II SA/GD 1107/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą refundacji podatku VAT za paliwo gazowe z powodu błędów proceduralnych organów i nieprawidłowego zastosowania przepisów dotyczących deklaracji CEEB.
Skarżący domagał się refundacji podatku VAT za paliwo gazowe, jednak organy obu instancji odmówiły, wskazując na niezłożenie deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) w ustawowym terminie. Skarżący argumentował, że właściciel budynku złożył deklarację z błędnym adresem, a poprawiona deklaracja została złożona później. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy, nie wyjaśniły kluczowych kwestii dotyczących terminów złożenia deklaracji i nie zbadały, czy późniejsza deklaracja była korektą wcześniejszej. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem celu ustawy i zasad sprawiedliwości społecznej.
Sprawa dotyczyła skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą refundacji podatku VAT za paliwo gazowe w 2023 r. Skarżący wystąpił o refundację, wskazując adres zamieszkania i dostarczania paliwa gazowego. Organy odmówiły, ponieważ deklaracja dotycząca źródeł ciepła dla tego adresu została złożona po ustawowym terminie. Skarżący odwołał się, podnosząc, że właściciel budynku złożył deklarację z błędnym adresem, a poprawiona deklaracja została złożona w terminie, jednak nie została uwzględniona. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepisy proceduralne i materialne. Kluczowym problemem było nieprawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych, w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 1 dotyczącego terminu zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB. Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły, który z dwóch terminów (przed wejściem w życie ustawy o CEEB czy po tym terminie dla nowych źródeł) miały na uwadze, ani czy deklaracja dotyczyła nowego źródła ciepła. Ponadto, organy nie zbadały wystarczająco kwestii błędnego złożenia deklaracji przez właściciela budynku i nie wezwały skarżącego do przedłożenia wcześniejszej deklaracji, na którą się powoływał. Sąd podkreślił, że odbiorca paliw gazowych nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji błędów właściciela budynku w zakresie składania deklaracji do CEEB, co jest sprzeczne z celem ustawy i zasadami konstytucyjnymi. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd kwestii.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa nie jest zasadna, jeśli organy nieprawidłowo zastosowały przepisy, nie wyjaśniły kluczowych kwestii terminów złożenia deklaracji i nie zbadały, czy późniejsza deklaracja była korektą wcześniejszej, a skarżący nie powinien ponosić konsekwencji błędów właściciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych, nie wyjaśniając terminów złożenia deklaracji do CEEB i nie badając, czy późniejsza deklaracja była korektą błędnej. Podkreślono, że odbiorca paliwa gazowego nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji błędów właściciela budynku w zakresie składania deklaracji, co jest sprzeczne z celem ustawy i zasadami sprawiedliwości społecznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
ustawa o ochronie odbiorców paliw gazowych art. 18
Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu
Refundacja przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania jest wpisane lub zgłoszone do CEEB do dnia wejścia w życie ustawy o CEEB (21.12.2022 r.) lub po tym dniu w przypadku pierwszego zgłoszenia.
Pomocnicze
ustawa o CEEB art. 27g § ust. 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków
Obowiązek złożenia deklaracji o źródłach ciepła przez właściciela lub zarządcę budynku w terminie 14 dni od pierwszego uruchomienia źródła.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uchylając decyzję, może orzec o jej wykonaniu lub o niezbędnych czynnościach do wykonania decyzji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny przez organ mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące terminów złożenia deklaracji do CEEB. Skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji błędów właściciela budynku w zakresie składania deklaracji. Naruszenie zasad sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa.
Godne uwagi sformułowania
nie można było dokonać wypłaty refundacji nie zachowano terminu na zgłoszenie źródła ciepła skarżący nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego złożenia deklaracji przez zarządcę organy powinny szczególnie wnikliwie zbadać podnoszone przez skarżącego kwestie sprzeczne z celem ustawy i zasadami wynikającymi z art. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, byłoby odmawianie strony przedmiotowej refundacji tylko ze względu na uchybienia właściciela budynku
Skład orzekający
Katarzyna Krzysztofowicz
przewodniczący sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek – Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących refundacji VAT za paliwo gazowe, obowiązków związanych z CEEB oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w przypadku błędów formalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z błędami w deklaracjach CEEB i interpretacją przepisów ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy formalne organów lub innych podmiotów mogą wpływać na prawa obywateli, a także podkreśla znaczenie zasad sprawiedliwości społecznej w interpretacji prawa.
“Błąd właściciela budynku kosztował Cię refundację VAT? Sąd wyjaśnia, kto ponosi odpowiedzialność.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1107/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-06-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Justyna Dudek-Sienkiewicz Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2687 art. 18 Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek – Sienkiewicz Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Aleksandra Głowacka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 28 września 2023 r., nr SKO.420.697.2023 w przedmiocie refundacji podatku VAT uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta Chojnice z dnia 24 lipca 2023 r., nr MOPS.DG.8460.211.2023. Uzasadnienie S. W. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej jako: Kolegium, SKO) z dnia 28 września 2023 r., nr SKO.420.697.2023, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta Chojnice (dalej jako: Burmistrz) z dnia 24 lipca 2023 r., nr MOPS.DG.8460.211.2023, w sprawie odmowy refundacji podatku VAT. Skarga została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Wnioskiem z dnia 31 maja 2023 r. skarżący wystąpił o wypłatę refundacji VAT za dostarczane paliwa gazowe w roku 2023. We wniosku wskazano jako adres, który został zgłoszony do deklaracji w centralnej ewidencji emisyjności budynków wraz z głównym źródłem ogrzewania zasilanym paliwem gazowym (dalej jako: CEEB): ul. P. [...], mieszkanie [...],C. Do wniosku załączono faktury opłat za paliwo gazowe dla punktu poboru o adresie ul. P. [...],C., oraz pismo P. z dnia 23 maja 2023 r. potwierdzające zmianę danych adresu punktu poboru określonego jako ul. P. [..],C. na adres ul. P. [..],C. Potwierdzono też, że faktury o wskazanych numerach zostały wystawione dla punktu poboru ul. P. [..],C. Decyzją z dnia 24 lipca 2023 r. Burmistrz odmówił przyznania skarżącemu refundacji podatku VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. uznając, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródła spalania paliw - dla adresu ul. P. [..] w C., została złożona w dniu 5 kwietnia 2023 r., a więc po ustawowym terminie. W odwołaniu od tej decyzji strona wskazała, że Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: Z.), jako właściciel budynku, złożył w terminie deklarację dotyczącą skarżącego, lecz z błędnym adresem. Deklaracja z prawidłowym adresem strony została złożona w dniu 5 kwietnia 2023 r. i nie została uwzględniona przez organ. Z uwagi na to, że strona nie ponosi winy w błędnym złożeniu deklaracji, wniesiono o zmianę wydanej decyzji i przyznanie refundacji. Na skutek rozpoznania odwołania Kolegium - decyzją z dnia 28 września 2023 r. - utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 27g ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r., poz. 2496 ze zm.), dalej jako ustawa o CEEB, właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. Ustawa z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2024 r., poz. 303), dalej jako ustawa o ochronie odbiorców paliw gazowych, weszła w życie dnia 21 grudnia 2022 r. Jak wskazał organ, z akt niniejszej sprawy wynikało, że w dniu 5 kwietnia 2023 r. Z. złożyła deklarację, w której wskazano jako deklarowane źródło ciepła m.in. kocioł gazowy. Deklaracja dotyczy budynku przy ul. P. [..] w C., w tym lokalu nr [...], zamieszkiwanego przez odwołującego się. W aktach brak innej deklaracji złożonej w ustawowym terminie, na którą powołuje się strona. Z powyższego wynika, iż nie zachowano terminu na zgłoszenie źródła ciepła, co oznacza, że wnioskodawca nie spełnia kryterium, o którym mowa w art. 18 pkt 1 ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych. Z uwagi na to, że z ustawy wynika, iż każdy właściciel lokalu ma obowiązek zgłosić w określonym terminie, jakiego rodzaju źródło ciepła jest wykorzystywane do jego ogrzewania, to naruszenie tego obowiązku musiało spowodować, iż w sprawie nie można było dokonać wypłaty refundacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. W. wyjaśnił, że Z., jako współwłaściciel nieruchomości położonej w C. przy ul. K. [..], zawarł ze skarżącym umowę najmu lokalu nr [..] na nieaktualny już adres ul. P. [..], zamiast na poprawny – ul. K. [..]. Deklaracja Z. z dnia 15 marca 2023 r. - dotycząca adresu ul. K. [..], określa źródło ciepła dla lokalu nr [..] (w umowie najmu figurujący jako P. [..]) – kocioł gazowy. Po stwierdzeniu nieprawidłowości w deklaracji, Z. w dniu 5 kwietnia 2023 r. złożyło drugą deklarację na adres ul. P. [..], ale dotyczącą de facto tego samego budynku. Skarżący podkreślił, że jako najemca nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnego złożenia deklaracji przez zarządcę. Do skargi załączono deklaracje CEEB z dnia 15 marca 2023 r. i z dnia 5 kwietnia 2023 r., księgę wieczystą nr [...] oraz mapkę. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje rozstrzygnięcie w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ zauważył, że choć skarżący podnosi, iż zawarto z nim umowę najmu na adres ul. P. [...], zamiast ul. K. [...], to jednocześnie jako swój adres domowy podaje ul. P. [...]. Z załączonego wydruku z księgi wieczystej wynika, że na działce nr [...] przy ul. K. [...] znajduje się budynek wielomieszkaniowy, a na działce nr [...] przy ul. P. [...] znajduje się budynek mieszkalny. Trudno na tej podstawie przyjąć, że doszło do zmiany adresu i deklaracja złożona w dniu 15 marca 2023 r. dotyczy budynku położonego przy ul. P. [..]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozważanym wypadku. Jeżeli natomiast sąd nie dopatrzy się wskazanych naruszeń prawa, oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarówno kontrolowana decyzja Kolegium, jak i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza, dotknięte są wadami zarówno procesowymi, jak i materialnymi, a ich zakres i istota dla rozstrzygnięcia sprawy uzasadniają wyeliminowanie tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Organy te rozpoznawały wniosek S. W. o wypłatę refundacji VAT za dostarczone paliwa gazowe w 2023 r. Podstawą wniosku i działań organów w tej sprawie były przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu (Dz. U. z 2024 r., poz. 303), dalej jako "ustawa". Przepis art. 18 tej ustawy stanowi, że w przypadku, gdy odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne: 1) wykorzystuje jako główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego urządzenia grzewcze zasilane paliwami gazowymi, o których mowa w art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo energetyczne, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2023 r. poz. 2496), dalej jako ustawa o CEEB, do dnia wejścia w życie ustawy, albo po tym dniu - w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy; 2) jest osobą w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 1429) nie przekracza kwoty 2100 zł, lub osobą w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę - przysługuje mu refundacja kwoty odpowiadającej podatkowi VAT wynikającej z opłaconej faktury i informacji, o których mowa w art. 18a, dokumentujących dostarczenie paliw gazowych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. oraz od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. do tego odbiorcy paliw gazowych. Zgodnie z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy ww. odbiorcy paliw gazowych w gospodarstwach domowych wniosek składają w gminie właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby składającej ten wniosek, na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) wójtowi, burmistrzowi albo prezydentowi miasta, nie później niż do dnia 30 września 2024 r., lub w terminie 30 dni od dnia otrzymania faktury dokumentującej dostarczenie paliw gazowych. Jak stanowi zaś art. 21 ust. 4 ustawy, informacje przedstawione we wniosku o refundację podatku VAT składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Ponadto, stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy, do wniosku o refundację podatku VAT odbiorca paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne, załącza fakturę dokumentującą dostarczenie paliw gazowych do tego odbiorcy przez to przedsiębiorstwo energetyczne obejmującą okres dotyczący wniosku oraz dowód uiszczenia zapłaty za tę fakturę. Istotne dla niniejszej sprawy jest to, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o refundację podatku VAT, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 20 ust. 2). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta, weryfikuje wniosek o refundację podatku VAT w zakresie: 1) zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o CEEB 2) wysokości przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w art. 18 pkt 2, zgodnie z ust. 3 - jednorazowo przy złożeniu pierwszego wniosku o refundację podatku VAT przez odbiorcę paliw gazowych w gospodarstwie domowym, o którym mowa w art. 62b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy - Prawo energetyczne (art. 20 ust. 4). W świetle tych przepisów, nie ulega wątpliwości, że jedną z kluczowych przesłanek przyznania przedmiotowej refundacji jest zgłoszenie źródła ogrzewania, w związku z którym ma zostać przyznana refundacja, do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Przy czym istotne jest to, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy przewiduje, iż refundacja przysługuje za wykorzystywanie jako głównego źródła ciepła urządzenia grzewczego wpisanego lub zgłoszonego do tej ewidencji do dnia wejścia w życie ustawy o CEEB, tj. do dnia 21 grudnia 2022 r., albo po tym dniu – w przypadku głównego źródła ogrzewania wpisanego lub zgłoszonego po raz pierwszy do CEEB. Mamy więc w tym wypadku do czynienia z dwoma reżimami czasowymi, które winny podlegać weryfikacji przez organ, stosownie do art. 20 ust. 2 i 4 ustawy. W związku z tym w sytuacji, gdy organ uznaje, iż wniosek o refundację nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż urządzenie grzewcze nie zostało wpisane lub zgłoszone do CEEB w terminie, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, powinien jednoznacznie w decyzji wskazać, w odniesieniu do jakiego z dwóch terminów wynikających z art. 18 ust. 1 ustawy, dokonywał tych ustaleń. Tymczasem, jak wynika z zaskarżonych decyzji, organy uznały wniosek o refundację podatku VAT za faktury opłat paliw gazowych ponoszonych dla adresu ul. P. [...] w C., za nieuzasadniony, gdyż dla lokalu nr [..] przy ul. P. [..] w C. nie została złożona "w ustawowym terminie" deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw do CEEB. Nie wskazano jednakże, jaki termin organy przyjęły w tej sprawie jako "ustawowy termin". Nie jest zatem wiadome, odnośnie którego z dwóch terminów wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy organy dokonywały weryfikacji wniosku skarżacego. Terminu "do dnia 21 grudnia 2022 r.", czy też terminu późniejszego, dla nowych źródeł ogrzewania, tj. "14 dni od pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła" (art. 27g ustawy o CEEB). W decyzjach też w ogóle nie wskazano, z jakim źródłem ciepła mamy do czynienia – starym, które powinno zostać wpisane "do dnia wejścia w życie ustawy o CEEB", czy też uruchamianym po raz pierwszy po tej dacie. Takich ustaleń zabrakło w toku niniejszego postępowania, a ich brak uniemożliwiał zastosowanie właściwego reżimu czasowego dla weryfikacji deklaracji złożonej do CEEB i kontroli przyjętego reżimu. Do skargi skarżący załączył dwie deklaracje CEEB – z 15 marca 2022 roku i z 5 kwietnia 2023 roku. Jednak organy nie mogły ich zweryfikować, ponieważ w toku postępowania dysponowały tylko tą późniejszą. Nie wzywały jednak skarżacego do przedłożenia wcześniejszej deklaracji, mimo że skarżący się na nią w toku postępowania powoływał. Z deklaracji tych wynika, że w dniu 15 marca 2022 r. Z. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożył deklarację, w formularzu wskazując adres budynku przy ul. K. [..]. Natomiast deklaracja dla adresu ul. P. [..], w tym dla lokalu nr [..], wynajmowanego przez skarżącego, została złożona w dniu 5 kwietnia 2023 r. Według skarżacego pierwotna deklaracja z dnia 15 marca 2022 r. - wskazująca adres ul. K. [..], została wypełniona z błędem co do adresu. Jak należy przypuszczać, winna ona – według skarżacego, dotyczyć budynku zlokalizowanego pod adresem ul. P. [..], dla którego to adresu skarżący przedłożył faktury za dostawę paliw gazowych z dnia 31 stycznia 2023 r., 1 marca 2023 r. 3 kwietnia 2023 r., i za które domagał się refundacji podatku VAT. Oczywistym jest też, że deklaracji do CEEB nie składał osobiście skarżący, lecz – zgodnie z art. 27g ust. 1 ustawy o CEEB, czynił to właściciel lub zarządca budynku lub lokalu, w tym wypadku Z. Sp. z o.o. W takie sytuacji więc niewątpliwie organy winny były szczególnie wnikliwie zbadać podnoszone przez skarżacego kwestie – dotyczące złożenia dwóch deklaracji – najpierw błędnie wypełnionej, a następnie poprawionej, aby negatywnymi skutkami błędów w zakresie złożenia deklaracji do CEEB nie obarczać odbiorcy paliw gazowych, który ubiega się o refundację. Nie ma on bowiem żadnych narzędzi do przymuszenia właściwego podmiotu do złożenia deklaracji w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu, w takim wypadku, z jakim mamy do czynienia w rozważanej sprawie, należy uwzględnić także aspekt celu, jakiemu miały służyć rozwiązania ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych i w tym kontekście dokonać weryfikacji, o której mowa w art. 20 ust. 2 i 4 tej ustawy. Dlatego też organy powinny zbadać czy deklaracja z dnia 5 kwietnia 2023 r. nie stanowiła zmiany deklaracji z dnia 15 marca 2022 r. w zakresie korekty błędnie wskazanego adresu, a jeżeli tak – ponownie zweryfikować wniosek skarżącego, badając, czy deklaracja z błędem co do adresu została złożona w "ustawowym terminie", konkretnie wskazanym przez organ. Przy tych ustaleniach organy winny mieć na uwadze, że odbiorca paliw gazowych, ubiegający się o refundację podatku VAT z opłacanych faktur, nie powinien ponosić konsekwencji nienależytego wykonania obowiązków deklaracyjnych przez właściciela budynku. Jak wynika bowiem z projektu do ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych (IX.2804), przepisy tej ustawy miały ograniczyć wzrost kosztów dla odbiorców paliw gazowych w gospodarstwach domowych o najniższych dochodach, zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych. Zgodnie zaś z art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Jest to zasada demokratycznego państwa prawnego. Jej elementem składowym jest zasada proporcjonalności. Państwo prawne opiera się na założeniu racjonalności prawodawcy, a warunkiem koniecznym realizacji tego założenia jest przestrzeganie proporcjonalności w procesie przestrzegania prawa. Zasada proporcjonalności kładzie nacisk na adekwatność celu i środka użytego do jego osiągnięcia. Z kolei zasada równości wyrażona została w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Jak wynika z akt postępowania i decyzji organu I instancji, dochód rodziny skarżącego nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego, które również stanowi jeden z warunków przyznania refundacji podatku VAT z ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych. Jest on zatem podmiotem, do którego skierowana została ustawa, zakładająca dochód 1500 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego. Przedłożone zostały także faktury dokumentujące ponoszenie przez skarżącego opłat związanych z poborem paliw gazowych pod adresem ul. P. [..]. W takiej sytuacji sprzeczne z celem ustawy i zasadami wynikającymi z art. 3 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, byłoby odmawianie strony przedmiotowej refundacji tylko ze względu na uchybienia właściciela budynku, w którym strona wynajmuje lokal, związane z prawidłowością składania deklaracji do CEEB. Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że postępowanie przeprowadzone przez organy I i II instancji naruszało zasady art. 7, art. 77 § i art. 80 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania art. 18 - 21 ustawy o ochronie odbiorców paliw gazowych i przedwczesną odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanej refundacji. Organy bowiem nie wyjaśniły kluczowej kwestii, tj. jaki termin złożenia deklaracji do CEEB wynikający z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy podlegał weryfikacji oraz nie wskazały, czy deklaracja ta dotyczy urządzenia grzewczego zgłaszanego do ewidencji po raz pierwszy. Nie dokonano też ustaleń w zakresie tego, czy deklaracja złożona w dniu 5 kwietnia 2023 r. stanowiła zmianę wcześniej złożonej deklaracji (wg skarżacego tej z dnia 15 marca 2022 r.). Zauważyć jeszcze raz należy, że wcześniejszej deklaracji nie ma w aktach organów, przedłożył ją dopiero skarżący na etapie skargi, choć już w odwołaniu wskazywał na istnienie takiego dokumentu. Organ odwoławczy nie podjął jednak działań wyjaśniających w tym zakresie. Oznacza to, że materiał dowodowy jest niekompletny, nie może więc stanowić podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji też wydane decyzje i ich uzasadnienia nie spełniają wymogów art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobowiązane zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku. W szczególności konieczne będzie pozyskanie do akt administracyjnych deklaracji z dnia 15 marca 2022 r., na którą powołuje się skarżący, gdyż tego dokumentu organy nie posiadały. Następnie organy będą obowiązane zbadać, czy deklaracja z dnia 5 kwietnia 2023 r. stanowiła zmianę – korektę deklaracji z dnia 15 marca 2022 r. Przy czym dokonując ustaleń w tej sprawie organy winny mieć na uwadze cel przedmiotowej ustawy i refundacji, a także okoliczność, iż wnioskodawca nie powinien ponosić odpowiedzialności za błędne działania właściciela w zakresie składania deklaracji do CEEB. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie pozwoli na prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego i wydanie decyzji w sprawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI