II SA/GD 1332/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi O.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Redzikowo. Organy administracji uchyliły pierwotną decyzję przyznającą skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne, argumentując, że jego wyjazd z żoną na Ukrainę na okres dłuższy niż 30 dni spowodował utratę uprawnień do świadczenia. Skarżący argumentował, że wyjazd był konieczny w celu uzyskania przez żonę nowego orzeczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał jednak, że organy błędnie zastosowały przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd podkreślił, że przepis ten pozwala na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej tylko w określonych sytuacjach i ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). W niniejszej sprawie okres, na jaki przyznano świadczenie, już upłynął, co uniemożliwiało jego wsteczne uchylenie lub zmianę. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście możliwości wstecznego uchylania lub zmiany decyzji przyznających świadczenia po upływie okresu ich obowiązywania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okres przyznania świadczenia już upłynął, a organy próbują go zmienić lub uchylić z mocą wsteczną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest wsteczne uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne po upływie okresu, na jaki zostało ono przyznane, na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe wsteczne uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne po upływie okresu, na jaki zostało ono przyznane.
Uzasadnienie
Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwala na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej tylko ze skutkiem na przyszłość (ex nunc). Po upływie okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane, decyzja ta nie jest już w obrocie prawnym w sposób umożliwiający jej zmianę w tym trybie.
Czy wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium RP na okres powyżej 30 dni, w celu uzyskania orzeczenia lekarskiego, pozbawia go prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii, skupiając się na proceduralnym braku możliwości wstecznego uchylenia decyzji. Jednakże, organy administracji uznały, że taki wyjazd pozbawia prawa do świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zastosowały art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie można było wstecznie uchylić decyzji po upływie okresu świadczeniowego. Kwestia wpływu wyjazdu na uprawnienia do świadczenia nie była kluczowa dla rozstrzygnięcia sądu w tej konkretnej sprawie.
Przepisy (7)
Główne
u.ś.r. art. 32 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis ten pozwala na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji administracyjnej, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Sąd podkreślił, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie ze skutkiem na przyszłość (ex nunc) i nie pozwala na wsteczne uchylenie lub zmianę decyzji po upływie okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, rozpoznając skargę na decyzję lub postanowienie, jest obowiązany do zbadania legalności tej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego przez sąd.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
u.p.o.u. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium państwa
Dotyczy legalności pobytu obywateli Ukrainy na terytorium RP.
u.p.o.u. art. 11
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium państwa
Określa skutki wyjazdu obywatela Ukrainy z terytorium RP na okres powyżej 30 dni.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie można wstecznie uchylić lub zmienić decyzji przyznającej świadczenie po upływie okresu, na jaki zostało ono przyznane, ponieważ przepis art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych działa tylko na przyszłość (ex nunc).
Odrzucone argumenty
Wyjazd skarżącego z żoną na Ukrainę na okres dłuższy niż 30 dni spowodował utratę uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (argumentacja organów administracji).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie rodzinne jest decyzją konstytutywną, kształtującą sytuację strony wyłącznie na przyszłość (ex nunc - od chwili obecnej). • Brak jest więc podstaw by w trybie tego przepisu uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną ex tunc. • Ze względu na powszechnie obowiązującą w prawie polskim zasadę lex retro non agit, po to, aby możliwe było wydanie w danej, konkretnej sytuacji decyzji, która by regulowała na nowo i odmiennie sytuację strony z mocą wsteczną, musiałby takie upoważnienie przepis prawa wyraźnie przewidywać.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Jakub Chojnacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście możliwości wstecznego uchylania lub zmiany decyzji przyznających świadczenia po upływie okresu ich obowiązywania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy okres przyznania świadczenia już upłynął, a organy próbują go zmienić lub uchylić z mocą wsteczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje istotną kwestię proceduralną w prawie administracyjnym dotyczącą trwałości decyzji i możliwości ich zmiany. Jest to ważne dla prawników zajmujących się świadczeniami rodzinnymi i socjalnymi.
“Czy można cofnąć świadczenie pielęgnacyjne po terminie? Sąd Administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.