II SA/GD 115/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-01-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniemiejsce pobytu stałegoprawo administracyjnewspółwłasnośćuprawnienie do lokaluorzecznictwo TK

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że prawo do zamieszkiwania nie ma znaczenia dla obowiązku meldunkowego, który powinien odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu.

Sprawa dotyczyła skargi E.S. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. Skarżący argumentował, że jako współwłaściciel lokalu ma prawo w nim zamieszkiwać, mimo że opuścił je 17 lat temu. Organy administracji i sąd uznały jednak, że zgodnie z aktualnymi przepisami, wymeldowanie zależy od faktycznego miejsca pobytu, a nie od uprawnień do lokalu. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zgodność decyzji z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi E.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Organy administracji ustaliły, że skarżący opuścił lokal ponad 17 lat temu i w nim nie zamieszkuje, co stanowi podstawę do wymeldowania zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), które zmieniło interpretację przepisów, podkreślając, że zameldowanie powinno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu, a uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu straciło znaczenie dla kwestii wymeldowania. Skarżący podnosił, że jest współwłaścicielem budynku i działki, a opuścił lokal z powodu opieki nad chorą matką, a nie z powodu problemów małżeńskich. Sąd, orzekając w granicach sprawy, uznał, że argumenty skarżącego dotyczące jego prawa do lokalu oraz przyczyn opuszczenia go nie mają znaczenia prawnego w świetle obowiązujących przepisów. Sąd podkreślił, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zamieszkania i aktualnie mieszka w innym miejscu bez zameldowania. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do zamieszkiwania w lokalu nie ma znaczenia dla obowiązku meldunkowego i możliwości wymeldowania, jeśli osoba faktycznie opuściła miejsce stałego pobytu i nie przebywa w nim od co najmniej 6 miesięcy, a nowe miejsce pobytu jest znane.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które zmieniło interpretację przepisów o ewidencji ludności. Obecnie kluczowe jest faktyczne miejsce pobytu osoby, a nie jej tytuł prawny do lokalu. Obowiązek meldunkowy ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistego stanu rzeczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.e.l.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Po orzeczeniu TK K 20/01, dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. Podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się lub opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

Pomocnicze

u.e.l.d.o. art. 5 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Obowiązek zameldowania w miejscu pobytu stałego.

u.e.l.d.o. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Definicja miejsca pobytu stałego.

u.e.l.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Część przepisu utraciła faktycznie znaczenie prawne po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PWU art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek meldunkowy powinien odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby. Prawo do zamieszkiwania w lokalu nie ma znaczenia dla kwestii wymeldowania po zmianie interpretacji przepisów przez TK. Skarżący opuścił miejsce stałego pobytu dobrowolnie i nie przebywa w nim od wielu lat.

Odrzucone argumenty

Skarżący jako współwłaściciel lokalu ma prawo w nim zamieszkiwać i nie powinien być wymeldowany. Decyzja o wymeldowaniu jest krzywdząca i negatywnie wpływa na sytuację życiową skarżącego. Przyczyną opuszczenia lokalu była opieka nad chorą matką, a nie problemy małżeńskie.

Godne uwagi sformułowania

dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w danym lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby nie mają one – w świetle aktualnej wykładni przepisów [...] znaczenia prawnego

Skład orzekający

Anna Orłowska

sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

przewodniczący

Marek Gorski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wymeldowaniu po zmianach wprowadzonych orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, gdzie faktyczne miejsce pobytu jest kluczowe, a prawo do lokalu nie ma znaczenia."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa z lat 2002-2005. Obecnie obowiązują inne przepisy dotyczące ewidencji ludności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zmianę w prawie administracyjnym dotyczącą obowiązku meldunkowego, wynikającą z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak prawo ewoluuje i jak ważne jest dostosowanie się do nowych interpretacji przepisów.

Czy współwłasność lokalu chroni przed wymeldowaniem? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 115/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Anna Orłowska /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń /przewodniczący/
Marek Gorski
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 20 stycznia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie NSA Marek Gorski, NSA Anna Orłowska /spr/, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 12 grudnia 2002 roku nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca stałego pobytu oddala skargę.
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 115/03
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją z dnia 12 grudnia 2002 r. Wojewoda, na podst. art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. Nr 87 z 2001 r. poz. 960) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 18 października 2002 r. orzekającą o wymeldowaniu E.S. z pobytu stałego w lokalu usytuowanym w budynku Nr [...] przy ul. [...] w N..
Jak wynika z uzasadnienia decyzji organy ustaliły, że wymieniony budynek jest współwłasnością małż. R. i B.S. (1/2) i J.S. oraz E.S. (1/2).
E.S., co jest bezsporne i nie kwestionowane również w odwołaniu, opuścił miejsce poprzedniego zamieszkania ok. 17 lat temu i w lokalu nie zamieszkuje.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji E.S. podnosił, że jest uprawniony do zamieszkiwania w przedmiotowym budynku, czemu organy orzekające nie zaprzeczały.
W uzasadnieniach decyzji obu instancji wyjaśniono, że z dniem 19 czerwca 2002r., po wejściu w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002 r. Sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78 z 2002 r. poz. 716) dla kwestii wymeldowania nie ma znaczenia uprawnienie do zamieszkiwania w danym lokalu, a zameldowanie winno odzwierciedlać faktyczne miejsce pobytu osoby.
Stanowi o tym art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ. jw.), w którym mowa, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się z niego bądź – bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Ponieważ miejsce pobytu E.S. jest znane w sprawie znalazła zastosowanie część pierwsza cytowanego przepisu. Skoro bezsporne jest, że E.S. nie zamieszkuje w budynku nr [...] przy ul. [...] w N. orzeczono jak w osnowach decyzji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając wnioski skargi, skarżący napisał, że decyzja o wymeldowaniu jest niezgodna z prawem, krzywdząca i wpływająca negatywnie na sytuację życiową E. S..
W ocenie skarżącego decyzję o wymeldowaniu podjęto wyłącznie w oparciu o przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym w szczególności – w oparciu o fakt nieprzebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu.
Organy orzekające nie wzięły natomiast pod uwagę tego, że E. S. jest współwłaścicielem budynku i współużytkownikiem wieczystym nieruchomości, na której posadowiony jest budynek, a miejsce zamieszkania opuścił nie dlatego, że rozwiązane zostało małżeństwo skarżącego z J.S. lecz po to, aby opiekować się chorą matką.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.
Zagadnienia dotyczące obowiązku meldunkowego regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, obywatel polski przebywający stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego, czyli w miejscu zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).
Tak określony obowiązek obywatela dopełnia powinność organu ewidencyjnego zobowiązanego do podjęcia decyzji o wymeldowaniu osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego. Stanowi o tym cytowany w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 (i ta część przepisu utraciła faktycznie znaczenie prawne po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn.akt K 20/01) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego /.../.
Jak wynika z akt, z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z budynku nr [...] przy ul. [...] w N. wystąpił w dniu 2 października 2002 r. B.S. podając, że E.S. od 17 lat nie mieszka w N., a w 1990 roku małżeństwo córki wnioskującego J. i E.S. zostało rozwiązane przez rozwód.
W piśmie z dnia 10 października 2002 r., nazwanym odwołaniem od postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania, skarżący przyznał, że mieszka w G. i sprawuje opiekę nad schorowaną matką.
Do pisma skarżący dołączył decyzję organu II instancji w sprawie wymeldowania w postępowaniu, które toczyło się na wniosek J.S. w 1990 r. (k–7 akt adm.).
Z uzasadnienia tej decyzji, wyników tzw. kontroli meldunkowej i odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia 18 października 2002 r. wynika, że – skarżący nie zaprzecza, iż miejsce zamieszkania w N. skarżący opuścił przed 1990 rokiem.
Zarówno w odwołaniu do Wojewody jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący akcentuje, że jest współużytkownikiem wieczystym działki i współwłaścicielem budynku przy ul. [...] w N., a w związku z tym przysługuje skarżącemu uprawnienie do zamieszkania w mieszkaniu w tym budynku.
Są to fakty, których organy orzekające w sprawie wymeldowania skarżącego nie negowały, albowiem nie mają one – w świetle aktualnej wykładni przepisów art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności /..../ znaczenia prawnego.
Dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 12 grudnia 2002 r. nie mają również znaczenia argumenty podniesione w skardze, a odnoszące się do poczucia pokrzywdzenia wydaniem decyzji o wymeldowaniu.
W świetle unormowań ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych objęta jest również przyczyna, z powodu której skarżący w 1988 r. opuścił mieszkanie w N., tj. – czy nastąpiło to na skutek nieporozumień małżeńskich a następnie – rozwiązania małżeństwa przez rozwód, czy też celem opiekowania się chorą matką.
Skarżący przyznał, że miejsce stałego zamieszkania opuścił dobrowolnie, aktualnie nie ma tam żadnych rzeczy skarżącego, a w obecnym miejscu zamieszkania – przy ul. [...] [...] w G. E.S. mieszka bez zameldowania.
Zatem zaskarżona decyzja Wojewody prawidłowo utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z poprzedniego miejsca stałego pobytu.
Mając powyższe na uwadze orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI