II SA/GD 115/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że prawo do zamieszkiwania nie ma znaczenia dla obowiązku meldunkowego, który powinien odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu.
Sprawa dotyczyła skargi E.S. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. Skarżący argumentował, że jako współwłaściciel lokalu ma prawo w nim zamieszkiwać, mimo że opuścił je 17 lat temu. Organy administracji i sąd uznały jednak, że zgodnie z aktualnymi przepisami, wymeldowanie zależy od faktycznego miejsca pobytu, a nie od uprawnień do lokalu. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zgodność decyzji z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi E.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że skarżący opuścił lokal ponad 17 lat temu i w nim nie zamieszkuje, co stanowi podstawę do wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), które zmieniło interpretację przepisów, podkreślając, że zameldowanie powinno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu, a uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu straciło znaczenie dla kwestii wymeldowania. Skarżący podnosił, że jest współwłaścicielem budynku i działki, a opuścił lokal z powodu opieki nad chorą matką, a nie z powodu problemów małżeńskich. Sąd, orzekając w granicach sprawy, uznał, że argumenty skarżącego dotyczące jego prawa do lokalu oraz przyczyn opuszczenia go nie mają znaczenia prawnego w świetle obowiązujących przepisów. Sąd podkreślił, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zamieszkania i aktualnie mieszka w innym miejscu bez zameldowania. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do zamieszkiwania w lokalu nie ma znaczenia dla obowiązku meldunkowego i możliwości wymeldowania, jeśli osoba faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim od co najmniej 6 miesięcy, a nowe miejsce pobytu jest znane.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zmieniło interpretację przepisów o ewidencji ludności. Obecnie kluczowe jest faktyczne miejsce pobytu osoby, a nie jej tytuł prawny do lokalu. Obowiązek meldunkowy ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.e.l.d.o. art. 15 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Po orzeczeniu TK K 20/01, dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. Podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się lub opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Pomocnicze
u.e.l.d.o. art. 5 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Obowiązek zameldowania w miejscu pobytu stałego.
u.e.l.d.o. art. 6 § ust. 1
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Definicja miejsca pobytu stałego.
u.e.l.d.o. art. 9 § ust. 2
Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych
Część przepisu utraciła faktycznie znaczenie prawne po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
PPSA art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PWU art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek meldunkowy powinien odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. Prawo do zamieszkiwania w lokalu nie ma znaczenia dla kwestii wymeldowania po zmianie interpretacji przepisów przez TK. Skarżący opuścił miejsce stałego pobytu dobrowolnie i nie przebywa w nim od wielu lat.
Odrzucone argumenty
Skarżący jako współwłaściciel lokalu ma prawo w nim zamieszkiwać i nie powinien być wymeldowany. Decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca i negatywnie wpływa na sytuację życiową skarżącego. Przyczyną opuszczenia lokalu była opieka nad chorą matką, a nie problemy małżeńskie.
Godne uwagi sformułowania
dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w danym lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby nie mają one – w świetle aktualnej wykładni przepisów [...] znaczenia prawnego
Skład orzekający
Anna Orłowska
sprawozdawca
Małgorzata Gorzeń
przewodniczący
Marek Gorski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wymeldowaniu po zmianach wprowadzonych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, gdzie faktyczne miejsce pobytu jest kluczowe, a prawo do lokalu nie ma znaczenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa z lat 2002-2005. Obecnie obowiązują inne przepisy dotyczące ewidencji ludności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zmianę w prawie administracyjnym dotyczącą obowiązku meldunkowego, wynikającą z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak prawo ewoluuje i jak ważne jest dostosowanie się do nowych interpretacji przepisów.
“Czy współwłasność lokalu chroni przed wymeldowaniem? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 115/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-01-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-01-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Anna Orłowska /sprawozdawca/ Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/ Marek Gorski Symbol z opisem 605 Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 20 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska /spr/, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 grudnia 2002 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu oddala skargę. Uzasadnienie 3 II SA/Gd 115/03 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r. Wojewoda, na podst. art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. Nr 87 z 2001 r. poz. 960) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 18 października 2002 r. orzekającą o wymeldowaniu E.S. z pobytu stałego w lokalu usytuowanym w budynku Nr [...] przy ul. [...] w N.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organy ustaliły, że wymieniony budynek jest współwłasnością małż. R. i B.S. (1/2) i J.S. oraz E.S. (1/2). E.S., co jest bezsporne i nie kwestionowane również w odwołaniu, opuścił miejsce poprzedniego zamieszkania ok. 17 lat temu i w lokalu nie zamieszkuje. W odwołaniu od decyzji organu I instancji E.S. podnosił, że jest uprawniony do zamieszkiwania w przedmiotowym budynku, czemu organy orzekające nie zaprzeczały. W uzasadnieniach decyzji obu instancji wyjaśniono, że z dniem 19 czerwca 2002r., po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. Sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78 z 2002 r. poz. 716) dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w danym lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. Stanowi o tym art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jw.), w którym mowa, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z niego bądź – bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Ponieważ miejsce pobytu E.S. jest znane w sprawie znalazła zastosowanie część pierwsza cytowanego przepisu. Skoro bezsporne jest, że E.S. nie zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w N. orzeczono jak w osnowach decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając wnioski skargi, skarżący napisał, że decyzja o wymeldowaniu jest niezgodna z prawem, krzywdząca i wpływająca negatywnie na sytuację życiową E. S.. W ocenie skarżącego decyzję o wymeldowaniu podjęto wyłącznie w oparciu o przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym w szczególności – w oparciu o fakt nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Organy orzekające nie wzięły natomiast pod uwagę tego, że E. S. jest współwłaścicielem budynku i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, a miejsce zamieszkania opuścił nie dlatego, że rozwiązane zostało małżeństwo skarżącego z J.S. lecz po to, aby opiekować się chorą matką. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, obywatel polski przebywający stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Tak określony obowiązek obywatela dopełnia powinność organu ewidencyjnego zobowiązanego do podjęcia decyzji o wymeldowaniu osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego. Stanowi o tym cytowany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 (i ta część przepisu utraciła faktycznie znaczenie prawne po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn.akt K 20/01) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego /.../. Jak wynika z akt, z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z budynku nr [...] przy ul. [...] w N. wystąpił w dniu 2 października 2002 r. B.S. podając, że E.S. od 17 lat nie mieszka w N., a w 1990 roku małżeństwo córki wnioskującego J. i E.S. zostało rozwiązane przez rozwód. W piśmie z dnia 10 października 2002 r., nazwanym odwołaniem od postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania, skarżący przyznał, że mieszka w G. i sprawuje opiekę nad schorowaną matką. Do pisma skarżący dołączył decyzję organu II instancji w sprawie wymeldowania w postępowaniu, które toczyło się na wniosek J.S. w 1990 r. (k–7 akt adm.). Z uzasadnienia tej decyzji, wyników tzw. kontroli meldunkowej i odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia 18 października 2002 r. wynika, że – skarżący nie zaprzecza, iż miejsce zamieszkania w N. skarżący opuścił przed 1990 rokiem. Zarówno w odwołaniu do Wojewody jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący akcentuje, że jest współużytkownikiem wieczystym działki i współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w N., a w związku z tym przysługuje skarżącemu uprawnienie do zamieszkania w mieszkaniu w tym budynku. Są to fakty, których organy orzekające w sprawie wymeldowania skarżącego nie negowały, albowiem nie mają one – w świetle aktualnej wykładni przepisów art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności /..../ znaczenia prawnego. Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 12 grudnia 2002 r. nie mają również znaczenia argumenty podniesione w skardze, a odnoszące się do poczucia pokrzywdzenia wydaniem decyzji o wymeldowaniu. W świetle unormowań ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych objęta jest również przyczyna, z powodu której skarżący w 1988 r. opuścił mieszkanie w N., tj. – czy nastąpiło to na skutek nieporozumień małżeńskich a następnie – rozwiązania małżeństwa przez rozwód, czy też celem opiekowania się chorą matką. Skarżący przyznał, że miejsce stałego zamieszkania opuścił dobrowolnie, aktualnie nie ma tam żadnych rzeczy skarżącego, a w obecnym miejscu zamieszkania – przy ul. [...] [...] w G. E.S. mieszka bez zameldowania. Zatem zaskarżona decyzja Wojewody prawidłowo utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z poprzedniego miejsca stałego pobytu. Mając powyższe na uwadze orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI