II SA/Gd 1097/23

II SA/Gd 1097/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 października 2023 r. nr SKO Gd/4041/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Skarga H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 października 2023 r. o nr SKO Gd/4041/23 utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy Stegna z dnia 23 maja 2023 r. o nr. 5231.000282.OPŚ.05.23 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Wnioskiem z dnia 10 maja 2023 r. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem A. W. wystąpiła żona H. W. Z akt sprawy wynika, że niepełnosprawny legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Malborku z dnia 19 listopada 2021 r., w którym to A. W. został uznany za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawności. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 4 października 2021 r., a orzeczenie zostało wydane do 30 listopada 2023 r.. Dodatkowo z orzeczenia wynika, że niepełnosprawny spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U z 2020 r. poz. 110)
Z załączonej dokumentacji wynika, że schorzenia, na które cierpi mąż to: niedowład połowiczny prawostronny, udar niedokrwienny pnia mózgu i prawej półkuli mózgu o etiologii sercowo zatorowej, migotanie przedsionków utrwalone, samoistne (pierwotne) nadciśnienie oraz niewydolność serca obukomorowa. Dodatkowo w dniu 22 grudnia 2022 roku przebył zawał serca oraz wykryto u niego guz znajdujący się w prawej nodze.
W dniu 16 maja 2023 r. dokonano rodzinnego wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej. Jak ustalił pracownik socjalny niepełnosprawny: nie jest osobą całkowicie leżącą; nie porusza się sam tzn. potrzebuje pomocy żony oraz kuli (z powodu guza w biodrze, który utrudnia mu poruszanie się oraz zaburzenia równowagi);jest pampersowany; sam się nie ubierze potrzebuje pomocy; przy kąpieli potrzebuje pomocy przy dojściu do łazienki, rozebraniu się i wykąpaniu; samodzielnie spożywa posiłki przygotowane przez skarżącą; samodzielnie zażywa lekarstwa wcześniej przygotowane przez nią (nadzór nad zażyciem przygotowanych lekarstw). Do czynności wykonywanych przez skarżącą należy umawianie wizyt lekarskich. Na takie wizyty skarżąca jeździ z synem, który pomaga wsadzić ojca do samochodu, później pomaga mu wysiąść z samochodu i dojść do gabinetu lekarskiego. Do stałych obowiązków należy: przygotowywanie posiłków, czyli śniadanie, którego czas przygotowania wynosi 15 minut, obiad od 0,5 godz. do 2 godz., kolacja 15 minut; toaleta: rano około 1 godz., wieczorem około 1 godz.
Jak wskazuje pracownik socjalny skarżąca również ma problemy zdrowotne. W 2017 r. zdiagnozowano u skarżącej nowotwór piersi. Przeszła ona chemioterapię, naświetlania oraz immunoterapię. Podczas wywiadu oświadczyła, że nie doszła do pełnej sprawności, brakuje u niej odporności, przyjmuje również leki na stałe. Oświadczyła też, że ze względu na stan zdrowia męża nie może podjąć pracy. Gdyby nie choroba i niepełnosprawność męża wróciłaby do zatrudnienia w Domu Pomocy Społecznej jako opiekun osób starszych. Jak podnosi w wywiadzie skarżąca, bez jej pomocy niepełnosprawny nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Potrzebuje on opieki i pomocy osoby drugiej w codziennym funkcjonowaniu i zaspokajaniu potrzeb życiowych.
Dnia 23 maja 2023 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Stegnie z upoważnienia Wójta Gminy Stegna wydała decyzję w której odmówiła skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, wnioskowanego na męża. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że z uwagi na to, iż okres powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie jest znany, świadczenie pielęgnacyjne na ww. osobę nie przysługuje.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Wskazała w nim, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Wskazała również, że jak wynika z decyzji organu I instancji jej mąż musi mieć zapewnioną stałą i ciągłą opiekę. Organ zaznaczył również, że jego stan uległ pogorszeniu, co jeszcze w większym stopniu determinuje fakt, iż opieka i pomoc skarżącej jest niezbędna i konieczna.
W piśmie przekazującym akta sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku organ I instancji wskazał, że ponownie rozpatrzył sprawę, jednak nie znalazł podstaw do zmiany decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia. Wskazał jednak że z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że opieka nad mężem jest stała i ciągła, co wyklucza osobę sprawującą opiekę z aktywności na rynku pracy. Dalej podaje, że stan zdrowia niepełnosprawnego uległ pogorszeniu, potrzebuje pomocy i opieki osoby drugiej w codziennym funkcjonowaniu, zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Zapewniając niepełnosprawnemu ciągłą i stałą opiekę strona jest pozbawiona możliwości podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia. Zachodzi realny i faktyczny związek pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, jednak brak informacji na temat daty powstania niepełnosprawności męża skarżącej stanowi przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego przez organ I instancji.
W dniu 25 października 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wydało decyzję, w której utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zgadza się ze skarżącą w kwestii podniesionego zarzutu i w przedmiotowej sprawie przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.), dalej u.ś.r., nie może stać na przeszkodzie nabyciu przez opiekuna osoby dorosłej prawa do wnioskowanego świadczenia. Organ II instancji nie podzielił stanowiska organu I instancji w tym zakresie, wskazując na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych o konieczności stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt K 38/13.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podniósł, że zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji dot. stanu faktycznego i analizą zebranego materiału dowodowego zawartego w aktach wynika, że strona skarżąca spełnia przesłanki pozytywne uprawniające ją do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na swojego męża zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a także nie zaistniały też w tej sprawie przesłanki negatywne do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 5 ustawy.
Jak oceniło Kolegium stan faktyczny wynikający z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia jednak, aby zaistniał w szczególności czasowy związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją strony skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności łącznie z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, wynikający z art. 17 ust. 1 u.ś.r.. Wyjaśnienia i oświadczenia strony skarżącej są jasne i oczywiste w swej treści, że zajmowanie czasu na czynności opiekuńcze nie są w całości objęte ową długotrwałą i stałą opieką określoną przez w/w przepis ustawy. Kolegium stwierdza, że brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą, które nie ustało, bo nie istnieje od 2019 r. czyli 4 lata.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku skarżąca wskazała, że organ I instancji nie kwestionował jej rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Przytoczyła w tym zakresie zapis decyzji organu I instancji, który stwierdzał, że zapewniając niepełnosprawnemu ciągłą i stałą opiekę jest ona pozbawiona możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia. Ponadto podała, że niepełnosprawny porusza się nie samodzielnie, a o kuli z powodu guza prawej nogi oraz zaburzeń równowagi. Mąż skarżącej wielokrotnie przewracał się, w związku z tym skarżąca towarzyszy mu w trakcie poruszania się. Jak wskazuje skarżąca uczestniczy z mężem w wizytach u lekarzy i rehabilitacji, przygotowuje posiłki, pomaga przy ubieraniu, kąpieli. Czynności przez nią wykonywane nie zajmują 2 – 5 godzin.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a w szczególności art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
W myśl art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Z powyższych unormowań wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).
Niewątpliwie mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem stałej lub długotrwałej pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczenie o niepełnosprawności w sposób wiążący określa zakres niezbędnej pomocy osobie niepełnosprawnej, którego nie mogą kwestionować organy orzekające o świadczeniach pielęgnacyjnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana opieką. Organ pomocowy nie ma prawa ustalać przyczyn braku zatrudnienia osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Organ jest jedynie obowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy i czy wyłączną przyczyną rezygnacji z zatrudnienia jest konieczność sprawowania opieki. Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W każdym razie związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką, musi być bezpośredni i ścisły (wyrok NSA z 28.8.2019 r. I OSK 940/19, Lex 2778880; wyrok WSA w Białymstoku z 30.04.2020 r. II SA/Bk 133/20, LEX nr 3018171; wyroki WSA w: Krakowie z 26.5.2020 r. III SA/Kr 346/20, Lex 3021647; Olsztynie z 30.6.2020 r. II SA/Ol 211/20, Lex 3033857; Poznaniu z 1.7. 2020 r. IV SA/Po 451/20, Lex 3055973)
W przedmiotowej sprawie Kolegium decyzję swoją oparło na błędnej ocenie przesłanki związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad mężem a niepodejmowaniem zatrudnienia. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Zgodnie z oceną organu zawartą w uzasadnieniu do decyzji nie zaistniał czasowy związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rezygnacją strony skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Jako argument organ podał fakt, że od czterech lat skarżąca nie była zatrudniona. Organ II instancji powinien jednak skupić się na ocenie, czy zakres czynności dokonywanych w związku ze sprawowaniem opieki uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia, choćby w wymiarze niepełnym. Okoliczność, że skarżąca nie była aktywna zawodowo bezpośrednio przed złożeniem wniosku, nie wyklucza, co do zasady, przyznania świadczenia w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki (zob. wyrok NSA z 22 września 2022 r., I OSK 2156/21, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2022 r., I OSK 1939/21 wyrok NSA z dnia z 28 sierpnia 2019 r., I OSK 940/19, wyrok WSA w Gdańsku z 21 lipca 2022 r., III SA/Gd 35/22, CBOSA).
Istotnym uchybieniem jest też zawarcie w decyzji organu II instancji takiego fragmentu tekstu, jak "W odwołaniu tym Skarżąca przyznaje de facto, że opieka jej nad mężem nie może być określona jako ciągła, skoro określa to jej zakres na 2-5 godz., wystarczy znaczne ograniczenie samodzielnej egzystencji osoby wymagającej opieki, a jest ona nie tyle stała choć długotrwała (vide: wywiad środowiskowy)". Jednakże, na co należy zwrócić uwagę, skarżąca w odwołaniu żadnego takiego stwierdzenia nie zamieściła. Dodatkowo powołując się na wywiad środowiskowy organ wskazał, że niepełnosprawny nie jest osoba całkowicie leżąca, porusza się sam, ale korzysta z pomocy kuli z powodu guza w biodrze. Jest to całkowicie sprzeczne ze wspomnianym wywiadem środowiskowym, gdyż pracownik socjalny wyraźnie zaznaczył, że mąż skarżącej nie porusza się sam oraz potrzebuje pomocy żony i kuli. Nasuwa to wątpliwości, czy organ wydając decyzję oparł się na właściwie ustalonym stanie faktycznym. Ponadto w uzasadnieniu można znaleźć takie pomyłki, jak: "Dodatkowo należy stwierdzić, że zgodnie z ustaleniami organu pierwszej instancji dot. stanu faktycznego i analizą zebranego materiału dowodowego zawartego w aktach ma wynikać, że strona Skarżąca spełnia przesłanki pozytywne uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na swoją matkę zawarte w art. 17 ust. 1 ustawy, a także nie zaistniały też w tej sprawie przesłanki negatywne do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust.5 ustawy", czy "Jednak ta sytuacja faktyczna i prawna sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji dot. w istocie braku związku przyczynowo - skutkowego, między sprawowaniem opieki przez wnioskodawczynię nad ojcem, a rezygnacją z zatrudnienia lub nie podejmowaniem innej pracy zarobkowej". Świadczy to o braku zachowania należytej staranności przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji przez organ II instancji.
Oczywistym jest, że skarżąca składała wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieką nad niepełnosprawnym mężem.
Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie, nie oznacza to jednak stricte opieki całodobowej (por. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., I OSK 2201/15, CBOSA). Warunku "stałej" opieki, nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki. W zakres opieki wchodzą zarówno czynności opiekuńcze związane z obsługą chorego, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, nie może - co do zasady - sama wykonywać tych czynności, a są one niezbędne do codziennego funkcjonowania. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 354/22, CBOSA).
Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się, a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą potrzebującą oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym. Okoliczności powyższe muszą niewątpliwie być uwzględniane również w sytuacji przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych. Orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jest wystarczające do przyjęcia, że stała lub długotrwała opieka jest konieczna, tylko zmiana tego orzeczenia we właściwym trybie przez odpowiednie organy pozwala na odmienną ocenę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 czerwca 2022 r., II SA/Po 20/22, CBOSA).
W przedmiotowej sprawie, jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, niepełnosprawny porusza się za pomocą kuli i przy asyście żony, cierpi na zaburzenia równowagi. Jest też osobą pampersowaną. Należy zauważyć, że sama pomoc niesiona przez skarżącą mężowi już w tym zakresie może stanowić o jej stałości. Pozostaje ona w ciągłej gotowości do świadczenia pomocy i bez znaczenia są wyliczenia organu, ile faktycznie godzin jest sprawowana. Istotne dla oceny sprawy są też wnioski pracownika socjalnego, który wskazuje, że bez pomocy skarżącej niepełnosprawny nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować. Potrzebuje on pomocy i opieki osoby drugiej w codziennym funkcjonowaniu i zaspokajaniu podstawowych potrzeb.
W ocenie Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób stwierdzić, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją przez skarżącej z zatrudnienia, jak i niepodejmowaniem przez niej zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad mężem. Wskazać przy tym należy, że organ nie przedstawił żadnych przekonujących argumentów przemawiających za możliwością pogodzenia niezbędnej opieki nad mężem a pracą zarobkową. Jednocześnie organ II instancji wydając swoją decyzję dokonał tego wbrew ustaleniom organu I instancji zawartych zarówno w decyzji, jak i w piśmie przedkładającym akta sprawy, w żaden sposób nie argumentując różnej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych zastosowanych w tej sprawie, ograniczając się jedynie do wyżej wspominanego stwierdzenia, że nie ma czasowego związku przyczynowo – skutkowego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania oraz przepisy prawa materialnego, to jest art. 17 ust. 1 u.ś.r. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.