II SA/GD 1090/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-09-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkazgłoszenie budowyobiekt małej architekturytarasnadzór budowlanydecyzja administracyjnakontrola sądowa

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego tarasu, podkreślając bezwzględny obowiązek zgłoszenia robót budowlanych przed ich rozpoczęciem.

Skarżący C. i D. F. zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie wybudowanego tarasu przy budynku mieszkalnym. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną, ponieważ nie została ona poprzedzona wymaganym zgłoszeniem. Skarżący argumentowali, że zgłoszenie złożyli po rozpoczęciu prac, a nawet otrzymali informację, że taras nie wymaga zgłoszenia. WSA w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że zgłoszenie dokonane po rozpoczęciu robót jest nieskuteczne, a przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości legalizacji samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła skargi C. i D. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego (tarasu) wybudowanego na nieruchomości skarżących. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, ponieważ budowa obiektu małej architektury została zrealizowana bez wymaganego zgłoszenia, co stanowiło samowolę budowlaną w świetle art. 48 Prawa budowlanego. Skarżący odwołali się, twierdząc, że złożyli zgłoszenie, ale zostało ono odrzucone, a także że otrzymali informację o braku konieczności zgłaszania budowy tarasu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że budowa tarasu, mimo że nie wymagała pozwolenia na budowę, wymagała zgłoszenia przed rozpoczęciem robót. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została oddalona. Sąd podkreślił, że zgłoszenie dokonane po rozpoczęciu robót budowlanych jest prawnie nieskuteczne, a przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. nie przewidują możliwości legalizacji samowoli budowlanej ani okoliczności łagodzących, nakazując bezwzględną rozbiórkę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa obiektów budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, wymaga jednak zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej przed rozpoczęciem robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., budowa obiektów małej architektury wymaga zgłoszenia. Zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót, a dokonanie go po rozpoczęciu jest prawnie nieskuteczne i traktowane jako samowola budowlana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

u.p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

u.p.b. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Budowa obiektów małej architektury wymaga zgłoszenia.

u.p.b. art. 30 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i 30.

u.p.b. art. 3 § pkt. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

Definicja robót budowlanych.

Dz. U. Nr 53 poz.1271 z późn. zm. art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przejście spraw do właściwych wojewódzkich sądów administracyjnych.

Dz. U. 153 poz. 1269 art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako niezasadnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa tarasu stanowiła samowolę budowlaną, ponieważ nie została poprzedzona wymaganym zgłoszeniem. Zgłoszenie budowy dokonane po rozpoczęciu robót jest nieskuteczne. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości legalizacji samowoli budowlanej ani okoliczności łagodzących.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdzili, że złożyli zgłoszenie, ale zostało ono odrzucone. Skarżący powoływali się na informację, że budowa tarasu nie wymaga zgłoszenia. Skarżący podnosili, że nie byli świadomi obowiązku zgłoszenia.

Godne uwagi sformułowania

budowa obiektu małej architektury zostanie potraktowana jako samowola budowlana budowa obiektów budowlanych nie wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę, wymaga jednak zgłoszenia właściwemu organowi dokonanie zgłoszenia po ich rozpoczęciu będzie prawnie nieskuteczne, a roboty takie będą traktowane jak samowolne nie można uznać za skuteczne zgłoszenie dokonane po wykonaniu prac budowlanych przepisy ustawy [...] Prawo budowlane [...] nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia [...] ani nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor

Skład orzekający

Andrzej Przybielski

przewodniczący

Krzysztof Ziółkowski

członek

Mariola Jaroszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego podejścia do samowoli budowlanej i konieczności zgłaszania robót budowlanych przed ich rozpoczęciem, nawet w przypadku obiektów małej architektury."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego Prawa budowlanego z 1994 r. i może być mniej bezpośrednio stosowalne do aktualnych przepisów, choć zasada dotycząca samowoli budowlanej pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem samowoli budowlanej i konsekwencje braku dopełnienia formalności. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem budowlanym i nieruchomościami, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Samowola budowlana: Dlaczego nawet budowa tarasu wymaga zgłoszenia przed rozpoczęciem prac?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1090/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-03-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący/
Krzysztof Ziółkowski
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OZ 259/05 - Postanowienie NSA z 2005-04-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. F. i D. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 stycznia 2001 r. Nr [...] Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego nakazał C. i D. F. zdemontowanie (rozbiórkę) obiektu małej architektury przy istniejącym budynku mieszkalnym na terenie nieruchomości
przy ul. [...] w B., w terminie po uprawomocnieniu się decyzji. Organ wydał przedmiotową decyzję w oparciu o art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano, iż organ wezwał w dniu 23 listopada 2000 r. inwestorów przedmiotowego obiektu do złożenia stosownego zgłoszenia dotyczącego budowy obiektu małej architektury zgodnie z wymogiem art. 30 ust. 1 prawa budowlanego. W wezwaniu poinformowano zobowiązanych o skutkach niezastosowania się do wezwania,
a mianowicie, iż budowa obiektu małej architektury zostanie potraktowana jako samowola budowlana. Do dnia wydania decyzji inwestorzy nie przedłożyli stosownego zgłoszenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli C. i D. F. Wskazali w nim, iż zgodnie
z wezwaniem złożyli stosowne zgłoszenie, jednak urzędnik nie przyjął go, gdyż stwierdził, iż obiekt jest zrealizowany i jest za późno na zgłoszenie. Odwołujący się podnieśli, iż z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego uzyskali informację, iż przy realizacji obiektów małej architektury (np. taras) nie trzeba składać żadnej dokumentacji.
Decyzją z dnia 22 lutego 2001 r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie akt sprawy stwierdzono, że inwestorzy C. i D. F. dostawili do istniejącego budynku mieszkalnego na zapleczu swojej nieruchomości przy ul. [...]
w B., taras z płyty betonowej o grubości 4,5 cm i wymiarach 4,40 x 3,10 m, podparty słupami metalowymi i zadaszony konstrukcją z kątowników metalowych pokrytą blachą powlekaną. Roboty rozpoczęte w lipcu 2000 r. prowadzone były bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia właściwemu organowi. Organ odwoławczy podniósł, iż fakt postawienia obiektu budowlanego, nietrafnie zaliczonego do obiektu małej architektury, jest bezsporny. Organ wskazał, iż budowa obiektów budowlanych nie wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę, wymaga jednak zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenia należy dokonać przed rozpoczęciem robót budowlanych. Oznacza to, że dokonanie zgłoszenia po ich rozpoczęciu będzie prawnie nieskuteczne, a roboty takie będą traktowane jak samowolne, czyli poddane rygorom określonym w art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli C. i D. F. Skarżący opisali przebieg całego postępowania w sprawie oraz powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53 poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy skarżący nabyli lokal mieszkalny przy ul. [...] w B. wraz z udziałem w nieruchomości w dniu 22 września 1999 r. (dowód: akt notarialny umowy sprzedaży w aktach administracyjnych), natomiast budowa tarasu od strony południowej budynku miała miejsce w połowie 2000 r., co potwierdza treść skargi. Bezsporne pozostaje również, iż inwestorzy – C. F. i D. F. ani nie ubiegali się o pozwolenie na budowę przedmiotowego tarasu, ani nie dokonali zgłoszenia robót do właściwego organu. Zatem dla oceny prawnej zdarzenia zasadnicze znaczenie ma przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr, poz. z późn. zm.), który stanowił materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji. W dacie orzekania przez organy administracji przepis ten przewidywał, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przepis ten w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia przewiduje bezwzględny obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego rozbiórki.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 28 prawa budowlanego z 1994 r. roboty budowlane, przez które ustawodawca rozumie budowę, a także prace polegające na remoncie, montażu lub rozbiórce obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Te zaś przepisy przewidują, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie niektórych robót budowlanych, w tym budowa, w zakresie wynikającym z art. 29 ust.1 i 2 ustawy,
a rozpoczęcie wykonywania części z wymienionych robót budowlanych, w tym budowy, wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust.2 ustawy z 7 lipca 1994 r.). Do ich wykonywania można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu (art. 30 ust.2 ustawy
z 7 lipca 1994 r.). Z powyższej regulacji wynika, iż rozpoczęcie robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowiło
w dacie orzekania przez organy administracji zdarzenie prawne sprzeczne
z obowiązującym porządkiem prawnym, a stwierdzenie tego zdarzenia przez organ nadzoru budowlanego rodziło obowiązek podjęcia środków przeciwdziałających samowoli.
Skarżący bezspornie nie wypełnili tego obowiązku, dlatego w rozpatrywanym przypadku jest niewątpliwe, że miała miejsce samowola budowlana. Zakres wykonanych prac budowlanych, opisany szczegółowo przez pracownika nadzoru budowlanego z udziałem strony skarżącej w protokole oględzin z dnia 20 września 2000 r. oraz w protokole oględzin z 2 listopada 2000 r. w postępowaniu na skutek odwołania od decyzji organu pierwszej instancji (dowód: protokoły oględzin w aktach administracyjnych), wskazuje, że będący przedmiotem sporu obiekt budowlany zaliczony przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji do obiektu "małej architektury", nie wymagający uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 29 ust.1 pkt. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 82 ust.1 wymienionej ustawy. Trafnie spostrzegł to organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, prawidłowo jednocześnie odnosząc się do zarzutu skarżących, iż zgłoszenia tego, w myśl powołanego wcześniej art. 30 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. dokonać należy przed zamierzonym terminem rozpoczęcia prac. Zatem bez znaczenia pozostaje zarzut podniesiony w skardze co do tego, czy skarżący złożyli pismo zgłaszające budowę obiektu z dnia 2 grudnia 2000 r., dołączone do odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 stycznia 2001 r. (zob. odwołanie wraz z pismem, w aktach administracyjnych), czy też nie, bowiem nie można uznać za skuteczne zgłoszenie dokonane po wykonaniu prac budowlanych, co słusznie stwierdził organ
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Przepisy ustawy z dnia 7 lipca1994 r. Prawo budowlane w stanie prawnym
z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidują możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczają stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor, tym samym nie pozwalają organom administracji w razie stwierdzenia samowoli budowlanej na odstąpienie od zastosowania sankcji rozbiórki.
W tym kontekście nie mają znaczenia argumenty dotyczące braku wiedzy inwestorów o obciążającym ich obowiązku zgłoszenia planowanej inwestycji. Wolą ustawodawcy leżącą u podstaw unormowania art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane było, by wszelkie przejawy samowoli budowlanej dokonane
po wejściu w życie ustawy, to jest po dniu 1 stycznia 1995 r., spotykały się z reakcją organów administracji w postaci nakazu rozbiórki.
Dlatego też uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ administracyjny w zaskarżonej decyzji, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako niezasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI