II SA/Gd 1081/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dla niewielkiego obiektu gospodarczego, uznając go za obiekt małej architektury, a nie budowlę czy budynek.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dla obiektu gospodarczego o wymiarach 4,04 m x 1,10 m, wybudowanego bez zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego różnie kwalifikowały obiekt (budynek, wiata), stosując tryb art. 48 Prawa budowlanego. Sąd administracyjny uznał, że obiekt ten, ze względu na niewielkie rozmiary i funkcję porządkową, należy zakwalifikować jako obiekt małej architektury, który nie wymagał zgłoszenia ani pozwolenia na budowę w miejscu niepublicznym. W związku z błędną kwalifikacją i zastosowanym trybem, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę H. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przy budowie obiektu gospodarczego. Wcześniejsze postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) wstrzymało roboty przy budowie budynku gospodarczego, informując o możliwości legalizacji. WINB, uchylając postanowienie PINB, wstrzymał roboty przy budowie obiektu kwalifikowanego jako wiata gospodarcza, również wskazując na możliwość legalizacji. Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i błędną kwalifikację obiektu jako wiaty, twierdząc, że jest to obiekt małej architektury służący utrzymaniu porządku na działce, co nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny uznał, że organy nadzoru budowlanego dokonały błędnej kwalifikacji prawnej spornego obiektu. Analizując definicje z Prawa budowlanego, Sąd stwierdził, że niewielki obiekt o wymiarach 4,04 m x 1,10 m, wykonany z drewna, posadowiony na kotwach i służący do przechowywania narzędzi ogrodniczych, zabawek i pojemników na odpady, spełnia definicję obiektu małej architektury (art. 3 pkt 4 lit. c P.b.). Obiekty małej architektury, w miejscach niepublicznych, co do zasady nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 19 P.b.). W związku z tym, zastosowanie trybu art. 48 P.b. (samowola budowlana) było nieprawidłowe. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Sąd wskazał, że organy powinny ponownie rozpoznać sprawę, prawidłowo kwalifikując obiekt i badając jego zgodność z innymi przepisami Prawa budowlanego, np. w trybie art. 50-51 P.b. (zagrożenie bezpieczeństwa).
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Obiekt ten należy zakwalifikować jako obiekt małej architektury.
Uzasadnienie
Obiekt ma niewielkie wymiary, lekką konstrukcję, jest posadowiony na gruncie, pełni funkcje porządkowe i nie zakłóca ładu przestrzennego, co wypełnia definicję obiektu małej architektury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
P.b. art. 29 § ust. 2
Prawo budowlane
Nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów w miejscach publicznych.
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Przepis dotyczący samowoli budowlanej, zastosowany przez organy, ale uznany przez sąd za nieprawidłowy w tej sprawie.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonych postanowień.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 1
Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego wymaga ustalenia, czy obiekt został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.
P.b. art. 3 § pkt 3
Prawo budowlane
Definicja budowli.
P.b. art. 3 § pkt 4
Prawo budowlane
Definicja obiektu małej architektury, obejmująca niewielkie obiekty kultu religijnego, architektury ogrodowej, użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku.
P.b. art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
Zasadą jest, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
P.b. art. 50 § ust. 1
Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia.
P.b. art. 81 § ust. 1
Prawo budowlane
Podstawowe obowiązki organów nadzoru budowlanego, w tym kontrola przestrzegania przepisów prawa budowlanego.
u.w.b. art. 2 § pkt 1
Ustawa o wyrobach budowlanych
Definicja wyrobu budowlanego.
Rozporządzenie Nr 305/2011 art. 2 § pkt 1
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011
Definicja wyrobu budowlanego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiekt o wymiarach 4,04 m x 1,10 m i funkcji gospodarczej (schowek na narzędzia) jest obiektem małej architektury, a nie budynkiem czy wiatą. Budowa obiektu małej architektury w miejscu niepublicznym nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego dokonały błędnej kwalifikacji prawnej obiektu i zastosowały niewłaściwy tryb postępowania (art. 48 P.b.).
Godne uwagi sformułowania
analizowany obiekt należało uznać za obiekt małej architektury, co miało istotny wpływ na podstawę prawną działania organów. sporny obiekt jest niewielkim obiektem budowlanym, ma bowiem niewątpliwie niewielką powierzchnię, lekką konstrukcję, jest posadowiony na gruncie, pełni funkcje porządkowe, a co a tym idzie, jest obiektem budowlanym innym niż budynek. bez wątpienia wypełnia on cechy wyżej cytowanej definicji obiektu małej architektury. nieprawidłowe zastosowanie w tej sprawie trybu art. 48 Prawa budowlanego nie uzasadniało umorzenia niniejszego postępowania.
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Krzysztof Kaszubowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji obiektu małej architektury w kontekście Prawa budowlanego, rozgraniczenie między obiektem małej architektury a budowlą/budynkiem, a także kwestia wymogów formalnych dla budowy obiektów małej architektury."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego obiektu o niewielkich rozmiarach i konkretnej funkcji. Kwalifikacja może zależeć od szczegółowych cech obiektu i jego usytuowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa kwalifikacja obiektu budowlanego i jak drobne różnice w interpretacji przepisów mogą prowadzić do wadliwego postępowania administracyjnego. Jest to praktyczny przykład dla budujących i prawników.
“Niewielki schowek na narzędzia uratowany przed samowolą budowlaną – Sąd wyjaśnia, czym jest obiekt małej architektury.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1081/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/ Justyna Dudek-Sienkiewicz Krzysztof Kaszubowski Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 682 art. 48 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 19 października 2023 r., nr WOP.7722.79.2023.TA w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z 23 marca 2023 r., nr PINB-7141/7/2023/PO, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej H. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z 23 marca 3023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku o konstrukcji drewnianej parterowego trwale związanego z gruntem, posadowionego na kotwach metalowych, zamontowanych bezpośrednio w gruncie rodzinnym, pełniącego funkcję gospodarczą (schowka) o wymiarach 4,04 m x 1,10 m, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia na terenie dz. nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej. Po rozpoznaniu wniesionego zażalenia WINB postanowieniem z 19 października 2023 r. w punkcie 1 uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji, w punkcie 2 wstrzymał skarżącej roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego - wiaty o funkcji gospodarczej o wymiarach w rzucie 4,04 m x 1,10 m, wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...]. Natomiast w punkcie 3 tego aktu WINB poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia, wydania niniejszego postanowienia ostatecznego, tj. od 19 października 2023 r. oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji, w wysokości obliczonej zgodnie z przepisem określonym w art 49d ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego. W uzasadnieniu WINB wskazał, że przedmiotem postępowania jest niewielki obiekt o funkcji gospodarczej (składowej), stanowiący rodzaj przekrycia do gromadzenia sprzętu gospodarczego, bez podłogi. W ocenie WINB nie jest to obiekt kultu religijnego (art. 3 pkt 4 lit a Prawa budowlanego), obiekt architektury ogrodowej (art 3 pkt 4 lit b Prawa budowlanego) ani obiekt służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (art. 3 pkt 4 lit c Prawa budowlanego). Zdaniem WINB obiektu tego nie sposób zakwalifikować jako obiektu małej architektury. Wbrew ustaleniom PINB nie spełnia on również definicji budynku. Skoro zaś nie jest to obiekt małej architektury ani budynek, zatem jest budowlą (art. 3 pkt 3 Prawo budowlanego). Przemawia za tym jego podobieństwo konstrukcyjno-architektoniczne i funkcjonalne do wiaty. Obiekt ten jest niezwiązany trwale z gruntem i niewydzielony z przestrzeni za pomocą wszystkich przegród (brak podłogi) zatem w ocenie WINB - nie będąc budynkiem i obiektem małej architektury - jest budowlą – wiatą. WINB wskazał, że zarówno w dacie budowy jak też w dacie orzekania, budowa takiego obiektu budowlanego (wiaty) wymagała zgłoszenia do organu administracji architektoniczno - budowlanej. Skarżąca nie dokonała takiego zgłoszenia, zatem wybudowała obiekt w warunkach tzw. samowoli budowlanej. WINB uznał przy tym, że PINB dokonał błędnej kwalifikacji przedmiotu postępowania, błędnie uznając przedmiot postępowania za budynek. WINB stwierdził w rezultacie, że zasadne jest w sprawie podjęcie rozstrzygnięcia reformatoryjnego i zastosowanie właściwego trybu art. 48 Prawa budowlanego. W skardze na tak wydane postanowienie zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuzasadnionym uznaniu, że obiekt ma charakter wiaty w sytuacji, gdy zarówno wymiary ja i przeznaczenie obiektu wskazują, że jest to obiekt małej architektury służący do utrzymania porządku na działce. W rezultacie zarzucono także błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego, tj. art. 3 pkt 3 i art. 3 pkt 4, zawierających definicje legalne budowli i obiektu małej architektury i chybione przyjęcie, że analizowany obiekt stanowi budowlę. Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżąca, przytaczając przykłady orzecznictwa oraz treść art. 3 pkt 4 prawa budowlanego, uznała za niezgodne z prawem stanowisko WINB uznające obiekt o wpowierzchni 4 m2 za budowlę. W ocenie skarżącej, biorąc pod uwagę i wymiary obiektu i jego funkcję – utrzymanie porządku na działce, będący przedmiotem postępowania obiekt jest obiektem małej architektury, na którego realizację nie było wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonych postanowień w tak zakreślonych granicach Sąd uznał, że naruszają one prawo tak procesowe, jak i materialne w stopniu, który uzasadnia ich uchylenie. Postanowienia te zostały wydane w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.) dalej "Prawo budowlane". Na mocy tego przepisu orzekające organy nadzoru wstrzymały skarżącej roboty budowlane oraz poinformowały ją o możliwości złożenia wniosku o legalizację spornego obiektu. Przy czym każdy z organów dokonał odmiennej kwalifikacji tej zabudowy, gdyż PINB uznał, że mamy do czynienia z budynkiem o konstrukcji drewnianej, posadowionym na kotwach, trwale związanym z gruntem, pełniącym funkcję gospodarczą (schowek), wybudowanym bez wymaganego zgłoszenia, zaś WINB zakwalifikował ten obiekt jako wiatę o funkcji gospodarczej, wybudowaną bez wymaganego prawem zgłoszenia. Z kolei skarżąca wywodzi, że jest to obiekt budowlany – obiekt małej architektury, służący utrzymaniu porządku na działce, a jego wykonanie nie było obłożone obowiązkiem dokonania ani zgłoszenia, ani też uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest błędne, a analizowany obiekt należało uznać za obiekt małej architektury, co miało istotny wpływ na podstawę prawną działania organów. Jak wynika z ustalonego przez organy stanu faktycznego, na działce nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym K., gmina K., należącej do skarżącej, wykonała ona w 2019 r. zabudowę parterową o konstrukcji drewnianej i wymiarach 4,01 m x 1,10 m, zakotwioną bezpośrednio w gruncie rodzimym. Zauważyć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 1 Prawa budowlanego, ustawa ta normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Tym samym ustalenie, czy obiekt stanowiący przedmiot postępowania jest obiektem budowlanym, ma istotne znaczenie z punktu widzenia stwierdzenia, czy jego realizacja podlega reglamentacji Prawa budowlanego. W myśl zaś art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. W świetle tego, dokonując oceny legalności danej zabudowy, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy jest ona obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, a dopiero w dalszej kolejności, w przypadku potwierdzenia, że mamy do czynienia z obiektem budowlanym - badać czy jest on budynkiem, obiektem małej architektury czy też budowlą, o jakiej mowa w art. 3 pkt 3 tej ustawy. Jak wynika z art. 3 pkt 1 cyt. ustawy, dla wypełnienia definicji obiektu budowlanego konieczne jest ustalenie czy dany obiekt został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1213), ilekroć w ustawie jest mowa o wyrobie budowlanym – należy przez to rozumieć wyrób budowlany, o którym mowa w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Nr 305/2011. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.U.UE.L.2011.88.5 ze zm.), "wyrób budowlany" oznacza każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. Z akt sprawy wynika, że sporna zabudowa wykonana została w konstrukcji drewnianej, a więc z dostępnych materiałów budowlanych, co pozwala wstępnie zakwalifikować ją jako obiekt budowlany. Idąc dalej, wskazać trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy obiektem małej architektury są niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (pokreślenia własne – przyp. Sądu). Z zacytowanego powyżej przepisu wynika, że dla wypełnienia definicji obiektu małej architektury konieczne jest ustalenie, czy jest to obiekt o niewielkich wymiarach oraz czy jego funkcja mieści się w wyszczególnionym katalogu. Przy czym, odnosząc się do pierwszej przesłanki, należy zbadać jego wymiary bezwzględne zabudowy i odnieść te wielkości do usytuowania obiektu w konkretnej przestrzeni. Pomocny przy ustaleniu, czy sporny obiekt stanowi obiekt małej architektury może być też fakt, że ustawodawca w odniesieniu do innego rodzaju obiektów przewiduje odrębny reżim prawny w zależności od powierzchni zabudowy tych obiektów. I tak np. budowa wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni, co do zasady nie wymaga ani pozowania na budowę, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego). Zgłoszenia wymaga natomiast budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 14 prawa budowlanego). Nie wymaga też pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2 lub powyżej 35 m2, ale nie więcej niż 70 m2, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m - przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego). Sporny obiekt, opisany przez organ I instancji jako schowek, ma wymiary 4,04 m x 1,10 m, co daje powierzchnię 4,44 m2. Zabudowa ta znajduje się na działce o powierzchni 0,08 ha, na granicy z działką nr [...]. W świetle wskazanych danych oraz treści ww. przepisów uznać trzeba, że ww. obiekt może być uznany za obiekt niewielkich rozmiarów w stosunku do powierzchni działki, na jakiej się znajduje. Powierzchnia tego obiektu jest znacznie mniejsza, niż przewidziane 35 m2, która to powierzchnia z woli ustawodawcy w wielu przypadkach wyznacza granicę między reżimem zgłoszeniowym, wymogiem decyzji o pozwoleniu na budowę lub w ogóle wykluczając reglamentację Prawa budowlanego dla określonej budowy. Zabudowa ta wykonana jest w konstrukcji drewnianej, ażurowej i powstała w 2019 r. Jest ustawiona na gruncie na metalowych kotwach. Zabudowa ta pełni funkcję ukierunkowaną na utrzymanie porządku na działce, bowiem znajdują się w niej narzędzia ogrodnicze, zabawki dla dzieci oraz pojemniki na odpady. Mając to na uwadze należało uznać, że obiekt ten jest niewielkim obiektem budowlanym, ma bowiem niewątpliwie niewielką powierzchnię, lekką konstrukcję, jest posadowiony na gruncie, pełni funkcje porządkowe, a co a tym idzie, jest obiektem budowlanym innym niż budynek. Zdaniem Sądu bez wątpienia wypełnia on cechy wyżej cytowanej definicji obiektu małej architektury. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę, że obiekty małej architektury co do zasady pełnią funkcje o charakterze nieuciążliwym i pobocznym w stosunku do korzystania z danej nieruchomości. Taki właśnie nieuciążliwy charakter ma, w ocenie Sądu, opisany wyżej "schowek", który nie zakłóca ładu przestrzennego nieruchomości, a wręcz przeciwnie, służy utrzymaniu na niej porządku i ładu. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu, należało uznać, że sporna zabudowa stanowi obiekt budowlany, a ze względu na swoje niewielkie wymiary oraz funkcję mieszczącą się w katalogu art. 3 pkt 4 lit. c Prawa budowlanego, zasadne było zakwalifikowanie jej jako obiektu małej architektury, a nie jako budynku, jak uczynił to PINB, czy wiaty, jak uczynił to organ II instancji. Taka kwalifikacja nie uwzględniała bowiem należycie konstrukcji, gabarytów, ani sposobu wykorzystania tego obiektu. Następnie konieczne było zbadanie, czy tego rodzaju zabudowa podlega reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia. Zasadą Prawa budowlanego jest bowiem, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 ustawy (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). W odniesieniu natomiast do obiektów małej architektury, w stanie prawnym obowiązującym w dacie jego realizacji, przepis art. 29 ust. 2 pkt 19 Prawa budowlanego stanowił, że nie wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. W sprawie było bezsporne, że analizowany obiekt (schowek) nie znajduje się w miejscu publicznym. Powyższe oznacza, że brak było podstaw do prowadzenia wobec tej zabudowy postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten odnosi się do sytuacji realizacji obiektów budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że wydane postanowienia wstrzymujące roboty budowlane przy spornym obiekcie, naruszają prawo, a organy naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 48 w zw. z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż wydano je na skutek dokonania błędnej kwalifikacji prawnej kontrolowanej zabudowy i błędnego uznania, że inwestor nie legitymował się wymaganym zgłoszeniem na budowę schowka. Tymczasem, przeprowadzana analiza materiału dowodowego i przepisów prawa ujawniła, że mamy do czynienia z obiektem budowlanym, do którego tryb art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, nieprawidłowe zastosowanie w tej sprawie trybu art. 48 Prawa budowlanego nie uzasadniało umorzenia niniejszego postępowania. Podkreślenia bowiem wymaga, że w dniu 11 stycznia 2023 r. organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie zabudowy na działce nr [...], nie przesądzając trybu, w jakim postępowanie to będzie prowadzone. Tryb ten jest uzależniony od poczynionych ustaleń. Wprawdzie więc w tym wypadku nie było właściwe procedowanie w oparciu o art. 48 Prawa budowanego, nie zwalniało to jednak organów od zbadania, czy jest możliwe prowadzenie powstępowania w innym trybie przewidzianym w ustawie. Fakt bowiem, że analizowany schowek nie jest objęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę czy dokonaniem zgłoszenia, nie wyłącza całkowicie reglamentacji Prawa budowlanego przy jego budowie i użytkowaniu. W szczególności pod rozwagę należało wziąć przepis art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych, m.in. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Z przepisem tym koresponduje art. 81 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który przewiduje, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10. Dlatego też, organy w ramach wszczętego postępowania administracyjnego zobowiązane były do zbadania nie tylko tego, czy dany obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i czy inwestor dopełnił wymogów formalnych w tym zakresie, lecz także, czy istnieją inne przepisy techniczno-budowlane, które nakładają na inwestora obowiązki związane z tą budową. W niniejszej zaś sprawie takie przepisy niewątpliwie istnieją, na przykład dotyczą one zachowania odległości od granic nieruchomości sąsiednich. W związku z tym, choć orzekające w sprawie organy dokonały błędnej kwalifikacji zabudowy na działce nr [...] i zastosowały niewłaściwy tryb procedowania, to jednak sporny schowek nie był wyłączony całkowicie spod reglamentacji Prawa budowlanego i organy nadzoru budowlanego, w ramach swoich ustawowych obowiązków, powinny były dokonać analizy jego legalności nie tylko w kontekście art. 48 ustawy, lecz również przepisów art. 50 - 51 Prawa budowlanego i stosownie do tych ustaleń wydać rozstrzygnięcie. Reasumując, w ocenie Sądu, organy naruszyły też przepisy obligujące do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co spowodowało, że dokonana kwalifikacja ocenianego obiektu i uznanie, iż ziściły się przesłanki do wstrzymania prowadzenia robót w związku z brakiem poosiadania przez inwestora zgłoszenia, nie były uzasadnione. Jednocześnie jednak kontrolowane postępowanie administracyjne nie jest bezprzedmiotowe, gdyż sporna inwestycja musi spełniać jeszcze inne wymogi prawne, niż określone w art. 28 Prawa budowlanego, i kwestie te powinny podlegać zbadaniu w niniejszym postępowaniu nadzorczym, czego nie może uczynić za organ sąd orzekający w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej jako p.p.s.a.), uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie PINB. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. W szczególności konieczne będzie dokonanie prawidłowej kwalifikacji budowlanej spornego obiektu, a następnie sprawdzenie w trybie adekwatnym do jego charakteru zgodności z wymogami Prawa budowlanego, w tym warunkami technicznymi. Tylko tak przeprowadzone postępowanie, zgodne z wymogami przepisów k.p.a., pozwoli na zebranie materiału dowodowego umożliwiającego podjęcie adekwatnego do okoliczności rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu zwrot na rzecz skarżącego kwoty 100 zł tytułem uiszczonego wpisu. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI