II SA/Gd 1185/24
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki wykopu, uznając środek egzekucyjny i jego wysokość za zgodne z prawem.
Skarżący P.S. zaskarżył postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki wykopu, który miał być wykonany bez pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny, po analizie akt sprawy, uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny, a jej wysokość (10 000 zł) była uzasadniona wieloletnim uchylaniem się skarżącego od wykonania obowiązku rozbiórki.
Sprawa dotyczyła skargi P.S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., które nałożyło grzywnę w celu przymuszenia do rozbiórki wykopu. Obowiązek rozbiórki wynikał z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2015 r., nakazującej rozbiórkę wykopu wykonanego bez pozwolenia na budowę. Pomimo upomnienia i wizji terenowej stwierdzającej niewykonanie obowiązku, skarżący nadal się do niego nie zastosował. Organ egzekucyjny nałożył grzywnę w wysokości 10 000 zł, uznając ją za adekwatną do sytuacji. Skarżący zarzucił m.in. brak istnienia wykopu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, kontrolując legalność postanowienia, uznał je za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu zasadności obowiązku, a jedynie jego wykonaniu. Stwierdzono, że organ prawidłowo zastosował grzywnę w celu przymuszenia jako środek najmniej uciążliwy, a jej wysokość była uzasadniona 8-letnim uchylaniem się od wykonania obowiązku. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest zgodne z prawem, jeśli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, a środek ten jest niezbędny do jego realizacji i jest mniej uciążliwy niż wykonanie zastępcze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym dopuszczalnym w przypadku uchylania się od wykonania obowiązku, zwłaszcza w sprawach budowlanych, gdzie poprzedza wykonanie zastępcze. Jej wysokość była uzasadniona długotrwałym niewykonywaniem obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 122 § 2 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać wezwanie do wykonania obowiązku w terminie z zagrożeniem nakładania dalszych grzywien lub orzeczenia wykonania zastępczego w sprawach budowlanych.
u.p.e.a. art. 119
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym, gdy egzekucja dotyczy obowiązku znoszenia, zaniechania lub wykonania czynności, której nie może spełnić inna osoba, lub gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka.
u.p.e.a. art. 121 § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu w stanie nieoszpecającym.
p.b. art. 48 § 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego bez wymaganego pozwolenia.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po upływie 7 dni od doręczenia pisemnego upomnienia.
u.p.e.a. art. 6 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi jako bezzasadnej.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość zastosowania grzywny w celu przymuszenia jako środka egzekucyjnego. Uzasadnienie wysokości grzywny ze względu na długotrwałe uchylanie się od wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie bada zasadności obowiązku, a jedynie jego dopuszczalność egzekucyjną.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącego o braku istnienia wykopu. Twierdzenie o nadmiernej uciążliwości nałożonej grzywny.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem najmniej uciążliwym dla skarżącego i jako środek niezbędny do realizacji ciążącego na skarżącym obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Wojciech Wycichowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwłaszcza w sprawach budowlanych, oraz zasady prowadzenia egzekucji obowiązków niepieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje mechanizmy egzekucji administracyjnej i konsekwencje uchylania się od wykonania prawomocnych decyzji, co jest istotne dla prawników procesowych i praktyków prawa administracyjnego.
“Grzywna za niewykonanie rozbiórki: Sąd potwierdza skuteczne narzędzie egzekucyjne.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gd 1185/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2025-04-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-11-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/ Wojciech Wycichowski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s 638 Sprawy egzekucji administracyjnej; egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym Hasła tematyczne Egzekucyjne postępowanie Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 2505 art. 122 par. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r. nr WOP.7722.68.2024.KK w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Skarga P. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r., nr WOP.7722.68.2024.KK, wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni ostateczną decyzją z dnia 25 lipca 2015 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał skarżącemu rozbiórkę wykopu wykonanego w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez zasypanie wykopu na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G. na całej długości granicy pomiędzy posesjami nr [...] i [...] przy ul. [...] w G., o głębokości 0,2 m przy ul. [...] do 2,70 m przy murze oporowym na posesji przy ul. [...] i [...] w G., w sposób nie powodujący zawilgocenia ściany garażu zlokalizowanej przy granicy z posesją przy ul. [...] w G. Upomnieniem z dnia 20 lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni wezwał skarżącego do wykonania powyższego obowiązku. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu, w trybie art. 44 § 1 i 4 k.p.a., w dniu 7 sierpnia 2020 r. W dniu 23 lutego 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni przeprowadził wizję w terenie, podczas której stwierdził, że obowiązek rozbiórki wykopu (poprzez zasypanie) nie został wykonany. Następnie, organ ten wszczął postępowanie egzekucyjne dotyczące przedmiotowego obowiązku, wystawiając tytuł wykonawczy z dnia 1 marca 2024 r., który został doręczony skarżącemu w dniu 13 marca 2024 r. Postanowieniem z dnia 1 marca 2024 r., nr INB-MR.52.01.24.02.778/8, wydanym na podstawie art. 119, art. 121 § 4 i 5 a także art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł, wzywając jednocześnie do: wpłaty powyższej grzywny w terminie do dnia 10 kwietnia 2024 r., ze wskazaniem, że w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz do wykonania określonego w tytule wykonawczym z dnia 1 marca 2024 r. obowiązku w terminie do dnia 10 kwietnia 2024 r. Organ poinformował przy tym, że w razie niewykonania obowiązku w tym terminie będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Uzasadniając wydane postanowienie, organ wskazał, że skarżący od 2016 r. uchyla się od wykonania nakazu rozbiórki co powoduje konieczność zastosowania środka egzekucyjnego, wynikającego z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Wysokość nałożonej grzywny została ustalona zgodnie z art. 121 § 2 i § 4 tej ustawy i jest adekwatna do kilkuletniego uchylania się zobowiązanego od wykonania nałożonego obowiązku. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni orzekł o oddaleniu wniesionego przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 1 marca 2024 r. wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z uwagi na niewykonanie przez skarżącego nałożonego na niego decyzją z dnia 25 lipca 2016 r. obowiązku rozbiórki wykopu wykonanego w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w G. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez zasypanie wykopu na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G. na całej długości granicy pomiędzy posesjami nr [...] i [...] przy ul. [...] w G., o głębokości 0,2 m przy ul. [...] do 2,70 m przy murze oporowym na posesji przy ul. [...] i [...] w G., w sposób nie powodujący zawilgocenia ściany garażu zlokalizowanej przy granicy z posesją przy ul. R. [...] w G. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r. Następnie, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 20 września 2024 r., wydanym na podstawie art 119, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z dnia 1 marca 2024 r. w zakresie dotyczącym terminu do wpłacenia grzywny i terminu do wykonania przedmiotowego (egzekwowanego) obowiązku rozbiórki i w tym zakresie wyznaczył nowy termin do dnia 31 grudnia 2024 r. a w pozostałym zakresie utrzymał to postanowienie w mocy. Organ odwoławczy podzielił bowiem organu I instancji w kwestii zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania egzekwowanego obowiązku, jak również w kwestii wysokości tej grzywny. Organ wskazał przy tym, że z uwagi na fakt, że obowiązek rozbiórki przedmiotowego wykopu (przez zasypanie) nie został wykonany, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni zasadnie wszczął postępowanie egzekucyjne. Z kolei, egzekwowana decyzja z 2016 r. jednoznacznie dotyczy skarżącego. Co więcej, decyzja ta (według treści jej uzasadnienia) została wydana po ustaleniu w trybie nadzoru budowlanego, że w sprawie jako inwestor występuje skarżący, który następnie nie przedłożył dokumentów celem kontynuowania postępowania legalizacyjnego według postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z dnia 25 stycznia 2012 r. Według wpisów w księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] obręb [..] przy ul. [...] w G. (stan z dnia 18 września 2024 r.) skarżący jest w dalszym ciągu jednym z właścicieli tej nieruchomości. Kwestie sporne pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości na tle prawa własności lub zobowiązań z tego tytułu, jak również kwestie związane z ewentualnymi roszczeniami w związku z realizacją konkretnej inwestycji, jako kwestie cywilne, są rozpatrywane przez sądy powszechne a nie przez organy nadzoru budowlanego. Organ ocenił przy tym, że w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy nie ma podstaw do stwierdzenia, że nałożenie na skarżącego grzywny w maksymalnej wysokości jest nadmiernie dotkliwe. Wysokość nałożonej grzywny w celu przymuszenia uwzględnia fakt, że obowiązek rozbiórki (przez zasypanie) dotyczy wykopu wykonanego w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zobowiązany nie wykonuje obowiązku rozbiórki od 2016 r. (okres 8 lat). Niemniej, mając na uwadze upływ terminu wskazanego w postanowieniu z dnia 1 marca 2024 r., organ wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowego wykopu (przez zasypanie), a w konsekwencji także nowy termin do uiszczenia grzywny. We wniesionej do Sądu skardze skarżący zarzucił, że nigdy nie było i nie ma wykopu na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w G. na całej długości granicy pomiędzy posesjami nr [...] i [...] przy ul. [...] w G. o głębokości 0,2 m. Na prośbę jednego ze współwłaścicieli posesji ul. [...] w G., podczas prac przygotowawczych do budowy domu, skarżący odrzucił ziemię spod ściany garażu powodującą zawilgocenie. W wyniku czego ściana wyschła i sąsiad zaczął użytkować przedmiotowy obiekt. Podczas wykonywania wstępnych prac ziemnych przed budową domu skarżący odkrył na granicy posesji przy ul. [...] mur oporowy. Mur posadowiony jest na terenie działki, której skarżący nie jest współwłaścicielem. Skarżący podkreślił przy tym, że jest właścicielem 50% powierzchni działki przy ul. [...] w G. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 2 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r. – jest zgodne z prawem. W ocenie Sądu, stan faktyczny niniejszej sprawy uzasadniał, w świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.) nałożenie na skarżącego grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia 25 lipca 2016 r. w wysokości 10 000 zł. Przepis art. 6 § 1 powołanej ustawy stanowi bowiem, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 tej ustawy egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei, zgodnie z art. 26 § 1 powołanej ustawy postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru Z akt sprawy wynika zaś, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni ostateczną decyzją z dnia 25 lipca 2015 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), nakazał skarżącemu rozbiórkę wykopu wykonanego w związku z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [....] w G. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przez zasypanie wykopu na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w G. na całej długości granicy pomiędzy posesjami nr [...] i [...] przy ul. [...] w G., o głębokości 0,2 m przy ul. R. do 2,70 m przy murze oporowym na posesji przy ul. [...] i [...] w G., w sposób nie powodujący zawilgocenia ściany garażu zlokalizowanej przy granicy z posesją przy ul. [...] w G. Zauważyć w tym miejscu należy, że postępowanie egzekucyjne nie jest tym etapem postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku i jego wymiarze. Art. 29 § 1 powołanej ustawy stanowi bowiem, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jednocześnie, chronologia i prawidłowość podejmowanych przez organ egzekucyjny czynności w toku postępowania egzekucyjnego nie wzbudziła zastrzeżeń Sądu i uzasadniała formalnoprawną możliwość zastosowania środków egzekucyjnych, w tym podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 119 powołanej ustawy. Z akt sprawy wynika także, że pismem z dnia 20 lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni upomniał skarżącego do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 25 lipca 2016 r. a następnie w dniu 1 marca 2024 r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy. Skuteczność doręczenia skarżącemu zarówno wskazanego tytułu wykonawczego, jak i poprzedzającego go upomnienia, nie budzi żadnych zastrzeżeń Sądu. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zasadne było nałożenie na skarżącego środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla skarżącego i jako środka niezbędnego do realizacji ciążącego na skarżącym obowiązku. Zgodnie z art. 1a pkt 12b powołanej ustawy środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym jest: grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. Przy czym, art. 119 tej ustawy wyjaśnia, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Zgodnie zaś z art. 120 § 1 tej ustawy grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Art. 122 § 2 pkt 2 wskazuje z kolei, że postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać m.in. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze. W art. 122 § 2 pkt 2 powołanej ustawy zawarto więc zasadę, zgodnie z którą w sprawach obowiązków z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia poprzedza zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. W sprawach dotyczących egzekucji obowiązku z zakresu prawa budowlanego, oczywiste jest, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej dotkliwym niż wykonanie zastępcze. W sprawach tego rodzaju nie można zatem kwestionować zastosowania grzywny w celu przymuszenia, twierdząc, że jest ona zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym. Grzywna w celu przymuszenia jako środek egzekucyjny o charakterze przymuszającym jest bez wątpienia środkiem mniej uciążliwym niż pozostałe środki egzekucyjne stosowane w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, które są środkami zaspokajającymi (zob. P. M. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydanie VII, WK 2015, LEX/el). Przede wszystkim wykonanie zastępcze jest środkiem zaspokajającym, który generuje siłą rzeczy bezzwrotne, nierzadko znaczne koszty dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi na zasadzie art. 126 powołanej ustawy. Funkcją grzywny w celu przymuszenia jest wywarcie dodatkowej presji na zobowiązanego w celu skłonienia go do dobrowolnego wykonania obowiązku. Presja ta ustaje z chwilą wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Możliwość umorzenia lub zwrotu grzywny w celu przymuszenia sprawia, że dolegliwość tego środka egzekucyjnego w przypadku wykonania obowiązku jest znikoma. Z kolei, w przypadku zastosowania wykonania zastępczego skutki dla zobowiązanego (obowiązki wskazane w art. 129, konieczność pokrycia kosztów poniesionych przez wykonawcę zastępczego) powstają natychmiast i ulegają one stopniowemu zwiększeniu wraz z zaawansowaniem prac wykonawcy zastępczego. Ewentualne przystąpienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku nie niweczy tych skutków. Z tych też względów wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za spełniający wymogi art. 7 § 2 (zasady racjonalnego działania) i art. 7 § 3 (zasady niezbędności) ustawy, z których wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. Wysokość nałożonej na skarżącego grzywny jest przy tym zgodna z przepisami prawa i została przez orzekające w sprawie organy przekonująco uzasadniona a poczynione ustalenia oraz dokonane oceny nie noszą cech dowolności Art. 121 ustawy wskazuje, że grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4 (§ 1). Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł (§ 2). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (§ 4). Wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych (§ 5). Prawidłowo wysokość grzywny nałożonej na skarżącego ustalona została na podstawie art. 121 § 4 ustawy. Wynika to z tego, że obowiązek nałożony na skarżącego wynika z przepisów prawa budowlanego a objęte w niniejszej sprawie nakazem rozbiórki obiekty budowlane nie są budynkami w świetle dyspozycji art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustalając zatem wysokość grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku w zakresie nakazu rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek, należy stosować przepisy art. 121 § 2–4 p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2002 r., sygn. akt IV SA 122/01, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, przedstawione przez orzekające w sprawie organy uzasadnienie nałożenia na skarżącego grzywny w maksymalnej wysokości zasługuje na akceptację. Skarżący nie wykonuje bowiem obowiązku rozbiórki już od 2016 r., co wskazuje na brak woli rzeczywistego i dobrowolnego wykonania tego obowiązku. Ponadto, bez wątpienia, obowiązek ten ciąży na skarżącym, co wprost wynika z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdyni z dnia 25 lipca 2016 r. Reasumując, Sąd stwierdził, że grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego w wysokości 10 000 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku oraz zostały wyczerpująco umotywowane w uzasadnieniach rozstrzygnięć organów obu instancji. Z tych przyczyn, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 września 2024 r. jest zgodnie z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako bezzasadną oddalił. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę