II SA/Gd 1251/24

II SA/Gd 1251/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 154 par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K.W na decyzję Prezydenta Miasta Gdańska w przedmiocie wymierzenia grzywny z powodu niewykonania wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 1/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
K. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę, w której powołując się na art. 145a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., wniósł o:
1/ zobowiązanie Prezydenta Miasta Gdańska do wydania w sprawie wszczętej wezwaniem skarżącego z dnia 27 września 2023 r. postanowienia zgodnego ze wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24 sposobem załatwienia sprawy,
2/ wymierzenie Prezydentowi Miasta Gdańska grzywny w wysokości 64.450 zł,
3/ przyznanie skarżącemu od Prezydenta Miasta Gdańska sumy pieniężnej w wysokości 32.225 zł.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24 zobowiązał Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego z dnia 27 września 2023 r. w przedmiocie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. Następnie organ postanowieniem z 8 lipca 2024 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia wniosku o wywłaszczenie w stosunku do działki nr [...] obręb [...], położonej w G. przy ulicy M., stanowiącej własność wnioskodawcy. Takie rozstrzygnięcie w ocenie skarżącego nie jest wykonaniem wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r., w którym organ został zobowiązany do rozpoznania sprawy, a nie wyłącznie do zbadania przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania. W konsekwencji Prezydent nie rozpoznał sprawy; gdyby to zrobił i przeanalizował normy znajdujące zastosowanie w sprawie zgodnie z zasadami wykładni językowej, systemowej i celowościowej oraz dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, nie miałby wątpliwości, które doprowadziły to zignorowania zaleceń i braku wykonania wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu sprawy ze skargi K. W. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdańska w sprawie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, w wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24 zobowiązał Prezydenta Miasta Gdańska do rozpoznania sprawy z wniosku skarżącego z dnia 27 września 2023 r., w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że "treść żądania skarżącego budzi wątpliwości. Przyjęcie przez Prezydenta Miasta, że skarżący domaga się złożenia przez organ wykonawczy miasta na prawach powiatu wniosku o wywłaszczenie było przedwczesne. Jeżeli bowiem uznać, że skarżący - jak wskazuje - domagał się zbadania istnienia przesłanek do złożenia przedmiotowego wniosku przez organ wykonawczy, to należało rozważyć, czy istnieje taki przedmiot postępowania administracyjnego i w zależności od tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Gdyby Prezydent Miasta, po doprecyzowaniu żądania skarżącego uznał, że skarżący domaga się w istocie wszczęcia postępowania w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia wniosku o wywłaszczenie, to powinien ustalić, czy istnieje norma prawa administracyjnego będąca podstawą takiego żądania. Organ administracji publicznej musi ocenić zatem żądanie zawarte w podaniu pod kątem spełnienia łącznie dwóch warunków: 1) czy żądanie dotyczy sprawy o charakterze indywidualnym. O charakterze indywidualnym sprawy decyduje konkretność podwójnie oznaczona: konkretność oznaczenia adresata decyzji oraz konkretność w oznaczeniu sytuacji, którą decyzja ma rozwiązać; 2) czy dopuszczalne jest rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. Przedmiotem postępowania administracyjnego są bowiem sprawy rozstrzygane w formie decyzji. W przypadku uznania, że treść żądania nie dotyczy sprawy rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej lub nie pochodzi od podmiotu uprawnionego (strony postępowania), organ administracji ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania art. 61a § 1 K.p.a. Brak kompetencji organu do załatwienia sprawy określonej podaniem skutkuje odmową wszczęcia postępowania.".
Jednocześnie WSA wskazał, że za słuszny uznać należało wyrażony przez Prezydenta Miasta pogląd, że "żądanie", "w którym osoba prywatna (fizyczna lub prawna) domaga się wszczęcia przez organ postępowania z urzędu lub złożenia wniosku o jego wszczęcie przez uprawniony organ nie wiąże organu. Nie skutkuje ono również wszczęciem postępowania administracyjnego. Pismo takie należy traktować jako powiadomienie organu o okolicznościach, które zdaniem strony powinny skutkować wszczęciem postępowania z urzędu. Jednakże uznanie takiej treści żądania skarżącego w świetle wniesionego podania było przedwczesne. Gdyby skarżący jednoznacznie domagał się złożenia przez organ wykonawczy gminy (miasta na prawach powiatu) wniosku o wywłaszczenie nieruchomości, to skierowana do skarżącego odpowiedź byłaby działaniem prawidłowym. Jednakże w ocenie Sądu nie zostało to należycie ustalone. Przeciwnie, skarżący domagał się wszczęcia postępowania w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia takiego wniosku (jak twierdzi w kolejnych pismach), a nie złożenia samego wniosku. Doprecyzowanie żądania w okolicznościach niniejszej sprawy uznać należało za niezbędne."
Prezydent wskazał następnie, że wykonując wskazania Sądu co do dalszego postępowania zawarte w wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r., zwrócił się do K. W. z prośbą o wyjaśnienia, czy pismo z dnia 27 września 2023 r.:
a) stanowi żądanie adresowane do organu wykonawczego gminy o złożenie do Prezydenta Miasta Gdańska wykonującego zadania starosty z zakresu administracji wniosku o wywłaszczenie w stosunku do działki nr [...] obręb [...], położonej w G. przy ulicy M., dla której urządzona jest księga wieczysta nr [...], czy też pismo to:
b) stanowi w istocie wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia takiego wniosku wobec ww. nieruchomości.
Prezydent wskazał dalej, że w piśmie z dnia 7 maja 2024 r. K. W. wniósł o potraktowanie wezwania z 27 września 2023 r. jako "wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia przez Prezydenta Miasta Gdańska wniosku o wywłaszczenie wobec ww. nieruchomości".
Postanowieniem wydanym w dniu 8 lipca 2024 r. Prezydent Miasta Gdańska odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia wniosku o wywłaszczenie w stosunku do działki nr [...] obręb [..], położonej w G. przy ulicy M., stanowiącej własność wnioskodawcy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że obecnie obowiązujące przepisy zawarte w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie przewidują procedury wszczęcia i prowadzenia "postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia przez organ wykonawczy wniosku o wywłaszczenie nieruchomości". Takie postępowanie nie mogłoby się zakończyć decyzją administracyjną, albowiem nie ma podstaw do jej wydania. Jednocześnie przepisy u.g.n. w zakresie, w jakim normują wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, wyłączają przepisy k.p.a. o ogólnym postępowaniu administracyjnym.
Na powyższe rozstrzygnięcie K. W. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, jednocześnie wnosząc do WSA w Gdańsku skargę na niewykonanie wyroku z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24. W ocenie organu jest ona bezzasadna, ponieważ wszystkie zalecenia zawarte w wyroku WSA zostały wykonane, tj. organ ustalił, iż skarżący domaga się w istocie wszczęcia postępowania w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia wniosku o wywłaszczenie, następnie ustalił, że nie istnieje norma prawa administracyjnego dopuszczająca prowadzenie postępowania w powyższym przedmiocie, które kończyłoby się wydaniem decyzji oraz wydał stosowne rozstrzygnięcie wobec wniosku skarżącego z dnia wezwania z 27 września 2023 r. w postaci postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Sam fakt, że skarżący nie zgadza się z postanowieniem z dnia 8 lipca 2024 r. nie świadczy jeszcze o zasadności skargi i żądania wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 32 225,00 zł.
W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2025 r. skarżący powołał się na własną glosę do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 7 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 122/20, w której wyraża pogląd, iż podanie właściciela nieruchomości do organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego skutkuje wszczęciem ogólnego postępowania administracyjnego, w którym organ podejmuje decyzję o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego do starosty lub o odmowie złożenia wniosku.
Pismem z dnia 21 marca 2025 r. organ wniósł o przeprowadzenie dowodu z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 10 marca 2025 r. sygn. akt SKO Gd/3824/24 w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia przez Prezydenta Miasta Gdańska wniosku o wywłaszczenie w stosunku do działki nr [...] obręb [...] położnej w G. przy ul. M.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem skargi, przedmiotem żądania skarżącego jest orzeczenie przez tutejszy Sąd na podstawie art. 145a § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., o zobowiązaniu Prezydenta Miasta Gdańska do wydania w sprawie wszczętej wezwaniem skarżącego z dnia 27 września 2023 r. postanowienia zgodnego ze wskazanym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24 sposobem załatwienia sprawy, jak również wymierzenie Prezydentowi Miasta Gdańska grzywny i przyznanie skarżącemu od Prezydenta Miasta Gdańska sumy pieniężnej.
Zgodnie z art. 145a § 1 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu.
§ 2. O wydaniu decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, właściwy organ zawiadamia sąd w terminie siedmiu dni od dnia ich wydania. W przypadku niezawiadomienia sądu, może on orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
§ 3. W przypadku niewydania decyzji lub postanowienia, o których mowa w § 1, w określonym przez sąd terminie, strona może wnieść skargę, żądając wydania orzeczenia stwierdzającego istnienie albo nieistnienie uprawnienia lub obowiązku. Sąd wyda orzeczenie w tym przedmiocie, jeżeli pozwalają na to okoliczności sprawy. W wyniku rozpoznania skargi sąd stwierdza czy niewydanie decyzji lub postanowienia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i może ponadto z urzędu albo na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Jak wynika z powyższej regulacji, dotyczy ona sytuacji, w której organ nie wydał decyzji lub postanowienia, do wydania których w określonym terminie sąd zobowiązał organ wcześniejszym wyrokiem wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (a więc uchylającym decyzję lub postanowienie w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego) lub na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 (czyli wyrokiem stwierdzającym nieważność decyzji lub postanowienia).
W niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie występują, albowiem wyrok WSA w Gdańsku w spawie II SAB/Gd 1/24, został wydany na podstawie art. 149 p.p.s.a., a nie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Skoro wyrok WSA w Gdańsku w spawie II SAB/Gd 1/24 nie został wydany na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 p.p.s.a., to w sposób oczywisty nie zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 145a § 1 w zw. z § 3 p.p.s.a. Żądanie skarżącego zawarte w skardze o zobowiązanie organu do wydania postanowienia oczekiwanej przez niego treści nie mogło zostać uwzględnione, nie znajduje bowiem podstawy prawnej w przepisach p.p.s.a.
Sąd wskazuje przy tym, że w przypadku wyroku wydanego na podstawie art. 149 p.p.s.a., zastosowanie ma art. 154 tej ustawy, który stanowi, że:
§ 1. W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sądowi z urzędu jest wiadome, że postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 871/24, skarga K. W. o wymierzenie grzywny z powodu niewykonania wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 1/24 w przedmiocie wszczęcia postępowania została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z uwagi na brak poprzedzenia jej wymaganym przez art. 154 § 1 p.p.s.a. wezwaniem właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy.
Na marginesie Sąd wskazuje, że w wykonaniu wyroku dnia 31 października 2024r. sygn. akt II SA/Gd 871/24, Prezydent Miasta Gdańska wydał w dniu 8 lipca 2024 r. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zbadania przesłanek do złożenia wniosku o wywłaszczenie w stosunku do działki nr [...] obręb [...], położnej w G. przy ul. M., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 10 marca 2025 r. nr SKO Gd/3824/24, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. To w tym postępowaniu skarżący ma możliwość bronienia swojego stanowiska co do meritum sprawy, tj. co do dopuszczalności wszczęcia takiego postępowania jak i co do zakresu związania wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 4 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Gd 1/24.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.