II SA/Gd 1055/24

II SA/Gd 1055/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 162
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr WOP.7721.170.2024.GD w przedmiocie wygaśnięcia decyzji w sprawie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z 14 maja 2015 r. (zmienioną decyzją z 23 października 2015 r.) Starosta Słupski (dalej: "Starosta") zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. D. (dalej: "Inwestorka", "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wbudowanym garażem, z wewnętrzną instalacją gazową, z wewnętrzną linią zasilania energetycznego, na działce nr [...] w K.
Pismem z 14 sierpnia 2017 r. J. J. (właściciel działki nr [...]) wystąpił do Starosty z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z 14 maja 2015 r.
Postanowieniem z 7 września 2017 r. Starosta odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z 14 maja 2015 r.
W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia Wojewoda Pomorski (dalej: "Wojewoda") postanowieniem z 30 listopada 2017 r. uchylił je i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem z 2 marca 2018 r. Starosta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją tego organu z 14 maja 2015 r.
Decyzją z 17 kwietnia 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego
w powiecie słupskim (dalej: "PINB", "organ pierwszej instancji"), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) - dalej: "Prawo budowlane", nakazał A. D. wykonanie następujących czynności
w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych związanych z podniesieniem poziomu terenu działki przy budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...]
w K. do stanu zgodnego z przepisami prawa: 1) doprowadzenie poziomu oraz ukształtowania terenu działki nr [...] zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu (decyzja Starosty z 23 października 2015 r.) w sposób uniemożliwiający przedostawanie się wód opadowych na działkę sąsiednią nr [...],
2) dokonanie niezwłocznego włączenia się do kanalizacji deszczowej po jej wykonaniu przez gminę, 3) wykonanie mapy geodezyjnej powykonawczej rzędnych wysokościowych poziomu terenu działki nr [...] z informacją od geodety o zgodności z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 3 sierpnia 2018 r. uchylił ją w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z 12 września 2018 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na A. D. obowiązek wykonania następujących czynności
w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem:
1) sporządzenie aktualnej - uwzględniającej dokonane roboty ziemne - mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych działki nr [...], 2) sporządzenie na kopii tej mapy projektu zamiennego zagospodarowania działki nr [...], uwzględniającego włączenie się do istniejącej gminnej kanalizacji deszczowej, projektowane i wykonane dojścia, dojazdy, małą architekturę oraz ukształtowanie wysokościowe terenu (z podaniem rzędnych projektowych), zapobiegające przed zalewaniem wodami opadowymi terenu działek sąsiednich, 3) dokonanie inwentaryzacji budowlanej powykonawczej istniejącej zabudowy z wykazaniem odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty
z 14 maja 2015 r., 4) dokonanie orzeczenia technicznego wykonanych robót budowlanych odbiegających od zatwierdzonego projektu budowlanego ww. decyzją z wykazaniem ich zgodności z przepisami i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 5) sporządzenie projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, uwzględniającego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, zawierającego opracowania wymienione w punktach 3 i 4.
Decyzją z 18 września 2018 r. Starosta, na podstawie art. 36a ust. 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, uchylił decyzję z 14 maja 2015 r. i zmieniającą ją decyzję z 23 października 2015 r. o pozwoleniu na budowę.
Decyzją z 21 grudnia 2018 r. PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 12 września 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z 7 lutego 2019 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na A. D. następujące obowiązki: 1) dostarczenie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych obejmujących wybudowany na działce nr [...] w K. budynek mieszkalny jednorodzinny w aspekcie ich zgodności z przepisami, wraz z inwentaryzacją budowlaną wykonanych robót, 2) dostarczenie czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego, 3) włączenie nieruchomości do ogólnospławnej gminnej sieci kanalizacji deszczowej w oparciu o uzgodniony z gminą projekt wykonania przyłącza - w terminie do 30 marca 2019 r.
Decyzją z 1 lipca 2019 r. PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 7 lutego 2019 r.
i nałożył na A. D. następujące obowiązki: 1) włączenie nieruchomości do gminnej kanalizacji deszczowej i przedłożenie protokołu odbioru od gestora sieci wykonanego przyłącza kanalizacji deszczowej, 2) przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami - w terminie do
31 sierpnia 2019 r.
W dniu 24 lutego 2020 r. A. D. złożyła w PINB 4 egzemplarze projektu budowlanego budynku.
Decyzją z 28 lutego 2020 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził zamienny projekt budowlany i zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji na użytkowanie.
Decyzją z 30 września 2020 r. PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 28 lutego 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem z 8 stycznia 2021 r. PINB nałożył na A. D. obowiązek uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego w terminie do 31 marca 2021 r.
Decyzją z 7 maja 2021 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał A. D. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce
nr [...] w K.
Decyzją z 30 lipca 2021 r. PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 7 maja 2021 r.
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu 5 listopada 2021 r. J. J. i M. J. sprzedali M. N. działki nr [...]-[...].
Wnioskiem z 30 stycznia 2022 r. M. N. wystąpił o zmianę ostatecznej decyzji PWINB z 1 lipca 2019 r. poprzez odstąpienie od obowiązku określonego w pkt 2 (dostarczenie projektu budowlanego) i umorzenie postępowania w sprawie.
Postanowieniem z 8 marca 2022 r. PWINB, na podstawie art. 155 k.p.a., wszczął na wniosek M. N. postępowanie w sprawie zmiany decyzji z 1 lipca 2019 r.
i umorzenie postępowania.
Decyzją z 4 maja 2022 r. PWINB, na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany własnej decyzji z 1 lipca 2019 r.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z 29 czerwca 2022 r. utrzymał ją w mocy.
Na decyzję GINB z 29 czerwca 2022 r. A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 lutego 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 1831/22 oddalił ją (wyrok jest prawomocny).
Wnioskiem z 14 lutego 2023 r. A. D. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wystąpiła do PWINB o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu
z 1 lipca 2019 r. Ewentualnie, gdyby organ uznał, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania, A. D. wniosła o stwierdzenie, na podstawie art. 162 k.p.a., wygaśnięcia decyzji PWINB z 1 lipca 2019 r. argumentując, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony. Ponadto za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji przemawiają również zasady współżycia społecznego, przez co interes Wnioskodawczyni jest obiektywnie słuszny. Zdaniem Skarżącej decyzja PWINB z 1 lipca 2019 r. jest bezprzedmiotowa, gdyż budynek został włączony do gminnej kanalizacji deszczowej,
a rzędne terenu nie różnią się od rzędnych projektowych.
Postanowieniem z 26 maja 2023 r. PWINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 1 lipca 2019 r.
W wyniku wniesionego na powyższe rozstrzygnięcie zażalenia GINB postanowieniem z 17 lipca 2023 r. utrzymał je w mocy.
Decyzją z 18 czerwca 2024 r. PINB, na podstawie art. 162 k.p.a., orzekł o braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji PWINB z 1 lipca 2019 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 162 k.p.a., wskazując następnie, że decyzja PWINB z 1 lipca 2019 r., o której wygaszenie zwraca się Inwestorka, została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jest decyzją nakazową, która ma na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem PINB drugi
z warunków określony w tej decyzji do dnia dzisiejszego nie został spełniony.
W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania PWINB decyzją z 2 sierpnia
2024 r. utrzymał ją w mocy.
Odnosząc się do decyzji z 1 lipca 2019 r. organ odwoławczy wskazał, że Inwestorka dokonała włączenia nieruchomości do gminnej kanalizacji deszczowej, a także w dniach 24. i 26. lutego 2020 r. złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji 4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku i dodatkowe 4 egzemplarze projektu budowlanego instalacji sanitarnych, które PINB decyzją z 28 lutego 2020 r. zatwierdził, jak również zezwolił na wznowienie i wykonanie w terminie natychmiastowym robót budowlanych, które wyszczególnił w punkcie B sentencji decyzji. Jednakże od decyzji tej Inwestorka się odwołała i w wyniku jego rozpatrzenia PWINB decyzją z 30 września 2020 r. uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W decyzji tej organ odwoławczy wskazał uchybienia, które należy zlikwidować w przedłożonym projekcie, który był niespójny i zawierał nieścisłości wskazując, że do zatwierdzenia musi być przedłożony jednolity projekt, zgodny z przepisami, zawierający wszystkie branże, aktualny w swoim zakresie i uwzględniający wszystkie roboty (również te do wykonania), tak aby inwestycja była doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. Podkreślono, że projekt zamienny obejmuje całą inwestycję, a nie tylko wprowadzone zmiany.
Organ odwoławczy wskazał, że powyższe kwestie wyjaśnił także w kolejnej decyzji (z 30 lipca 2021 r., w postępowaniu odwoławczym od decyzji PINB z 7 maja 2021 r. nakazującej Inwestorce rozbiórkę budynku, wydanej na skutek nieprzedłożenia projektu zgodnego z wymaganymi przepisami). Powtórzono, że aby inwestycję doprowadzić do stanu zgodnego z prawem należy przedłożyć projekt budowlany zamienny, uwzględniający wszystkie roboty, tj. także te, które należało wykonać zgodnie z decyzją z 28 lutego
2020 r., w tym demontaż kotła na paliwo stałe i roboty konstrukcyjne, a następnie zatwierdzić go i uzyskać pozwolenie na użytkowanie.
PWINB zwrócił uwagę, że ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień projektantów wynika, iż Inwestorka nie zwracała się o ujednolicenie projektu i naniesienie zmian wynikających z wykonanych robót i z odstępstw. Zdaniem organu odwoławczego
z akt sprawy nie wynika także, aby zostały wykonane wymagane roboty doprowadzające budynek do stanu zgodnego z przepisami (które powinny być uwzględnione w projekcie).
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek określony w pkt 2 decyzji PWINB z 1 lipca 2019 r. nie został wykonany i wobec tego nie można stwierdzić - w trybie art. 162 k.p.a. - bezprzedmiotowości decyzji, ponieważ cel, jakiemu miała służyć decyzja istnieje, nie jest również w interesie strony wykonywanie robót niezgodnych z przepisami technicznymi.
W skardze na decyzję organu odwoławczego A. D., wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, mogących mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. polegające na pominięciu faktycznych i oczywistych okoliczności istoty sprawy ujawnionych w dokumentach postępowania i zaniechaniu ich uwzględnienia podczas dokonywanej kontroli decyzji organu pierwszej instancji;
2. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej, a nie swobodnej ocenie dowodów
i przyjęcie, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, podczas gdy w ocenie Skarżącej spełnione są wszystkie przesłanki pozwalające na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 162 k.p.a.;
3. art. 11 w zw. z art. 6 w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenia zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czego zabrakło w wydanej decyzji, a także regularne zaniechanie uwzględnienia posiadanego materiału dowodowego i arbitralne prowadzenie postępowania na niekorzyść Skarżącej;
4. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 w zw. z art. 10 k.p.a. polegające na odstąpieniu od wysłuchania strony przed zakończeniem postępowania przed organem pierwszej instancji, a także uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów, w tym powoływanie się na decyzję z 28 lutego 2020 r., która została uchylona w całości przez organ drugiej instancji;
5. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, mających wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że postępowanie prowadzone jest w stosunku do uchylonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], podczas gdy na chwilę obecną decyzja o uchyleniu pozwolenia na budowę
z 18 września 2018 r. nie jest ostateczna, postępowanie w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę zostało zawieszone, a co za tym idzie projekt budowlany pierwotny z 2015 r. nie został wyeliminowany z obiegu prawnego;
6. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca nie zwracała się o ujednolicenie projektu i naniesienie zmian wynikających z wykonanych robót
i z odstępstw oraz że nie zostały wykonane wymagane roboty "doprowadzające budynek do stanu zgodnego z przepisami" (zdaniem Skarżącej złożone w 2020 r.
w PINB 4 egzemplarze projektu były jednolite, zatem nie miała ona obowiązku zwracania się do projektanta o ujednolicenie projektu).
W obszernym uzasadnieniu skargi szczegółowo opisano dotychczasowy przebieg postępowania podkreślając m.in., że decyzję PWINB z 1 lipca 2019 r. można uznać za bezprzedmiotową, ponieważ cel, dla jakiego została wydana, nie istnieje. W tym zakresie wskazano, że: 1) nieruchomość została podłączona do gminnej sieci kanalizacji deszczowej w dniu 5 lipca 2019 r., 2) Skarżąca nie wprowadziła istotnych zmian podczas budowy, jak i w zagospodarowaniu terenu, 3) rzędne terenu działki Skarżącej nie różnią się od projektowanych w stosunku do projektu budowlanego, co potwierdza geodeta na mapce z 24 stycznia 2018 r. przekazanej organowi pismem z 24 stycznia 2018 r. oraz w informacji z 25 maja 2021 r., 4) z uwagi na zawieszenie przez Wojewodę postępowania w sprawie
o uchylenie decyzji pozwolenia na budowę funkcjonują w obrocie prawnym decyzje pozwolenia na budowę wraz z projektami z 2015 r.
Skarżąca podkreśliła, że organ ma obowiązek dokładnie uzasadnić swoją decyzję, wskazując, jakie odstępstwa uznał za istotne i na jakiej podstawie. W ocenie Skarżącej temu obowiązkowi organy nie sprostały, gdyż nie uzasadniły w swoich decyzjach, jaki wpływ (oprócz rzekomego zalewania działki sąsiedniej) miała różnica w poziomach działek na projekt, czy może na fundamenty budynku, wymiary kondygnacji, czy sposób wznoszenia konstrukcji, a więc organ nie miał podstaw, aby wymagać złożenia projektu budowlanego zamiennego, zwłaszcza, że PINB wszczynając postępowanie nie wskazał istotnych zmian podczas budowy, natomiast w bieżącym roku potwierdził w obecności świadka (Starosty Słupskiego P. L.), że takich zmian nie było. W tej sytuacji nie wiadomo było, jakie zmiany miałby zawierać projekt budowlany zamienny. Wydanie zatem nakazu złożenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy nie wprowadzono istotnych zmian, może być uznane za naruszenie procedur administracyjnych.
PWINB w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Swoje stanowisko w sprawie A. D. uzupełniła w pismach procesowych
z 30 października 2024 r. ("Replika na odpowiedź na skargę oraz uzupełnienie skargi"),
z 15 grudnia 2024 r. ("Uzupełnienie skargi") i z 9 stycznia 2025 r. ("Wyjaśnienia i wnioski").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 2 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie słupskim z 18 czerwca 2024 r. orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia, na podstawie art. 162 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), ostatecznej decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 1 lipca 2019 r.
Tą ostatnią decyzją PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 7 lutego 2019 r.
i nałożył na Skarżącą następujące obowiązki: 1) dokonanie włączenia nieruchomości do gminnej kanalizacji deszczowej i przedłożenie protokołu odbioru od gestora sieci wykonanego przyłącza kanalizacji deszczowej, 2) przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami -
w terminie do 31 sierpnia 2019 r.
Należy wyraźnie podkreślić, że granice sprawy administracyjnej wyznaczył wniosek Skarżącej z 14 lutego 2023 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji PWINB z 1 lipca 2019 r., stąd kontroli sądowej w niniejszej sprawie poddano decyzję PINB z 18 czerwca 2024 r.
i utrzymującą ją w mocy decyzję PWINB z 2 sierpnia 2024 r.
Zarówno w skardze, jak i w pismach procesowych Skarżąca sformułowała szereg zarzutów, których zasadność nie może być oceniana w niniejszym postępowaniu. Zarzuty te dotyczą bowiem kwestii "pierwotnych", które były rozstrzygane przez organy administracji publicznej w odrębnych postępowaniach.
Należy zatem powtórzyć, że w toku niniejszego postępowania, tj. postępowania zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, organ administracji publicznej (a następnie sąd administracyjny) nie poddaje merytorycznej weryfikacji wydanych wcześniej decyzji, lecz ogranicza się do oceny, czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 162 k.p.a.
Zgodnie z art. 162 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję
w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:
1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony;
2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku,
a strona nie dopełniła tego warunku.
Z powołanego przepisu należy wyprowadzić dwie normy. Pierwsza z nich wskazuje, że organ jest zobligowany do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a jej wygaszenie nakazuje przepis prawa. Druga natomiast uprawnia organ do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa i leży to
w interesie społecznym lub interesie strony. Zarówno w pierwszej, jak i w drugiej normie muszą zostać spełnione łącznie obie wskazane przesłanki, tj. bezprzedmiotowość
i istnienie przepisu prawa nakazującego wygaszenie decyzji lub bezprzedmiotowość
i istnienie interesu społecznego lub interesu strony.
W doktrynie przyjmuje się, że "bezprzedmiotowość wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek" (tak: J. Borkowski [w:] B. Adamiak,
J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck, 2024,
s. 750-751). W piśmiennictwie wskazuje się także na trzy typy bezprzedmiotowości
w rozumieniu tego przepisu. Pierwszy wiąże się z następczym brakiem elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie "wygaszanej" decyzji, czyli podmiotu, przedmiotu albo podstawy prawnej. Założenie o następczym braku stanowi przejaw wystąpienia nowego zdarzenia, po etapie subsumpcji i wejściu aktu do obrotu prawnego. Uściślając, zdarzenie to może polegać na: ustaniu bytu podmiotu stosunku prawnego, rezygnacji z uprawnień przez ten podmiot, zniszczeniu lub przekształceniu przedmiotu (rzeczy), którego status określał ww. akt. Drugi wariant bezprzedmiotowości występuje
z powodu szeroko rozumianej zmiany stanu faktycznego (innego niż w pierwszym wariancie), którego znamiona - do stanu sprzed bezprzedmiotowości - odpowiadały hipotezie normy prawnej, która była podstawą decyzji. Trzeci typ bezprzedmiotowości wywołuje usunięcie normy prawnej będącej podstawą decyzji pozostającej w obrocie prawnym (tak: K. Klonowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2023, art. 162). W doktrynie zwraca się również uwagę, że pojęcie bezprzedmiotowości decyzji powinno być interpretowane
w sposób zbliżony do pojęcia bezprzedmiotowości postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). Tak więc decyzja staje się bezprzedmiotowa, jeżeli przestał istnieć któryś z elementów materialnego stosunku prawnego, np. zmarła osoba, na której rzecz wydano zezwolenie, lub osoba ta utraciła kwalifikacje niezbędne do wykonywania przyznanego jej uprawnienia, w istotny sposób zmienił się układ stosunków społecznych, w którym została wydana decyzja (tak: T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej, Państwo i Prawo 1992, nr 7, s. 49).
Z kolei w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że w ramach zmian przedmiotowych skutkujących bezprzedmiotowością nie mieści się niewykonanie obowiązku, a jedynie ustanie istnienia przedmiotu, np. przy nakazie rozbiórki pożar obiektu budowlanego, powódź (zob. wyroki NSA: z 3 września 2014 r. sygn. akt II OSK 519/13,
z 17 września 2013 r. sygn. akt II OSK 956/12, czy z 11 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1460/07, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należało zatem ocenić, czy decyzja PWINB z 1 lipca 2019 r. nakładająca na Skarżącą wskazane w tej decyzji obowiązki stała się bezprzedmiotowa w przedstawionym wyżej rozumieniu. Przy czym przesądzenie,
że decyzja ta nie stała się bezprzedmiotowa dezaktualizuje konieczność rozważania pozostałych elementów przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej określonych w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż koniecznym elementem każdej z tych przesłanek jest bezprzedmiotowość decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa. Brak jest bowiem przepisu szczególnego, który określałby, w jakiej sytuacji decyzja nakładająca na Skarżącą obowiązek przedłożenia projektu budowlanego stała się bezprzedmiotowa.
Z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżąca dokonała co prawda włączenia nieruchomości do gminnej kanalizacji deszczowej, a także złożyła w siedzibie organu pierwszej instancji (w dniach 24. i 26. lutego 2020 r.)
4 egzemplarze projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku i dodatkowe 4 egzemplarze projektu budowlanego instalacji sanitarnych, które PINB decyzją z 28 lutego 2020 r. zatwierdził, jak również zezwolił na wznowienie i wykonanie w terminie natychmiastowym robót budowlanych, które wyszczególnił w punkcie B sentencji decyzji, jednakże od decyzji tej Strona wniosła odwołanie i w wyniku jego rozpatrzenia PWINB decyzją z 30 września 2020 r. uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W decyzji tej organ odwoławczy wskazał uchybienia, które należy usunąć w przedłożonym projekcie, który był niespójny i zawierał nieścisłości i wskazał, że do zatwierdzenia musi być przedłożony jednolity projekt, zgodny z przepisami, zawierający wszystkie branże, aktualny w swoim zakresie i uwzględniający wszystkie roboty (również te do wykonania), tak aby inwestycja była doprowadzona do stanu zgodnego z prawem.
Ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień projektantów wynika, że Inwestorka nie zwracała się o ujednolicenie projektu i naniesienie zmian wynikających z wykonanych robót i z odstępstw. Z akt sprawy nie wynika także, aby zostały wykonane wymagane roboty doprowadzające budynek do stanu zgodnego z przepisami (które powinny być uwzględnione w projekcie).
Z powyższego wynika, że decyzja z 1 lipca 2019 r., którą PWINB uchylił w całości decyzję PINB z 7 lutego 2019 r. i nałożył na Skarżącą obowiązki (włączenie nieruchomości do gminnej kanalizacji deszczowej oraz przedłożenie 4 egzemplarzy projektu budowlanego budynku wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami) nadal funkcjonuje w obrocie prawnym, nie została wyeliminowana z tego obrotu, ani w trybie administracyjnym (stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania), ani przez sąd administracyjny.
A zatem, obowiązek wynikający z tej decyzji nadal nie został wykonany (w sposób właściwy) przez Skarżącą, przez co nie jest ona bezprzedmiotowa.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, że w istocie do dzisiaj nie wie, jakie zmiany miałby zawierać projekt budowlany zamienny, należy wskazać na możliwość, jaką ustawodawca przewidział w art. 113 § 2 k.p.a. Z regulacji tej wynika, że organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego lub strony wątpliwości co do treści decyzji.
Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają żadnych przepisów Prawa budowlanego. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie
w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący. Uzyskane dowody poddano wnikliwej
i poprawnej ocenie. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona, zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Należy zatem stwierdzić, że organy w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski.
Końcowo należy wyjaśnić, że sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji publicznej kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa ustrojowego, materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd administracyjny nie może kierować się względami słuszności, celowości, czy zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z 25 września 2009 r. sygn. akt
I OSK 1403/08).
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]