II SA/Gd 1128/24

II SA/Gd 1128/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OZ 112/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 30 ust. 9
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Sałek-Gałązka po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J.R na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 23 sierpnia 2024 r. nr SKO.421.371.2024 w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 5 lipca 2024 r. ozn.MOPS.ZZ.8132.001879.24.
Uzasadnienie
J. R. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 9 kwietnia 2024 r. Burmistrz Miasta Chojnice (dalej jako: "organ I instancji", "Burmistrz") uznał, że pobrane przez J. R. (dalej jako: "strona", "wnioskodawczyni", "skarżąca") świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 9.855 zł za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 maja 2021 r. jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązał stronę do jego zwrotu.
Wnioskiem z dnia 23 maja 2024 r. strona zwróciła się Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Chojnicach o odstąpienie od żądania zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego i umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń w całości. W uzasadnieniu wskazała, że zwrot przedmiotowego świadczenia stanowi dla niej nadmierne obciążenie i niweczy skutki otrzymanej pomocy, a także spowodowałby znaczne pogorszenie jej sytuacji. Wyjaśniła, że po wydaniu przez organ I instancji decyzji z dnia 1 marca 2021 r. o odmowie przyznania jej wnioskowanego świadczenia zmuszona była, do czasu rozpoznania jej odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku, znaleźć jakieś źródło utrzymania. Wskazała, że w marcu 2021 r. pracowała na umowę zlecenia, a od 12 kwietnia do 31 maja 2021 r. na umowę o pracę. Niezwłocznie po tym, jak dowiedziała się o przyznaniu na jej rzecz wnioskowanego świadczenia, zrezygnowała z zatrudnienia. Dodatkowo podniosła, że w październiku 2021 r. stan zdrowia jej ojca uległ pogorszeniu, a także przeszedł on amputację nogi powyżej uda. Wskazała, że obecnie opiekuje się obojgiem schorowanych rodziców, którzy są osobami w podeszłym wieku. W związku powyższym nie jest w stanie podjąć jakiegokolwiek zatrudnienia, co przekłada się na złą sytuację materialną rodziny. Aktualnie wraz z rodzicami żyje na granicy ubóstwa, poniżej minimum egzystencji, posiłkując się pożyczkami i wsparciem znajomych.
Decyzją z dnia 5 lipca 2024 r. Burmistrz, działając m. in.: na podstawie art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.; dalej jako "u.ś.r.") odmówił wnioskodawczyni umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 9.855 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że ulga w postaci umorzenia powinna być zastosowana w stosunku do rodzin, w odniesieniu do których zostanie wykazane, że odmowa uwzględnienia żądania doprowadzi do ciężkich strat dla rodziny, spowoduje zagrożenie dla możliwości dalszej egzystencji członków rodziny albo że uniemożliwi im zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Organ ocenił, że sytuacja rodzinna wnioskodawczyni niewątpliwie jest trudna. Strona nie pracuje, jest na utrzymaniu rodziców. Jej rodzice są osobami niepełnosprawnymi. Z karty informacyjnej i oświadczenia strony wynika, że głównymi wydatkami rodziny są opłaty związane z czynszem, mediami oraz lekami, co średnio miesięcznie stanowi ok. 1.500,00 zł. Rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, a źródłem jej dochodu są emerytury rodziców w łącznej kwocie 4.978,23 zł. Niemniej jednak, w ocenie organu, opisana sytuacja nie uzasadnia zastosowania ulgi w postaci umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, lecz co najwyżej rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranego świadczenia. Pomimo trudnej sytuacji bytowej wnioskodawczyni znajduje się bowiem w wieku pełnej aktywności zawodowej i nie zgłosiła ona żadnych problemów zdrowotnych. Tym samym może i powinna podjąć starania w celu poprawy sytuacji materialnej, co w konsekwencji spowodowałoby poprawę sytuacji finansowej rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "Kolegium") decyzją z dnia 23 sierpnia 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję Kolegium podniosło, że decyzje wydawane na podstawie art. 30 ust. 9 u.ś.r. zapadają w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet jeżeli ziszczą się szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny, to organ ma możliwości rozstrzygnięcia, czy i w jakiej wysokości ulga może zostać zastosowana. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że udzielenie ulgi na podstawie wskazanego przepisu dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy, gdy "zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny". Pod wskazanym pojęciem rozumieć należy całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak i życiowej wnioskodawcy w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia. Sama trudna sytuacja materialna nie uzasadnia jeszcze umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna". Szczególnie uzasadnionymi okolicznościami będą np.: wypadki losowe (wypadek komunikacyjny, klęska żywiołowa, ciężka choroba), ale i splot różnych okoliczności, w tym kalectwo, obiektywny i stały brak jakichkolwiek możliwości zarobkowych itp. Zdaniem organu odwoławczego takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Nie kwestionując stanu zdrowia rodziców, którymi strona się opiekuje, Kolegium wyjaśniło, że przepis art. 30 ust. 9 u.ś.r. dotyczy sytuacji strony, a nie jej rodziców. Strona, na co wskazuje przeprowadzony wywiad środowiskowy, znajduje się w wieku pełnej aktywności zawodowej. Natomiast to, że w chwili obecnej nie pracuje, nie jest zarejestrowana w PUP i nie posiada własnych środków utrzymania, mieszka u schorowanych rodziców i jest na ich utrzymaniu, nie świadczy o zaistnieniu szczególnych okoliczności, o jakich mowa we wskazanym przepisie. Niewątpliwie sytuacja bytowa i materialna strony w chwili obecnej jest trudna, niemniej jednak z akt sprawy nie wynika, by strona posiadała przeciwskazania zdrowotne do podjęcia pracy zarobkowej i tym samym uzyskania dochodu pozwalającego na zapewnienie odpowiedniego poziomu życia i spłaty nienależnie pobranych świadczeń. Kolegium zauważyło jednocześnie, że takie zresztą kroki strona podjęła w czasie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym, w ocenie organu, należy uznać, że stan zdrowia ojca wnioskodawczyni nie uzasadniał pozostawania bez zatrudnienia, by w ten sposób realizować obowiązki opiekuńcze względem ojca. Zdaniem Kolegium oznacza to, że - uwzględniając stan zdrowia, wiek i możliwości zarobkowe wnioskodawczyni - strona obiektywnie ma możliwość spłaty zadłużenia. To, że obecnie jest ona zależna finansowo oraz mieszkaniowo od innych osób (rodziców) nie oznacza, że jest to sytuacja szczególnie wyjątkowa. Okoliczność ta ma charakter przejściowy i w przypadku podjęcia zatrudnienia strona będzie posiadała możliwości finansowe potrzebne do spłaty nienależnie pobranych świadczeń.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak wszechstronnego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji o odmowie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Zarzuciła także naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, co doprowadziło do nieuzasadnionego obciążenia skarżącej obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. poprzez niezapewnienie należytej informacji o przysługujących jej prawach i obowiązkach, co miało wpływ na błędne rozstrzyganie w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Wskazała również na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji, co uniemożliwia stronie pełne zrozumienie podstaw rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie zostało ponadto wydane z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 9 u.ś.r. poprzez niewłaściwe zastosowanie przesłanek dotyczących szczególnie uzasadnionych przypadków, niewłaściwe zinterpretowanie pojęcia "szczególnie uzasadnione przypadki", nieuwzględnienie w ocenie skutków społecznych decyzji o żądaniu zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, a także poprzez uznanie, że w przypadku skarżącej nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, uzasadniające umorzenie kwoty nienależnie pobranych świadczeń podczas, gdy organ odwoławczy podjął decyzję z pogwałceniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, w szczególności z pominięciem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Skarżąca wskazała także na naruszenie przepisu art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2024 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1283 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie przesłanek dotyczących oceny jej sytuacji dochodowej i majątkowej w kontekście przyznania świadczeń. Końcowo zarzuciła naruszenie zasady równego traktowania obywateli, zawartej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez nieracjonalne odebranie świadczenia na rzecz rodziców w sytuacji, gdy skarżąca była zatrudniona i wnosiła wkład do systemu ubezpieczeń społecznych.
Dodatkowo skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z karty informacji leczenia szpitalnego ojca z dnia 8 września 2024 r., ponieważ przedstawienie tego dowodu wcześniej było niemożliwe.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. W ramach sprawowanej kontroli sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że w granicach badanej sprawy sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazano w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.; dalej jako: "u.ś.r."), zgodnie z którym organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
Podkreślić należy, że wydawana na podstawie art. 30 ust. 9 u.ś.r. decyzja w przedmiocie przyznania ulg dotyczących obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń ma charakter uznaniowy. Powyższe oznacza, że nawet w przypadku spełnienia przesłanek do zastosowania ulgi, organ może, ale nie musi ulgę taką przyznać. W tym zakresie sąd nie może podjąć decyzji zamiast organu. Kontrola sądu w odniesieniu do elementu "uznaniowości" administracyjnej nie obejmuje kryterium celowości, zasadniczego w tym przypadku, lecz koncentruje się na dokonaniu oceny, czy uznanie organu nie ma charakteru arbitralnego oraz czy zostało należycie uzasadnione rzeczowymi argumentami (por. wyroki NSA: z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1857/21; z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 1281/22; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 307/23; wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w granicach uznania administracyjnego, rolą sądu administracyjnego jest zbadanie, czy organ podejmując decyzję dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie, a także czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Ponadto wydana decyzja musi być wyczerpująco uzasadniona poprzez wskazanie, dlaczego dokonano takiego, a nie innego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 983/24).
Ustawodawca w art. 30 ust. 9 u.ś.r. posłużył się klauzulą generalną "szczególnych okoliczności". W orzecznictwie sądoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że oceniając występowanie omawianej przesłanki uwzględnić należy całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej i życiowej wnioskodawcy. W tym ustawowym pojęciu mieszczą się takie okoliczności jak stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność i stan zdrowia. Przesłanka ta powinna być badana pod kątem oceny indywidualnej, przy uwzględnieniu wszystkich tych okoliczności, które w konkretnej sprawie kształtują sytuację wnioskodawcy i jego rodziny jako szczególną z punktu widzenia słuszności i zasadności zastosowania wnioskowanej ulgi (por. wyroki NSA z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1382/15 oraz z dnia 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 941/19). Należy także zwrócić uwagę, że sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin. Brak tej szczególności w decyzji odmawiającej umorzenia organy powinny wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, po rozważeniu wszystkich aspektów sytuacji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1397/24).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy uznać należy, że ustalenia poczynione przez organy w niniejszej sprawie są niedostateczne. Organy uznały bowiem, że w przypadku skarżącej nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności mogące stanowić podstawę umorzenia zgodnie z wnioskiem strony. Skarżąca natomiast wskazywała na trudną sytuację w jakiej pozostaje, w tym sytuację materialną i zdrowotną rodziców, którymi się opiekuje.
W ocenie Sądu zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają kryterium dostatecznej wnikliwości i skrupulatności wymaganej w tego typu sprawach. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy nie oceniły całokształtu sytuacji rodzinnej skarżącej, w szczególności nie dokonały oceny stanu zdrowia rodziców skarżącej. Koncentrując się na tym, że skarżąca znajduje się w wieku pełnej aktywności zawodowej i nie zgłasza problemów zdrowotnych uniemożliwiających jej podjęcie zatrudnienia w celu poprawy sytuacji materialnej rodziny organy całkowicie pominęły, podnoszoną już na etapie wniosku o zastosowanie ulgi, okoliczność związaną z pogorszeniem się stanu zdrowia ojca i koniecznością amputacji nogi powyżej uda w październiku 2021 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z wywiadu rodzinnego przeprowadzonego w dniu 25 czerwca 2024 r. wynika natomiast, że w rodzinie skarżącej występują poważne problemy zdrowotne. Matka strony przeszła amputację piersi, złamanie kręgosłupa w 2022 r., cierpi na reumatyzm. Ojciec strony porusza się na wózku inwalidzkim, jest po amputacji prawej nogi, przeszedł udar mózgu, cierpi na niedokrwistość, miażdżycę, cukrzycę typu II, nadciśnienie tętnicze oraz ma problemy z żołądkiem. Wydając kwestionowane decyzje organy nie odniosły się do tego, że stan zdrowia ojca skarżącej systematycznie się pogarsza i jak ta okoliczność wpływa na zakres sprawowanej przez stronę opieki. Zauważyć także należy, że żaden z organów nie wezwał strony do przedstawienia dowodów na okoliczność pogorszenia się stanu zdrowia jej ojca.
Odnotować również trzeba, że organ administracji, wydając decyzję w oparciu o art. 30 ust. 9 u.ś.r., nie jest związany treścią wniosku zobowiązanego do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych, lecz może w pewnym zakresie samodzielnie dokonać oceny. Jeżeli zatem wnioskodawca wystąpił o przyznanie mu najdalej idącego zwolnienia z obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o jakim mowa w art. 30 ust. 9 omawianej ustawy, to w razie negatywnego załatwienia wniosku o umorzenie świadczeń w całości, organy administracji publicznej powinny rozważyć zastosowanie innych ulg, o których mowa w tym przepisie tj. umorzenie w części, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gd 1219/24). Rozważaniu temu powinno towarzyszyć uzasadnienie, dlaczego również i w takim mniejszym zakresie organy tej ulgi nie przyznają. Uzasadnienia decyzji wydanych w niniejszej sprawie wskazują, że organy rozpoznające sprawę nie poczyniły w ogóle rozważań w tym zakresie. Wprawdzie organ I instancji wskazał, że w odniesieniu do sprawy skarżącej jedyną formą ulgi, jaka mogłaby zostać zastosowana jest rozłożenie na raty kwoty nienależnie pobranego świadczenia, niemniej jednak, zdaniem organu, skarżąca musiałaby zwrócić się z odrębnym wnioskiem. Organ odwoławczy kwestię tę zupełnie zignorował.
Podkreślić należy, że wydając decyzję, o której mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r., organ administracji, nie będąc związanym treścią wniosku, może samodzielnie dokonać oceny, czy należność należy umorzyć w całości czy też w części, rozłożyć na raty czy jedynie odroczyć termin płatności. Rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności wymaga zatem rozważenia i rozstrzygnięcia również o pozostałych, wymienionych w art. 30 ust. 9 u.ś.r. ulgach w obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.
W ocenie Sądu, dopiero poczynienie wszechstronnych ustaleń w powyższym zakresie, jako kluczowych dla prowadzonego postępowania, pozwoli na ocenę zasadności wnioskowanego przez skarżącą umorzenia należności.
Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że orzekające w sprawie organy administracji nie ustaliły stanu faktycznego sprawy naruszając tym samym art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. regulujące obowiązki w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, a także wskazane zasady ogólne: uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 in fine k.p.a.) i informowania stron (art. 9 k.p.a.). W efekcie zamiast uznania administracyjnego - zobowiązującego do załatwienia sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków - zastosowały niczym nie usprawiedliwioną dowolność. Rozstrzygając sprawę dokonały one także błędnej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do normy prawnej w tym przepisie zawartej, co przełożyło się bezpośrednio na wynik tego postępowania. Na wynik ten wpływ miało także ograniczenie się przez organy administracji wyłącznie do kwestii jednej z ulg wymienionych w art. 30 ust. 9 u.ś.r. z pominięciem oceny możliwości umorzenia należności w części, odroczenia terminu płatności bądź rozłożenia należności na raty. Tym samym, przepis prawa materialnego został wadliwie zastosowany. Wszystkie te uchybienia uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Burmistrz Miasta Chojnice, uwzględniając cel instytucji uregulowanych w art. 30 ust. 9 u.ś.r., mając przy tym na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku, dokona oceny okoliczności faktycznych istotnych dla oceny sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej skarżącej i rozważy, czy wskazują one na to, że skarżąca obecnie spełnia przesłanki uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych świadczeń, odroczenia terminu ich płatności ewentualnie do rozłożenia płatności na raty. Przyjęte w tym zakresie stanowisko powinno być uzasadnione zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.