II SA/Gd 1056/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę S.M. na decyzję SKO w Gdańsku, która przedłużyła termin wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej do końca 2022 roku, uznając, że pierwotny termin został przedłużony o sześć lat i nie można dalej odkładać wykonania obowiązków.
Skarżący S.M. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która zmieniła ostateczną decyzję Starosty Kościerskiego z 2015 r. w zakresie terminu wykonania zadań z gospodarki leśnej, przedłużając go do 31 grudnia 2022 r. Skarżący argumentował, że termin jest zbyt krótki ze względu na jego problemy zdrowotne i sytuację finansową. Sąd uznał, że pierwotny termin wykonania prac został przedłużony już o sześć lat, a mimo uwzględnienia słusznego interesu strony, dalsze odkładanie wykonania obowiązków nie jest uzasadnione, zwłaszcza w kontekście interesu społecznego ochrony lasu. Sąd oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 grudnia 2021 r., która uchyliła decyzję Starosty Kościerskiego z 18 lipca 2019 r. i zmieniła ostateczną decyzję Starosty z 19 czerwca 2015 r. w ten sposób, że termin wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej został przedłużony do 31 grudnia 2022 r. Wcześniejszy wyrok WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt III SA/Gd 352/20) uchylił poprzednią decyzję SKO, wskazując na brak zbadania przez organ przesłanek z art. 155 k.p.a., w tym interesu społecznego i słusznego interesu strony. W ponownym postępowaniu SKO uznało, że strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji, decyzja jest ostateczna, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie, a za zmianą przemawia słuszny interes strony (problemy zdrowotne skarżącego). Jednakże organ odwoławczy uznał, że interes społeczny (ochrona lasu) przemawia za jak najszybszym wykonaniem prac. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i art. 155 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego realnego interesu i zbyt krótki termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd podkreślił, że pierwotny termin wykonania prac (31 marca 2016 r.) został przedłużony aż o sześć lat (do 31 grudnia 2022 r.). Choć sąd uznał, że SKO prawidłowo zastosowało art. 155 k.p.a. i uwzględniło słuszny interes strony, to dalsze odkładanie wykonania obowiązków nie było uzasadnione, zwłaszcza w kontekście interesu społecznego. Sąd zauważył, że sytuacja materialna skarżącego nie jest tak trudna, jak sugerowano, a mimo problemów zdrowotnych, posiadanie lasu wiąże się z obowiązkami, a w skrajnych przypadkach można rozważyć sprzedaż części lasu. Sąd uznał, że termin do 31 grudnia 2022 r. był wystarczający, a żądanie skarżącego o przedłużenie do 31 grudnia 2024 r. nie znajdowało uzasadnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, o ile spełnione są przesłanki z art. 155 k.p.a.: zgoda strony, brak sprzeciwu przepisów szczególnych oraz przemawianie za tym interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo upływu pierwotnego terminu, zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest możliwa. W tej konkretnej sprawie, pierwotny termin został przedłużony już o sześć lat, a dalsze odkładanie wykonania obowiązków nie było uzasadnione interesem społecznym, mimo uwzględnienia słusznego interesu strony (stan zdrowia).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej jest możliwe, gdy strona wyrazi zgodę, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu, a za zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Dotyczy to również decyzji nakładających obowiązki, nawet po upływie terminu wykonania.
Pomocnicze
ustawa o lasach art. 24
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Podstawa do nakazania właścicielowi lasu wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek związania sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieuwzględnianie terminu wykonania prac wskazanego przez Stronę. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Naruszenie art. 155 k.p.a. poprzez zmianę decyzji nieuwzględniającą realnego, słusznego interesu Strony (zbyt krótki termin).
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Posiadanie lasu wiąże się nie tylko z korzyściami, ale również z obowiązkami. W skrajnym przypadku, w którym stan zdrowia nie pozwala właścicielowi lasu na właściwe wywiązywanie się z ciążących na nim z mocy ustawy o lasach obowiązków, pod rozwagę powinna zostać wzięta możliwość sprzedaży np. części lasu...
Skład orzekający
Diana Trzcińska
przewodniczący
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Dariusz Kurkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście zmiany decyzji ostatecznych nakładających obowiązki, zwłaszcza w sprawach dotyczących gospodarki leśnej i uwzględniania słusznego interesu strony w kontekście interesu społecznego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych (stan zdrowia, długotrwałe przedłużanie terminu) i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między słusznym interesem strony (problemy zdrowotne) a interesem społecznym (ochrona lasu) w kontekście zmiany decyzji administracyjnej. Pokazuje, jak sądy balansują te wartości.
“Czy problemy zdrowotne zawsze usprawiedliwiają odkładanie obowiązków? Sąd administracyjny rozstrzyga.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1056/22 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2023-03-01 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Diana Trzcińska /przewodniczący/ Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 155 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 grudnia 2021 r. nr SKO Gd/1961/21 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę. Uzasadnienie Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z 19 czerwca 2015 r. Starosta Kościerski (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 24 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2014 r., poz. 1153 ze zm.) - dalej: "ustawa o lasach", nakazał S. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") wykonanie następujących zadań z zakresu gospodarki leśnej: trzebieży wczesnej, trzebieży późnej, cięć sanitarnych i cięć przygodnych, na gruntach leśnych usytuowanych na działkach nr [...] i [...] obręb ewidencyjny R., wskazując, że wymienione zabiegi gospodarcze należy wykonać nie później niż w terminie do 31 marca 2016 r. Pismem z 21 lipca 2016 r. Starosta wezwał Stronę do wykonania obowiązków wynikających z decyzji z 19 czerwca 2015 r. zaznaczając, że wskazane w tej decyzji zabiegi gospodarcze należy wykonać niezwłocznie, nie później niż w terminie do 31 grudnia 2016 r. Pismem z 18 grudnia 2016 r. Skarżący poinformował Starostę, że część prac wykonał, jednak z powodu choroby (operacji) nie dokończył zaplanowanych zabiegów. W związku z tym zwrócił się z prośbą o przedłużenie terminu wykonania prac do 31 grudnia 2017 r. Pismem z 3 stycznia 2017 r. Starosta zmienił wezwanie z 21 lipca 2016 r. wskazując m.in., że zabiegi gospodarcze należy wykonać niezwłocznie, nie później niż w terminie do 31 grudnia 2017 r. Pismem z 11 czerwca 2018 r. Starosta wezwał Stronę do wykonania obowiązków wynikających z decyzji z 19 czerwca 2015 r. zaznaczając, że wskazane w tej decyzji zabiegi gospodarcze należy wykonać niezwłocznie, nie później niż w terminie do 31 grudnia 2018 r. Pismem z 22 lutego 2019 r. Skarżący, wskazując na swoje problemy zdrowotne, brak możliwości wynajęcia odpowiedniego zakładu usług leśnych oraz szkody powstałe w wyniku nawałnicy w 2017 r., wystąpił do Starosty z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej nakazanej decyzją z 19 czerwca 2015 r., do dnia 31 grudnia 2019 r. Decyzją z 18 lipca 2019 r. Starosta, na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", odmówił zmiany swojej ostatecznej decyzji z 19 czerwca 2015 r. W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 2 stycznia 2020 r. utrzymało ją w mocy. Na powyższą decyzję organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA w Gdańsku"), który wyrokiem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 352/20 uchylił ją. Zdaniem Sądu Kolegium rozstrzygając niniejszą sprawę nie zbadało podstawowych przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji, o których mowa w art. 155 k.p.a. Sąd wskazał, że przedmiotem rozważań organu odwoławczego nie były warunki konieczne do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w tym przepisie, lecz zasadniczo przedstawienie przebiegu dotychczasowego postępowania i przywołanie przepisów prawa, które legły u podstaw jej wydania. W ocenie Sądu z uzasadnienia decyzji Kolegium w ogóle nie wynika, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji (w realiach niniejszej sprawy za zmianą terminu), ani też czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium decyzją z 27 grudnia 2021 r. uchyliło w całości decyzję Starosty z 18 lipca 2019 r. i zmieniło ostateczną decyzję tego organu z 19 czerwca 2015 r. w ten sposób, że zdanie: "Wskazane zabiegi gospodarcze należy wykonać, nie później niż w terminie do dnia 31 marca 2016 roku" otrzymało brzmienie: "Wskazane zabiegi gospodarcze należy wykonać, nie później niż w terminie do dnia 31 grudnia 2022 roku". W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 155 k.p.a. wskazując, że zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo lub nałożono na nią obowiązek, jest możliwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: 1) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, 2) decyzja ma walor ostateczności i na jej podstawie strona nabyła prawo lub nałożono na nią obowiązek, 3) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, 4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Za bezsporną Kolegium uznało okoliczność, że Strona wyraziła zgodę na zmianę decyzji, gdyż to na wniosek Skarżącego, będącego jedyną stroną w niniejszej sprawie wszczęte zostało postępowanie nadzwyczajne w sprawie zmiany ostatecznej decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r. Złożenie takiego wniosku należy więc traktować jako wyrażenie zgody na zmianę decyzji, gdyż żądanie zmiany decyzji jest niewątpliwie równoznaczne z wyraźnym i wyrażonym wprost oświadczeniem złożonym organowi administracji publicznej. Za niesporną organ odwoławczy uznał również okoliczność, że ww. decyzją nałożono na Stronę obowiązek - wykonanie prac gospodarczych na gruntach leśnych, których jest właścicielem. Odwołując się do treści art. 24 ustawy o lasach Kolegium uznało, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji. Zdaniem organu odwoławczego za zmianą decyzji nie przemawia interes społeczny, bowiem w interesie społecznym jest możliwie szybkie, niezwłoczne wykonanie prac gospodarczych, których celem jest ochrona lasu i jego pielęgnacja. Kolegium wskazało następnie, że zwróciło się do Skarżącego o wskazanie, czy podtrzymuje wniosek o zmianę decyzji, wskazanie terminu, w którym będzie mógł wykonać prace oraz o przesłanie dokumentów i informacji, jaki jest obecny stan wykonanych prac. W odpowiedzi (pismo z 20 czerwca 2021 r.) Skarżący podał, że podtrzymuje wniosek, zaś ostatecznym możliwym terminem wykonania prac jest 31 grudnia 2024 r. Strona podała, że trzebieże wczesne i późne oraz cięcia sanitarne i przygodne na działce nr [...] zostały wykonane w 100%, natomiast na działce nr [...] w 50%. Skarżący opisał również swoje problemy zdrowotne, podkreślił że nie stać go na wynajęcie ekipy do wykonania prac i wykonuje je osobiście, w miarę swoich możliwości. Strona przedłożyła również zawiadomienie Starosty o przesunięciu terminu załatwienia sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za udostępnienie działek nr [...] i [...] oraz za szkody powstałe na skutek czasowego zajęcia tych działek w związku z koniecznością wykonania prac polegających na odbudowie napowietrznej linii elektroenergetycznej. Mając powyższe na uwadze Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie jest spełniona przesłanka słusznego interesu strony. Z tego powodu organ odwoławczy zmienił decyzję Starosty z 19 czerwca 2015 r. w zakresie terminu wykonania prac gospodarczych ustalając termin ich wykonania do 31 grudnia 2022 r. W ocenie Kolegium tak ustalony termin powinien być wystarczający na wykonanie prac, zgodnie z nałożonym na Stronę obowiązkiem. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie można z góry zakładać, iż stan zdrowia Skarżącego uniemożliwi mu prowadzenie prac gospodarczych, ani nadal nie będzie posiadał środków do wynajęcia firmy wykonującej tego rodzaju prace. Kolegium podkreśliło, że Strona nie przedstawiła zaświadczeń lekarskich, czy orzeczenia o niepełnosprawności, zaś zakończenie sprawy dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania może pozwolić na wykonanie ww. decyzji Starosty. W skardze na decyzję organu odwoławczego S. M., wnosząc o jej uchylenie w całości, zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.: 1. art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieuwzględnianie terminu wykonania prac wskazanego przez Stronę w piśmie z 20 czerwca 2021 r., podczas gdy organ sam w piśmie z 25 maja 2021 r. prosił Stronę, aby ta wskazała możliwy do realizacji termin wykonania trzebieży i cięć; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przez nieuwzględnienie wszystkich wyjaśnień Strony z pisma z 20 czerwca 2021 r., niezwrócenie się do ZUS o wydanie informacji odnośnie zwolnień lekarskich Strony i okresu pobierania świadczeń chorobowych. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 155 k.p.a. polegające na zmianie ostatecznej decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r. nieuwzględniające realnego, słusznego interesu Strony, w postaci zbyt krótkiego terminu na wykonanie wskazanych zabiegów gospodarczych. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że Kolegium zwróciło się do niego z zapytaniem, czy podtrzymuje swój wniosek oraz prośbą o wskazanie możliwego terminu do realizacji prac, zobowiązaniem do wskazania stanu obecnie wykonanych prac oraz przedstawienie dowodów mających na celu wykazanie ewentualnego interesu prawnego i faktycznego w zmianie decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r. Skarżący podkreślił, że wykonał zobowiązanie Kolegium i przesłał 22 czerwca 2021 r. pismo, w którym przedstawił powody niewykonania prac w terminie, wskazał realny termin, w którym możliwe jest wykonanie prac leśnych i dokładnie wyjaśnił swoją sytuację osobistą przemawiającą za istnieniem słusznego interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. Pomimo tego organ odwoławczy ustalił nowy termin wykonania prac na dzień 31 grudnia 2022 r. uznając, że termin ten wystarczy na wykonanie prac, gdyż nie można z góry zakładać, że stan zdrowia Strony uniemożliwi mu wykonania prac gospodarczych. Skarżący wskazał, że w piśmie z wyjaśnieniami dość dokładnie opisał stan swojego zdrowia, nie dysponował jednak dokumentami, aby w tak krótkim terminie, jaki wyznaczyło Kolegium, je uzyskać i przedłożyć. Podkreślono, że wszystkie argumenty podniesione na etapie postępowania administracyjnego są aktualne, tj. Skarżący nadal jest niezdolny do pracy i nadal nie została rozstrzygnięta kwestia wyceny szkód przez Starostę. Wskazano, że sprawy trafiły również do WSA w Gdańsku i w jednej z nich Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa w zakresie bezczynności organu. Skarżący podał, że stan jego zdrowia również nie uległ poprawie, obecnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, które jest wystawione do 10 marca 2022 r. i niestety można założyć, że zostanie ono przedłużone (na dowód tego załączono kserokopie druków ZUS ZLA, które wskazują okresy, w których Strona była/jest niezdolna do pracy). Podsumowując Skarżący podniósł, że brak zmiany decyzji przez Kolegium będzie najprawdopodobniej skutkować tym, że będzie zmuszony w listopadzie/grudniu 2022 r. ponownie wystąpić o wydłużenie terminu na wykonanie prac leśnych, nie zdąży bowiem ze wszystkimi pracami do końca roku. Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 grudnia 2021 r. uchylająca w całości decyzję Starosty Kościerskiego z 18 lipca 2019 r. i zmieniająca ostateczną decyzję tego organu z 19 czerwca 2015 r. w ten sposób, że zdanie: "Wskazane zabiegi gospodarcze należy wykonać, nie później niż w terminie do dnia 31 marca 2016 roku." otrzymało brzmienie: "Wskazane zabiegi gospodarcze należy wykonać, nie później niż w terminie do dnia 31 grudnia 2022 roku.". Należy wskazać, że powyższa decyzja została wydana po uprzednim uchyleniu przez WSA w Gdańsku (wyrokiem z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 352/20) decyzji Kolegium z 2 stycznia 2020 r. W związku z powyższym, w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W piśmiennictwie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2004, s. 388) wskazuje się, że przez ocenę prawną należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji podatkowej. Może ona dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazuje się również, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w prawem określonym trybie (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, PWN, Warszawa 2000, s. 268). Zwraca się także uwagę, że związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Zaprezentowane powyżej poglądy doktryny znajdują również odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r. (sygn. akt III RN 130/97, OSNP 1999/1/2) wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego oceną prawną na gruncie art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) wyjaśnił, że oznacza to, iż: "(...) ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy" (por. również wyroki NSA: z 10 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1670/12, czy z 19 lutego 2014 r. sygn. akt I FSK 511/13, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania teoretyczne konieczne jest dokonanie analizy uzasadnienia wyroku WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 352/20. Uchylając decyzję Kolegium z 2 stycznia 2020 r. WSA w Gdańsku wskazał, że organ ten nie zbadał podstawowych przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji, o których mowa w art. 155 k.p.a. Sąd wskazał, że przedmiotem rozważań organu odwoławczego nie były warunki konieczne do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej określone w tym przepisie, lecz zasadniczo przedstawienie przebiegu dotychczasowego postępowania i przywołanie przepisów prawa, które legły u podstaw jej wydania. W ocenie Sądu z uzasadnienia decyzji Kolegium w ogóle nie wynika, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji (w realiach niniejszej sprawy za zmianą terminu), ani też czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu. W ocenie składu rozpoznającego niniejszą sprawę w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kolegium zastosowało się do wskazań i zaleceń zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W ślad za przywołanym wyżej wyrokiem WSA w Gdańsku z 21 stycznia 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 352/20 należy powtórzyć, że w literaturze prawa wskazuje się na szerokie rozumienie praw nabytych, o których mowa w powyższym przepisie k.p.a. Treścią prawa nabytego jest również rozstrzygnięcie o obowiązkach jednostki (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 898). Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzje ostateczne, nakładające obowiązki, w których został wskazany termin ich wykonania mogą być weryfikowane w trybie art. 155 k.p.a., a dokonanie weryfikacji może nastąpić również w sytuacji, gdy termin wykonania obowiązku już upłynął (zob. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3088/18). W judykaturze wskazuje się również, że przytoczona wyżej regulacja zawiera dwa rodzaje przesłanek: formalne i materialne, od których wystąpienia uzależniono możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej, na mocy której strona "nabyła prawo". Zadaniem organu w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ten przepis jest więc ustalenie, czy zostały one spełnione, a w przypadku ich wystąpienia - dokonanie wyboru rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 930/13). Przesłanki formalne to istnienie decyzji ostatecznej i zgoda strony postępowania na jej uchylenie lub zmianę, zaś materialne to brak sprzeciwu przepisów szczególnych, wystąpienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, aby mogło dojść do zmiany lub uchylenia decyzji, niewystąpienie więc którejkolwiek z nich nie może do takiego skutku prowadzić. W sprawie poza sporem pozostaje, że wobec decyzji nakazującej wykonanie obowiązków i zadań z zakresu gospodarki leśnej istnieje możliwość jej zmiany na podstawie art. 155 k.p.a., gdyż przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji publicznej pewien luz decyzyjny i przy jej wydawaniu organ ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem, w zależności od dokonanej oceny okoliczności sprawy. Tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne. A zatem, regulacja zawarta w art. 155 k.p.a. w zasadzie odnosi się do decyzji uznaniowych, niemniej w przypadku rozstrzygnięć, które w części mają charakter związany - ich uchylenie bądź zmiana na podstawie ww. przepisu będzie co do zasady możliwa, jeśli uchylenie lub zmiana nie odnosi się do "związanej" części weryfikowanego rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 13 września 2016 r. sygn. akt I OSK 814/15). Należy podkreślić, że przy ocenie, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o możliwości (zasadności) takiej zmiany, lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (zob. wyrok NSA z 17 września 2010 r. sygn. akt I OSK 428/10). Wskazana przesłanka musi być ustalona w konkretnej sprawie i musi zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 553/06). Podsumowując, istotą postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją przesłanki uregulowane w tym przepisie, których łączne wystąpienie uprawnia organ do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Przenosząc poczynione wyżej rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy Sądu stwierdza, że analizując przepisy szczególne, tj. przepisy ustawy o lasach, Kolegium prawidłowo uznało, iż co do zasady nie sprzeciwiają się one zmianie decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r. Organ odwoławczy słusznie również przyjął, że za zmianą tej decyzji (w zakresie terminu na dokonanie zabiegów gospodarczych) przemawia słuszny interes Strony. Kolegium wzięło w tym zakresie pod uwagę okoliczności podnoszone przez Skarżącego w toku postępowania administracyjnego dotyczące m.in. stanu jego zdrowia. Fakt, że organ odwoławczy nie uwzględnił w całości żądania Strony zawartego w piśmie z 20 czerwca 2021 r. nie świadczy o tym, że wydana przez ten organ decyzja jest niezgodna z prawem. Należy zwrócić uwagę, że w piśmie tym Skarżący wskazał, iż możliwym, ostatecznym terminem wykonania prac jest 31 grudnia 2024 r. Kolegium wydało swoją decyzję 27 grudnia 2021 r. zmieniając decyzję Starosty z 19 czerwca 2015 r. w zakresie terminu i wydłużając go do 31 grudnia 2022 r. A zatem, Strona miała kolejny rok na wykonanie nałożonych na nią obowiązków. Należy podkreślić, że wydając zaskarżoną decyzję Kolegium musiało również uwzględnić "interes społeczny", o którym mowa w art. 155 k.p.a. Interesem tym jest niewątpliwie konieczność utrzymywana lasów i zapewnienie ciągłości ich użytkowania w sposób, w jaki wskazano to chociażby w art. 13 ustawy o lasach, gdzie na właścicieli lasów (w tym prywatnych) nałożono szereg obowiązków, m.in. pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji. Należy zwrócić uwagę, że fakt niewywiązywania się przez Stronę z obowiązków i zadań z zakresu gospodarki leśnej został ujawniony przez przedstawicieli Nadleśnictwa L. podczas oględzin działek nr [...] i [...] w dniu 7 kwietnia 2015 r. Podczas tych oględzin stwierdzono, że drzewostany na tych działkach są bardzo zaniedbane pod względem zabiegów pielęgnacyjnych, charakteryzują się silnym zwarciem. Stan sanitarny lasu oceniono jako bardzo słaby (duża ilość suszu, złomów i wywrotów). Dokonane podczas oględzin ustalenia stały się podstawą decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r., w której nakazano Skarżącemu wykonanie zabiegów gospodarczych (trzebieży wczesnej, trzebieży późnej, cięć sanitarnych i cięć przygodnych) w terminie do 31 marca 2016 r. Termin ten nie został przez Stronę dochowany i był on przedłużany kolejno: do 31 grudnia 2016 r., do 31 grudnia 2017 r., do 31 grudnia 2018 r. i ostatecznie (zaskarżoną decyzją Kolegium) do 31 grudnia 2022 r. A zatem, pierwotny termin wykonania zabiegów gospodarczych został przedłużony Skarżącemu aż o sześć lat. Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia Skarżącego, który niewątpliwie utrudnia wywiązywanie się z obowiązków ciążących na nim jako na właścicielu lasu, ale posiadanie lasu wiąże się nie tylko z korzyściami, ale również z obowiązkami. W skrajnym przypadku, w którym stan zdrowia nie pozwala właścicielowi lasu na właściwe wywiązywanie się z ciążących na nim z mocy ustawy o lasach obowiązków, pod rozwagę powinna zostać wzięta możliwość sprzedaży np. części lasu, aby pozyskane w ten sposób środki przeznaczyć na wynajęcie profesjonalnego podmiotu, który zajmie się zabiegami gospodarczymi na pozostałej części lasu. Na marginesie Sąd wskazuje, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy (w sprawie II SPP/Gd 31/22) Skarżący podał, że wraz z żoną osiąga stałe miesięczne dochody na poziomie 7.400 zł miesięcznie, posiada również oszczędności w kwocie około 27.000 zł. Sytuacja materialna Strony nie jest zatem tak trudna, jak starano się wykazać wnioskując o zwolnienie w niniejszej sprawie od kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Należy również zwrócić uwagę, że w piśmie z 20 czerwca 2021 r. Skarżący podał, że trzebieże wczesne i późne oraz cięcia sanitarne i przygodne na działce nr [...] zostały wykonane w 100%, natomiast na działce nr [...] w 50%. Wynika z tego, że w czerwcu 2021 r. do wykonania zostało 25% wszystkich zadań z zakresu gospodarki leśnej, do których Skarżący został zobowiązany w decyzji Starosty z 19 czerwca 2015 r. W ww. piśmie Skarżący wskazał również, że z uwagi na obowiązki zawodowe, prace w lesie może wykonywać jedynie w weekendy i w wakacje, jednakże w październiku 2022 r. przechodzi na emeryturę i będzie dysponował większą ilością czasu, żeby te prace wykonać samodzielnie, bez konieczności wynajęcia specjalistycznej ekipy, której koszt wynajęcia jest znaczny. Skoro - jak podaje Strona - w czerwcu 2021 r. do wykonania pozostało 25% zadań, a w październiku 2022 r. miała zakończyć się aktywność zawodowa Skarżącego pochłaniająca większość czasu, oczekiwanie na wyznaczenie tak odległego terminu, jaki wskazano w piśmie z 20 czerwca 2021 r. (tj. 31 grudnia 2024 r.) nie znajduje uzasadnienia. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI