II SA/Gd 1361/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-06-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbudowataraspomieszczenie gospodarczenadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie wyjaśniająceuchylenie decyzjirozbiórka

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając zasadność przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z powodu istotnych braków w postępowaniu wyjaśniającym.

Sprawa dotyczyła samowolnej rozbudowy tarasu i wykonania pod nim pomieszczenia gospodarczego. Organ pierwszej instancji nakazał przedłożenie dokumentacji, a organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym wyjaśnienia kwestii wykonania muru przy granicy działki. Skarżący twierdził, że sprawa była już prawomocnie zakończona. Sąd uznał, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził braki w postępowaniu i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przedłożenie dokumentacji dotyczącej samowolnie rozbudowanego tarasu i wykonanego pod nim pomieszczenia gospodarczego. Organ odwoławczy uznał, że inwestor naruszył art. 28 Prawa budowlanego, przystępując do budowy bez wymaganego pozwolenia, i że właściwą sankcją powinno być nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie sanowanie samowoli poprzez doprowadzenie jej do stanu zgodnego z przepisami na podstawie art. 51. Ponadto, organ odwoławczy wskazał na brak odniesienia się przez organ pierwszej instancji do wykonanego przy granicy działki muru. Skarżący argumentował, że sprawa rozbudowy tarasu i pomieszczenia gospodarczego była już prawomocnie zakończona i nie powinna być ponownie rozpatrywana. Sąd administracyjny, badając legalność decyzji kasacyjnej, uznał, że organ odwoławczy zasadnie stwierdził istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ pierwszej instancji, w szczególności w zakresie wyjaśnienia wykonanych robót budowlanych i kwestii muru przy granicy działki. W związku z tym, sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego nie narusza prawa i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, ponieważ postępowanie przed organem pierwszej instancji nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności, w tym kwestii wykonania muru przy granicy działki, co wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kpa, stwierdzając istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym organu pierwszej instancji, które uniemożliwiały merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

Kpa art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 48

Ustawa Prawo budowlane

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 51

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 28

Ustawa Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy zasadnie stwierdził istotne braki w postępowaniu wyjaśniającym organu pierwszej instancji, co uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Samowolnie wykonane roboty budowlane, stanowiące samodzielną część obiektu budowlanego, powinny podlegać nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie sanowaniu na podstawie art. 51.

Odrzucone argumenty

Sprawa rozbudowy tarasu i pomieszczenia gospodarczego została już zakończona i nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego. Decyzja organu II instancji jest sprzeczna z przepisami i ze stanem faktycznym, a dokonana przez ten organ ocena materiału dowodowego i ocena prawna stanu faktycznego jest wadliwa.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie organ ten nie wyjaśnił jakie roboty budowlane i kiedy zostały wykonane, pomijając w ogóle kwestię wykonania przez skarżącego przy granicy działki muru Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Skład orzekający

Andrzej Przybielski

przewodniczący

Jolanta Górska

sprawozdawca

Krzysztof Retyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej (art. 48 i 51) oraz zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organy administracji i sądów administracyjnych (art. 138 § 2 Kpa)."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i procedury administracyjnej, ale zawiera ciekawe rozważania na temat stosowania art. 48 i 51 Prawa budowlanego oraz roli organu odwoławczego w kontroli postępowania pierwszej instancji.

Samowola budowlana czy błąd procedury? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka, a kiedy sanowanie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1361/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-06-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący/
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Krzysztof Retyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 lutego 2002 r. Nr PNB [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał K. K., aby przedłożył w terminie do dnia 30 kwietnia 2002 r.:
1. plan zagospodarowania działki opracowany na aktualnych podkładach geodezyjnych,
2. inwentaryzację budowlaną wraz z orzeczeniem konstrukcyjnym na wbudowane elementy, wykonane przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia,
3. aktualny dokument uprawniający do władania nieruchomością,
4. opinię rzeczoznawcy ppoż.,
5. opinię Sanepidu,
6. protokół skuteczności zerowania instalacji elektrycznej,
7. opinię kominiarską.
Decyzja została wydana na podstawie art. 104 Kpa i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 1 lutego 2002 r. na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B. przeprowadzono oględziny, podczas których zapoznano się z aktualnym stopniem zaawansowania robót samowolnie rozbudowanego tarasu oraz usytuowanego pod nim pomieszczenia. Obiekt ten nie był w całości zakończony. Stwierdzono brak tynków wewnętrznych oraz właściwego zamurowania otworów okiennych (obecnie wypełnionych styropianem i wyprawą tynkową). Postanowieniem z dnia 18 stycznia 2001 r. wstrzymano prowadzone prace budowlane. W dniu 19.02.2002 r. A. R. zapoznała się z dokumentacją dotyczącą tej sprawy i złożyła oświadczenie /wpis do protokółu/, w którym podtrzymała swoje stanowisko w sprawie zawarte w składanych pismach. W związku z tym, że utracił moc par. 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tekst jednolity Dz. U. Nr 15 z 1999 roku, poz. 139/, a więc nie istnieje wymóg uzyskania pisemnej zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku lub jego części bezpośrednio przy granicy tej działki oraz biorąc powyższe okoliczności, organ podjął decyzję jak w sentencji. Wskazał przy tym, że stosowna decyzja administracyjna zostanie podjęta po uprzednim wykonaniu niniejszego nakazu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. R., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania rozbiórki samowoli budowlanej dotyczącej robót budowlanych związanych z rozbudową tarasu budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w B. i wykonanym pod tym tarasem pomieszczeniem gospodarczym oraz ścian stanowiących integralną część tych robót, podłużną północną i prostopadłą do podłużnej zachodnią, pobudowaną przy granicy jej działki.
Odwołująca się wskazała, że protokół oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego z dnia 1 lutego 2002 r. był nieczytelny. Nie podano w nim stanu faktycznego realizowanej samowoli budowlanej. Nie wspomniano nic na temat muru o wysokości 2,5 mb i długości 2,68 mb postawionego przy granicy działki, co dokumentuje załączona fotografia. Nie podano, że na stropie obiektu - tarasie wystawiono metrowe słupki, w konsekwencji czego obiekt osiągnął 3,5 m wysokości, a więc odległość obiektu od działki odwołującej się podana w protokole jest niewłaściwa.
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2002 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 Kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż w oparciu o cały zebrany materiał dowodowy,
w tym protokół oględzin z dnia 12.04.2002 r. spisany w obecności stron oraz informację dodatkową Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25.04.2002 r. znak: [...] ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w B., inwestor - właściciel nieruchomości K. K., dokonał samowolnej rozbudowy balkonu na taras. Balkon o wymiarach 1,25 x5,00 m został rozbudowany do funkcji tarasu, wymiary płyty balkonowej zwiększono do 2,68 x6,99 m, a powiększona przestrzeń pod balkonem została zabudowana murem i wrotami, z przeznaczeniem na pomieszczenie gospodarcze. W związku z wykonaniem takiego zakresu robót, powstała przybudowana do obiektu zasadniczego, samodzielna część obiektu budowlanego, tj. pomieszczenie gospodarcze (aktualnie jeszcze w budowie).
Ze względu na przystąpienie inwestora do budowy pomieszczenia gospodarczego (jako części obiektu budowlanego), bez ostatecznej decyzji
o pozwoleniu na budowę, nastąpiło uchybienie art. 28 Prawa budowlanego. Konsekwencją takiego działania inwestora, winno być wydanie przez właściwy
w sprawie organ nadzoru budowlanego decyzji, w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, nakazującej rozbiórkę rzeczonej części obiektu budowlanego. Niewłaściwym jest usankcjonowanie takiego stanu rzeczy, poprzez doprowadzanie samowolnie wykonanej części obiektu budowlanego, w oparciu o art.51 Prawa budowlanego, do stanu zgodnego z przepisami.
Nadto w prowadzonym postępowaniu, organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie odniósł się do muru przy granicy działki o długości 2,68 m i wysokości 2,5 m.
Mając na względzie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie organ odwoławczy orzekł jak w sentencji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł K. K. wskazując, iż w roku 1982 uzyskał pozwolenie budowlane na wybudowanie segmentu bliźniaczego. W tym samym roku rozpoczął budowę wraz z rozbudową tarasu do obecnych wymiarów. Na rozszerzenie i wydłużenie tarasu uzyskał zgodę od Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zgoda i obliczenia techniczne wraz z rysunkiem były dołączone do dziennika budowy. Taras w nowym zarysie został wybudowany do roku 1987. Nadto 21 sierpnia 1986 r. miała miejsce inspekcja z Urzędu Miejskiego, w wyniku której ukarano skarżącego mandatem karnym w wysokości 1 000 zł za niezgodną z projektem rozbudowę tarasu, lecz przyjęto wyjaśnienie i wpis do dziennika budowy wprowadzającą korektę dotyczącą zmian w zabudowie tarasu. Tym samym sprawę rozbudowy domu o taras i pomieszczenie gospodarcze, należy uznać za rozpatrzoną prawomocnie i w związku z upływem terminów na wniesienie zwyczajnych i nadzwyczajnych środków odwoławczych, nie powinna być ona więcej przedmiotem postępowania. Skarżący podniósł też, że w tym samym dniu A. R. otrzymała również mandat karny za niezgodną z projektem zabudowę muru na dachu dzielącą segmenty bliźniacze na dwie części i w tym przypadku skończyło się na karze grzywny, bez konieczności rozbiórki nielegalnego muru. W 1988 r. segment bliźniaka oddany został do użytku i skarżący uzyskał pozwolenie na użytkowanie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 138 § 1 i 2, organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania
w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszoinstancyjnej, może wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi
I instancji.
Istota skargi sprowadza się do zakwestionowania podstaw do wydania przez organ II instancji decyzji uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia. W opinii skarżącego, decyzja organu II instancji jest sprzeczne z przepisami i ze stanem faktycznym, zaś dokonana przez ten organ ocena materiału dowodowego i ocena prawna stanu faktycznego jest wadliwa.
W ocenie skarżącego sprawa rozbudowania balkonu, wykonania pod balkonem pomieszczenia gospodarczego została już zakończona i nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny badający zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej, ocenia jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub
w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu przed organem I instancji nie wyjaśniono okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. W szczególności zaś organ ten nie wyjaśnił jakie roboty budowlane i kiedy zostały wykonane, pomijając w ogóle kwestię wykonania przez skarżącego przy granicy działki muru o długości 2,68m i wysokości 2,5m.
Organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń i zaniechał oceny wykonanych robót pod kątem spełnienia przesłanek z art. 48 Prawa budowlanego, stanowiącego o obowiązku nakazania rozbiórki w przypadku robót budowlanych wykonanych w ramach samowoli budowlanej. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego
w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przewidziany w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy w sytuacji stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, istnieje wówczas, gdy dokonujący kontroli organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby prowadzenia
w znacznym zakresie postępowania dowodowego.
W niniejszej sprawie, organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż postępowanie przed organem I instancji posiada istotne braki, wymagające przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI