II SA/GD 1102/02

II SA/Gd 1102/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA: Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Asesor WSA: Krzysztof Gruszecki, Protokolant: Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r., na rozprawie sprawy ze skargi E. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 5 kwietnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2002 r. r [...] Wojewoda [...], powołując się na art. 138 § l pkt 2 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 lutego 2002 r. nr [...] ( w decyzji błędnie przywołano nr [...]) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego przy ul. [...] w B. A. P. i odmówił wymeldowania A. P. z pobytu stałego.
W uzasadnieniu wskazał, że wydanie rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie dokonane być może na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Realizacja przepisu następuje, gdy postępowanie wyjaśniające dowiedzie, że osoba, której postępowanie dotyczy, utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i opuściła go bez dopełnienia formalności wymeldowania się. Przepisy ustawy nie nakładają na obywateli obowiązku stałego fizycznego przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały, a jedynie mówią o obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego pobytu stałego, gdy okoliczności stanu faktycznego jednoznacznie wskazują na jego powstanie.
Organ II instancji stwierdził, że organ I instancji wadliwie ustalił utratę przez A. P. uprawnień do przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w B., bowiem A. P. ma samoistne uprawnienia do lokalu. Ponadto nie została też spełniona druga przesłanka wymeldowania, bowiem A. P. odbył zasadniczą służbę wojskową w okresie od dnia 22.04.1993 r. do dnia 22.10.1994 r. Przedłożył zaświadczenie Jednostki Wojskowej w O., potwierdzające, że jest zatrudniony na czas nieokreślony jako żołnierz zawodowy. Ponadto odpowiednio do obowiązku nałożonego art. 8 ust. l pkt l ustawy o ewidencji ludności dopełnił obowiązku zameldowania się na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące w O.
Skargę na powyższą decyzję wniosła E. L., domagając się jej uchylenia.
Wskazała, że decyzja uwzględnia jedynie dobro jej brata A. P., nie uwzględniając dobra jej rodziny, bowiem mimo że był on zameldowany, nie ponosił żadnych kosztów utrzymania mieszkania, które zależały także od ilości osób w nim zameldowanych. Brat "zasłania się" tymczasowym meldunkiem i skarżąca wie, że ma go w chwili obecnej do dnia 30.03.2004 r. Brat od wielu lat nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu, początkowo przebywał we F., a następnie w O. . Nie ponosi żadnych kosztów z mieszkaniem związanych, w O. ma stałą pracę, tam opłaca składki ZUS i rozlicza się z podatku dochodowego. Jego żona jest na stałe zameldowana w O. i tam pracuje.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podnosząc, że A. P., dopełniając formalności zameldowania się na pobyt czasowy w O. dowiódł, że nie opuścił dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności
Administracji publicznej,. która to. kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Organ drugiej instancji rozpatrując niniejszą sprawę powołał jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), określający przesłanki uzasadniające wymeldowanie osoby z pobytu stałego. Przepis ten pierwszą podstawę wymeldowania określał następująco: Organ gminy wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
W przepisie tym jest odesłanie do art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w związku z czym podstawą rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji jest nie tylko art. 15 ust. 2, ale i art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie K 20/01 orzekł, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. l i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw nr 78, poz. 716 z dnia 19 czerwca 2002 r. i z tym dniem art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przestał obowiązywać (art. 190 ust. 3 Konstytucji).
Wobec powyższego należało uwzględnić fakt niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 przywołanej wyżej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 145 a § l kpa orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do żądania wznowienia postępowania, a według art. 145 § l pkt l lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Przyjmuje się przy tym, że podstawa wznowienia określona w art. 145 a kpa jest podstawą uchylenia decyzji administracyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny także wtedy, gdy wyrok Trybunału zapadł po podjęciu zaskarżonej decyzji ( tak J. Zimmermann w glosie do wyroku NSA z dnia 6 stycznia 1999 r. III SA 4728/97, opublikowanej w OSP zeszyt nr l z 2000, poz. 16). Obecnie powyższą tezę należy odnieść też do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Obecnie, po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania się.
Organ II instancji wskazał także na treść art. 8 ust. 1 ustawy, który stanowi, że osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 2 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące uważa się w szczególności:
l) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 2 tej ustawy, wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga
właściwy organ gminy.
Jednak mimo że organ II instancji wskazał, że A. P. jest zameldowany na pobyt czasowy w O., nie wiadomo, na czym oparł swoje przekonania na ten temat. W aktach brak jakiegokolwiek dowodu, w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z tym związanego. Nie jest takim dowodem ani oświadczenie A. P. zawarte w piśmie skierowanym przez niego do organu, ani też zaświadczenie Jednostki Wojskowej w O., z którego wynika tylko, że A. P. jest zatrudniony w jednostce wojskowej i nie ma w O. stałego zameldowania. Wskazać też należy, że choć skarżąca w skardze podała, że jej brat ,,ma obecnie tymczasowe zameldowanie w O. do 30.03.2004 r.", to nie wynika z tego stwierdzenia, od kiedy A. P. jest zameldowany na pobyt czasowy w O., a skarga nosi - co jest oczywiste - późniejszą datę niż zaskarżona decyzja.
Brak też jakichkolwiek ustaleń dotyczących tego, od kiedy rzeczywiście A. P. nie przebywa w mieszkaniu w B. i gdzie przebywał przez cały ten okres, poza stwierdzeniem, że nie przebywa "około 8 lat" i pracuje w O.. Skarżąca wskazała w skardze, że brat przed rozpoczęciem odbywania służby wojskowej przebywał we F., a dopiero później w O.
Okoliczności te są istotne dla oceny, czy nastąpiło czy też nie opuszczenie miejsca pobytu stałego przez A. P. i jak należy traktować jego wieloletni pobyt poza miejscem stałego zamieszkania.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 145 § l pkt l b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne będzie jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy spełniona została, czy też nie, przesłanka wymeldowania, jaką jest opuszczenie miejsce pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, z uwzględnieniem powyższych wskazań.
Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie
może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 w/w ustawy z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają jakiemukolwiek wykonaniu.