II SA/GD 133/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą obywatelce Ukrainy, O. R., świadczenia "Dobry Start" na dziecko M. R. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca utraciła legalny pobyt w Polsce z powodu zarejestrowania się w systemie zabezpieczenia społecznego w innym państwie UE, co miało skutkować wykreśleniem jej i dziecka z rejestru Straży Granicznej. Skarżąca konsekwentnie przedstawiała dowody wskazujące, że ochrona czasowa w Holandii wygasła w maju 2022 r., a od tego czasu legalnie przebywa w Polsce, co potwierdzają m.in. zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, zaświadczenia o nauce dzieci i kursach językowych, a także informacje z ZUS i rejestru PESEL. Sąd uznał, że ZUS nieprawidłowo ograniczył postępowanie dowodowe do danych z rejestru Straży Granicznej, naruszając przepisy k.p.a. dotyczące obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. WSA podkreślił, że legalność pobytu obywatela Ukrainy wynika z mocy ustawy, a nie wyłącznie z wpisu do rejestru, i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem całokształtu zebranego materiału dowodowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce w kontekście świadczeń rodzinnych oraz obowiązków organów w zakresie postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, którzy mogli korzystać z ochrony czasowej w innym państwie UE, ale przedstawili dowody na jej wygaśnięcie i legalny pobyt w Polsce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obywatel Ukrainy, który uzyskał ochronę czasową w innym państwie członkowskim UE, ale następnie powrócił do Polski i uzyskał zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, utracił legalność pobytu w Polsce w rozumieniu ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, legalność pobytu obywatela Ukrainy w Polsce nie zależy wyłącznie od wpisu do rejestru Straży Granicznej, ale od całokształtu okoliczności faktycznych i dowodów przedstawionych przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ ZUS nieprawidłowo ograniczył postępowanie dowodowe do danych z rejestru Straży Granicznej i nie ocenił wszechstronnie dowodów przedstawionych przez skarżącą, które wskazywały na wygaśnięcie ochrony czasowej w innym państwie UE i legalny pobyt w Polsce.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, opierając się wyłącznie na danych z jednego rejestru, pomijając inne dowody przedstawione przez stronę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ dopuścił się naruszenia przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wybiórczą ocenę dowodów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ powinien ocenić całość materiału dowodowego, a nie ograniczać się do danych z rejestru Straży Granicznej, co stanowiło naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Przepisy (11)
Główne
ustawa o pomocy art. 2 § ust. 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa przesłanki uznania pobytu obywatela Ukrainy za legalny w Polsce.
ustawa o pomocy art. 26 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa prawo do świadczenia "Dobry Start" dla obywatela Ukrainy, którego pobyt jest legalny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
ustawa o pomocy art. 11 § ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa okoliczności pozbawiające obywatela Ukrainy legalności pobytu, w tym korzystanie z ochrony czasowej w innym państwie UE.
ustawa o pomocy art. 26 § ust. 3a
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Reguluje udostępnianie informacji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny przez organ mocy i wiarygodności dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
Szczegółowe warunki realizacji programu "Dobry start".
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ZUS nieprawidłowo ograniczył postępowanie dowodowe do danych z rejestru Straży Granicznej. • Skarżąca przedstawiła dowody na wygaśnięcie ochrony czasowej w Holandii i legalny pobyt w Polsce. • Organ nie ocenił wszechstronnie materiału dowodowego. • Legalność pobytu obywatela Ukrainy wynika z mocy ustawy, a nie tylko z wpisu do rejestru.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu ZUS oparta wyłącznie na danych z rejestru Straży Granicznej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie bezpodstawnie ograniczył postępowanie dowodowe wyłącznie do sprawdzenia danych z rejestru prowadzonego przez Straż Graniczną. • Przyznanie świadczenia "Dobry Start" ustawodawca uzależnił od legalności pobytu, a nie od dokonania odpowiedniej adnotacji w rejestrze. • Organy do dowodów tych się nie odniosły, stojąc na stanowisku, że ustalając legalność pobytu obywatela Ukrainy organ zobligowany jest opierać się wyłącznie na treści rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej oraz że to obowiązkiem strony jest doprowadzenie do zmiany danych w tym rejestrze. Stanowisko to jest nieuzasadnione i nie znajduje oparcia w obowiązujących regulacjach prawnych.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu obywateli Ukrainy w Polsce w kontekście świadczeń rodzinnych oraz obowiązków organów w zakresie postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, którzy mogli korzystać z ochrony czasowej w innym państwie UE, ale przedstawili dowody na jej wygaśnięcie i legalny pobyt w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu praw obywateli Ukrainy w Polsce i ich dostępu do świadczeń, a także pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji.
“Czy rejestr Straży Granicznej decyduje o Twoim prawie do świadczeń? WSA: Niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.