II SA/GD 1341/24

II SA/Gd 1341/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 17 października 2024 r., nr WOP.7722.232.2024.EL w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
D. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Pismem z 5 kwietnia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Pucku (dalej także jako PINB) poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zabudowy zlokalizowanej na terenie działki nr [...], obręb K., gm. K. Nadto poinformowano o planowanych na dzień 24 czerwca 2024 r. oględzinach.
Jak wynika z protokołu z przeprowadzonych w obecności pełnomocnika skarżącej oględzin, na ww. nieruchomości poprzedni właściciele B. i J. M., przed dokonaniem darowizny na rzecz skarżącej posadowili bez wymaganego zgłoszenia/pozwolenia na budowę:
a) w 2008 roku budynek sanitariatu o wymiarach 1,13 m x 1,00, o konstrukcji drewnianej posiadający dach jednospadowy pokryty papą, posadowiony na płycie fundamentowej za pomocą śrub,
b) w 2017 roku przyczepę kempingową marki D. [..] o numerze rejestracyjnym [...] z płyt z tworzywa sztucznego o dachu płaskim ułożona na metalowych wspornikach na bloczkach chodnikowych betonowych posadowionych w gruncie i na kołach posadowionych na gruncie. Przyczepa posiada ubezpieczenie OC i PZU Pomoc w drodze;
c) w 2019 roku budynek o konstrukcji stalowej obłożony blachą o funkcji gospodarczej o wymiarach 3 m x 2 m, posiadający dach jednospadowy z blachy, posadowiony za pomocą prostokątnych stóp betonowych wylanych (zagłębionych) w gruncie na głębokości około 20 cm wzdłuż budynku po dwóch stronach i przykręcony/ zakotwiczony do nich za pomocą śrub (po 4 z każdej).
Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną oraz rysunek przedstawiający położenie i wymiary obiektów.
Postanowieniem z 9 sierpnia 2024 r. PINB wstrzymał roboty budowlane przy posadowieniu przyczepy kempingowej marki D. o funkcji rekreacji indywidualnej o wymiarach 4,60 m x 2,05 m, o numerze rejestracyjnym [...] z płyt z tworzywa sztucznego o dachu płaskim, nietrwale związanej z gruntem, podpartej na metalowych wspornikach, na bloczkach chodnikowych betonowych i na kołach posadowionych na gruncie bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w obrębie K., gm. K. Jednocześnie PINB poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu. PINB stwierdził także, że należy wykonać niezbędne zabezpieczenia budowy a teren budowy zabezpieczyć przed dostępem osób niepowołanych.
Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia, postanowieniem z 17 października 2024 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu WINB wskazał, że przyczepa, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, została posadowiona w 2017 roku przez wcześniejszych właścicieli nieruchomości, którzy umową darowizny przekazali nieruchomość skarżącej. WINB wyjaśnił, że konsekwencją umowy darowizny jest przeniesienie z darczyńcy na obdarowanego określonych praw majątkowych. Z chwilą wydania rzeczy, wszelkie korzyści i ciężary związane z tą rzeczą przechodzą na obdarowanego.
WINB wskazał dalej, że posadowienie przyczepy kempingowej w określonym miejscu w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne czy rekreacyjne właścicieli lub osób trzecich na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Analizowanego obiektu nie obejmuje przy tym wyjątek określony w art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego, obowiązujący w momencie budowy w 2017 roku.
Zdaniem WINB przyczepa realizuje cel rekreacyjny, o czym świadczy sposób posadowienia obiektu na gruncie, zatem bez znaczenia pozostaje, że jest zarejestrowana jako pojazd mechaniczny i jest sprawna technicznie, jak wskazują strony. Przyczepa jest na kołach i wspornikach metalowych, ale jednocześnie na bloczkach betonowych. Może być wykorzystywana jako pojazd, lecz stojąc na działce służy do celów rekreacyjnych. WINB wyjaśnił, że umieszczenie przyczepy na długi czas na nieruchomości i wykorzystywanie jej do celów mieszkalno-rekreacyjnych powoduje, że przyczepa nie jest połączona z przemieszczającym się pojazdem silnikowym, nie pełni funkcji pojazdu, lecz wyłącznie funkcję mieszalną. Jak przy tym wynika z orzecznictwa, tego typu obiekt niepołączony trwale z gruntem, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej czy mieszkalną stanowi tymczasowy obiekt budowlany (art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego).
W ocenie organu w niniejszej sprawie inwestor zobowiązany był uzyskać pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), inwestor nie dokonał bowiem zgłoszenia z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego a obiekt istnieje od 2017 roku. Wobec zaś naruszenia art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.
W odniesieniu do kwestii opłaty legalizacyjnej WINB wyjaśnił, że jej wysokość zgodnie z art. 49d w zw. z art. 59 f Prawa budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty (500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (VIII) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego.
Odnosząc się natomiast do argumentacji zażalenia WINB uznał, że pozostaje ona bez wpływu na postanowienie.
W skardze na tak wydane postanowienie zarzucono naruszenie przepisów:
1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia PINB, w sytuacji, gdy:
a) WINB nie podjął wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, błędnie uznając, że obiekt będący przedmiotem postępowania jest obiektem budowlanym, podczas gdy nie ustalono, czy przyczepa kempingowa została wzniesiona z użyciem wyrobów budowlanych, posiada instalacje zapewniające możliwość jej użytkowania, czy jest użytkowana poza terenem działki i czy jest przenoszona z miejsca na miejsce;
b) WINB nie podjął wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie czyniąc żadnych ustaleń w zakresie tego, czy metalowe wsporniki, na których ustawiona była przyczepa, stanowią element wyposażenia przyczepy, co zdaniem strony skarżącej jest istotne w kontekście ustalenia charakteru obiektu;
c) WINB nie podjął wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nie ustalając czy przyczepa znajduje się nieprzerwanie od 2017 roku na terenie przedmiotowej działki czy też była przenoszona w inne miejsce;
d) WINB nie podjął wszelkich niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, błędnie ustalając, że przyczepa pełni funkcję rekreacji indywidualnej tylko na podstawie tego, że rodzice skarżącej nie wpisali uwag do funkcji pojazdu w trakcie oględzin, tymczasem organ powinien podjąć aktywność w zakresie dokonania ustaleń, czy jest wykorzystywany rekreacyjnie czy został jedynie zaparkowany;
e) WINB błędnie zakwalifikował obiekt jako samowolę budowlaną, której legalizacja wymaga pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na powyższe;
2. art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez brak uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania pierwszej instancji w całości, w sytuacji gdy brak podstaw do uznania przyczepa stanowi obiekt budowlany;
3. art. 48 ust. 1 i 3 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne zastosowanie i objęcie spornego obiektu postępowaniem legalizacyjnym, w sytuacji gdy organ nie ustalił, czy mamy do czynienia z obiektem budowlanym spełniającym przesłanki art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego;
4. art. 49d ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca winna uiścić opłatę legalizacyjną, podczas gdy obiekt nie kwalifikuje się jako wymagający uzyskania pozwolenia na budowę;
5. art. 3 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że obiekt objęty postępowaniem stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, podczas gdy pod tym pojęciem należy rozumieć obiekt wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych a WINB nie dokonał ustaleń w przedmiotowym zakresie;
6. art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych w zw. z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG poprzez jego błędne niezastosowanie;
7. art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego błędne niezastosowanie, w sytuacji, gdy sporny obiekt nosi cechy tymczasowości a organ bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego apriorycznie ustalił, że znajdował się na działce ponad 180 dni od chwili kiedy został zaparkowany.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o umorzenie postępowania administracyjnego ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia WINB i poprzedzającego go postanowienia PINB.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie (...). Przedmiotem kontroli Sądu jest natomiast postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 17 października 2023 r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, dotyczące tymczasowego obiektu budowlanego – zarejestrowanej przyczepy kempingowej, zakwalifikowanej przez organy jako nietrwale związana z gruntem, pełniąca funkcję rekreacji indywidualnej, o wymiarach 4,60 m x 2,05 m, zlokalizowanej na terenie działki nr [...], w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.
Oceniając wydane w sprawie postanowienia w oparciu o kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wydane w sprawie akty zasadniczo są zgodne z prawem.
Materialnoprawną podstawą wydanych przez organy obu instancji postanowień są przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: Prawo budowlane), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o mianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), obowiązującą od 19 września 2020 r. Należy wskazać, że wprowadzone powyższą nowelizacją zmiany w przepisach dotyczących legalizacji samowoli budowlanych stworzyły jednolity, spójny system postępowań legalizacyjnych opierający się o wspólną procedurę (zob. uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 13 lutego 2020 r., druk sejmowy nr 121, Sejm IX kadencji). Umożliwia on usunięcie skutków samowolnych działań inwestycyjnych oraz przywrócenie stanu zgodności z wymogami Prawa budowlanego.
Na skutek wprowadzonych zmian postępowanie w sprawie samowoli budowlanej rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W takim postanowieniu organ informuje o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej
w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31.
Mając to na uwadze stwierdzić trzeba, że warunkiem zainicjowania postępowania legalizacyjnego jest stan faktyczny konkretnej sprawy, z którego wynika, że inwestor pomimo obowiązku nie dokonał zgłoszenia bądź nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektu, dopuszczając się tym samym samowoli budowlanej. W tej sytuacji najistotniejszą kwestią jest kwalifikacja prawnobudowlana samowolnej zabudowy i ocena jej z punktu widzenia wymogów Prawa budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że naruszenia Prawa budowlanego powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozstrzygania sprawy. Istotne jest bowiem rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji (zob. uchwała NSA z 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/6/89, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1974/10, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że ustalenia czy dane roboty budowlane podlegały reglamentacji Prawa budowlanego, w tym w szczególności czy na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, dokonanie zgłoszenia, czy też można ich było dokonać bez jakichkolwiek formalności, należy dokonywać na podstawie przepisów obowiązujących w okresie wybudowania danego obiektu.
W niniejszej sprawie organy uznały, że sporna przyczepa została posadowiona na terenie działki nr [...] w 2017 r. Takie oświadczenie złożyła bowiem do protokołu oględzin B. M., inwestorka ww. obiektu (matka skarżącej).
W niniejszej sprawie podstawową kwestią sporną jest to, czy sporny obiekt jest obiektem budowlanym, czy też pojazdem mechanicznym (przyczepą) oraz jaką pełni funkcję - rekreacyjną, czy transportową, a w konsekwencji – czy podlega reglamentacji za pośrednictwem przepisów Prawa budowlanego i w jakiej formie.
Sąd ocenia jako prawidłowe ustalenia organów odnośnie do kwalifikacji analizowanej zabudowy, jak wynika z okoliczności sprawy, jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, pełniący funkcję rekreacyjną. Zgodnie z przywołanym przepisem, tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Tym samym, także przyczepa kempingowa, przystosowana do pełnienia funkcji obiektu mieszkalnego, czy rekreacyjnego stanowi tymczasowy obiekt budowlany. Wbrew natomiast stanowisku, wyrażonemu przez skrzącą w skardze ten fakt, że taki obiekt jest przystosowany do tego, aby przemieszczać go po drogach, jako przyczepa kampingowa, nie przesądza o tym, że nie może być uznany równocześnie za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany (również jako budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), po ustawieniu go na gruncie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2022 r., sygn. akt II OSK 1247/19; z 9 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2779/17; z 5 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1256/17; z 10 września 2019 r., sygn. akt II OSK 1941/17 - CBOSA). Jak to wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "(...) nawet w sytuacji gdyby uznać, że przedmiotem niniejszego postępowania jest przyczepa/pojazd, jak domaga się tego strona skarżąca, to okoliczność posadowienia tego obiektu na gruncie (...) i tak byłaby przesądzająca o kwalifikacji przedmiotu postępowania, jako "tymczasowego obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego". Tym samym, Sąd podziela ocenę organ odwoławczego, że analizowany obiekt należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego, który wobec upływu okresu 180 dni jego funkcjonowania na gruncie, wymagał pozwolenia na budowę.
Według ustawowej definicji zawartej we wskazanym przepisie tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. Jak wynika zatem z treści art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego niektóre rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych zostały wyraźnie przez ustawodawcę wymienione (np. kioski uliczne, barakowozy, obiekty kontenerowe), ale też redakcja tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że przytoczone wyliczenie ma charakter przykładowy. Dlatego przy ocenie innych typów obiektów, które nie zostały wymienione w tym przepisie, a więc np. przyczep, konieczne jest zastosowanie dodatkowego kryterium. Opierając się na utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym barakowozów, przyczep kempingowych, ruchomych kiosków lub innych podobnych obiektów, takim kryterium powinien być przede wszystkim cel, w jakim dany obiekt został umieszczony na nieruchomości oraz okres jego funkcjonowania na tej nieruchomości (por. np. wyroki NSA: z 13 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 348/08; z 29 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 423/11 oraz z a 10 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 39/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie zatem do funkcji tego obiektu, czy celu jaki realizuje – wskazać należy, co wynika z akt sprawy, że realizuje on cel rekreacyjny. Bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostają zatem okoliczności, że jest on zarejestrowany jako pojazd mechaniczny, ubezpieczony i jest sprawny technicznie, jak wskazuje skarżąca. O celu, który realizuje sporny obiekt wbrew stanowisku skarżącej, świadczy sposób jego posadowienia na gruncie. Przyczepa jest na kołach i wspornikach metalowych, ale jednocześnie na bloczkach chodnikowych, posadowionych w gruncie. Nie przeczy to faktowi, że może ona być wykorzystana jako pojazd, lecz niewątpliwie – będąc na działce - służy do celów rekreacyjnych. Wszystkie te okoliczności zostały w sposób prawidłowy udowodnione na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym dokumentacji zdjęciowej. Skarżąca nie kwestionowała tych ustaleń w toku sporządzania protokołu oględzin z 24 czerwca 2024 r., który został podpisany przez jej pełnomocniczkę.
Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Zatem na etapie, który jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej wymagane jest jedynie określenie zasad obliczania opłaty legalizacyjnej. Dopiero w trakcie zainicjowanej przez inwestorów procedury legalizacyjnej, w przypadku stwierdzenia poprawności dokumentacji legalizacyjnej, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej – art. 49 ust. 2a Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy prawidłowo w punkcie 2 postanowienia wskazał na zasady obliczenia opłaty legalizacyjnej.
Natomiast odnośnie do argumentacji skargi, wskazującej na nieprawidłową kwalifikację spornej przyczepy oraz wadliwe przypisanie do niej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, że Sąd jej nie podziela. Posadowienie przyczepy kampingowej w określonym miejscu w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne, czy rekreacyjne właścicieli lub osób trzecich na określonej nieruchomości jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego (wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy budowa jest dopuszczalna jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ale zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 tej ustawy, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tym samym a contrario, budowa z jaką mamy do czynienia w sprawie niniejszej – a więc posadowienie przyczepy w określonym miejscu w sposób stały i niewskazujący na zamiar jej przemieszczenia w okresie 180 dni lub rozbiórki w ww. okresie (licząc choćby od daty oględzin w czerwcu 2024 r.) – wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, co poprawnie stwierdziły orzekające w sprawie organy. Argumentacja skargi, wskazująca na brak ustaleń odnośnie do rodzaju wykorzystanych przy budowie analizowanego obiektu wyrobów budowlanych, jest bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skarżąca nie wskazuje bowiem wcale, że przyczepa z takich wyrobów nie została wykonana, lecz zarzuca, że nie uczyniły tego organy. Takie ustalenia tymczasem nie miałby wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, bez znaczenia, w świetle brzmienia powołanych wyżej przepisów, jest to, czy sporny obiekt jest trwale związany z gruntem, czy też nie, choć w tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska organów o nietrwałym jego połączeniu z gruntem. Jedynie dla porządku wyjaśnić należy, że pojęcie trwałego połączenia z gruntem było już wielokrotnie poruszanym w orzecznictwie sądów administracyjnych zagadnieniem. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu (którego niewątpliwie nie ma w odniesieniu do spornej przyczepy), która w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Trwałość związania obiektu z gruntem nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego, jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania z gruntem obiektu budowlanego nie przeczy to, że można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem. Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (por. wyrok NSA z 15 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2836/17, CBOSA). W takim znaczeniu zatem sporna przyczepa stanowi obiekt trwale związany z gruntem, na co wskazuje analiza akt sprawy, w tym zwłaszcza protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną. Jest ona stabilnie powiązana z gruntem, stojąc na betonowych bloczkach i wspornikach metalowych, posadowionych w gruncie, dzięki czemu opiera się czynnikom zewnętrznym, czemu zresztą nie przeczy również w skardze skarżąca.
Odnośnie zaś do czasu istnienia obiektu na gruncie, zważyć należy o czym już mowa była powyżej, że w dacie oględzin na działce skarżącej obiekt już istniał i stan ten trwał w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy. Z protokołu oględzin wynika zaś, że posadowiono go w 2017 r. Dlatego uznać należało, że obiekt ten w bieżącej lokalizacji istnieje dłużej niż 180 dni i dotychczas nie został rozebrany, ani przeniesiony w inne miejsce przed upływem tego terminu. Pozostawanie tego obiektu na nieruchomości przez czas przekraczający 180 dni oznacza, że nie mógł on zgodnie z prawem – art. 29 ust. 1 pkt 7 Prawa budowlanego - być zrealizowany w oparciu o zgłoszenie, lecz wymagał pozwolenia na budowę. To właśnie w ramach czasowych przypisanych dla obiektów tymczasowych ogniskuje się istota tych obiektów, nazywanych właśnie tymczasowymi.
Z przedstawionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał niezasadność skargi i działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł o jej oddaleniu.