II SA/Gd 1275/24

II SA/Gd 1275/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 37a ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 30 września 2024 r., nr SKO Gd/6814/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczeg w Gdańsku na rzecz skarżącej C. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 1.319 (jeden tysiąc trzysta dziewiętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
C. Spółka jawna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych w następującym stanie sprawy:
W dniu 29 czerwca 2023 r. w wyniku przeprowadzonej przez pracowników Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (dalej: GZDiZ) kontroli zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami tzw. Uchwały Krajobrazowej Gdańska stwierdzono umieszczenie czterech tablic reklamowych typu witacz wejściowy na elewacji budynku - dwóch od strony ul. [...] oraz dwóch od strony ul. [...] w G. (działka numer [...], obręb [...]), niezgodnych z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono, że ww. tablice reklamowe posiadają wymiary: a) 0,77 m x 0,97 m = 0,75 m2,, b) 0,77 m x 0,97 m = 0,75 m2, c) 0,77 m x 0,97 m = 0,75 m2, d) 0,77 m x 0,97 m = 0,75 m2. Do sporządzonego z kontroli protokołu załączono dokumentacją fotograficzną potwierdzającą umieszczenie ww. tablic reklamowych.
Pismem z 4 lipca 2023 r. Dyrektor GZDiZ zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie czterech ww. tablic reklamowych. Jednocześnie pouczono stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem w sprawie, a także poinformowano o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone stronie 20 lipca 2023 r.
Kolejne kontrole terenowe przeprowadzone przez upoważnionych pracowników GZDiZ w dniach: 5 lipca 2023 r., 7 lipca 2023 r. oraz 26 lipca 2023 r. potwierdziły dalsze umieszczenie ww. czterech tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Dnia 27 lipca 2023 r. dokonano oględzin (wizja w terenie), stwierdzając dalsze umieszczenie tablic reklamowych, niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska.
W dniu 1 sierpnia 2023 r. do siedziby organu I instancji wpłynęło pismo wspólnika spółki A. K., stanowiące odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Wspólnik poinformowała, że spółka złożyła do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku wniosek o wydanie pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków tablic reklamowych (kopia wniosku została dołączona do pisma). Uwzględniając te okoliczności strona zwróciła się z prośbą o nienakładanie kary do momentu otrzymania decyzji w przedmiocie wydania pozwolenia, o którym mowa w zdaniu poprzednim.
18 września 2023 r. pracownicy GZDiZ wykonali ponownie czynności kontrolne w terenie, w wyniku których stwierdzili dalsze umieszczenie spornych czterech tablic reklamowych.
Decyzją z 18 września 2023 r. Dyrektor GZDiZ wymierzył Stronie karę pieniężną za umieszczenie od dnia 29 czerwca 2023 r. (tj. od dnia wszczęcia postępowania do dnia wydania zaskarżonej decyzji) do dnia 18 września 2023 r. (data wydania decyzji) czterech tablic reklamowych typu witacz wejściowy na elewacji budynku - dwóch od strony ulicy [...] oraz dwóch od strony ulicy [...] w G. (działka numer [...], obręb [...]), o powierzchni służącej ekspozycji reklamy wynoszącej 0,75 m2 każda, niezgodnych z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska. Ponadto, zaskarżoną decyzją organ nałożył na stronę obowiązek dostosowania ww. tablic reklamowych do postanowień Uchwały Krajobrazowej Gdańska bądź ich usunięcia.
Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania decyzją z 30 września 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uwzględnił, że przeprowadzone kontrole wykazały umieszczenie czterech tablic reklamowych typu witacz wejściowy na elewacji budynku - dwóch od strony ul. [...] oraz dwóch od strony ul. [...] w G. (działka numer [...], obręb [...]), czego dowodzi protokół z kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną znajdują się w aktach sprawy. W ocenie Kolegium tablice te stanowią tablice reklamowe w rozumieniu art. 2 pkt 16b ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.). Zasadniczą ich funkcją była ekspozycja reklamy w przestrzenni publicznej w postaci przekazu wizualnego, dostępnego dla nieokreślonego kręgu adresatów. Tablica skierowana była całkowicie w stronę ulicy, jej treść nie była dostępna dla osób znajdujących się wewnątrz. Tym samym emitowany przez tablicę przekaz stawał się w sposób ewidentny elementem krajobrazu, a nie wystroju wnętrza. Powyższe oznacza, że przedmiot ten, jako tablica reklamowa, musiał odpowiadać zasadom i warunkom umieszczania przewidzianych przez Uchwałę Krajobrazową Gdańska. Kolegium podzieliło przy tym konstatację organu I instancji, że sporne tablice reklamowe - witacze wejściowe - przekraczają dopuszczalne parametry, tzn. łączna powierzchnia służąca ekspozycji reklamy przekracza 0,25 m2. W związku z tym należało je uznać za niezgodne z Uchwałą Krajobrazową Gdańska.
Kolegium podzieliło także stanowisko organu I instancji, że zebrany w sprawie wyżej wymieniony materiał dowodowy pozwala w oparciu o obowiązujące przepisy stwierdzić, iż skarżąca spółka jest podmiotem odpowiedzialnym za umieszczenie ww. tablic reklamowych, niezgodnych z Uchwałą Krajobrazową Gdańska. Okoliczność toczącego się postępowania przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Gdańsku w przedmiocie uzyskania przez stronę pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych/tablic reklamowych/urządzeń reklamowych pozostaje bez wpływu na sprawę wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych niezgodnych z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska. Ewentualne wydanie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zgody na umieszczenie tablic reklamowych na zabytku nie zmieni bowiem faktu, że są one niezgodne z uchwałą.
Kolegium stwierdziło, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo określono wysokość kary pieniężnej oraz okres za jaki została ona naliczona (por. wyroki WSA z Gdańska: z 9 czerwca 2021 r., II SA/Gd 168/21; II SA/Gd 169/21; II SA/Gd 170/21; II SA/Gd 172/21, II SA/Gd 173/21; II SA/Gd 174/21; z 8 września 2021 r., II SA/Gd 223/21, II SA/Gd 224/21, CBOSA).
Kolegium za prawidłowe uznało także stanowisko organu I instancji co do oceny przesłanek zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. SKO w całości zaaprobowało stanowisko wyrażone przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. W ocenie Kolegium, w niniejszej sprawie waga naruszenia z całą pewnością nie jest znikoma. Tak można byłoby twierdzić, gdyby naruszenie prawa było związane z ochroną istotnego interesu strony bądź wystąpieniem sytuacji, w której strona podejmuje działania wprawdzie bezprawne, ale w celu zapewnienia ważnych potrzeb egzystencjalnych. Tymczasem, co nie budzi żadnych wątpliwości, strona, umieszczając tablicę reklamową z naruszenia prawa czerpała korzyści finansowe. Nie można zatem twierdzić, że naruszenie prawa motywowane chęcią uzyskania zysku, z punktu widzenia organu może kwalifikować się jako "znikome" i uzasadniać obligatoryjne odstąpienie od ukarania sprawcy deliktu.
Bez znaczenia pozostaje przy tym podniesiony w odwołaniu od decyzji argument natury ekonomicznej. Ten argument może stanowić podstawę przy ewentualnym wniosku o udzieleniu ulgi w wykonaniu tej kary. Twierdzenie strony, że tablice reklamowe zostały definitywne zlikwidowane także nie ma wpływa na prawidłowość nałożonej kary. Zwrócono uwagę, że karę nałożono za okres od 29 czerwca 2023 r. do 18 września 2023 r., a więc ewentualna likwidacja tablic reklamowych po tym okresie nie ma żadnego wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Ponadto, jak słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, prowadzone było równolegle postępowanie administracyjne w sprawie niezgodnego z prawem umieszczenia tablic reklamowych w innym miejscu, tj. przed ogródkiem gastronomicznym przy ul. [...] w G. Argument Spółki, iż jeden z jej pracowników nie podporządkował się poleceniu zdjęciu tablic reklamowych także pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż Spółka ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.
Spółka wniosła skargę na ww. decyzję wskazując, że tablice reklamowe zostały zamontowane po uprzednim otrzymaniu zgody Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. W czasie pandemii była to jedna z niewielu form informacji o możliwości zamawiania jedzenia w restauracji. Celem skarżącej było zainteresowanie przechodniów ofertą, by zaspokoić koszty pracownicze, bez uszczerbku dla kadry pracowniczej, która obawiała się zwolnienia z pracy. Po otrzymaniu wezwania do usunięcia tablic reklamowych skarżąca uczyniła to, lecz ślady, które widniały po zdjęciu ww. tablic były nieestetyczne. Stąd decyzja pracownika restauracji o ponownym ich zawieszeniu ze względu na uwagi kierowane przez klientów oraz mieszkańców kamienicy.
Skarżąca wskazała na nakładanie kar pieniężnych przez GZDiZ na różnego rodzaju niewielkie nieprawidłowości. Każdy z restauratorów każdego dnia walczy o klienta, walczy o przetrwanie. Rynek gastronomiczny uległ drastycznej zmianie (na niekorzyść) w czasie i po okresie pandemicznym. Dodatkowe karanie przedsiębiorców za niską szkodliwość czynu i to w kwocie, na którą musi poświęcić dodatkową energię, a w skrajnych przypadkach redukując koszty działalności gospodarczej (w tym koszty pracownicze) nie jest sytuacją pozytywną lecz powoduje, że podcinane zostają skrzydła. Zamiast skupiać się nad wysoką jakością oferowanych dań przez restaurację, właściciel musi zwracać uwagę czy ustawiona tablica reklamowa ma odpowiednie wymiary.
Skarżąca wskazała, że zależy jej, aby G. wyglądał pięknie, wyjątkowo i dlatego robi wszystko, aby tablice reklamowe oraz inne wyposażenie ogródka gastronomicznego było wizytówką, nie tylko restauracji ale także miasta G.
Zdaniem skarżącej urzędnicy oraz włodarze G. powinni skupić się nad estetyką innych obiektów usytuowanych w ścisłym centrum G., a nie szukali potknięć u restauratorów (przedsiębiorców), którzy swoją ciężką pracą powodują wpływy z podatków m.in. do kasy miasta G., np. Z., która od przynajmniej dwóch lat otoczona jest płotem z płyty pilśniowej oraz o namioty, "budy" zlokalizowane przy głównej arterii G. (przy budynku L.). Zdaniem skarżącej, jest to raczej niechlubny widok, który powoduje, że nie wierzy w dobre intencje urzędników, a czuje pewną formę nagonki na restaurację, ze względu na jej lokalizację. Zdecydowanie można zauważyć, że po okresie pandemii urzędnicy GZDiZ zamiast zwracać uwagę, czy rozmawiać z przedsiębiorcami, od razu dokonują ukarania w formie decyzji.
Mając na uwadze powyższe zwrócono się o umorzenie wydanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") z 30 września 2024 r., którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni (dalej jako: "Dyrektor ZDiZ", "organ I instancji") z 18 września 2023 r. wymierzającą C. Spółka jawna karę pieniężną w wysokości 43.952 zł za umieszczenie od 29 czerwca 2023 r. do 18 września 2023 r. czterech tablic reklamowych typu witacz wejściowy na elewacji budynku - dwóch od strony ul. [...] oraz dwóch od strony ul. [...] w G. (działka numer [...], obręb [...]).
W tym miejscu wskazania wymaga, że w dniu 29 października 2024 r. na podstawie uchwały o przekształceniu dokonano przekształcenia SPÓŁKI JAWNEJ C. SP. J. w spółkę C. SP. Z O.O. Wpisu w tym zakresie dokonano w KRS (Numer KRS: [...]) już po wniesieniu skargi w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym - w dniu 29 stycznia 2025 r., a zatem tego dnia spółka przekształcana stała się spółką przekształconą (art. 552 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych). Wpis stał się prawomocny 26 lutego 2025 r. Wobec dokonanego przekształcenia Sąd uwzględnił, że obecnie stroną na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest C. SP. Z O.O. (numer w rejestrze [...]). Jak przy tym wskazał NSA w wyroku z 22 marca 2022 r., sygn. akt II FSK 648/21 istotą przekształcenia (transformacji) jest zmiana formy prawnej, w której funkcjonuje dany podmiot. Podmiot przekształcany nie jest traktowany jako podmiot likwidowany, gdyż prowadzona przez niego działalność, przy wykorzystaniu tego samego majątku, będzie kontynuowana w innej formie prawnej przez tenże podmiot. Tym samym spółka przekształcona kontynuuje działalność spółki przekształcanej i staje się stroną na zasadzie kontynuacji wszelkich stosunków prawnych spółki przekształcanej. Kontynuacja w zakresie praw i obowiązków oznacza, że przysługują one spółce przekształcanej również po przekształceniu, co oznacza, że spółka jest cały czas ex lege podmiotem tych praw i obowiązków (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r., II FSK 2289/11). Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z 29 listopada 2017 r., III CZP 68/17 (OSNC 2018/6/60, LEX nr 2405318), w której to uchwale Sąd Najwyższy stwierdził, że normatywna konstrukcja przekształcenia spółek handlowych (tzw. przekształcenie sensu stricto) opiera się na realizacji zasady kontynuacji (ciągłości). Z zasady tej, wyrażonej w art. 553 § 1-3 k.s.h., eksponującej sferę podmiotową przekształcenia wynika, że spółka poddana procesowi przekształcenia jest tym samym podmiotem, a na skutek przekształcenia zmienia się tylko forma prawna prowadzonej działalności. Przekształcenie oznacza zatem zmianę typu spółki przy zachowaniu tożsamości podmiotowej w zakresie praw i obowiązków. W konsekwencji w przypadku przekształcenia nie dochodzi do sukcesji praw i obowiązków. W wypowiedziach przedstawicieli doktryny podkreśla się, że zarówno przed, jak i po przekształceniu mamy do czynienia z tym samym podmiotem, który w wyniku przekształcenia zmienia jedynie formę prawną («szatę prawną») na inny ustawowy typ spółki. Tym założeniom konstrukcyjnym nie przeczy przyjęte w ustawie rozróżnienie terminologiczne pomiędzy «spółką przekształcaną» a «spółką przekształconą», służy bowiem ono jedynie zasygnalizowaniu zmiany formy prawnej spółki przed i po przekształceniu, nie zaś akcentowaniu odrębności podmiotowo-organizacyjnej pomiędzy spółkami uczestniczącymi w procesie transformacyjnym. Tożsamość podmiotowa spółek oznacza, że spółka przekształcona nie wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym przysługujące spółce przekształcanej, lecz z dniem przekształcenia spółce przekształconej przysługują wszelkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej (art. 553 § 1 k.s.h.), a w prawa i obowiązki administracyjnoprawne – jeśli nic odmiennego nie wynika z przepisów prawa. Innymi słowy, mimo przeprowadzonego przekształcenia nadal w odniesieniu do tych praw i obowiązków chodzi o tę samą spółkę. Wyrażona w art. 553 § 1 k.s.h. zasada kontynuacji obejmuje zarówno prawa i obowiązki prywatnoprawne (art. 553 § 1 k.s.h.), jak i publicznoprawne (art. 553 § 2 k.s.h.). Wpływ przekształcenia spółki w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego na jego tok sprowadza się więc tylko do uwzględnienia zmiany jej oznaczenia.
Przechodząc do meritum wskazania wymaga, że na mocy art. 37a ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 503 ze zm. ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p.") rada gminy została uprawniona do ustalenia w formie uchwały zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Tego rodzaju uchwała jest nazywana uchwałą krajobrazową. W piśmiennictwie wskazuje się, że celem tego rodzaju aktu prawa miejscowego jest uporządkowanie przestrzeni publicznej, a przyjęte w u.p.z.p. regulacje, dotyczące tej uchwały, wprowadzają w istocie prymat ochrony krajobrazu. Przy czym przepisy u.p.z.p. nie przewidują obowiązku podjęcia uchwały krajobrazowej, ma ona charakter fakultatywny. Wpływa to także na władztwo gminy w ustalaniu treści uchwały, gdyż może ona przewidywać całkowity zakaz sytuowania obiektów reklamowych, jak również przewidywać rozwiązania pośrednie, polegające na ograniczeniach o charakterze częściowym. Tego rodzaju rozwiązania mogą zaś dotyczyć zarówno samego obiektu reklamowego (jego parametrów i materiału, z jakiego ma zostać wykonany) - ograniczenia przedmiotowe, jak i jego usytuowania - ograniczenia obszarowe (zob.: T. Brzezicki, Kara za niezgodne z prawem umieszczenie reklamy, Przegląd Podatkowy, 8/2016, s. 35-40).
W dniu 22 lutego 2018 r. Rada Miasta Gdańska podjęła uchwałę nr XLVIII/1465/18 w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034; dalej jako: "Uchwała Krajobrazowa"). Uchwała ta weszła w życie 3 kwietnia 2018 r.
Wprowadzając możliwość podjęcia uchwały krajobrazowej i określenia w niej zasad oraz warunków wskazanych w art. 37a ust. 1 u.p.z.p. ustawodawca jednocześnie przewidział zastosowanie określonych instrumentów finansowych związanych z sytuowaniem reklam. Zgodnie z art. 37d ust. 1 u.p.z.p. podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Istotne zatem dla określenia rozmiaru odpowiedzialności za delikt administracyjny jest to, kto umieścił reklamę (urządzenie reklamowe) oraz przez jaki czas funkcjonowała ona w przestrzeni publicznej.
Z ustaleń poczynionych w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego wynika, że po przeprowadzeniu w dniu 29 czerwca 2023 r. kontroli zgodności usytuowania reklamy z przepisami Uchwały Krajobrazowej organ I instancji wszczął wobec C.Spółka jawna postępowanie w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej (zawiadomienie z 4 lipca 2023 r., które zostało doręczone 20 lipca 2023 r.).
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji publicznej przyjęły, że cztery witacze wejściowe na elewacji budynku - dwa od strony ul. [...] oraz dwa od strony ul. [...] w G. (działka numer [...], obręb [...]) stanowiły tablice reklamowe. Sąd stanowisko to podzielił, tym bardziej, że nie było ono kwestionowane przez stronę skarżącą. Ustalenie, że umieszczono reklamy niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej obligowało organ I instancji do wszczęcia postępowania. Podkreślić przy tym należy, że fakt umieszczenia ww. witaczy, ich rozmiary oraz okres ich posadowienia znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy (protokoły kontroli, dokumentacja fotograficzna).
Niemniej jednak, w ocenie Sądu, organy błędnie ustaliły okres za który przypisano C. Spółka jawna odpowiedzialność za umieszczenie ww. tablic reklamowych.
Z przepisów u.p.z.p. wynika, że zgodnie z art. 37d ust. 4 tej ustawy karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. Przytoczony przepis nie określa wprost daty, od której należy wymierzać karę, a jedynie wskazuje, że powinno to nastąpić od dnia wszczęcia postępowania.
W niniejszej sprawie istotne jest, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zostało wszczęte w urzędu. Przepisy prawa nie wskazują zaś wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania w przypadku działania organu z urzędu. Nie wskazuje jej ani u.p.z.p., ani ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), która określa tylko daty wszczęcia postępowania na żądanie strony (zob. art. 63 § 3 i § 3a k.p.a.).
Dokonując wykładni art. 37d ust. 4 u.p.z.p. należy mieć na uwadze, że kompetencja organu administracji do wymierzenia kary pieniężnej powiązana została z dniem wszczęcia postępowania, a nie dniem umieszczenia tablicy reklamowej (urządzenia reklamowego) niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej. Oznacza to, że w okresie pomiędzy umieszczeniem tablicy reklamowej (urządzenia reklamowego), a dniem wszczęcia postępowania organ administracji nie jest władny stosować sankcji administracyjnej (wymierzyć kary pieniężnej) za umieszczenie wskazanych obiektów niezgodnie z przepisami uchwały. Tym samym należy przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie możliwości dobrowolnego dostosowania tablicy reklamowej (urządzenia reklamowego) do przepisów uchwały lub jej (jego) usunięcia. Ponadto, podmiot który je umieścił powinien mieć świadomość nie tylko wszczęcia i biegu postępowania, ale także tego, że im dłużej trwać będzie niedostosowanie (nieusunięcie), tym wyższa będzie kara pieniężna. Realizacji tych celów służyć ma zawiadomienie o wszczęciu postępowania. W dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie przez organ administracji, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (zob. np. postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., nr 1, poz. 15).
W odniesieniu do postępowań dotyczących ustalenia kary za umieszczenie tablic reklamowych wykładni ww. przepisu dokonał Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok z 5 listopada 2025 r., sygn. II OSK 1249/23, CBOSA) przyjmując, że za datę wszczęcia postępowania w znaczeniu wynikającym z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. należy uznać dzień doręczenia przez organ podmiotowi pisma zawiadamiającego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a zatem pierwszej czynności urzędowej w sprawie (zamiast wielu zob. np. wyroki NSA z: 22 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 2133/23; 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 1386/23; 13 listopada 2024 r., sygn. akt II OSK 2880/21 – CBOSA). Z tych względów za datę wszczęcia postępowania w znaczeniu w jakim mowa jest o tej czynności w art. 37d ust. 4 u.p.z.p., należy uznać dzień doręczenia przez organ podmiotowi pisma zawiadamiającego o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało sporządzone 4 lipca 2023 r., jednak doręczono - 20 lipca 2023 r. Jak wynika z akt postępowania, tego dnia spółka dowiedziała się o pierwszej czynności urzędowej organu w prowadzonym postępowaniu. Tym samym ustalając karę za okres poprzedzający wszczęcie postępowania w ww. wskazanym rozumieniu, tj. od dnia 29 czerwca 2023 r. - organy naruszyły art. 37d ust. 4 ustawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni wskazania zawarte w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., wymierzając karę pieniężną od dnia wszczęcia postępowania, którym jest na gruncie niniejszej sprawy data doręczenia Spółce zawiadomienia o jego wszczęciu.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i art. 209 P.p.s.a. zasądzając od Kolegium na rzecz skarżącej Spółki kwotę 1.319 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi.