II SA/Gd 1262/24

II SA/Gd 1262/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 636/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. N. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., nr WOP.7721.147.2024.TA w przedmiocie wykonania obowiązku dotyczącego nakazu wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 16 maja 2024 r., nr PNB.5140.58.2024; 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. N. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarga R. N. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., nr WOP.7721.147.2024.TA, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie decyzją nr PINB.7141.12.2020 z dnia 28 października 2020 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...], w terminie do 31 grudnia 2020 r., zamurować materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. EI30 trzy otwory okienne zlokalizowane w częściach wspólnych budynku przy ul. B.[..] w S. tj. dwa na klatce schodowej o wymiarach około 67cm x 81 cm, 66 cm x 79 cm oraz jeden w pomieszczeniu strychowym o wymiarach około 88,5 cm x 120 cm w ścianie południowej budynku usytuowanej na granicy działek nr [...] oraz [...] a.m. [...], wskazując, że roboty budowlane należy wykonać pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane a o wykonaniu ww. robót budowlanych należy pisemnie poinformować organ nadzoru budowlanego przedkładając oświadczenie osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane potwierdzające prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją nr WOP.7721.205.2020.TA z dnia 25 kwietnia 2022 r. uchylił ww. decyzję PINB w części dotyczącej terminu wykonania obowiązków i wyznaczył nowy termin do dnia 30 września 2022 r. a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.
Na wniosek Wspólnoty z dnia 28-09-2022 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 października 2022 r. wyznaczył nowy termin wykonania przedmiotowego obowiązku do dnia 30 listopada 2022 r.
Następnie, po rozpoznaniu kolejnego wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej zawartego w piśmie z dnia 24 listopada 2022 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. wyznaczył nowy termin wykonania przedmiotowego obowiązku do dnia 30 czerwca 2023 r.
Z kolei, postanowieniem z dnia 21 lipca 2023 r. Pomorski Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku odmówił wyznaczenia nowego terminu wykonania obowiązku.
Pismem z dnia 20 października 2023 r. M. P. - działająca w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej - poinformowała PINB, że decyzja WINB z dnia 25 kwietnia 2023 r. została wykonana.
Następnie, pismem z dnia 24 listopada 2023 r. pełnomocnik Wspólnoty adw. M. F. przedłożyła w PINB potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię protokołu odbioru robót sporządzonego dnia 4 października 2023 r. przez wykonawcę i przy udziale kierownika budowy, którzy po dokonaniu zbadania zakresu robót wykonanych i zgodności ich z ustaleniami, potwierdzają wykonanie zamurowania otworów okiennych materiałem o klasie odporności ogniowej El30.
Podczas przeprowadzonej w dniu 15 maja 2024 r. kontroli ustalono, że 3 otwory okienne zostały zamurowane - części wspólne.
W konsekwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie decyzją z dnia 16 maja 2024 r., nr PNB.5140.58.2024, wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), stwierdził wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 28 października 2020 r.
Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. Wspólnota Mieszkaniowa poinformowała, że prace dotyczące wykonania decyzji z dnia 25 kwietnia 2022r. zostały zlecone do wykonania i Wspólnota oczekuje na rozpoczęcie prac budowlanych, które z przyczyn niezależnych od Wspólnoty mogą rozpocząć się we wrześniu. Dnia 9 października 2023 r. przedstawiciel tut. Inspektoratu przeprowadził kontrolę sprawdzającą wykonanie nakazu decyzji z dnia 28.10.2020 r. Stwierdzono, że jeden otwór okienny (na strychu) został wypełniony pustakami gazobetonowymi. Jeden otwór okienny na klatce schodowej nie został zamurowany. Dnia 23 października 2023r. stwierdzono, że trzy otwory okienne zostały zaślepione. Pismem z dnia 24 października 2023r. organ nadzoru budowlanego zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową do złożenia pisemnego oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane potwierdzającego prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z nakazem decyzji z dnia 28 października 2020r. (zamurowanie materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. E130). obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej. Pismem z dnia 24 listopada 2023r. adw. M. F. poinformowała, że nakaz wynikający z decyzji organu nadzoru budowlanego został wykonany. Na potwierdzenie powyższego przedłożono protokół końcowy odbioru robót sporządzony dnia 4 października 2023 r. przez wykonawcę i przy udziale kierownika budowy, którzy po dokonaniu zbadania zakresu robót wykonanych i zgodności ich z ustaleniami, potwierdzają wykonanie zamurowania otworów okiennych materiałem o klasie odporności ogniowej El30. Do pisma został dołączony protokół odbioru robót sporządzony min. przez kierownika budowy K. W. (upr. nr [...]), który potwierdził, że okna zamurowane zostały materiałem o klasie odporności ogniowej EI30. Z powyższego wynika, zdaniem organu, ze nałożony obowiązek został wykonany.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 20 września 2024 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725), Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie decyzją z dnia 16 maja 2024 r.
Uzasadniając wydaną decyzję, organ odwoławczy wskazał, że wydana przez organ I instancji, w oparciu o art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzja była konsekwencją stwierdzenia wykonania przez Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku nałożonego decyzją z dnia 28 października 2020 r., uchyloną decyzją organu odwoławczego z dnia 25 kwietnia 2022 r. w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i zmienioną postanowieniami z dnia 14 października 2022 r. oraz 3 kwietnia 2023 r.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Z treści ww. przepisu wynika, iż po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku. Jeżeli obowiązki zostały wykonane, organ stwierdza ten fakt w drodze decyzji. Jeżeli nie, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W rozpoznawanej sprawie - po upływie terminu wykonania obowiązku zamurowania 3 otworów okiennych - do PINB wpłynęła informacja ze strony Wspólnoty o wykonaniu obowiązku. Przedstawiciel PINB dokonał w terenie kontroli w dniu 15 maja 2024 r. i stwierdził wizualnie, że przedmiotowe 3 otwory okienne są zamurowane (wykonana podczas ww. kontroli dokumentacja fotograficzna obrazuje przestrzeń 3 otworów zlicowaną tynkiem z tynkiem pozostałej części elewacji budynku B.[...] (na zdjęciu widoczne są też wykonane w oparciu o ww. decyzję Konserwatora Zabytków obramowania dawnych otworów okiennych w postaci lekko wysuniętych ponad lico budynku z trzech stron opasek).
W aktach organu I instancji znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia protokołu: "odbioru robót sporządzonego dnia 4 października 2023 r., przez wykonawcę i przy udziale kierownika budowy, którzy po dokonaniu zbadania zakresu robót wykonanych i zgodności ich z ustaleniami, potwierdzają wykonanie zamurowania otworów okiennych materiałem o klasie odporności ogniowej El 30". Ww. protokół podpisany jest m.in. przez kierownika budowy K. W. (upr. bud. nr [...]).
Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie negował faktu zamurowania 3 otworów okiennych ww. materiałem o klasie odporności ogniowej EI30. Zarzucał jednak, że zamurowano ww. 3 otwory okienne nie tylko w przestrzeni tych otworów w ścianie budynku B.[...], ale "wysunięto do przodu" to zamurowanie (pustakami) o ok. 15 cm. ponad lico tej ściany do płaszczyzny ocieplenia (tynku na ociepleniu) - w przestrzeń działki sąsiedniej (nr [...]) - co narusza przestrzeń tej działki i na co nie wyrazili zgody właściciele tej działki - zatem w ocenie skarżącego należało przeprowadzić w sprawie dalsze czynności sprawdzające, aby ocenić, czy właściwie wykonano nałożony obowiązek.
Zatem, w ocenie organu, nie było w sprawie kwestią sporną, czy przedmiotowe 3 otwory okienne zostały zamurowane materiałem o klasie odporności ogniowej EI30 - co zasadnie stwierdził PINB, mając jako podstawę tego stwierdzenia protokół z dnia 4 października 2023 r., z taką informacją podpisany przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane (kierownika budowy).
Zarzut dotyczył kwestii czy wykonując to zamurowanie nie przekroczono granicy działki. Skarżący wskazał, że doszło do przekroczenia o ok. 15 cm, z uwagi na wyrównanie lica zamurowania z istniejącą płaszczyzną ocieplenia ściany budynku B.[...], co nastąpiło bez zgody właścicieli działki.
W związku z tym organ wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, że ew. przekroczenie granicy sąsiedniej działki przy docieplaniach budynku jest w pierwszej kolejności naruszeniem własności - to przypadek, w którym powinien mieć zastosowanie art. 151 Kodeksu Cywilnego, gdyż ewentualne przekroczenie granicy sąsiedniej działki przy docieplaniu budynku, co jest nieuchronne przy usytuowaniu budynku bezpośrednio przy granicy, jest w pierwszej kolejności naruszeniem własności - instytucji prawa cywilnego. Nie mogą więc tu mieć zastosowania przepisy prawa administracyjnego. W takim przypadku, doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem należy rozumieć jako doprowadzenie do zgodności z prawem administracyjnym materialnym, a nie z przepisami innych gałęzi prawa, np. przepisami prawa cywilnego.
Odnosząc się natomiast do kwestii ustalenia przez PINB czy została naruszona przez Wspólnotę przestrzeń dz. nr [...] (jak wskazuje skarżący ok. 15 cm), organ odwoławczy stwierdził, że ustalenie takie niczego w tej sprawie by nie wyjaśniło ani też nie zmieniło. Skoro bowiem budynek B.[...] jest usytuowany w granicy z działką skarżących, to logicznym jest, że jego docieplenie musiało spowodować przekroczenie granicy i przez to ewentualnie spowodować naruszenie własności działki skarżącej. Te jednak kwestie mogą być wyjaśniane tylko przed sądem cywilnym.
W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego brak było podstaw, aby w sprawie negować dokonane przez PINB ustalenie - że Wspólnota Mieszkaniowa wykonała obowiązek nałożony na nią decyzją ww. organu nr PINB.7141.12.2020 z dnia 28-10-2020 r.- tj. zamurowała materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. EI30 trzy otwory okienne zlokalizowane w częściach wspólnych budynku przy ul. B.[...] w S., w ścianie południowej budynku usytuowanej na granicy działek nr [...] oraz [...].
We wniesionej do Sądu skardze skarżący zarzucił, że podczas prac budowlanych została naruszona granica jego nieruchomości. Skarżący wskazał przy tym, że decyzja o zakończeniu prac budowlanych powinna zostać podjęta po przeprowadzeniu działań zmierzających do sprawdzenia tego faktu oraz określenia stopnia oddziaływania na sąsiednią nieruchomość przez organ.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 5 stycznia 2025 r. skarżący wskazał, że istotą sprawy jest brak zgody na uprawomocnienie się decyzji z dnia 16 czerwca 2024 r. do momentu w którym zobowiązana strona nie przedstawi wykonawczej dokumentacji fotograficznej i pisemnego oświadczenia podpisanego przez odpowiedzialne osoby, że wypełnienie otworów okiennych dotyczy tylko budynku przy ul. B.[...] w S. i wyłącznie działki nr [...] i nie wychodzi ponad styczny budynek przy ul. M.[...] a na działce nr [...].
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., jak i poprzedzającą ją decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 16 maja 2024 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.
Zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Zgodnie natomiast z treścią art. 51 ust. 3 po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2021 r. Nr 2351 z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie w dniu 19 września 2020 r. ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), ze względu na art. 25, który nakazuje stosować przepisy dotychczasowe do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie noweli. Niniejsze postępowanie administracyjne wszczęte zostało 15 lipca 2020 r., a więc przed wejściem w życie powołanej nowelizacji.
Zgodnie ze wskazanym przepisem, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Hipoteza i dyspozycja powyższej normy prawnej bezpośrednio nawiązuje do treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 Prawa budowlanego jest dwuetapowe i najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 Prawa budowlanego. Na drugim etapie postępowania naprawczego chodzi tylko o sprawdzenie, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane, a nie o to, czy sprawa dotyczy samowoli budowlanej, czy też legalnej budowy z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2016 r., II OSK 1499/14, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Kielcach z 29 sierpnia 2019 r., II SA/Ke 145/19, LEX nr 2726423).
Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 lub 2 Prawa budowlanego, niezależnie od podjętych tam rozstrzygnięć, w jednym i drugim przypadku oznacza zakończenie postępowania naprawczego i załatwienie sprawy co do jej istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie decyzją nr PINB.7141.12.2020 z dnia 28 października 2020 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...], zamurować materiałem budowlanym o klasie odporności ogniowej min. EI30 trzy otwory okienne zlokalizowane w częściach wspólnych budynku przy ul. B.[...] w S. tj. dwa na klatce schodowej o wymiarach około 67cm x 81 cm, 66 cm x 79 cm oraz jeden w pomieszczeniu strychowym o wymiarach około 88,5 cm x 120 cm w ścianie południowej budynku usytuowanej na granicy działek nr [....] oraz [...]. Jednocześnie, organ orzekł, że roboty budowlane należy wykonać pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane a o wykonaniu ww. robót budowlanych należy pisemnie poinformować organ nadzoru budowlanego przedkładając oświadczenie osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane potwierdzające prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej. Termin wykonania obowiązku określony został ostatecznie w postanowieniu Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2023 r. na dzień 30 czerwca 2023 r.
W ocenie Sądu wątpliwości budzi stwierdzenie organów obu instancji dotyczące prawidłowości wykonania obowiązku przez Wspólnotę. W szczególności zaś z akt sprawy nie wynika w sposób niewątpliwy, że obowiązek wynikający z tej decyzji został wykonany zgodnie z jej treścią i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.
Przede wszystkim, w aktach sprawy nie sposób odnaleźć oświadczenia osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane potwierdzające prawidłowość wykonanych robót budowlanych oraz zgodność z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej.
Orzekające w sprawie organy powołały się w tym zakresie na protokół końcowy odbioru robót z dnia 4 października 2023 r. Niewątpliwie, z protokołu tego wynika, że zamurowano okna materiałem o klasie odporności ogniowej EI30. Jednakże, protokół ten dotyczy jedynie "zamurowania okien w klatce schodowej budynku wielorodzinnego w S. przy ul. B.[...]" i nie odnosi się do objętego również decyzją z dnia 28 października 2020 r. okna w pomieszczeniu strychowym. Ponadto, w protokole tym nie stwierdzono aby roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami sztuki budowlanej.
W protokole stwierdzono jedynie, że roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z umową z dnia 18 marca 2023 r. oraz bez wad i odebrane zostały od wykonawcy z jednoczesnym przekazaniem użytkownikowi. Oświadczenie to nie jest jednoznaczne z wymaganym mocą decyzji z dnia 28 października 2020 r.
Co więcej, organ I instancji nie dokonał w budynku Wspólnoty sprawdzenia ani kontroli zrealizowanych robót w ramach wykonania obowiązku, mimo zarzutów skarżącego w tym zakresie. Oględziny, na które powołują się organy obu instancji, zostały przeprowadzone wyłącznie z zewnątrz i to ze znacznej odległości. W aktach znajduje się bowiem jedynie opatrzone podpisem pracownika organu, opisane jako potwierdzenie zamurowania otworów okiennych, zdjęcie elewacji budynku Wspólnoty wykonane ze znacznej odległości (k. 114 akt administracyjnych).
Wprawdzie końcowo skarżący nie kwestionował faktu zamurowania przedmiotowych otworów okiennych, to jednak okoliczność ta w żadnym razie nie zwalniała orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego z obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy w zgodzie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedstawiony powyżej sposób dokonywania istotnych dla rozstrzygnięcia ustaleń nie zasługuję na akceptację, jako że może zostać uznany za prawidłowe i dokładne wyjaśnianie sprawy administracyjnej.
W miejscu tym należy wyjaśnić, że celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim przepisami Prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. W doktrynie i w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, powinny być wydawane przez organy nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia wykonywanych lub już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 27 września 2017 r., sygn. akt II OSK 135/16, CBOSA).
Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 3 P. b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P. b. upoważnia organ do wydania decyzji orzekającej o obowiązku wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych robót budowlanych lub czynności. Użyty w powyższym przepisie zwrot "wykonanie określonych czynności" oznacza również wykonanie odpowiedniej dokumentacji powykonawczej - inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
Co więcej, dysponowanie nieruchomością na cele budowlane podlega badaniu w powstępowaniu naprawczym. Wprawdzie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. II OPS 2/10, wyklucza możliwość wydania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzji, którą nałożono by na inwestora obowiązek przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wskazać jednakże należy, że uchwała ta żadnym razie nie wyłącza możliwości badania w postępowaniu naprawczym czy inwestor posiada takie prawo, a wręcz przeciwnie. Skoro bowiem w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie inwestora obciąża obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w tzw. postępowaniu naprawczym, prowadzonym na podstawie art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Różnica, jaka w tym zakresie występuje polega na tym, że stosownie do przepisów art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy, wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych. Realizacja inwestycji z przekroczeniem granicy pomiędzy nieruchomościami, może zatem stanowić przesłankę do wdrożenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Dlatego też, zdaniem Sądu, błędny jest pogląd organu, że z konstrukcji powyższych przepisów wynika, że do zakresu postępowania naprawczego nie należą kwestie związane z prawem własności, na które powołuje się skarżący. Skoro bowiem celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a więc z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, to brak jest możliwości akceptacji ingerencji w prawo własności innego podmiotu w trakcie doprowadzania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Taka zaś sytuacja może mieć miejsce w niniejszej sprawie, czego jednakże nie wyjaśniły orzekające w sprawie organy, błędnie uznając tę kwestię za niemającą znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia. Wskazać przy tym należy, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocieplenie budynku Wspólnoty, dlatego też Sąd nie może wypowiedzieć się w tym zakresie. Jednakże, powyższa okoliczność nie oznacza, że zamurowanie otworów okiennych w budynku Wspólnoty mogło wykroczyć poza granicę nieruchomości Wspólnoty.
Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił zarówno decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie z dnia 16 maja 2024 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, orzekające w sprawie organy podejmą rozstrzygnięcie zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.