II SA/Gd 116/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję WINB, uznając, że budowa budynku gospodarczego z niewielkimi odstępstwami od zgłoszenia nie stanowi samowoli budowlanej i nie wymaga postępowania naprawczego.
Skarga dotyczyła decyzji WINB utrzymującej w mocy decyzję PINB o braku podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego w sprawie budynku gospodarczego wybudowanego z odstępstwami od zgłoszenia. WSA w Gdańsku, opierając się na wcześniejszych orzeczeniach, stwierdził, że niewielkie różnice w wymiarach i lokalizacji budynku w stosunku do zgłoszenia nie stanowią istotnych odstępstw, a budynek nie narusza przepisów technicznych ani nie zagraża bezpieczeństwu. W związku z tym, skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi M. L. i L. L. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o braku podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Przedmiotem sporu był parterowy budynek gospodarczy o wymiarach 6,18 m x 2,18 m, wybudowany na działce nr [...] w N. przez J. K. na podstawie zgłoszenia z 2016 r. Skarżący domagali się rozbiórki obiektu. WSA w Gdańsku, analizując dotychczasowy przebieg postępowania i wcześniejsze orzeczenia, w tym wyrok z 6 listopada 2019 r. (sygn. II SA/Gd 205/19) oraz wyrok z 22 września 2021 r. (sygn. II SA/Gd 509/21), uznał, że budynek został wybudowany na podstawie skutecznego zgłoszenia, mimo pewnych odstępstw od jego parametrów i lokalizacji. Sąd podkreślił, że jedynie wybudowanie zupełnie innego obiektu niż objęty zgłoszeniem uzasadnia zastosowanie trybu z art. 48 Prawa budowlanego. W tym przypadku, wymiary budynku (do 35 m2) i jego usytuowanie (nie naruszające przepisów technicznych o odległościach od granic działki) nie stanowiły istotnych odstępstw. Ponadto, budynek nie stwarzał zagrożenia. W związku z tym, WSA uznał, że organy prawidłowo stwierdziły brak podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego i oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niewielkie odstępstwa w wymiarach i lokalizacji budynku gospodarczego od dokonanego zgłoszenia, które nie naruszają przepisów technicznych i nie przekraczają dopuszczalnej powierzchni zabudowy (do 35 m2), nie stanowią samowoli budowlanej uzasadniającej wszczęcie postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budynek gospodarczy o powierzchni do 35 m2, wybudowany z niewielkimi odstępstwami od zgłoszenia, które nie naruszają przepisów technicznych (np. odległości od granic działki), nie jest traktowany jako samowola budowlana. Kluczowe jest, aby budowa mieściła się w ramach dopuszczalnych przepisami parametrów i nie stanowiła budowy zupełnie innego obiektu niż zgłoszony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
p.b. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy przypadków, w których organ nadzoru budowlanego może wstrzymać prowadzenie robót budowlanych, w tym w przypadku istotnych odstępstw od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub zgłoszeniu.
p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy obowiązków związanych z doprowadzeniem wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym w przypadku samowoli budowlanej.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Pomocnicze
p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, w tym budowę wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie sądu oceną prawną i wytycznymi zawartymi w orzeczeniu sądu administracyjnego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12
Określa minimalną odległość budynku od granicy z działką sąsiednią (4 m).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budynek gospodarczy o wymiarach 6,18 m x 2,18 m i powierzchni ok. 13,5 m2, wybudowany na podstawie zgłoszenia z 2016 r., nie stanowi samowoli budowlanej, mimo odstępstw od pierwotnych parametrów i lokalizacji. Odstępstwa w wymiarach i lokalizacji budynku nie są istotne, ponieważ nie naruszają przepisów technicznych (np. odległości od granic działki) i nie przekraczają dopuszczalnej powierzchni zabudowy (do 35 m2) dla tego typu obiektów. Budynek nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
Odrzucone argumenty
Żądanie skarżących rozbiórki nielegalnej zabudowy.
Godne uwagi sformułowania
każde pismo (wniosek, skarga) wpływające do organów nadzoru budowlanego powinno być przez nie weryfikowane zarówno pod względem prawdziwości informacji w nim zawartych, jak i kwalifikacji prawnej jedynie wybudowanie zupełnie innego obiektu budowlanego niż objęty zgłoszeniem uprawnia (..) do zastosowania trybu z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Wymiary zgłoszonego obiektu są bowiem niewiele mniejsze od tego objętego zgłoszeniem a przede wszystkim nie przekraczają 35 m2
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Dariusz Kurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia budowy, istotnych odstępstw od zgłoszenia oraz stosowania trybu art. 50-51 Prawa budowlanego w przypadku budynków gospodarczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku gospodarczego z niewielkimi odstępstwami od zgłoszenia. Może nie mieć bezpośredniego zastosowania do przypadków większych odstępstw lub budowy innych rodzajów obiektów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy interpretacji przepisów Prawa budowlanego dotyczących zgłoszenia budowy i samowoli budowlanej, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Niewielkie odstępstwa od zgłoszenia budowy nie zawsze oznaczają samowolę budowlaną – co mówi prawo?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 116/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-10-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-02-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 50 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. L. i L. L. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 3 stycznia 2022 r., nr WOP.7721.129.2021.KK w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Uzasadnienie M. L. i L. L. wnieśli do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej jako WINB) z 3 stycznia 2022 r., którą utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 26 maja 2021 r. o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 50-51 ustawy z 7 lipca 1004 r. Prawo budowlane. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 4 października 2018 r. M. L. i L. L. złożyli w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w Kartuzach wniosek o wydanie nakazu rozbiórki całego siedliska na działce nr [...] w N. (oraz działkach nr [...]-[...] w N., które były przedmiotem odrębnych postępowań). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach postanowieniem z 4 grudnia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na złożony przez M. L. i L. L. wniosek. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 24 stycznia 2019 r. Jednakże, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 205/19, uchylił postanowienia organów obu instancji, wskazując, że stwierdzenie zaistnienia "innej uzasadnionej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania", polegającej na uprzednim rozstrzygnięciu sprawy inną decyzją ostateczną albo jej milczącym załatwieniu, wymagało ustalenia tożsamości spraw zakończonych decyzjami organu wydanymi w odniesieniu do poszczególnych obiektów znajdujących się na działce, a żądaniem określonym we wniosku z 2 października 2018 r. Sąd wskazał także, że w celu stwierdzenia tożsamości spraw uprzednio rozpoznawanych przez organy nadzoru budowlanego i sprawy, której wszczęcia domagali się skarżący, organ zobligowany był w pierwszej kolejności dokonać ustaleń stanu faktycznego i prawnego. W szczególności należało ustalić, czy przedmiot uprzednich rozważań organu był taki sam jak przedmiot mający podlegać procedowaniu w niniejszej sprawie. W ocenie sądu obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego w ramach przysługujących kompetencji nie dopełnił ani orzekający w sprawie organ I instancji ani organ II instancji, poprzestając na zawężającym odczytywaniu treści żądania wniosku z 2 października 2018 r. wyłącznie do żądania rozbiórki w trybie art. 50 ustawy Prawo budowlane, a także nie przeprowadził postępowania w celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, których ustalenie pozwoliłoby na podjęcie stosownych działań. W szczególności organ powinien uwzględnić, że postępowanie to może dotyczyć również samowolnej zmiany użytkowania obiektu zrealizowanego jako część socjalna pieczarkarni, a użytkowanego jako budynek mieszkalny, na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania pod uprawy rolne. Orzekające w sprawie organy nie zbadały zaś, czy tożsamość niniejszej sprawy dotyczy także zmiany sposobu użytkowania budynku pełniącego obecnie funkcję mieszkalną ani czy w tym zakresie nie zachodzą przesłanki do działania z urzędu, bądź też czy już działania takie zostały przeprowadzone. Sąd zauważył jednocześnie, że w niniejszej sprawie jest niewątpliwie, że organy nadzoru budowlanego uznają skarżących za strony postępowań, które przed tymi organami dotychczas były prowadzone. W toku ponownie prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kartuzach przeprowadził oględziny zabudowy usytuowanej na terenie działki nr [...] w miejscowości N., gmina Kartuzy, podczas których stwierdził, że obecnie występują zmiany w tożsamości żądania wniosku i podjętych przez organ I instancji wcześniejszych rozstrzygnięciach. Decyzją z 26 maja 2021 r. PINB stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej jako p.b.), w przedmiocie parterowego budynku gospodarczego o wymiarach zabudowy wynoszących 6,18 m x 2,18 m, usytuowanego na terenie działki nr [...] w N., gmina Kartuzy, zrealizowanego w oparciu o zgłoszenie dokonane Staroście Kartuskiemu, a przyjęte zawiadomieniem z 4 lipca 2016 r. Uzasadniając wydaną decyzję organ wyjaśnił, że na terenie działki nr [...] w N., gmina Kartuzy, został wybudowany m.in. parterowy budynek gospodarczy o wymiarach zabudowy wynoszących 6,18 m x 2,18 m. Inwestor – J.K. zgłosiła 31 maja 2016 r. Staroście Kartuskiemu zamiar budowy na terenie tej działki budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 12 m2. Zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu, o czym poinformowano inwestora w piśmie z 4 lipca 2016 r. W trakcie oględzin przeprowadzonych 5 maja 2021 r. ustalono, że na terenie działki nr [...] w miejscowości N. wybudowany został (po dokonanym zgłoszeniu) w 2016 r., m. in. parterowy budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej i wymiarach zabudowy wynoszących ca 2,18 m x 6,18 m. Budynek ten zlokalizowany został w odległości wynoszącej od 4,9 m do 5,7 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] w N. Roboty budowlane zostały w całości zakończone. Jak wyjaśnił dalej organ, wprawdzie jego usytuowanie nie jest zgodne z lokalizacją wskazaną w zgłoszeniu, jednakże nowa lokalizacja nie narusza warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, wymiary zabudowy - choć nie są zgodne ze zgłoszeniem - jednak powierzchnia tego budynku nie przekracza dopuszczalnej powierzchni wynikającej z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. W trakcie oględzin przeprowadzonych w terenie stwierdzono również, że budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Po rozpoznaniu odwołania M. L. i L. L. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 14 lipca 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – zwanej dalej k.p.a., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 26 maja 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy wskazał, że w 2016 r. J. K. zgłosiła zamiar budowy na terenie działki nr [...] w N. budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 12 m2 (według załącznika graficznego do zgłoszenia o wymiarach 3,00 m x 4,00 m, w odległości 15 m i 30 m od granic działki) i zgłoszenie to zostało przyjęte bez sprzeciwu. Skuteczne dokonanie zgłoszenia powoduje, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z treścią tego zgłoszenia. Jeśli roboty budowlane prowadzone są co prawda zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie nie było prawidłowe np. organ przyjął na zgłoszenie budowę obiektu, który w istocie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane. Wobec nieprawidłowego działania organu administracji architektoniczno-budowlanej nie można stawiać inwestorowi zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej i prowadzić postępowania na podstawie przepisów art. 48 powyższej ustawy. Natomiast, gdy roboty budowlane nie są prowadzone zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie było prawidłowe np. organ prawidłowo przyjął zgłoszenie, ale inwestor realizuje inny obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie na podstawie przepisów art. 48 tej ustawy. W przypadku zamiaru wykonania robót innych niż określone w zgłoszeniu, inwestor jest obowiązany albo dokonać kolejnego zgłoszenia albo uzyskać pozwolenie na budowę. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu, wobec stwierdzonej w toku postępowania wyraźnej zmiany w zakresie wymiarów zgłoszonego w 2016 r. obiektu budowlanego - budynku gospodarczego (z zadeklarowanych 3,00 m x 4,00 m na 6,18 m x 2,18 m) oraz zmian w zakresie jego formy i lokalizacji na terenie przedmiotowej działki (tzn. w odległości zmiennej od 4,9 m do 5,7 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] w N., gmina Kartuzy zamiast w zadeklarowanej odległości 15 m i 30 m) organ I instancji powinien był przeprowadzić postępowanie w trybie obowiązujących przepisów art. 48 ustawy - Prawo budowlane jak dla obiektu budowlanego wybudowanego faktycznie bez wymaganego zgłoszenia. Porównując bowiem dokumentację fotograficzną faktycznie zrealizowanego budynku z dokumentacją zgłoszenia z 2016 r. organ odwoławczy stwierdził, że budynek ten jest inny, aniżeli wskazany w zgłoszeniu, co z kolei prowadzi do wniosku, że jego budowa wymagała kolejnego (odrębnego) zgłoszenia. Tym samym, organ odwoławczy uznał, że wobec stwierdzonej realizacji ww. obiektu budowlanego - parterowego budynku gospodarczego o wymiarach zabudowy wynoszących 6,18 m x 2,18 m poza zakresem dokonanego w 2016 r. zgłoszenia konieczne jest przeprowadzenie postępowania w trybie obowiązujących przepisów art. 48 ustawy - Prawo budowlane. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez J. K. sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 509/21 uchylił decyzję nr WOP.7721.129.2021.KK z 14 lipca 2021 r., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego, który uznał za zasadne przeprowadzenie postępowania w trybie art. 48 ustawy – Prawo budowlane, jak dla obiektu wybudowanego faktycznie bez wymaganego zgłoszenia, a nie jak to uczynił organ I instancji w trybie art. 50 i art. 51 tej ustawy. Wbrew stanowisku organu odwoławczego, Sąd stwierdził, że nie można uznać, aby wybudowany przez skarżącą budynek gospodarczy był zupełnie innym budynkiem niż ten, którego dotyczyło dokonane przez nią zgłoszenie. Wymiary zgłoszonego obiektu są bowiem niewiele mniejsze od tego objętego zgłoszeniem a przede wszystkim nie przekraczają 35 m2, tj. wielkości, która zarówno w dacie dokonania zgłoszenia, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wymagana jest do wybudowania budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia. Rozpatrując ponownie sprawę w trybie odwoławczym, WINB decyzją z 3 stycznia 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie (wszczęte 1 października 2020 r.) dotyczy zabudowy usytuowanej na terenie działki nr [...] w m. N., gm. Kartuzy. W toku tego postępowania, w związku ze wskazaniami w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 listopada 2019 r. organ I ustalił, że na terenie działki nr [...] w m. N., gm. Kartuzy został wybudowany m.in. parterowy budynek gospodarczy o wymiarach zabudowy wynoszących 6,18 m x 2,18 m. Inwestor – J. K. zgłosiła w 2016 r. Staroście Kartuskiemu zamiar budowy na terenie ww. działki budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 12 m2 (obiekt, wg załącznika graficznego do zgłoszenia, o wymiarach 3,00 m x 4,00 m, w odległości 15 m i 30 m od granic działki). Zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu (zawiadomienie nr [...] z 4 lipca 2016 r.). Zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) i pkt 15 lit. b) ustawy Prawo budowlane, jak wskazał organ, zarówno budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, jak i przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) - o powierzchni zabudowy do 35 m2 - wymaga zgłoszenia, z zastrzeżeniem, że łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni. Powyższe wskazuje, że pomimo stwierdzonych w toku postępowania zmian w zakresie wymiarów zgłoszonego w 2016 r. obiektu - budynku gospodarczego (z zadeklarowanych 3,00 m x 4,00 m na 6,18 m x 2,18 m) oraz jego lokalizacji na terenie działki (tzn., w odległości zmiennej od 4,9 m do 5,7 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] w m. N., gm. Kartuzy zamiast w zadeklarowanej odległości 15 m i 30 m) w dalszym ciągu jest to obiekt budowlany, którego budowa podlega procedurze zgłoszenia (zamiast pozwolenia na budowę). Tym samym zasadnie organ I instancji dokonał oceny tej sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy uznał, że PINB prawidłowo, kierując się wskazaniami w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 listopada 2019 r., ustalił stan faktyczny zabudowy na terenie działki nr [...] w m. N., gm. Kartuzy, a następnie - wobec stwierdzonych zmian tego stanu w świetle uprzednich ustaleń i rozstrzygnięć w trybie nadzoru budowlanego (brak "tożsamości sprawy" w myśl zasady res iudicata) – w dniu 1 października 2020 r. zawiadomił strony, w tym M. L. i L. L., o wszczęciu z urzędu kolejnego postępowania w sprawie zabudowy usytuowanej na terenie ww. działki. W świetle zebranego materiału dowodowego oraz wiążącej oceny niniejszej sprawy przedstawionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym wyroku z 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 509/21 należy zgodzić się z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Kartuzach, że w wyniku realizacji tego obiektu budowlanego - parterowego budynku gospodarczego, nie doszło do spełnienia przesłanek obligujących do wydania decyzji nakazowej w trybie przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane (tzn. przesłanek, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine tej ustawy). Wprawdzie lokalizacja przedmiotowego budynku na terenie działki nr [...] w m. N., gm. Kartuzy nie jest zgodna z lokalizacją wskazaną w zgłoszeniu, jednakże obecne usytuowanie tego budynku nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie dopuszczalnych odległości obiektów - budynków od granic działki. Wymiary budynku, choć inne niż w zgłoszeniu (zrealizowany obiekt jest większy o 1,47 m2 od wskazanego w zgłoszeniu), nie przekraczają wymiarów przewidzianych w obowiązujących przepisach art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. a) i 15 lit. b) ustawy Prawo budowlane. Ponadto, według ustaleń dokonanych przez organ I instancji, budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Wobec powyższego WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarżący M. L. i L. L. w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze podtrzymali żądanie rozbiórki nielegalnej zabudowy, wskazując jednocześnie na wydany wyrok z 6 listopada 2019 r. (sygn. II SA/Gd 205/19). Podnieśli także, że w trakcie przeprowadzonych oględzin nie składali oni swoich podpisów, a do samowoli doszło na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego Natura 2000, co ich zdaniem jest niedopuszczalne. W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola legalności decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 3 stycznia 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kartuzach z 26 maja 2021 r. o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 50-51 ustawy z 7 lipca 1004 r. Prawo budowlane w odniesieniu do obiektu budowlanego – parterowego budynku gospodarczego o wymiarach zabudowy wynoszących 6,18 m x 2,18 m, wybudowanego na działce nr [...] w N., gm. Kartuzy przez J. K. w oparciu o skutecznie dokonane Staroście Kartuskiemu zgłoszenie z 31 maja 2016 r. Jak wynika z akt sprawy PINB rozpoznawał wniosek skarżących z 2 października 2018 r., uzupełniony pismem z 18 października 2018 r., w którym domagali się "wydania decyzji na rozbiórkę" w zakresie siedliska na działkach nr [...]-[...] w N. Co istotne, rozpatrując to żądanie organ był, na podstawie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako p.p.s.a.), związany oceną prawną i wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Gdańsku z 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 205/19. W wyroku tym Sąd wskazał, że każde pismo (wniosek, skarga) wpływające do organów nadzoru budowlanego powinno być przez nie weryfikowane zarówno pod względem prawdziwości informacji w nim zawartych, jak i kwalifikacji prawnej - czy właściwe będzie zastosowanie przepisów art. 48, art. 49b czy art. 50 Prawa budowlanego, a autor takiego pisma nie musi legitymować się przymiotem strony w sprawie. Poza tym organ nadzoru budowlanego winien od właściwego miejscowo organu administracji architektoniczno-budowlanej uzyskać informacje, czy w danej sprawie było wydane pozwolenie na budowę, czy też dokonano zgłoszenia. Dopiero po zgromadzeniu tych wszystkich informacji i dokonaniu niezbędnych ustaleń stanu faktycznego właściwy organ nadzoru budowlanego może zadecydować o sposobie wszczęcia postępowania z urzędu lub na wniosek strony (art. 61 § 1 k.p.a.) albo potraktować pismo jako skargę w rozumieniu art. 227 k.p.a. Jak zauważył Sąd, obowiązek działania z urzędu przez organy nadzoru budowlanego, mimo możliwości składania wniosków również przez obywateli, wynika ze szczególnej roli tych organów i przyznanych im w art. 81, art. 81a i art. 81c Prawa budowlanego kompetencji. W związku z tym, skoro przepisy prawa obligują organy nadzoru budowlanego do działania i aktywności procesowej, zatem powinny one, gdy sygnały w tej sprawie pochodzą od obywateli, podejmować czynności kontrolne zabudowy mające na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego, który pozwoli na stwierdzenie, czy w danej sprawie organ nadzoru budowlanego posiada kompetencję do władczego działania. Mając więc do czynienia z podaniem, w którym wnioskodawca w sposób wyraźny domaga się wszczęcia postępowania jurysdykcyjnego, organ jest obowiązany jest - jeżeli nie ma podstaw do pozostawienia podania bez rozpoznania ani jego przekazania do organu właściwego bądź zwrotu wnoszącemu - albo wszcząć postępowanie administracyjne i wydać decyzję administracyjną (merytoryczną lub formalną), albo postanowić o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.). Natomiast nawet jeżeli nie ma podstaw, aby uznać, że pismo obywatela pochodzi od strony, organ winien rozważyć zasadność wszczęcia postępowania z urzędu, i rozpoznania sprawy we właściwym trybie. W niniejszym stanie faktycznym, organ - jak wynika z akt postępowania administracyjnego – przeprowadził kontrolę zabudowy działki nr [...] w N., a następnie wszczął postępowanie administracyjne z urzędu, informując o tym strony pismem z 1 października 2020 r. Następnie PINB przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego w szczególności, dokonał oględzin nieruchomości nr [...] – w dniu 2 listopada 2020 r. oraz 5 maja 2021 r. Przy czym, jak zaznaczono powyżej, niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie budynku gospodarczego o wymiarach 6,18 m x 2,18 m, usytuowanego na ww. działce. Organ ustalił, że J. K. dokonała skutecznego zgłoszenia w piśmie z 31 maja 2016 r., które obejmowało budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 12 m2 (wymiary 3 m x 4 m, w odległości 15 m i 30 m od granicy działki sąsiedniej nr [...]). W oparciu o to zgłoszenia inwestor wybudowała budynek gospodarczy o wymiarach 6,18 m x 2,18 m, zlokalizowany w odległości od 4,9 do 5,7 m od granicy z działką nr [...]. Powyższy stan faktyczny, zdaniem organów obu instancji, nie uzasadnia wszczęcia postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do analizowanego obiektu budowlanego, bowiem nie został on zrealizowany w warunkach samowoli budowlanej, lecz na podstawie ww. zgłoszenia, choć z odstępstwami. Takie stanowisko jest jednocześnie następstwem oceny prawnej dokonanej przez WSA w Gdańsku w wyroku z 22 września 2021 r., w sprawie II SA/Gd 509/21. Sąd w powołanym wyroku wskazał, że "w orzecznictwie podkreśla się (..), że jedynie wybudowanie zupełnie innego obiektu budowlanego niż objęty zgłoszeniem uprawnia (..) do zastosowania trybu z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Tryb art. 50 i art. 51 jest bowiem możliwy do zastosowania w przypadku dokonania niewielkich odstępstw od zgłoszenia, mających taki zakres, aby w dalszym ciągu budowa wymagała dokonania zgłoszenia. (...) W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku organu odwoławczego, nie można jednak uznać, aby wybudowany przez skarżącą budynek gospodarczy był zupełnie innym budynkiem niż ten, którego dotyczyło dokonane przez nią zgłoszenie. Wymiary zgłoszonego obiektu są bowiem niewiele mniejsze od tego objętego zgłoszeniem a przede wszystkim nie przekraczają 35 m2, tj. wielkości, która zarówno w dacie dokonania zgłoszenia, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wymagana jest do wybudowania budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia". W konsekwencji, po uchyleniu decyzji organu II instancji z 14 lipca 2021 r. przez Sąd w ww. wyroku, zadaniem tego organu stało się przeanalizowanie, czy istnieją podstawy do przeprowadzenia postępowania naprawczego z art. 50-51 p.b. i nałożenia obowiązków prawnych z tych przepisów wynikających na inwestorkę, która zrealizowała ww. obiekt gospodarczy z odstępstwami, tj. o wymiarach 6,18 m x 2,18 m, zamiast 3 m x 4 m oraz w odległości od 4,9 do 5,7 m od granicy z działką nr [...], zamiast w odległości 15 m i 30 m od granicy działki sąsiedniej nr [...]. Zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 p.b. (w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r.) w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Biorąc pod uwagę powyższą regulację prawną określającą wymogi kwalifikujące obiekt gospodarczy do zwolnienia z obowiązku uzyskania zgłoszenia i zestawiając te wymogi ze zgłoszeniem z 31 maja 2016 r. i wskazanymi w nim parametrami planowanej zabudowy, a także wymiarami i lokalizacją faktycznie wybudowanego przez inwestorkę obiektu, podzielić należy stanowisko organów obu instancji o braku postaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50-51 p.b. Inwestorka dokonała zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o wymiarach 3 m x 4 m i powierzchni zabudowy 12 m2, w odległości 15 i 30 m od działki sąsiedniej nr [...]. Faktycznie powstał obiekt parterowy gospodarczy o powierzchni około 13,5 m2 i wymiarach 6,18 m x 2,18 m, w odległości od 4,9 do 5,7 m od granic tej działki. Powyższe odstępstwa zatem uznać należy za nieistotne z perspektywy analizowanego przepisu. Biorąc bowiem pod uwagę powierzchnię zabudowy budynku (do 35 m2) oraz brak naruszenia przepisów dotyczących jego odległości od granic działki sąsiedniej (§ 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm., które przewiduje minimalną odległość budynku od granicy z działką sąsiednią - 4 m), uznać należy, że obiekt ten nie narusza wskazanych przepisów prawa i mógł powstać w oparciu o zgłoszenie budowy w ramach art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. Prawidłowo organ uznał także, biorąc także pod uwagę, że działka [...] ma powierzchnię 0,34 ha i znajdują się na niej łącznie 4 obiekty, spełniające kryteria z art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. (2 budynki gospodarcze oraz 2 altany), że również z perspektywy powierzchni działki i ilości mogących na niej znaleźć się obiektów budowlanych, analizowany budynek gospodarczy mógł zostać zrealizowany na podstawie zgłoszenia z 31 maja 2016 r. Biorąc zatem pod uwagę całokształt ustaleń oraz ich odniesienie do wskazanych przepisów prawa, uznać należy, że analizowany budynek gospodarczy wybudowany został bez istotnych odstępstw, co oznacza brak podstaw do nałożenia obowiązków naprawczych. Budynek ten również nie powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, co organ ustalił na podstawie oględzin nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając wydane w sprawie decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI