II SA/Gd 121/04

II SA/Gd 121/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie : sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. i Z. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2004 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
U. i Z. C. złożyli w dniu 25 lipca 2003 r. wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w przedmiocie rozbiórki domku letniskowego, szamba i linii energetycznej na działce nr [...] w B. na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazali, że postanowieniem z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie II SA/Gd 158/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wstrzymał wykonanie decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na niepowetowaną szkodę grożącą stronie z uwagi na wysokość kosztów poniesionych przy jego budowie. Wystąpili do Urzędu Gminy o stwierdzenie, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zlokalizowano budownictwo letniskowe. Z obecnie obowiązujących przepisów prawa budowlanego wynika, że obiekt gospodarczy znajdujący się na przedmiotowej działce nie wymaga pozwolenia na budowę. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązywać będzie do końca 2003 r. , a przepisy ustawy o ochronie przyrody zabraniają lokalizacji budownictwa letniskowego poza miejscami wyznaczonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego , sankcjonując istniejącą zabudowę.
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2003 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu przymuszenia U. i Z. C. do wykonania określonego obowiązku, jakim jest rozbiórka domku letniskowego , szamba , linii energetycznej nn i skrzynki, wybudowanych samowolnie na działce nr [...] w B.
W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 16 listopada 1999 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 27.12.1999 r. Weryfikacja decyzji WINB nie leży w gestii PINB; od rozstrzygnięcia podjętego przez organ II instancji służy jedynie skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, z czego zobowiązani państwo C. skorzystali. Co prawda Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 grudnia 2000 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 158/00 wstrzymał wykonanie w/w decyzji, jednak w dniu 30 stycznia 2003 r. wyrokiem w tej sprawie oddalił skargę państwa C. stwierdzając, że decyzje są zgodne z prawem. Podniesiona przez skarżących okoliczność związana z wnioskiem o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć wpływu na prowadzenie niniejszego postępowania, które zostało wszczęte w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji podjętej zgodnie z prawem obowiązującym w chwili jej wydania.
Organ wskazał, że podstawą zawieszenia postępowania może być jedna z przyczyn wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , tj. wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo rozłożenie na raty spłat należności pieniężnej; śmierć zobowiązanego , jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; utrata przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela.
Organ stwierdził, że nie zachodzi żadna z w/w przesłanek.
W zażaleniu na postanowienie pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nie rozważenie przez wierzyciela złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.
Wskazał, że skarżący złożyli zarzuty i zacytował ich treść. Stwierdził, że złożył wniosek o wygaśnięcie decyzji , a organ z obrazą art. 56 § 1 ustawy odmówił zawieszenia postępowania mimo że w pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 15 stycznia 2004 r. nr [...] , utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej; w razie śmierci zobowiązanego , jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego; w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego; na żądanie wierzyciela.
Brak było podstaw do uwzględnienia wniosku wobec nie udowodnienia żadnej z wymienionych okoliczności.
Organ wskazał też, że nie było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. Wskazane w zażaleniu postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.12.2000 r. sygn. akt II SA/Gd 158/00 dotyczy istotnie wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej , jednakże już nie funkcjonuje, bowiem w sprawie tej zapadł wyrok oddający skargę państwa C. na decyzję organu II instancji z dnia 27 .12.1999 r., utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki.
Organ stwierdził, że pozostałe argumenty strony nie dotyczą postępowania egzekucyjnego, a decyzji administracyjnej, której legalność potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Wskazał też, że wniosek z dnia 22.07.2003 r. o wygaśnięcie decyzji rozbiórkowej został rozpatrzony przez organ I instancji decyzją z dnia 15.12.2003 r. nr [...]., od której służy odwołanie.
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2004 r. skarżący zarzucili naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nie rozważenie przez wierzyciela faktu złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i wnieśli o uchylenie postanowienia.
Wskazali, że złożyli zarzuty, podnosząc nie istnienie obowiązku rozbiórki obiektu w trybie art. 48 prawa budowlanego, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zważywszy na zmianę przepisów i powstałe możliwości zalegalizowania budowli powstałych z naruszeniem przepisów prawa budowlanego, powołując się na to, że postanowieniem z dnia 19 grudnia 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 158/00 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego z uwagi na niepowetowaną szkodę grożącą skarżącym z uwagi na wysokość kosztów poniesionych przy budowie obiektu. Podnieśli też , że w związku z treścią końcowego orzeczenia NSA skarżący wystąpili do Urzędu Gminy o stwierdzenie, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zlokalizowano budownictwo letniskowe oraz że wykonanie obowiązku egzekucyjnego spowoduje niepowetowaną szkodę dla zobowiązanych. Ponadto wskazali , że zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami prawa budowlanego obiekt znajdujący się na działce nie wymaga pozwolenia na budowę i że zobowiązani wystąpili o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji oraz o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Stwierdzili, że organ I i II instancji, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie , z obrazą przepisu art. 56 § 1 ustawy odmówił zawieszenia postępowania, mimo że w pierwszej kolejności należy prawomocnie rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ stwierdził, że skarga ponawia argumenty podniesione wcześniej w zażaleniu, do którego organ odniósł się szczegółowo w uzasadnieniu postanowienia. Wskazał również, że zarzut nierozpatrzenia wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji rozbiórkowej jest bezpodstawny, bowiem taki do organu nie wpłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarżący złożyli wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Kwestie zawieszenia postępowania egzekucyjnego normuje przepis art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. z 2002 r. Dz. U. Nr 110, poz.968), który stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Swój wniosek skarżący oparli o twierdzenie, że w postępowaniu , które toczyło się
przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodkiem Zamiejscowym w Gdańsku pod sygn. akt II SA/Gd 158/00 wydane zostało postanowienie w dniu 19 grudnia 2000 r. wstrzymujące wykonanie decyzji "rozbiórkowej". Niesporne było jednak w
sprawie niniejszej, że wyrokiem z dnia 30 stycznia 2003 r. Sąd ten oddalił skargę państwa C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 27.12.1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 16 listopada 1999 r. Tą ostatnią decyzją nakazano rozbiórkę obiektów wybudowanych w warunkach samowoli budowlanej na działce w B. Przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U .Nr 74, poz. 368) przewidywał możliwość wydania przez Sąd postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego skargą aktu. Tego rodzaju postanowienie mogłoby jednak skutkować zawieszeniem postępowania egzekucyjnego tylko wówczas, gdyby postępowanie egzekucyjne było prowadzone w tym samym czasie , co postępowanie przed sądem, w którym wydano postanowienie wstrzymujące wykonanie zaskarżonego aktu.
Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Wr 647/96 ( niepublikowane, LEX nr 33630), "skutkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji może być tylko zawieszenie postępowania egzekucyjnego, a zatem jedynie czasowe - do momentu wydania wyroku przez NSA - zaniechanie czynności egzekucyjnych".
W przypadku oddalenia skargi przez Sąd postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji upadało, bo nieracjonalne byłoby przyjęcie stanowiska, że decyzja nie mogłaby być wykonana po zakończeniu postępowania przed sądem. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi wyraźnie w art. 61 § 6 , że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie niniejszej został złożony 25 lipca 2003 r., czyli parę miesięcy po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyroku ( z dnia 30 stycznia 2003 r.) oddalającego skargę skarżących, wobec czego wniosek skarżących powołujący jaką podstawę zawieszenia przepis art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organy w sposób właściwy uznały za chybiony.
Organy uznały też prawidłowo, że nie zachodzą inne podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego , określone w art. 56 § 1 pkt 2 – 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Należy też wskazać, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 przywołanej wyżej ustawy, t.j. " w innych przypadkach określonych w ustawach". Podnoszone w skardze ( a wcześniej w toku postępowania administracyjnego) przez pełnomocnika skarżących okoliczności nie stanowią przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Złożenie zarzutu nie wywiera skutku wstrzymania wykonania decyzji ( tak też Kodeks postępowania administracyjnego , Komentarz pod red. B. Adamiak , J. Borkowskiego, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004 str.113). W tej sytuacji złożenie zarzutów nie jest podstawą zawieszenia postępowania; wniesienie zarzutów może natomiast, zgodnie z art. 35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, spowodować wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.
Wstrzymanie czynności egzekucyjnych i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego , zdefiniowane w art. 1 a pkt 15 i 16 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji są odrębnymi instytucjami od zawieszenia postępowania i nie stosuje się do nich art. 56 – 58 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Tak więc argumenty skarżących zawarte w zarzutach, tak obszernie przywołane w skardze, nie mają znaczenia dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego, tym bardziej , że nie mieszczą się w podstawach zawieszenia postępowania egzekucyjnego określonych przepisem art. 56 § 1 cytowanej ustawy.
Nie stanowi także podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego złożony wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 kpa, jak też wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, przy czym wskazać też trzeba, że niezrozumiałe jest stanowisko skarżących, iż w ogóle złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji "rozbiórkowej". W aktach niniejszej sprawy, w tym dołączonych do niej aktach administracyjnych, jak też w aktach spraw tutejszego Sądu o sygn. akt 140/04 i 141/04 ( i znajdujących się w nich aktach administracyjnych ) , ze skarg U. i Z. C., z których to akt Sąd dopuścił dowód, znajduje się jedynie wiosek skarżących o wygaśnięcie decyzji , oparty na przepisie art. 162 kpa.
Nie jest to wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, bowiem pełnomocnik skarżących, będący fachowym pełnomocnikiem, we wniosku złożonym w dniu 28 sierpnia 2003 r. wniósł o "stwierdzenie wygaśnięcia decyzji" i wyraźnie powołał przepis art. 162§ 1 pkt 1 kpa, jak też zacytował treść tego przepisu, wskazując co prawda, że "stwierdzenie nieważności" nakazuje przepis prawa oraz że leży to w interesie społecznym i interesie strony. Z treści wniosku i różnych pism oraz środków zaskarżenia wnoszonych we wszystkich trzech toczących się przed tutejszym sądem sprawach ze skarg państwa C. wynika, że ich pełnomocnik używa zamiennie słowa "nieważność" ze słowem "wygaśnięcie", jednak o treści wniosku nie świadczy literalne jego określanie ( niekonsekwentne zresztą), lecz wskazane przez pełnomocnika i przytoczone przepisy prawa. W tej sytuacji nie można uznać, by skarżący składali wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji "rozbiórkowej" tylko dlatego, że ich pełnomocnik użył zamiennie słowa "nieważność" w stosunku do słowa "wygaśnięcie".
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem nie istnieją podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.