II SA/Gd 1168/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta odrzucającą zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że poszerzenie drogi kosztem części działki skarżących było uzasadnione interesem publicznym i zgodne z prawem.
Skarżący H. i T. P. zakwestionowali uchwałę Rady Miasta odrzucającą ich zarzuty do projektu planu zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał przeznaczenie części ich działki na poszerzenie drogi. Argumentowali, że obecna powierzchnia działki jest im niezbędna do inwestycji, a poszerzenie drogi nie jest konieczne. Sąd uznał jednak, że Rada Miasta działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, a ingerencja w prawo własności skarżących była uzasadniona potrzebą zapewnienia obsługi komunikacyjnej innym działkom i zgodna z przepisami prawa.
Sprawa dotyczyła skargi H. i T. P. na uchwałę Rady Miasta odrzucającą ich zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzuty skarżących dotyczyły przeznaczenia części ich nieruchomości na poszerzenie drogi, co ich zdaniem naruszało ich prawo własności i plany inwestycyjne. Rada Miasta odrzuciła zarzuty, argumentując, że proponowane poszerzenie drogi jest konieczne dla zapewnienia obsługi komunikacyjnej innym działkom, a istniejące uwarunkowania terenowe i prawne uniemożliwiają inne rozwiązanie. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że Rada Miasta działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego. Podkreślono, że choć planowanie przestrzenne ingeruje w prawo własności, to musi uwzględniać interes publiczny, w tym rozwój komunikacji. Sąd uznał, że Rada Miasta prawidłowo wyważyła interes publiczny (zapewnienie dojazdu) i prywatny, a ingerencja w działkę skarżących była uzasadniona i zgodna z prawem, nie przekraczając granic uznania administracyjnego. W związku z tym skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Rada Miasta działała w granicach przysługującego jej władztwa planistycznego, a ingerencja w prawo własności skarżących była uzasadniona potrzebą zapewnienia obsługi komunikacyjnej innym działkom i zgodna z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że planowanie przestrzenne z natury ingeruje w prawo własności, ale musi uwzględniać interes publiczny. W tym przypadku poszerzenie drogi było konieczne dla obsługi komunikacyjnej innych działek, a istniejące uwarunkowania terenowe uniemożliwiały inne rozwiązanie. Rada Miasta prawidłowo wyważyła interes publiczny i prywatny, nie nadużywając swojego uznania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy, co stanowi jej władztwo planistyczne.
Pomocnicze
u.z.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
W procesie planowania przestrzennego dochodzi do konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa, które o konflikty winny być rozwiązywane w oparciu o przepisy ustawy.
u.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Gmina w procesie zagospodarowania przestrzennego musi uwzględniać między innymi wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury oraz walory ekonomiczne przestrzeni jak i prawo własności.
u.z.p. art. 14 § ust. 4
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały o odrzuceniu zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.z.p. art. 24 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Zarzut może wnieść każdy, kogo interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
u.z.p. art. 33
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
u.z.p. art. 35 § ust. 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Z dniem wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczne z jego ustaleniami – wygasają.
u.z.p. art. 36
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo dopuszcza naruszenie własności prywatnej w procesie planowania przestrzennego, jednocześnie dając poszkodowanemu prawne możliwości dochodzenia stosownej rekompensaty.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 7 § pkt 1
Szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, dla ulicy klasy D – dojazdowej, nie powinna być mniejsza niż 10,0 m.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 7 § pkt 2
W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rada Miasta działała w granicach władztwa planistycznego. Poszerzenie drogi było uzasadnione interesem publicznym i konieczne dla obsługi komunikacyjnej innych działek. Istniejące uwarunkowania terenowe i prawne uniemożliwiały inne rozwiązanie. Ingerencja w prawo własności skarżących była zgodna z prawem i nie nadmierna. Planowanie przestrzenne z natury ingeruje w prawo własności, ale musi uwzględniać interes publiczny.
Odrzucone argumenty
Projekt planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności skarżących. Aktualna powierzchnia działki jest niezbędna do planowanej inwestycji. Istniejący ciąg pieszo-jezdny nie wymaga poszerzenia. Działka skarżących ma zapewniony dojazd od strony ul. Hausbrandta. Gmina nie może dowolnie dysponować terenami prywatnymi, poprawiając sytuację jednych kosztem innych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Plan zagospodarowania przestrzennego z istoty swej ingeruje zatem w sposób wykonywania własności nieruchomości i zakreśla jej granice. Ustalenia w zakresie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu są wynikiem potrzeb, przyjętych założeń technicznych oraz istniejących możliwości, które decydują o konkretnych rozwiązaniach. Obowiązku takiego rada gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie – z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – władztwa planistycznego.
Skład orzekający
Krzysztof Ziółkowski
przewodniczący
Krzysztof Gruszecki
członek
Janina Guść
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ingerencji w prawo własności w procesie planowania przestrzennego w imię interesu publicznego, granice władztwa planistycznego gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych uwarunkowań terenowych i prawnych związanych z planowaniem przestrzennym w momencie wydania orzeczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje klasyczny konflikt między interesem prywatnym właściciela nieruchomości a interesem publicznym w zakresie rozwoju infrastruktury drogowej w ramach planowania przestrzennego.
“Czy gmina może zabrać część Twojej działki na drogę? Sąd wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1168/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-04-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Janina Guść /sprawozdawca/ Krzysztof Gruszecki Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Rada Miasta Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. P. i T. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 26 czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie H. P. i T. P. wnieśli zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego P.-M. rejonu ulic [...] i [...] w mieście G., kwestionując ustalenia projektu planu dotyczące stanowiącej ich własność nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. oznaczonej jako działka Nr, przewidujące przeznaczenie części tej działki na poszerzenie drogi. W uzasadnieniu zarzutu wskazano, że aktualnie istniejący ciąg pieszo-jezdny nie wymaga poszerzenia, a wszystkie działki mają zapewnioną obsługę komunikacyjną. Skarżący wskazali, że obecna powierzchnia działki Nr– 0,1054 ha jest im niezbędna do realizacji planów inwestycyjnych, działka ta została wydzielona na podstawie prawomocnej decyzji i brak jest podstaw do jej zmiany bez zgody strony. Uchwałą Nr [...] z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie rozpatrzenia i rozstrzygnięcia zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego P.-M. rejonu ulic [...] i [...] w mieście G., Rada Miasta odrzuciła zarzut. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w aktualnie obowiązującym miejscowym planie szczegółowym zagospodarowania przestrzennego "M. P." w mieście G., zatwierdzonym Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia 2.04.1975 r. obszar działki Nr, stanowiącej własność D. P. i T. P., przeznaczony jest pod przemysł, bazy, składy oraz usługi rzemiosła. W projekcie znaczna część działki została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniowo-usługową z funkcją mieszkaniową, gdzie minimalny udział powierzchni użytkowej ogółem w strefie wynosi 50%, dopuszcza się zabudowę o maksymalnej intensywności – 0,7 oraz wysokości zabudowy – 6,0 – 12,0 m, czyli funkcje, o którą wnioskowali m. in. D. P. i T. P.. W projekcie przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego – zgodnie z warsztatem urbanistycznym, uzyskanymi uzgodnieniami i pozytywnymi opiniami właściwych organów oraz przepisami szczególnymi – przewidziano wydzielenie z północnej części działki Nr 136/3 pasa o szerokości 3,0 m przeznaczając go pod poszerzenie odcinka drogowego układu dojazdowego do działek położonych na wschód od niej. Działka Nr stanowiąca własność Gminy Miasta oraz 3-metrowy pas działki Nr będącej własnością D. i T. P. zostały włączone do strefy 012-31, czyli funkcji ulicy dojazdowej. Istniejące uwarunkowania, tj. niekorzystne ukształtowanie terenu oraz obecny układ dojazdowy na działce stanowiącej własność Gminy Miasta do działek położonych za działką Nr nie pozwalają na poprowadzenie dojazdów do dalszych działek inaczej niż zaproponowano w projekcie planu. Działka nr ma obecnie powierzchnię 1054 m kw. i wymiary 26 m szerokości i 35-44 m długości. Projekt planu zakłada zmniejszenie szerokości działki do 23 metrów, co nadal daje możliwość swobodnego zagospodarowania przedmiotowej działki. Przyjmuje się bowiem, że pożądana minimalna szerokość działki dla zabudowy mieszkaniowej ekstensywnej ma wynosić 20 m, co pozwoliłoby na posadowienie budynku o minimalnej szerokości 12 m, z uwzględnieniem obustronnych 4-metrowych odległości od granicy działki. Przejęcie na drogę niewielkiego pasa działki ma na celu jedynie korektę przebiegu drogi i zostanie zrekompensowane w momencie jej realizacji. Zgodnie z zasadami inżynierii drogowej oraz lokalnych uwarunkowań droga dojazdowa klasy D powinna na całej swojej długości mieć jednakową minimalną szerokość, co pozwoli na swobodne mijanie pojazdów oraz bezpieczeństwo pieszych. Zarzut, że działka Nr jest jedynie ciągiem pieszo-jezdnym uznano za niezasadny. Przepis § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) stanowi, że szerokość ulicy w liniach rozgraniczających, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, dla ulicy klasy D – dojazdowej, nie powinna być mniejsza niż 10,0 m. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych trudnymi warunkami terenowymi lub istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza się przyjęcie mniejszych szerokości ulic, zgodnie z § 7 pkt 2 tego rozporządzenia. Szerokość ulicy dojazdowej strefy 012-31 wynosi 8 m uwzględniając istniejącą zabudowę mieszkaniową, niekorzystne ukształtowanie terenowe, a przede wszystkim podział parcelacyjny, projektowana ulica dojazdowa nie może być "ciągiem pieszo-jezdnym", gdyż obsługiwać ona będzie jednocześnie funkcję usługową wnioskowaną także przez składającego zarzut, w związku z tym należy uwzględnić możliwość dojazdu do działek samochodów dostawczych i ciężarowych (np. do sklepu spożywczego). Do działek położonych wzdłuż obsługującej ulicy dojazdowej 012-81 należy doprowadzić niezbędne sieci infrastruktury technicznej – wodociągową, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, sieci elektroenergetycznej, sieci gazowej, ogólnomiejskiej sieci ciepłowniczej. Obecnie czterometrowa szerokość wjazdu na wysokości posesji Państwa P., do sześciu działek obsługiwanych przez ten wjazd jest niewystarczająca. Brak optymalnego przejazdu może stanowić w przyszłości zagrożenie dla samych składających zarzut, np. ze względów ewakuacyjnych, pożarowych wynikających z trudności związanych ze zbyt wąskim obecnie przejazdem do działek z projektowaną funkcją usługowo-mieszkaniową. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że w procedurze planistycznej nie uwzględnia się decyzji administracyjnych wydanych w sprawach indywidualnych w tym decyzji wydanych w sprawie skarżących. Nadto w uchwale powołano art. 1 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nakazujący uwzględnić w zagospodarowaniu przestrzennym wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe i wskazano, że Rada Miasta rozpatrując zarzut uwzględniła okoliczności decydujące o zagospodarowaniu przestrzennym wymienione w powołanym przepisie, w szczególności wzięła pod uwagę fakt, iż projekt planu na terenie będącym własnością wnoszącego zarzut, uwzględnia wymagania interesu i celu publicznego przy jak najmniejszym uszczerbku dla interesu właścicieli prywatnych. W uchwale stwierdzono, że zgodnie z art. 140 kodeksu cywilnego właściciel może korzystać z rzeczy w granicach określonych przez ustawy w tym m. in. ustawę o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalając przeznaczenie terenu w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, gmina nie narusza konstytucyjnie chronionego prawa własności, a rada gminy nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu do projektu planu mimo naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut w przypadku, gdy dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym władztwa planistycznego. W takiej sytuacji rada gminy działa bowiem w ramach przysługującego jej uznania. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono, że niniejszej sprawie Rada Miasta nie nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego ,a granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. H. P. i T. P. wnieśli skargę na powyższą uchwałę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazali, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego narusza ich prawo własności. Aktualna powierzchnia działki jest niezbędna do planowanej przez nich inwestycji. Działka Nr została wydzielona prawomocną decyzją z dnia 26 czerwca 1990 r. a projekt podziału został opracowany na podstawie planu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego. Skarżący wskazali, że od 1999 r. czynią starania o uzyskanie pozwolenia na budowę. Uzyskali oni decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którą mogą inwestować na całym terenie działki. Istniejący ciąg pieszo-jezdny, zdaniem skarżących, nie wymaga poszerzenia. Działka ich ma zapewniony dojazd od strony ul. Hausbrandta. Skarżący stwierdzili, iż w sytuacji, gdy pozostałych sześć działek położonych na wschód od ich działki podzielono, jak twierdzi Rada Gminy, bez możliwości dojazdu, należy znaleźć sposób na ich obsługę komunikacyjną, bądź winny one pozostać jedynie terenem rekreacyjnym bez możliwości dojazdu. Skarżący wskazali, że Gmina nie może dowolnie dysponować terenami prywatnymi ,poprawiając sytuację jednych właścicieli kosztem innych. W odpowiedzi na skargę Gmina Miasta wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Nadto wskazała ona, że przeważająca część terenów położonych w tym rejonie stanowi własność osób fizycznych i nie ma możliwości zapewnienia właściwych rozwiązań komunikacyjnych bez ingerencji w ich prawo własności. Wbrew twierdzeniom skarżących, w planie przewidziano również ograniczenie praw właściciela działki Nr w związku z przeznaczeniem części powierzchni tej działki pod plac do zawracania. Inne niż proponowane w projekcie poprowadzenia drogi jest niemożliwe, od strony północnej znajdują się bowiem działki zabudowane domami jednorodzinnymi, a od strony wschodniej i południowej barierę stanowi silne zróżnicowanie terenu, na którym spadki dochodzą do 25-60%, przy dopuszczalnym 12% kącie nachylenia dla pojazdów osobowych. Przewidywane rozwiązanie jest również najbardziej racjonalne ekonomicznie, ponieważ nowe wydzielenie zajmuje najmniejszą możliwą powierzchnię, opierając się o istniejący układ komunikacyjny. Korektę przebiegu ulicy zaplanowano w sposób jak najdalej respektujący własność prywatną i istniejący podział geodezyjny, ale tak by zapewnić możliwość obsługi komunikacyjnej wydzielonych działek budowlanych. Działki te posiadają obecnie dojazd po terenie gminnym, lecz teren ten jest niewystarczający do wydzielenia drogi dojazdowej zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Obowiązująca w dacie rozpoznawania zarzutów ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. 15/99 poz. 139 ze zm.) dopuszczała w art. 14 ust. 4 możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały o odrzuceniu zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten ani żadne inne unormowanie zawarte w ustawie, nie określa zakresu kontroli sprawowanej przez sąd sprawujący wniesioną na jego podstawie skargę. Granice tej kontroli, wobec braku odmiennego uregulowania, wyznacza zatem treść powołanego art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowiącego, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje zarówno zachowanie wymogów procedury ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu unormowanej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego zawartych w projekcie planu ustaleń, przeciwko którym skierowano zarzuty. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie dotyczyła jakichkolwiek uchybień w procedurze opracowania projektu planu zagospodarowania przestrzennego przewidzianej przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W skardze zakwestionowano natomiast przewidzianą w projekcie planu zmianę przeznaczenia części działki budowlanej skarżących, zgodnie z którą jej część – pas o szerokości 3 m przeznaczony został pod drogę. Uzasadnienie zaskarżonej uchwały zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia. Wskazano w nim przesłanki jakimi kierowała się Gmina przyjmując zaskarżone rozwiązanie planistyczne oraz powody, dla których wnioski skarżących nie mogą być uwzględnione. Zawiera ono argumentację odnoszącą się do wszystkich zgłaszanych przez skarżących zastrzeżeń. W ocenie Sądu argumentacja ta jest prawidłowa, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Art. 3 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny – w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, w tym między innymi w granicach wynikających z ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym kształtują sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Plan zagospodarowania przestrzennego z istoty swej ingeruje zatem w sposób wykonywania własności nieruchomości i zakreśla jej granice. W procesie planowania przestrzennego dochodzi do konfliktów między interesami obywateli, wspólnot samorządowych i państwa, które o konflikty winny być rozwiązywane w oparciu o przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art. 1 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Gmina w procesie zagospodarowania przestrzennego, w myśl art. 1 ust. 2 cyt. ustawy musi uwzględniać między innymi wymagania ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury oraz walory ekonomiczne przestrzeni jak i prawo własności. Ustalenia w zakresie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu są wynikiem potrzeb, przyjętych założeń technicznych oraz istniejących możliwości, które decydują o konkretnych rozwiązaniach. Osiągnięcie celów zagospodarowania przestrzennego nie zawsze jest możliwe do zrealizowania w granicach terenów należących do gminy bądź do Skarbu Państwa. W przypadkach takich prawo dopuszcza naruszenie własności prywatnej, jednocześnie dając poszkodowanemu prawne możliwości dochodzenia stosownej rekompensaty, w trybie art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zarzut może wnieść każdy, kogo interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący jako właściciel nieruchomości objętej zmianą planu mieli niewątpliwie legitymację do wniesienia zarzutu, zmiana przeznaczenia ich nieruchomości narusza bowiem ich interes prawny. Sam fakt naruszenia tego interesu, stanowiący przesłankę wniesienia zarzutu nie stanowi jednak podstawy obowiązku uwzględnienia zarzutu. Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (normy prawa materialnego) (vide: wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1998 r. sygn. akt IV SA 695/98 ONSA 1/2000 poz. 16, wyrok NSA z dnia 14 grudnia 1998 r. sygn. akt IV SA 743/98 Lex Nr 43700). Obowiązku takiego rada gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie – z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – władztwa planistycznego, w ramach którego rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy. Wówczas, mimo naruszenia prawem chronionego interesu wnoszącego zarzut, w szczególności interesu wynikającego z uprawnień właścicielskich, Gmina nie obowiązku uwzględnienia zarzutu. Do uznania zasadności zarzutu lub skargi nie jest więc wystarczające samo naruszenie uprawnień właścicielskich. Rada Gminy ma prawo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przyjmować rozwiązania w granicach przysługującego jej uznania, o ile uznania tego nie nadużywa. Musi przy tym kierować się interesem ogółu mieszkańców gminy, względami celowościowymi i racjonalnymi oraz innymi zasadami określonymi w ustawie o zagospodarowaniu przestrzennym (vide: wyrok NSA z dnia 7 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 159098 Lex Nr 48215, wyrok NSA z dnia 23 marca 1998 r. sygn. akt IV SA 2092/97 Lex Nr 43844). Gmina w procesie planowania zagospodarowania przestrzennego uwzględniać musi m. in. potrzeby rozwoju komunikacji, w tym sieci drogowej. W zaskarżonej uchwale należycie zostały uzasadnione potrzeby obsługi komunikacyjnej terenu i najmniej społecznie uciążliwy sposób jej zapewnienia. Z uzasadnienia uchwały wynika, że organ planistyczny miał na uwadze potrzebę pogodzenia interesu publicznego i interesu prywatnego. Realizacja obu tych interesów okazała się jednak niemożliwa ,co wynika z analizy istniejącego stanu faktycznego i wykluczenie możliwości zapewnienia dojazdu w inny sposób. Stanowisko skarżących, że istniejący ciąg pieszo-jezdny nie wymaga poszerzenia nie jest uzasadnione. Aktualnie jedyny dojazd do sześciu działek, leżących na wschód od działki skarżących prowadzi od ul. [...]. Przy wjeździe od tej ulicy na całej długości działki skarżących znajduje się przewężenie wynikające z kształtu działki skarżących, która wcina się w pas istniejącej drogi ograniczając jej szerokość do 4 m. Zmiana planu ma na celu wyrównanie szerokości drogi przez przeznaczenie na ten cel położonego wzdłuż tej drogi pasa działki skarżących w ten sposób, by wyrównać szerokość drogi na całej długości. Zawarte w uzasadnieniu uchwały stanowisko, zgodnie z którym wykonanie drogi spełniającej wynikające z przepisów wymogi w inny sposób – uwzględniający interes skarżących – jest niemożliwe z uwagi na ukształtowanie terenu i istniejącą zabudowę, nie zostało przez skarżących w żaden sposób podważone. Argument skarżących, że ich działka ma zapewniony dojazd od strony ul. [...] nie zasługuje na uwzględnienie. Oczywistym jest bowiem, iż celem przyjętego w planie rozwiązania było zapewnienie dojazdu pozostałym działkom, które dojazdu takiego nie mają. Wbrew stanowisku skarżących, plan zagospodarowania przestrzennego, decydując o określonym przeznaczeniu nieruchomości, może doprowadzić do pogorszenia sytuacji niektórych właścicieli nieruchomości i poprawiać sytuację innych. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, by interes skarżących naruszono w sposób niezasadny i nadmierny, z pogwałceniem zasady sprawiedliwości społecznej. Fakt, iż zmiana przeznaczenia gruntu w projekcie planu na drogę dotknęła jedynie skarżących (za wyjątkiem właściciela gruntu przeznaczonego pod plac do zawracania) nie wynikał z arbitralnej decyzji Gminy, lecz istniejących okoliczności – położenia nieruchomości skarżących, która zwęża istniejący pas drogi oraz braku realnych możliwości przeprowadzenia drogi w inny sposób. Planowana droga przebiegać ma w miejscu już istniejącego ciągu pieszo-jezdnego na działce stanowiącej własność Gminy. Istniejące przewężenie utrudniające komunikację znajduje się jedynie na wysokości działki skarżących. Przeprowadzenie drogi dojazdowej w inny sposób jest niemożliwe z uwagi na ukształtowanie terenu i istniejącą zabudowę. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że w projekcie planu doszło do naruszenia interesów skarżących w sposób nieuzasadniony. Podnoszony przez skarżących fakt wydzielenia działki prawomocną decyzją z dnia 26 czerwca 1990 r. nie ma wpływu na ocenę projektu planu zagospodarowania przestrzennego, który dotyczy wszystkich nieruchomości położonych na objętym nim obszarze i nie jest związany przebiegiem granic działek. Podobnie istnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którą mogą skarżący inwestować na całym terenie działki nie stanowi przeszkody do zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z dniem wejścia w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiany, wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzeczne z jego ustaleniami – wygasają (z zastrzeżeniem ust. 3). Dodatkowo wskazać należy, że pozostała część działki skarżących spełnia wymagania działki budowlanej, a skarżący nie wykazali w toku postępowania, by realizacja planowanej przez nich inwestycji z uwagi na zmianę planu stała się niemożliwa. W projekcie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie przekroczono granic władztwa planistycznego gminy wynikającego z art. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i nie naruszono norm prawa materialnego. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI