II SA/Gd 1217/24

II SA/Gd 1217/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 października 2024 r. nr SKO Gd/2809/24 w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
B. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 15 grudnia 2023 r. B. Z. (dalej jako: "wnioskodawca", "strona", "Skarżący") zwrócił się Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R., jako organu właściwego wierzyciela, o umorzenie zadłużenia powstałego w wyniku wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wobec Burmistrza Miasta R..
Burmistrz Miasta R. (dalej jako: "organ I instancji", "Burmistrz"), po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 30 kwietnia 2024 r. odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu wypłaconych na rzecz M.Z. świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 24.000 zł należność główna wraz z odsetkami w wysokości 15.293,54 zł - naliczonymi na dzień wydania decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium"), po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 15 października 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Gdyni sygn. akt III RC 1613/00 z dnia 30 października 2001 r. wnioskodawca został zobowiązany do płacenia alimentów na córkę M. Z. w wysokości 600 zł miesięcznie. Z dniem 1 sierpnia 2009 r. kwota alimentów została obniżona do 100 zł miesięcznie (wyrok SR w Gdyni z dnia 18 stycznia 2010 r. sygn. akt III RC 692/09), a następnie, na skutek wniesionej apelacji, Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 marca 2011 r. zmienił rozstrzygnięcie sądu I instancji w ten sposób, że od dnia 17 marca 2011 r. obniżył alimenty od strony na rzecz małoletniej M. Z. z kwoty 600 zł miesięcznie do kwoty po 400 zł miesięcznie.
Wskazując na treść art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm.; dalej jako: "ustawa") Kolegium wyjaśniło, że przesłanką zastosowania ulgi w postaci umorzenia należności jest każdorazowo ustalenie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego i rzetelna ocena tej sytuacji.
W ocenie Kolegium organ I instancji przeprowadził w sposób prawidłowy i zgodny z prawem postępowanie dowodowe w zakresie sytuacji rodzinnej i dochodowej oraz zdrowotnej przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległości. Kolegium podzieliło jednocześnie zarzuty odwołania, że ustalenia organu I instancji w zakresie oceny stanu zdrowia dłużnika alimentacyjnego nie wynikają z zebranego materiału dowodowego z uwagi na fakt, że strona nie dołączyła do wniosku dokumentacji medycznej, a sam Burmistrz nie zebrał takich dowodów. Niemniej jednak Kolegium, dysponując taką dokumentacją dołączoną do odwołania, oceny takiej już dokonało.
Przedstawiając dokonane ustalenia w sprawie Kolegium wyjaśniło, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą rozwiedzioną. Z byłą rodziną nie ma kontaktu. Od 2009 r. do 2023 r. pobierał zasiłek stały. Nie posiada żadnych nieruchomości, ani ruchomości, ani zasobów pieniężnych. Od listopada 2023 r. jest emerytem i nie pracuje z uwagi na stan zdrowia. W styczniu 2024 r. otrzymał z tytułu emerytury kwotę 2.480,59 zł. Ponoszone wydatki to: czynsz 150 zł; energia 150 zł, telefon 50 zł, komunikacja 100 zł, leczenie 300 zł. Mieszka w pokoju u brata. Czasami kontaktuje się z mamą. Jest w trakcie negocjacji z wierzycielami i funduszami. Od listopada 2023 r. nie korzysta z pomocy społecznej. Posiada długi w wysokości łącznej 91.000 zł (należności główne 47.000 zł, odsetki 31.693 zł, opłaty komornika ok. 12.000 zł plus koszty komornicze). Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 20 lutego 2018 r. na stałe. Nie utrzymuje kontaktów z była żoną i z dzieckiem. Z dołączonej dokumentacji medycznej wynika, że ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa - wielopoziomowa dyskopatia; lordozę szyjną spłyconą, powiększony gruczoł krokowy, jaskrę, stan po operacji przegrody nosa, przełyk w refluksowym zapaleniu, gastropatia rumieniowa, jednostronna lub nieokreślona przepuklina udowa bez niedrożności lub zgorzeli, guz pachwiny prawej - powiększony węzeł chłonny.
Kolegium wskazało, że wnioskodawca posiada uprawnienie do emerytury i w miesiącu grudniu 2023 r. otrzymał świadczenie emerytalne w kwocie brutto 11.055,94 zł. Z kwoty tej potrącono zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie 1.022 zł oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 991,16 zł. Stronie przekazana została kwota netto w wysokości 9.042,78 zł. Wypłaty dotyczyły wyrównania emerytury za miesiące: październik, listopad i grudzień 2023 r. (po 3.670,98 zł brutto za każdy miesiąc) oraz kwota 43 zł - wyrównanie za odsetki. Organ ustalił, że zadłużenie wnioskodawcy do dnia 1 grudnia 2023 r. wynosi 24.000 zł (należność główna), zaś odsetki na dzień 30 kwietnia 2024 r. to kwota 15.293,54 zł. Z treści zaświadczenia komornika sądowego z dnia 11 stycznia 2024 r. wynika, że egzekucja alimentów na rzecz M. Z. okazała się bezskuteczna. Ostatniej wpłaty dłużnik dokonał 13 kwietnia 2021 r. w kwocie 35 zł.
Kolegium podzieliło ustalenia organu I instancji, że w momencie nabycia przez stronę uprawnienia do emerytury od października 2023 r. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej. Do tego czasu strona posiadała prawo do zasiłku stałego z opieki społecznej. Kwota emerytury wnioskodawcy, którą otrzymał w styczniu 2024 r. jest tożsama w kwocie brutto z poprzednim okresem, czyli jest to 3.670,98 zł, od której odejmuje się składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 330,39 zł oraz zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 141 zł. Daje to kwotę netto 3.199,59 zł, która stanowi aktualny dochód w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy. Okoliczność, że w styczniu 2024 r. wnioskodawca otrzymał kwotę netto emerytury w wysokości 2.480,59 zł oznacza jedynie, że różnica pomiędzy tymi kwotami została potrącona przez ZUS na wniosek komornika sądowego. Powyższe nie zmienia jednak ustalenia, że dochód strony wynosi 3.199,59 zł netto.
Reasumując Kolegium uznało, że sytuacja rodzinna, dochodowa i zdrowotna strony została ustalona w sposób prawidłowy w oparciu o dowody przedłożone przez stronę i zebrane przez organ I instancji w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 2 ustawy.
W dalszej kolejności, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że podziela stanowisko Burmistrza, że na dzień rozpoznania wniosku sytuacji strony nie sposób uznać za szczególnie wyjątkową. Wbrew poglądowi strony należało jego sytuację należało ocenić na chwilę obecną, bez tego jak było wcześniej. Organ I instancji prawidłowo określił wysokość wymaganych należności. Sytuacja dochodowa wnioskodawcy od jesieni 2023 r. uległa poprawie, zaś wysokość posiadanej emerytury pozwala stronie, zdaniem organu, na uregulowanie kwoty istniejącego zobowiązania wobec organu I instancji. Pomimo poprawy sytuacji dochodowej, wnioskodawca nie regulował jednak we własnym zakresie jakichkolwiek wpłat na rzecz organu, czy też Komornika. Kolegium zauważyło jednocześnie, że podnoszona przez stronę kwestia sprzedaży w 2009 r. nieruchomości przez Sąd i dokonanie podziału sumy uzyskanej na wskazanych w postanowieniu Sądu z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt VII Co 1710/02 dotyczy zgłoszonych w wyznaczonym terminie wierzytelności opisanych w pkt II postanowienia sądu i podzielonych w sposób wskazany w pkt III postanowienia. Organ odwoławczy zauważył, że wnioskodawca był zobowiązany do alimentacji na rzecz córki nadal po tej dacie, a właściwe organy - wobec braku wpłat przez stronę alimentów we właściwej wysokości - dokonywały wypłat należnych dziecku alimentów czy to jako zaliczka alimentacyjna, czy też świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Tym samym, zdaniem Kolegium, nie sposób twierdzić, że w dacie podziału kwoty sprzedaży nieruchomości dokonanej przez sąd wszystkie zaległości alimentacyjne strony zostały spłacone.
Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje.
Z treści przekazów pocztowych przedłożonych do Prezydenta Miasta Gdyni wynika, że strona otrzymała w lutym i marcu 2024 r. emerytury na kwoty netto odpowiednio: 997,01 zł i 1.081,93zł. Powyższe oznacza, że komornik rozpoczął skuteczną egzekucję z emerytury strony, co oznacza możliwość zwrotu wypłaconych osobie uprawnionej i wymagalnych od strony świadczeń alimentacyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy zgodnie z wnioskiem z dnia 15 grudnia 2023 r. dotyczącym umorzenia postępowania, a także o zarządzenie wykonania wyroku od dnia złożenia wniosku, zarządzenie w wyroku umorzenia opłaty stosunkowej (Komornika) od kwot pozostałych do wyegzekwowania. Zwrócił się ponadto o rzetelną analizę materiału dowodowego i podjęcie wniosków dotyczących istotnych dla sprawy czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie miał wpływu oraz szansy poprawy swojej sytuacji, w tym: całokształtu sytuacji majątkowej, dochodowej i rodzinnej Skarżącego w całym okresie, tj. 24 lat do dnia wniesienia skargi włącznie; całokształtu przyczyn powstania długu i skutków jakie wynikały z utraty całego życiowego majątku, w tym bezdomność; całokształtu sytuacji zdrowotnej, w tym trwałych i przewlekłych skutków na stan zdrowia na obecny wiek 66 lat; całokształtu starań i efektów podjętych przez niego działań w celu spłaty długu zgodnie z możliwościami. Wniósł także o ustalenie przez Sąd kwoty długu do MOPS w Rumi i zobowiązanie organu do przedłożenia bilansu wszystkich kwot wypłaconych uprawnionej i kwot otrzymanych oraz wyegzekwowanych. Złożył także wniosek o ustanowienie zabezpieczania i wstrzymanie egzekucji komorniczej alternatywnie o zobowiązanie wierzycieli do wycofania wniosku egzekucyjnego z uwagi na okoliczności podniesione w skardze oraz stan zdrowia. Ponadto wniósł o połączenie do wspólnego rozpoznania 3 wniesionych skarg na decyzje Kolegium dotyczących tych samych podmiotów, materiału dowodowego oraz uprawnionej do alimentów. Zwrócił się także o zobowiązanie Komornika przy Sądzie Rejonowym w Gdyni – I. M. – do przedłożenia pełnej dokumentacji długu do MOPS w R. w tym jego wysokości (od początku), kwot wyegzekwowanych od dłużnika oraz wypłaconych organowi, a także zobowiązanie go do przedłożenia dokumentacji długu do UM w Gdyni na okoliczność niedopełnienia obowiązków (przez 15 lat) i przestępstw w zw. z art. 231 k.k. Wniósł także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Skarżącego na wszystkie dowody, fakty i okoliczności w sprawie i ich związku z art. 30 ustawy, które zostały zignorowane przez Kolegium, a także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność pozorowanego postępowania oraz rażącego niedopełnienia obowiązków i przestępstw urzędniczych wskazanych pracowników organu I i II instancji na okoliczność bezczynności, ignorowania dowodów, niedopełnienie obowiązków i inne; przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy na okoliczność pozyskania wiedzy specjalnej odnośnie całej dokumentacji medycznej i efektu synergii, a także biegłego psychologa na okoliczność "efektu synergii w czasie", dopuszczenie innych dowodów na fakty i okoliczności wskazane w skardze. Złożył także wniosek o ustalenie przyczyn rażącego naruszenia art. 35 i 36 k.p.a. i wskazanie, że organy obu instancji dopuściły się bezczynności. Końcowo wniósł o zwrócenie przez Sąd z urzędu uwagi na możliwość popełnienia przestępstwa urzędniczego z art. 231 k.k. w związku z wieloaspektowym niedopełnieniem obowiązków służbowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Rozpatrując przedmiotową sprawę na wstępie należy wskazać, że umorzenie świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy następuje w ramach uznania administracyjnego. To oznacza, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek do zastosowania ulgi, organ może, ale nie musi, ulgę taką przyznać. Kontrola sądu w odniesieniu do elementu uznania administracyjnego nie obejmuje kryterium celowości, zasadniczego w przypadku uznania, lecz koncentruje się na badaniu, czy uznanie organu nie ma charakteru arbitralnego, czy zostało należycie uzasadnione rzeczowymi argumentami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2024 r., I OSK 2568/23). Ponadto rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu administracji z punktu widzenia jego zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest więc "sprawa administracyjna", lecz zbadanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Tym samym Sąd nie ma kompetencji do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonania własnych ustaleń. Wykonanie żądania odniesienia się do każdego konkretnego dowodu w sprawie, które to sformułował Skarżący, stanowiłoby przekroczenie granice sądowej kontroli administracyjnej.
W orzecznictwie wskazuje się, że przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może być jego sytuacja dochodowa i rodzinna, które obiektywnie uniemożliwiają wywiązania się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Na sytuację dochodową dłużnika składają się dochody otrzymywane z różnych tytułów, a także takie okoliczności, jak np. stan jego zdrowia czy możliwości uzyskania dochodu; na sytuację rodzinną dłużnika składa się natomiast ustalenie czy prowadzi on samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz (zob. wyrok NSA z 21 października 2008 r., I OSK 1685/07). Zakres swobody działania organu administracyjnego wynika z przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 30 ust. 2 ustawy, a ograniczony jest ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, określonymi w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."). Stąd, aby uznać podjętą na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy decyzję za zgodną z przepisami prawa, jej wydanie musi zostać poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, pozwalającym na ustalenie okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem zebranych dowodów (art. 80 k.p.a.) przez pryzmat ustalenia sytuacji zdrowotnej, dochodowej i rodzinnej wnioskodawcy, a następnie oceny tych okoliczności z punktu widzenia zasadności zastosowania ulgi w spłacie należności w postaci umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości, o co zwrócił się w tej sprawie Skarżący.
Ponadto, dokonując wykładni użytego w art. 30 ust. 2 ustawy sformułowania "uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego, należy mieć na względzie definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art. 2 pkt 3 tej ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny, wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo więc uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych.
Tak więc umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego (zob. m. in. wyrok NSA z 13 grudnia 2024 r., I OSK 183/24). Jednakże stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. Wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego mają bowiem charakter wyjątkowy i powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający, gdyż obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka, przez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka. Każde natomiast umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych (zob. wyrok NSA z 30 stycznia 2018 r., I OSK 611/16).
Z akt sprawy wynika, że należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego Skarżącego wynoszą 39.293,54 zł, na które składa się należność główna w wysokości 24.000 zł oraz odsetki w wysokości 15.293,54 zł. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, oznacza to, że nie ma on innych osób na utrzymaniu. Korzysta on z pokoju u brata, a jego wydatki wynoszą: czynsz 150 zł; energia 150 zł, telefon 50 zł, komunikacja 100 zł, leczenie 300 zł.
Umorzenie przez właściwy organ należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego ma - co już stwierdzono - charakter wyjątkowy. Wydanie pozytywnej dla dłużnika decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej może być odebrane jako forma zachęcenia innych osób do unikania partycypowania w kosztach utrzymania własnych dzieci, w sytuacji, gdy sytuacja materialna i osobista dłużnika nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych, lecz wynika ona z zaniedbań, które miały miejsce przed kilku laty i obecnie dłużnik ponosi tego negatywne konsekwencje (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2020 r., I OSK 269/20).
Ciężka sytuacja zdrowotna Skarżącego w rzeczywistości kształtuje się od 2008 r. kiedy to Skarżący uległ wypadkowi, w którym to Skarżący doznał uszkodzenia kręgosłupa. Skarżący kolejno został uznawany za osobę o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W dniu 20 lutego 2018 r. orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na stałe. Jednocześnie organ II instancji wskazał na istniejące problemy zdrowotne: wielopoziomowa dyskopatia lordozę szyjną spłyconą, powiększony gruczoł krokowy, jaskrę, stan po operacji przegrody nosa, przełyk w refluksowym zapaleniu, gastropatia rumieniowa, jednostronna lub nieokreślona przepuklina udowa bez niedrożności lub zgorzeli, guz pachwiny prawej - powiększony węzeł chłonny. Jeśli chodzi o sytuację finansową Skarżącego, to kształtowała się ona od 2002 r., w którym zbankrutowały prowadzone przez Skarżącego przedsiębiorstwa, gdyż został on okradziony przez nieuczciwych kontrahentów. Skarżący utracił wtedy cały swój majątek. Mając na względzie przywołany przez Skarżącego wyrok w tej sprawie, nie można obiektywnie uznać, że sytuacja ta wystąpiła bez winy Skarżącego.
Ponadto ocenie podlega sytuacja Skarżącego w dacie wydawania decyzji oraz jego perspektywa na przyszłość. Jak słusznie zauważają organy w sprawie, w momencie nabycia przez stronę uprawnienia do emerytury od października 2023 r. nastąpiła zmiana sytuacji strony, w szczególności dotyczy to zmiany sytuacji dochodowej. Skarżący do tamtego momentu utrzymywał się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej. Jak wskazują organy jego aktualny dochód netto wynosi 3.199,59 zł. To właśnie z tej kwoty Komornik dokonuje potrącenia, między innymi na pokrycie należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Pozostałe zobowiązania Skarżącego powstały również przed 2010 rokiem.
Obecna sytuacja Skarżącego nie jest następstwem pojawienia się zdarzeń nagłych i nieprzewidywalnych. Co więcej uzyskanie prawa do emerytury znacznie poprawiło sytuację finansową Skarżącego.
W ocenie Sądu w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie doszło do naruszenia przepisów postępowania czy przepisów prawa materialnego uzasadniającego jej uchylenie. Organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, a wydane rozstrzygnięcie zostało poprzedzone ustaleniem wszelkich koniecznych dla rozstrzygnięcia okoliczności i poddane słusznej ocenie nie noszącej znamion dowolności.
Sąd za niedopuszczalny uznał wniosek o przesłuchanie wskazanych przez Skarżącego osób w charakterze świadków. Niedopuszczalne jest również przesłuchanie samego Skarżącego. Wyjaśnić bowiem należy, że stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym, z uwagi na wszystkie konsekwencje wynikające z art. 133 § 1 P.p.s.a. ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów. Tym samym dowód z przesłuchania Skarżącego i świadków przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalny. Ponadto niedopuszczalne jest prowadzenie dowodu z opinii biegłych (por. wyrok Naczelnego Sądu administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2024 r., II OSK 1747/21).
Odnosząc się do zarzutu wystąpienia czynu zabronionego, do jakiego miałoby w tej sprawie ewentualnie dojść, Sąd wskazuje, że kwestie tą rozstrzygać mogą wyłącznie organy ścigania i sądy powszechne, a nie sąd administracyjny, czy organy nadzorcze. Z tej więc przyczyny, jeżeli Skarżący posiada uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa urzędniczego, stosowne zawiadomienie może wnieść do organów ścigania.
Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postępowania prowadzonego przez organy obu instancji stwierdzić należy, że nie mógł on odnieść zamierzonego skutku, gdyż przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 15 października 2024 r., nr SKO Gd/2809/24, a nie ocena terminowości załatwienia sprawy przez organ odwoławczy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenia przywołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl.