II SA/Gd 1242/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę S. M. i A. M. na uchwałę Rady Gminy Kosakowo dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali zmianę przeznaczenia swoich działek z terenów rolnych na tereny zieleni krajobrazowej (obręb M.) oraz z terenów zabudowy mieszkaniowej na tereny rolne (obręb D.). Zarzucali naruszenie prawa własności, ładu przestrzennego oraz przekroczenie władztwa planistycznego przez organ gminy. Sąd, analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uznał, że gmina działała zgodnie z prawem. Wskazał, że uchwalenie studium jest zadaniem własnym gminy, a organ ma obowiązek ważyć interes publiczny i prywatny, uwzględniając analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. W przypadku działek w obrębie M., sąd uznał, że zmiana na tereny zieleni krajobrazowej jest zgodna z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a dopuszczalne jest utrzymanie upraw rolnych oraz lokalizacja budynków gospodarczych. W odniesieniu do działki w obrębie D., sąd stwierdził, że gmina miała prawo zredukować tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową ze względu na analizę bilansu terenów i możliwości finansowe gminy, a dotychczasowe przeznaczenie terenu zostało uwzględnione, ale nie stanowiło przeszkody do zmiany. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest nieograniczone i może być przedmiotem ograniczeń wynikających z polityki przestrzennej gminy, o ile są one uzasadnione i proporcjonalne. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności zmian w studium uwarunkowań przestrzennych, ważenie interesu publicznego i prywatnego, ograniczenia prawa własności w kontekście planowania przestrzennego.
Dotyczy specyfiki gminy Kosakowo i konkretnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na tereny zieleni krajobrazowej w studium uwarunkowań przestrzennych narusza prawo własności i interesy rolników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana jest zgodna z przepisami o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dopuszcza utrzymanie upraw rolnych oraz lokalizację budynków gospodarczych, a także jest uzasadniona potrzebami rozwoju gminy i analizami środowiskowymi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych na tereny zieleni krajobrazowej jest dopuszczalna, o ile nie narusza istoty prawa własności i jest zgodna z celami polityki przestrzennej gminy, uwzględniając analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.
Czy gmina może zmienić przeznaczenie działki z terenów zabudowy mieszkaniowej na tereny rolne w studium uwarunkowań przestrzennych, mimo dotychczasowego przeznaczenia i sąsiedztwa zabudowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zmiana jest uzasadniona analizą bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, możliwościami finansowymi gminy oraz potrzebami rozwoju, a dotychczasowe przeznaczenie zostało uwzględnione, ale nie stanowi przeszkody dla racjonalnej polityki przestrzennej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że gmina ma prawo dokonywać zmian w przeznaczeniu terenów, nawet jeśli dotyczy to działki z potencjałem zabudowy, pod warunkiem przeprowadzenia analizy potrzeb rozwojowych gminy, bilansu terenów i możliwości finansowych, co zostało wykazane w niniejszej sprawie.
Czy uchwała rady gminy w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności poprzez ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ograniczenia są uzasadnione interesem publicznym, zgodne z przepisami prawa, proporcjonalne i nie naruszają istoty prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom wynikającym z polityki przestrzennej gminy, o ile są one racjonalne, proporcjonalne i zgodne z prawem.
Przepisy (21)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa do zaskarżenia uchwały organu gminy przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa zasady uwzględniane w planowaniu przestrzennym, w tym ład przestrzenny, walory krajobrazowe, ochronę środowiska, prawo własności, interes publiczny.
u.p.z.p. art. 1 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakazuje organom ważenie interesu publicznego i prywatnego przy ustalaniu przeznaczenia terenu, z uwzględnieniem analiz ekonomicznych, środowiskowych i społecznych.
u.p.z.p. art. 10 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa uwarunkowania, które należy uwzględnić w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w tym dotychczasowe przeznaczenie terenu oraz potrzeby rozwoju gminy.
u.p.z.p. art. 10 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa obligatoryjną treść studium, w tym kierunki zagospodarowania i użytkowania terenów oraz tereny przeznaczone pod zabudowę.
u.p.z.p. art. 10 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Reguluje sposób sporządzania bilansu terenów przeznaczonych pod zabudowę, uwzględniając prognozy demograficzne, możliwości finansowe gminy i zapotrzebowanie na nową zabudowę.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy zadań własnych gminy w zakresie kształtowania polityki przestrzennej.
u.p.z.p. art. 9 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określa, że studium jest sporządzane przez wójta w wykonaniu uchwały rady gminy.
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 9 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Studium nie jest aktem prawa miejscowego.
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy nie może naruszać ustaleń studium.
u.p.z.p. art. 61 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przesłanka odstąpienia od zachowania zasady dobrego sąsiedztwa.
u.o.g.r.l. art. 3 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Postulat ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść i granice prawa własności.
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia prawa własności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w zakresie, w jakim nie naruszają jej istoty.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w zakresie, gdy są konieczne w demokratycznym państwie.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w tym skargi na akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
P.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt organu jednostki samorządu terytorialnego.
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu w przypadku oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez zmianę przeznaczenia działek z terenów rolnych na zieleni krajobrazowej. • Naruszenie prawa własności poprzez zmianę przeznaczenia działki z terenów zabudowy mieszkaniowej na tereny rolne. • Przekroczenie władztwa planistycznego przez organ gminy. • Naruszenie ładu przestrzennego. • Nieuwzględnienie dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego • skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru actio popularis • interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę • ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych • organ waży interes publiczny i interesy prywatne • prawo własności nie jest jednak nieograniczone • ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie • zmiana przeznaczenia działek jest dopuszczalna, o ile zostanie właściwie uzasadniona • uwzględnić oznacza wziąć pod uwagę, czyli rozważyć, przeanalizować. Uwzględnienie nie musi jednak oznaczać obowiązku zastosowania się do czegoś
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
członek
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności zmian w studium uwarunkowań przestrzennych, ważenie interesu publicznego i prywatnego, ograniczenia prawa własności w kontekście planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki gminy Kosakowo i konkretnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a polityką przestrzenną gminy, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sąd interpretuje równowagę między interesem indywidualnym a publicznym.
“Właściciel kontra gmina: Czy zmiana przeznaczenia działki zawsze narusza prawo własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.