, natomiast twierdzenie o kupowaniu węgla od życzliwych znajomych nie może być uznane za wiarygodne. W tej sytuacji Kolegium uznało, że zasadniczym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego był kocioł na paliwo stałe opalany drewnem kawałkowym. Jednocześnie, na marginesie Kolegium stwierdziło, że analiza zużycia gazu, przeprowadzona na podstawie przedłożonych przez skarżącą faktur za gaz, wskazuje, że kocioł gazowy nie mógł być w badanym okresie głównym źródłem ciepła w domu skarżącej. W skardze złożonej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zobowiązanie Prezydenta Miasta Słupska do przyznania jej dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zarówno decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku z dnia 19 grudnia 2023 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Prezydenta Miasta Słupska z dnia 25 października 2023 r., są zgodne z prawem. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1630). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z treści art. 2 ust. 3 ustawy o dodatku węglowym wynika, że przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego. Stosownie do treści art. 2 ust. 15 ustawy o dodatku węglowym wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonując tej weryfikacji bierze pod uwagę informacje wynikające z innych postepowań, przykładowo wymienionych w art. 2 ust.15a ustawy. Nadto, na podstawie art. 2 ust. 15b ustawy o dodatku węglowym organ może przeprowadzić w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego. W toku tego wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy o dodatku węglowym). Analizując niniejszą sprawę w kontekście powołanej regulacji, podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została po ponownym rozpatrzeniu tej sprawy przez organy obu instancji, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lipca 2023r., sygn. akt III SA/Gd 167/23, uprzednio wydanych w tej sprawie decyzji odmawiających skarżącej przyznania dodatku węglowego. Zgodnie zaś z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 886/07, Legalis), chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Legalis). Przy tym podkreślić trzeba, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący a uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu. Nadto, zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencje oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracji i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zgodnie zaś z oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. III SA/Gd 167/23 ratio legis powołanych przepisów sprowadza się do objęcia wsparciem jak największej liczby gospodarstw domowych poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym jednak zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie, a w szczególności do ustalenia rzeczywistego źródła ciepła wykorzystywanego w gospodarstwie domowym, z tym że ustalenia te powinny zostać dokonane przy użyciu wszelkich dostępnych środków dowodowych, w sposób wnikliwy, dokładny i wyczerpujący, czyniący zadość zasadzie prawdy obiektywnej, sformułowanej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W związku z tym Sąd zalecił, aby organy w toku ponownie prowadzonego postępowania przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, które z deklarowanych przez skarżącą i posiadanych dla budynku położonego w S. przy ul. J. [...] źródeł ogrzewania jest głównym źródłem ogrzewania w tym budynku, tj. ustalić czy dom jest ogrzewany przy pomocy kotła gazowego, kominka czy też kotła na paliwo stałe opalanego węglem (paliwami węglopochodnymi) i drewnem kawałkowym. Zważywszy jednak na upływ czasu od momentu złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie dodatku węglowego (listopad 2022 r.) organy w ramach prowadzonego postępowania winny przeanalizować, w szczególności w oparciu o uzyskane od skarżącej informacje i dokumenty (np. faktury, rachunki), poziom zużycia przez gospodarstwo domowe skarżącej "w okresie grzewczym" określonego rodzaju paliwa (gazu, węgla, drewna) w celu ustalenia głównego źródła ogrzewania gospodarstwa, tj. ustalenia czy był to kocioł gazowy czy też kocioł na paliwo stałe, który to – co należy dodatkowo w niniejszej sprawie wyjaśnić i poddać rozwadze z uwagi na złożony przez skarżącą również wniosek o wypłatę dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła – w przypadku uznania go za główne źródło ogrzewania gospodarstwa, był opalany przez skarżącą drewnem kawałkowym czy też właśnie węglem (paliwami węglopochodnymi). Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, orzekając ponownie w sprawie organy uzupełniły materiał dowodowy w zakresie wskazanym w wyroku z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 167/23. Organ I instancji wystąpił bowiem do skarżącej o dostarczenie imiennych faktur za: gaz, węgiel, drewno za okres od września 2022 r. do maja 2023 r. Następnie, po ponownej analizie zgromadzonego i uzupełnionego materiału dowodowego, orzekające w sprawie organy oceniły, że dowody te nie potwierdzają, aby głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa był kocioł na paliwo stałe opalany węglem (paliwami węglopochodnymi). W szczególności zaś oceniono twierdzenia skarżącej o ogrzewaniu domu drewnem kawałkowym jako zgodne ze składanymi przez nią oświadczeniami i logiczne. Jednocześnie odmówiono uznania za wiarygodne twierdzeń dotyczących kupowania węgla od życzliwych znajomych. To zaś doprowadziło do odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego. Zdaniem Sądu dokonana przez orzekające w sprawie organy ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie narusza przepisów prawa. Podkreślić bowiem należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powyższa zasada znajduje swoje uszczegółowienie w treści art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej i podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie wszechstronnie wyjaśnionego stanu faktycznego, przy zastosowaniu wszelkich koniecznych środków dowodowych, z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Z kolei ustanowiona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów zobowiązuje do oparcia się przez organ na przekonujących podstawach - wskazanych w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 80 k.p.a. nakazuje organowi administracji oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wyrażona w art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów obliguje organ administracji do poddania analizie całego materiału dowodowego i rozpatrzenia wszystkich dowodów w ich wzajemnym powiązaniu (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 1988 r., sygn. akt SA/Po 1495/87, niepubl.), co innymi słowy oznacza, że wniosek dotyczący okoliczności faktycznych powinien być oparty na rozpoznaniu wszystkich dowodów w sprawie, zaś oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodności i mocy dowodów) organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, chyba że chodzi o dowody dotyczące okoliczności niemających znaczenia dla sprawy lub niespornych. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego; organ powinien dokonać oceny mocy i wiarygodności dowodu wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź też pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (zob. J. Borkowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., sygn. akt I SA 1270/93, OSP 1994, nr 7–8, poz. 131). Tym samym przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów będzie miało miejsce w sytuacji, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1994 r., sygn. akt III SA 491/93). Jako dowolne należy traktować także ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Taka zaś sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi, jako że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone z zachowaniem wymogów wynikających z treści art. 153 p.p.s.a. oraz przytoczonych powyżej przepisów k.p.a. Organy wnikliwie rozpatrzyły wszystkie dowody zgromadzone w sprawie oraz podnoszone przez skarżącą argumenty. Końcowy wniosek, że w świetle zgromadzonych dowodów, w tym także oświadczeń i wyjaśnień samej skarżącej, dotyczących sposobu ogrzewania w miarodajnym okresie jej budynku, nie znalazło potwierdzenia stanowisko skarżącej, aby głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa był kocioł na paliwo stałe opalany węglem (paliwami węglopochodnymi), jest prawidłowy i nie nosi cech dowolności. Ocena w tym zakresie jest zgodna z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Tym samym zasługuje na akceptację. W prawidłowo ustalonych przez organy okolicznościach niniejszej sprawy, brak było natomiast podstaw do uznania, że zachodzą warunki do przyznania skarżącej dodatku węglowego określone w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy - z uwagi na brak naruszenia przepisów prawa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI