II SA/Gd 1152/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi K. D., obywatelki Ukrainy, na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia wychowawczego. Organy administracji uznały, że skarżąca nie przebywa legalnie w Polsce i nie ma dostępu do rynku pracy, powołując się na brak odpowiednich dokumentów. Skarżąca argumentowała, że przebywa w Polsce legalnie od 2021 r., złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, który nie został jeszcze rozpoznany, a także przedstawiła dokumenty potwierdzające dostęp do rynku pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję ZUS. Sąd uznał, że organy obu instancji przedwcześnie odmówiły przyznania świadczenia, nie dokonując pełnych ustaleń faktycznych. Sąd podkreślił, że legalność pobytu cudzoziemca na podstawie złożonego wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest potwierdzona przez stempel w paszporcie, a prawo do pracy wynika nie tylko z adnotacji na karcie pobytu, ale także z przepisów prawa. WSA wskazał, że skarżąca spełniła przesłanki do uznania jej pobytu za legalny i uprawnienia do pracy, a opieszałość organów w wydaniu zezwolenia na pobyt nie powinna obciążać skarżącej negatywnymi konsekwencjami w dostępie do świadczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu i dostępu do rynku pracy dla cudzoziemców w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w przypadku obywateli Ukrainy.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym oraz procedury uzyskiwania zezwoleń na pobyt.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obywatel Ukrainy, który złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i posiada stempel w paszporcie potwierdzający ten fakt, może być uznany za przebywającego legalnie na terytorium RP w celu uzyskania świadczenia wychowawczego, mimo braku formalnej adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobyt cudzoziemca jest uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia wydania ostatecznej decyzji, a prawo do pracy wynika z przepisów, a nie tylko z adnotacji na karcie pobytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji przedwcześnie odmówiły świadczenia, nie badając prawidłowo statusu prawnego skarżącej. Stempel w paszporcie potwierdzający złożenie wniosku o pobyt czasowy, zgodnie z art. 108 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, potwierdza legalność pobytu. Prawo do pracy wynika z przepisów, a nie tylko z adnotacji na karcie pobytu, która ma charakter informacyjny.
Czy brak wydania przez właściwą instytucję dokumentu (np. zezwolenia na pobyt) w ustawowym terminie może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia wychowawczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przyczyną niedostarczenia dokumentu jest brak wydania go przez instytucję w terminie, świadczenie powinno być przyznane od miesiąca złożenia wniosku.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 19 ust. 3 ustawy o pomocy państwa, który stanowi, że świadczenie przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, jeśli dokument nie został wydany w terminie przez instytucję. Opieszałość organów w rozpatrywaniu wniosku o pobyt czasowy nie powinna obciążać strony.
Przepisy (14)
Główne
u.p.w.d. art. 1 § 2 pkt 2 lit. c i d
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom przebywającym na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy lub posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z dziećmi na terytorium RP.
u.p.z. art. 87 § 1 pkt 12 lit. b
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy, jeżeli posiada zezwolenie na pracę lub jest zwolniony z obowiązku jego posiadania, a także przebywa legalnie na terytorium RP.
u.o.c. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Pobyt cudzoziemca na terytorium RP uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy do dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, jeśli wniosek nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione.
Pomocnicze
u.o.c. art. 127
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
u.p.o.u. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Regulacje dotyczące legalności pobytu i dostępu do rynku pracy dla obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym.
u.p.o.u. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Obywatel Ukrainy jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP w okresie legalnego pobytu, pod warunkiem powiadomienia urzędu pracy przez pracodawcę.
u.p.w.d. art. 19 § 3
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Świadczenie wychowawcze przysługuje od miesiąca złożenia wniosku, jeśli przyczyną niedostarczenia dokumentu jest brak jego wydania przez instytucję w terminie.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności dowodowych.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stempel w paszporcie potwierdzający złożenie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy oznacza legalność pobytu. • Prawo do pracy wynika z przepisów prawa, a nie tylko z adnotacji na karcie pobytu. • Opieszałość organów w wydaniu zezwolenia na pobyt nie powinna obciążać strony. • Zastosowanie art. 19 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w przypadku braku wydania dokumentu przez instytucję w terminie.
Odrzucone argumenty
Brak formalnej adnotacji "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu. • Brak ważnego dokumentu potwierdzającego legalny pobyt i dostęp do rynku pracy.
Godne uwagi sformułowania
podjęte rozstrzygnięcia są co najmniej przedwczesne • adnotacja na karcie pobytu jako potwierdzająca to uprawnienie, ma charakter jedynie informacyjny • nie ulega wątpliwości, że ustawa ta jest regulacją szczególną i z tego względu jej przepisy nie powinny być interpretowane rozszerzająco • nie można stosować negatywnych konsekwencji względem osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia wychowawczego w sytuacji, gdy ta osoba spełniła wszystkie wymagania niezbędne do nadania jej wnioskowi dalszego biegu, a nieuzyskanie tego świadczenia jest wywołane niedoręczeniem wymaganej decyzji o przyznaniu zezwolenia na pobyt czasowy z uwagi na opieszałość Wojewody.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Jakub Chojnacki
asesor-sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
sędzia-przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalności pobytu i dostępu do rynku pracy dla cudzoziemców w kontekście świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w przypadku obywateli Ukrainy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy przybyłych w związku z konfliktem zbrojnym oraz procedury uzyskiwania zezwoleń na pobyt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z dostępem cudzoziemców do świadczeń socjalnych i ich statusem prawnym w Polsce, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Legalny pobyt i praca Ukraińców w Polsce: Sąd wyjaśnia, kiedy ZUS nie może odmawiać świadczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.