II SA/GD 1185/03

II SA/Gd 1185/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-08-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 25 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Uzasadnienie
[...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia 25 czerwca 2003 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji z dnia 23 maja 2003 r. o uznaniu policjanta S. S. winnym popełnienia zarzucanego czynu i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez to, że w dniu 15 marca 2003 r. będąc w stanie po użyciu alkoholu /I próba 0,17 mg/l, II próba 0,16 mg/l, III próba 0,13 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu/ pełnił na terenie miasta służbę patrolową w patrolu zmotoryzowanym od godziny 6.00 do godziny 8.00, tj. o czyn określony w art. 70 § 2 k.w.
W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że orzeczeniem nr [...] z dnia 23 maja 2003 r. Komendant Policji uznał st. post. S. S. winnym popełnienia czynu opisanego w sentencji niniejszego orzeczenia i wymierzył policjantowi karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym materiał dowodowy w pełni potwierdził, iż st. post. S. S. w dniu 15 marca 2003r. pełnił służbę w stanie po użyciu alkoholu, tym samym wykazał lekceważący stosunek do obowiązujących przepisów prawa, co uniemożliwia pozostawienie funkcjonariusza w służbie. W związku z powyższym, kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest współmierna do stopnia zawinienia czynu.
Obwiniony nie zgodził się z oceną orzekającego i zaskarżył wydane przez Komendanta Powiatowego Policji orzeczenie, prosząc o umożliwienie pozostania w służbie. W odwołaniu przedstawił okoliczności dotyczące zdarzenia objętego postępowaniem dyscyplinarnym. Między innymi jako przyczynę swojej niedyspozycji wskazał brak spożywania posiłków, co po wypitym dzień wcześniej alkoholu, mogło mieć wpływ na wynik badania stanu trzeźwości.
Ponadto, przyznając się do stanu po wypiciu alkoholu stwierdził, że jego działanie nie było zamierzone i wynikało z bezmyślności. Błąd ten próbował naprawić pełniąc służbę jeszcze lepiej niż dotychczas, m.in. zajmując w kwietniu tego roku 15 miejsce w rankingu 16 pierwszych policjantów ogniw patrolowych województwa [...]. Wyjaśniając przyczyny popełnienia czynu zapewnił jednocześnie, że w przypadku pozostawienia go w służbie efektywność jego pracy nie będzie gorsza.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, organ II instancji dokonał analizy materiałów postępowania dyscyplinarnego i ustalił następujący stan faktyczny.
Postanowieniem nr [...] z dnia 21 marca 2003 r. Komendant Powiatowy Policji wszczął przeciwko st. post. S. S. postępowanie dyscyplinarne, obwiniając funkcjonariusza o popełnienie czynu o znamionach wykroczenia z art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń, w ten sposób, że w dniu 15 marca 2003r. pełnił służbę będąc w stanie nietrzeźwości.
Podstawę powyższej decyzji stanowił raport z dnia 15 marca 2003r. dyżurnego KPP w T., informujący Komendanta Powiatowego Policji o przeprowadzeniu z wynikiem pozytywnym badania stanu trzeźwości st. post. S. S., pełniącego służbę w patrolu zmotoryzowanym na terenie miasta T. w dniu 15 marca 2003 r. w godz. 06.00-14.00. W wyniku badania urządzeniem kontrolno-pomiarowym do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu typu Alcotest 7110 Drager, stwierdzono u st. post. S. S. następujące stężenie alkoholu:
I badanie o godz. 07.58 z wynikiem: 0,17 mg/1,
II badanie o godz. 08.09 z wynikiem: 0,16 mg/1,
III badanie o godz. 08.39 z wynikiem: 0,13 mg/1.
Fakt badania odnotowano w Rejestrze użycia alkotestu pod pozycją nr 167/03, jednocześnie sporządzając protokół z przeprowadzonego badania, który to dokument załączono do akt postępowania dyscyplinarnego jako dowód w sprawie.
Przesłuchany na powyższą okoliczność st. post. S. S. przyznał się do pełnienia służby w sytuacji, kiedy był po wypiciu alkoholu i wyjaśnił, że w dniu poprzedzającym podjęcie służby, w godzinach wieczornych, spożył alkohol w postaci czystej wódki w ilości ok. 300 ml. Następnego dnia, nie podejrzewając, że jest w stanie po użyciu alkoholu, pobrał broń służbową i o godz. 06.00 podjął służbę w patrolu zmotoryzowanym. Pomimo wypitego w dniu 14 marca 2003 r. alkoholu, podejmując służbę, czuł się bardzo dobrze i w swojej ocenie nie był osobą nietrzeźwą.
Przesłuchani w charakterze świadka: dyżurny KPP w T. przeprowadzający z obwinionym odprawę do służby oraz policjant pełniący służbę wspólnie z st. post. S. S. nie stwierdzili, aby funkcjonariusz ten swoim zachowaniem wzbudził uzasadnione przypuszczenie, co do stanu nietrzeźwości.
Obwiniony, zapoznany z całością materiału dowodowego, złożył wniosek o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, wnosząc o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny sądowej, który mógłby określić zależność pomiędzy posiadaną przez niego chorobą wrzodową, a wynikiem badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu.
Prowadzący postępowanie dyscyplinarne, dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego. Z treści opinii wynika, że choroba, na którą leczy się obwiniony nie miała wpływu na sposób i szybkość eliminacji alkoholu z organizmu obwinionego. Jednocześnie biegły wskazał, że choroba, na którą leczy się obwiniony nie ma wpływu na alkohol, który jest już wchłonięty i systematycznie, po zaprzestaniu jego konsumpcji, eliminowany z organizmu ze stałą szybkością. Ponadto, policjant podejmując służbę mógł nie zdawać sobie sprawy z faktu, że w jego organizmie jest jeszcze śladowa ilość alkoholu, który spożywał w godzinach późnopopołudniowych, w dniu poprzedzającym badanie. Natomiast stężenie alkoholu wykazane podczas badania wskazuje, że obwiniony był w stanie po użyciu alkoholu i nie można w jego przypadku stwierdzić stanu nietrzeźwości.
Ocena stanu trzeźwości dokonana przez biegłego sądowego stanowiła podstawę do wydania w dniu 29 kwietnia 2003 r. postanowienia o zmianie zarzutów, co do określenia sytuacji, w jakiej znajdował się obwiniony.
Przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia przeprowadzono raport, podczas którego doręczono policjantowi Orzeczenie nr [...] z dnia 23 maja 2003 r.
Dokonując oceny przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że obowiązek zachowania trzeźwości przez policjanta podejmującego czynności służbowe, nigdy nie budził wątpliwości i wynika chociażby ze szczególnego zakresu zadań wykonywanych przez Policję, określonego w przepisie art. 1 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji.
Ponadto, obowiązek ten wynika wprost z przepisu art. 47 Regulaminu ogólnego i musztry w policji wprowadzonego Zarządzeniem nr 11/98 KGP z dnia 20 maja 1998 r., który stanowi, że policjantom podczas wykonywania obowiązków służbowych nie wolno spożywać napojów alkoholowych. Także Zarządzenie nr 6/2000 KGP z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów w § 11 ust. 3 lit. b zabrania policjantom posiadania przy sobie broni palnej podczas spożywania napojów alkoholowych oraz po ich spożyciu.
Stan po użyciu alkoholu oraz podejmowanie w takiej sytuacji czynności zawodowych sankcjonuje również art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń, wskazany jako kwalifikacja prawna zarzuconego policjantowi w postępowaniu dyscyplinarnym czynu.
Okolicznością nie mającą znaczenia dla bytu przywołanej normy prawnej jest charakter podejmowanych czynności zawodowych, w szczególności nie muszą one prowadzić do bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia. Mogą to być jakiekolwiek czynności zawodowe, gdyż wykroczenie to opiera się na konstrukcji zagrożenia abstrakcyjnego i w istocie penalizuje naruszenie obowiązku trzeźwości zawodowej.
Należy wskazać, że wykroczenie z art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń można popełnić zarówno umyślnie jak i nieumyślnie, także gdy sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość popełnienia tego czynu przewidywał albo mógł przewidzieć.
W świetle powyższego, organ odwoławczy za chybione uznał argumenty podniesione w odwołaniu st. post. S. S., iż jego działanie było niezamierzone i wynikało z bezmyślności, oraz że stawiając się do służby w dniu 15 marca 2003 r. był przekonany o swojej trzeźwości.
Organ II instancji stwierdził, iż przedstawiona, subiektywna ocena obwinionego, nie uwalnia funkcjonariusza od odpowiedzialności za popełnienie wykroczenia z art. 70 § 2 Kodeksu wykroczeń. Policjant spożywający alkohol na kilka godzin przed przystąpieniem do planowanej służby powinien przewidzieć, że podejmując czynności służbowe może znajdować się jeszcze pod jego wpływem.
Dlatego też, mając na uwadze charakter popełnionego przez st. post. S. S. przewinienia dyscyplinarnego, a przede wszystkim fakt rażącego sprzeniewierzenia się przyjętym na siebie obowiązkom funkcjonariusza Policji, wymierzoną karę dyscyplinarną wydalenia ze służby organ odwoławczy uznał za współmierną do popełnionego czynu i stopnia zawinienia.
Takiej sytuacji nie zmienia fakt, że przy orzekaniu w przedmiotowej sprawie, uwzględniono dobrą opinię służbową policjanta, dotychczasowe wyniki w służbie, m.in. zajęcie miejsca w pierwszej szesnastce najlepszych policjantów ogniw patrolowych województwa pomorskiego, jak też charakter i okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz skruchę policjant i przyznanie się do winy.
Możliwość niezależnej oceny przewinienia dyscyplinarnego wynika z art. 132 ustawy z dnia 06 kwietnia 1990 r. o Policji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. S. zarzucił, iż nie uwzględniono jego wyjaśnień, nie skierowano go na badania specjalistyczne, jak również nie zbadano składu chemicznego leków, które musi zażywać.
[...] Wojewódzki Komendant Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżący pismem z dnia 26 maja 2004 r. wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a strona przeciwna w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu niniejszego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W związku z tym możliwe było rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, jednakże z innych względów niż w niej podniesione. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jak wynika z akt administracyjnych postępowania dyscyplinarnego organy Policji przeprowadziły niniejsze postępowanie zgodnie z przepisami prawa. Skarżący w trakcie tego postępowania został wysłuchany i jego wyjaśnienia zostały wzięte pod uwagę. Jednocześnie należy stwierdzić, iż z akt postępowania dyscyplinarnego nie wynika, aby skarżący żądał przeprowadzenia badania krwi na zawartość alkoholu, jak również, aby składał wniosek dowodowy o przeprowadzenie analizy składu chemicznego przyjmowanych leków. Natomiast wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza medycyny sądowej został w przedmiotowym postępowaniu uwzględniony i organ uzyskał stosowną opinię.
Jednocześnie należy podkreślić, że skarżący konsekwentnie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i nie kwestionował żadnej z czynności prowadzonego postępowania.
Wobec powyższego zarzuty zawarte w skardze należało uznać za niezasadne.
Postępowanie dyscyplinarne w przedmiotowej sprawie było prowadzone w oparciu o przepisy, obowiązującego wówczas, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz prowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14).
Zgodnie z § 26 ust. 3 zdanie 3 niniejszego rozporządzenia w uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego należy przytoczyć okoliczności, które przełożony miał na względzie przy wymiarze kary.
Stosownie do § 27 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wymierzona kara dyscyplinarna określona w art. 134 ustawy powinna być współmierna do popełnionego czynu i stopnia zawinienia przez obwinionego. Jednocześnie przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się charakter przewinienia lub naruszenia dyscypliny służbowej, ich skutki, pobudki działania, okoliczności popełnienia czynu, stopień nasilenia złej woli, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie oraz zachowanie się obwinionego poza służbą. Należy brać pod uwagę inne istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające (§ 27 ust. 2 cytowanego rozporządzenia).
Z powyższych przepisów wynika, że decyzja zawierająca orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, określonej w art. 134 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, powinna zawierać uzasadnienie dotyczące wymiaru kary. Uzasadnienie takie powinno zawierać rozważenie tych wszystkich elementów wymiaru kary, o których mowa w § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Z uzasadnienia wymiaru kary powinno wynikać, dlaczego wymierzona kara jest karą najodpowiedniejszą w danym przypadku, po rozważeniu wszystkich okoliczności łagodzących jak również obciążających.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia co do wymiaru kary. Z jego treści nie wynika, aby organ uwzględnił charakter naruszenia dyscypliny służbowej przez skarżącego, czy i jakie były jego skutki, jakie były pobudki działania skarżącego, okoliczności popełnienia czynu, stopień nasilenia złej woli /czy taki w ogóle był/, czy przewinienie dyscyplinarne pociągnęło za sobą następstwa ujemne dla służby. Jednocześnie organ nie rozważył dotychczasowych wyników w służbie osiąganych przez skarżącego.
Nadto brak jest rozważań co do stopnia zawinienia skarżącego. Niewątpliwie popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z winy nieumyślnej należy traktować jako okoliczność łagodzącą.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólnikowo stwierdzono tylko, że "za chybione należy uznać argumenty podniesione w odwołaniu /.../, iż /.../ działanie było niezamierzone i wynikało z bezmyślności oraz, że stawiając się do służby w dniu 15 marca 2003 r. był przekonany o swojej trzeźwości" oraz, iż "przy orzekaniu uwzględniono dobra opinię służbową , dotychczasowe wyniki w służbie, jak też charakter i okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz skruchę policjanta i przyznanie się do winy". Tego rodzaju stwierdzenia nie mogą być uznane za prawidłowe uzasadnienie wymiaru kary dyscyplinarnej, gdyż nie wynika z nich dlaczego - przy pozytywnych opiniach i bardzo dobrych wynikach, które posiada skarżący, popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego z winy nieumyślnej, jak wynika z opinii biegłego lekarza - śladowej ilości alkoholu w organizmie z czego mógł sobie skarżący nie zdawać sprawy - uznano, iż karą współmierną do popełnionego czynu jest najsurowsza kara z katalogu kar dyscyplinarnych - kara wydalenia ze służby.
Wobec powyższego należało stwierdzić, iż powyższe braki uzasadnienia stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dopiero bowiem prawidłowe rozważenie wszystkich okoliczności, które należy mieć na względzie przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej stanowić będzie właściwą materię, w oparciu o którą możliwe będzie wymierzenie odpowiedniej kary.
Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę zobowiązany będzie do wyczerpującego rozważenia wszystkich przesłanek wymiaru kary, dokonania ponownej oceny jaka kara jest karą współmierną do popełnionego czynu i wyrażenia tego wszystkiego w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy będzie miał na względzie, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. Nr 192, poz. 1873), którą wprowadzono do ustawy o Policji pakiet przepisów regulujących postępowanie dyscyplinarne, przepisy ustawy stosuje się do postępowań dyscyplinarnych niezakończonych prawomocnym orzeczeniem do dnia jej wejścia w życie (ustawa weszła w życie dnia 29 listopada 2003 r.). Oznacza to, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę będzie musiał uczynić to w oparciu o przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji, regulujące od dnia 29 listopada 2003 r. postępowanie dyscyplinarne.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie z uwagi na fakt uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.