II SA/GD 1340/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-12-14
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęplanowanie przestrzenneteren rolnyobiekt rekreacyjnyustawa z 1974 r.ustawa z 1994 r.

WSA w Gdańsku oddalił skargę H. G. na nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjno-gospodarczego na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne.

Skarżąca H. G. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjno-gospodarczego. Zarzucała błędną interpretację przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i 1974 r., twierdząc, że obiekt nie jest budynkiem i nie podlega rozbiórce. Sąd uznał, że obiekt został wybudowany samowolnie w latach 80. bez pozwolenia na budowę, na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne, co zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. obliguje do nakazania rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjno-gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu o powierzchni 29,76 m2, wybudowanego samowolnie w latach osiemdziesiątych na działce przeznaczonej pod uprawy rolne. Organ powołał się na przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wskazując, że brak pozwolenia na budowę na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę obliguje do orzeczenia rozbiórki. Skarżąca w odwołaniu zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie przepisów, w szczególności art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., twierdząc, że jej obiekt nie jest budynkiem i nie podlega rozbiórce. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r., do obiektów wybudowanych przed jej wejściem w życie stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 1974 r. Sąd podkreślił, że obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne, co wypełnia przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1974 r. nakazującego rozbiórkę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt taki podlega rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że do obiektów wybudowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawy z 1974 r. Skoro obiekt został wybudowany samowolnie bez pozwolenia na budowę na terenie przeznaczonym pod uprawy rolne, spełnione zostały przesłanki do orzeczenia rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. z 1974 r. art. 37 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. z 1974 r. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1974 r. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1994 r. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. z 1994 r. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

przepisy wprowadzające p.p.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany wybudowany samowolnie na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę podlega rozbiórce na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., nawet jeśli został wybudowany przed wejściem w życie ustawy z 1994 r. Obiekt letniskowy, nawet nietrwale związany z gruntem, jest obiektem budowlanym w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagał pozwolenia na budowę. Teren przeznaczony pod uprawy rolne nie jest terenem przeznaczonym pod zabudowę.

Odrzucone argumenty

Art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z art. 48 tej ustawy wyłącza orzekanie nakazu rozbiórki wobec obiektu skarżącej. Art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nie odnosi się do obiektu skarżącej, gdyż jest to obiekt nietrwale związany z gruntem, a nie budynek. Przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zostały uchylone przez przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r., co uniemożliwia ich zastosowanie.

Godne uwagi sformułowania

obiekt budowlany został samowolnie wybudowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, że obiekt skarżącej jest nietrwale z gruntem związany

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

przewodniczący

Andrzej Przybielski

członek

Wanda Antończyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego (art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r.) oraz stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do samowoli budowlanych popełnionych przed 1995 r., zwłaszcza w kontekście budowy na terenach rolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z okresu przejściowego między ustawami Prawo budowlane z 1974 r. i 1994 r. oraz konkretnego stanu faktycznego (obiekt rekreacyjny na terenie rolnym).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje problematykę samowoli budowlanych i stosowania przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Samowola budowlana sprzed lat: kiedy przepisy przejściowe decydują o rozbiórce?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1340/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-09-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/
Wanda Antończyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 347/06 - Postanowienie NSA z 2006-04-05
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.), Protokolant Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 lipca 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał H. G. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu rekreacyjno-gospodarczego o powierzchni zabudowy 29.76 m2, usytuowanego na działce nr [...] w P.. W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu, a w jego toku ustalono, że przedmiotowy domek, stanowiący własność H. G., wybudowany został samowolnie w latach osiemdziesiątych, pod rządem przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak dalej wskazał organ, analiza przepisów art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w związku z art. 28 ust. 1 i 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. prowadzi do wniosku, że H. G. winna była uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu. Brak zaś pozwolenia obliguje organ do rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o treść art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i orzeczenia przymusowej rozbiórki w sytuacji, gdy obiekt budowlany został wybudowany nas terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Jak podał organ, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy S. działka nr [...] w P. oznaczona jest na planie kolorem żółtym, co oznacza przeznaczenie terenu na uprawy rolne. W tej sytuacji, koniecznym było orzeczenie o rozbiórce na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
W odwołaniu do powyższej decyzji H. G. zarzuciła nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności prawnych i faktycznych istotnych dla przedmiotu sprawy, w tym – nie zastosowanie w rozstrzygnięciu art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który odsyła do art. 48 tejże ustawy, wyłączającego orzekanie nakazu rozbiórki wobec obiektu odwołującej oraz błędne zastosowanie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, który jako "dotychczasowy" – zdaniem odwołującej – nie odnosi się do jej obiektu. Mając na uwadze powyższe uchybienia odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji orzekającej co do istoty lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto, zdaniem odwołującej, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r. zastrzeżony jest jako podstawa prawna dla nakazywania rozbiórek budynków, nie zaś obiektów nietrwale związanych z gruntem, jakim jest jej domek o charakterze rekreacyjnym.
Po rozpoznaniu niniejszego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 sierpnia 2003 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że obiekt letniskowy wybudowany w latach 1980-1981 na terenie działki nr [...] w P. odwołująca nabyła od K. H.. Na jego wybudowanie właścicielka nie uzyskała pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, którymi są przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Następnie organ odwoławczy wskazał na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wywodząc, że skoro obiekt budowlany został samowolnie wybudowany na terenie, który zgodnie z prawem miejscowym przeznaczony jest pod uprawy rolne, to na jego podstawie zasadnie orzeczono o jego rozbiórce.
W skardze na powyższą decyzję H. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła obrazę prawa materialnego przez błędną interpretację art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który to przepis, jej zdaniem, nie ma zastosowania w związku z art. 48 tejże ustawy w jej sprawie z tej przyczyny, że obiekt pobudowany na działce nie jest trwale związany z gruntem. W uzasadnieniu skargi H. G. podniosła, że organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się do jej zarzuty podniesionego w odwołaniu co do zakresu zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w zw. z art. 48 tej ustawy w niniejszej sprawie, skoro obiekt budowlany posadowiony na jej działce jest obiektem nietrwale z gruntem związanym. Ponadto, zdaniem skarżącej do obiektów posadowionych bez pozwolenia na budowę w latach 1980-1981 nie ma zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane nakazujący ich rozbiórkę. Dodatkowo, wobec faktu uchylenia przez przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., nie może znaleźć zastosowania w jej sprawie przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 uchylonej ustawy z 1974 r. Nadto, skarżąca podkreśliła, że postawiony przez nią obiekt nie stanowi budynku w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, gdyż nie jest trwale związany z gruntem. To oznacza, jej zdaniem, wyłączenie zastosowania w takim przypadku art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak podstawy prawnej orzekania o rozbiórkach budynków, a nie obiektów nietrwale związanych z gruntem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymują w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów powszechnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie, w których nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej odnośnie zastosowania właściwego prawa w niniejszej sprawie wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 1995 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), która w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu jej art. 48 (dotyczącego nakazu rozbiórki), nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia jej w życie, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, a takimi są – wbrew twierdzeniom skarżącej - przepisy ustawy z dnia 24 października 19974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.).
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca wybudowała dom letniskowy na przedmiotowej działce w latach 1980-1981 bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), której przepisy art. 2 ust. 1 oraz 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego w postaci domku letniskowego wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczność, że obiekt skarżącej jest nietrwale z gruntem związany. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. obiektem budowlanym są m. in. budynki stałe i tymczasowe. Dodatkowo wskazać należy, że obiekty letniskowe nie zostały objęte zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, do udzielenia którego upoważniony został Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska w drodze rozporządzenia (por. rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego – Dz. U. nr 8, poz. 48 ze zm).
Z ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych w skardze, wynika że przedmiotowy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę oraz na terenie przeznaczonym w planie miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości P. pod teren upraw rolnych. Z planu wynika jednoznacznie, iż teren, na którym położona jest nieruchomość skarżącej nie jest przeznaczony pod zabudowę, chociażby letniskową.
Spełnione zostały zatem, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod inwestycję. W myśl dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, niekwestionowanych przez stronę, w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki do tego, ażeby organ administracji I instancji orzekł o rozbiórce domku letniskowego należącego do skarżącej, a organ II instancji utrzymał to orzeczenie w mocy.
Rozpatrując sprawę samowoli budowlanej organ odwoławczy prawidłowo wydał decyzję na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu jej wydania.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI