II SA/Gd 1047/23

II SA/Gd 1047/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. w Gdańsku w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 25 września 2023 r., nr SKO Gd/3745/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem M. S., załączając wydane mu na czas określony orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z przyczyny 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia) ze wskazaniem, że niepełnoprawność istnieje od 21 lutego 2012 r. a ustalony stopień istnieje od 21 lutego 2021 r. Jednocześnie załączono orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności męża do samodzielnej egzystencji do 31 maja 2024 r. oraz zakres i opis czynności wykonywanych podczas opieki nad mężem. Skarżąca złożyła także: świadectwo pracy potwierdzające jej zatrudnienie od 1 kwietnia 2016 r. do 24 lutego 2023 r. a także świadectwa pracy, potwierdzające jej zatrudnienie we wcześniejszych okresach, wcześniejsze orzeczenia (z 21 stycznia 2014 r., 15 grudnia 2016 r., 27 maja 2019 r.) zaliczające męża do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności a także orzeczenia lekarza orzecznika ZUS (z 12 kwietnia 2016 r. 24 kwietnia 2018 r. i 2 kwietnia 2020 r.) stwierdzające jego częściową niezdolność do pracy oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 5 listopada 2012 r. dotyczące okoliczności uzasadniających przyznanie zasiłku rehabilitacyjnego. Skarżąca złożyła także świadectwa pracy męża.
W toku wywiadu środowiskowego ustalono, że mąż skarżącej ma amputowaną prawą nogę z uwagi na miażdżycę – niedrożność i zanik żył. Mąż skarżącej porusza się przy pomocy kul, sam korzysta z toalety, spożywa posiłki, ubiera i wykonuje poranną toaletę. Wymaga pomocy przy czynnościach takich jak kąpiel, przygotowanie ubrania, przygotowanie i podanie wszystkich posiłków. Sam nie wychodzi z domu, zawsze jest w obecności żony bądź syna. Skarżąca pomaga w sprawach związanych z leczeniem męża, kompletuje dokumentację medyczną, umawia wizyty lekarskie. Mąż skarżącej korzysta porad chirurga naczyniowego i z rehabilitacji, uczy się chodzenia przy pomocy protezy. Skarżąca pielęgnuje kikut męża, smaruje, masuje i owija, jest także potrzebna w razie upadku męża. Pomaga mężowi w ćwiczeniach gimnastycznych i chodzi z nim na spacery. Nadto skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe a w okresie grzewczym przygotowuje opał. Mąż skarżącej pozostaje sam w domu, gdy wychodzi ona na zakupy lub w innych sprawach. Wcześniej mężem opiekowała się matka skarżącej, która nie może sprawować dalszej opieki, gdyż zachorowała. Skarżąca oświadczyła także, że zrezygnowała za porozumieniem stron, a jej stan zdrowia pozwala jej na opiekę nad mężem.
Nadto jak wyjaśniła skarżąca w dniu 5 maja 2023 r. mąż jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako poszukujący pracy. Było to warunkiem przyznania dofinansowania zakupu protezy kończyny z PCPR. Skarżąca, będąc świadoma odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wyjaśniła, że mąż cierpi na miażdżycę oraz przewlekłą niewydolność żylną, w wyniku czego w marcu 2021 roku amputowano mu prawą nogę. Nie może korzystać z protezy z uwagi na zaczerwienienie i opuchnięcie drugiej nogi. Ma umówioną wizytę i jest pod stałą kontrolą chirurga i protetyka. Oświadczyła, że mąż nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wykonywać czynności życia codziennego. Pomaga mu w funkcjonowaniu, opiekę sprawuje całodobowo. Wyjaśniła także, że do czynności wykonywanych w ramach opieki należą: codzienna pobudka, pomoc przy czynnościach higienicznych i kąpieli. Pomaga w prowadzeniu do toalety, istnieje konieczność poruszania się o kulach z pomocą i asekuracją skarżącej. Przygotowuje ubrania i pomaga w ubieraniu, przygotowuje i podaje posiłki, przekąski i owoce. Do jej obowiązków należy układanie męża do snu i czuwanie podczas jego snu. Wychodzi z mężem na spacer, rano i wieczorem robi masaż kikuta, sprząta, pierze, prasuje, robi zakupy, organizuje wizyty lekarskie, realizuje recepty i załatwia sprawy urzędowe. Nie jest w stanie podjąć pracy zarobkowej z uwagi na opiekę nad mężem.
Decyzją z 8 maja 2023 r. Prezydent Miasta Starogard Gdański odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem, gdyż nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.).
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania decyzją z 25 września 2023 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium uznało, że organ I instancji nie miał podstaw do odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tylko na podstawie braku spełnienia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jednakże Kolegium stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika, by charakter, częstotliwość oraz zakres opieki wymuszał na skarżącej rezygnację z zatrudnienia. Mąż skarżącej nie jest osobą leżącą, ani pampersowaną. W wielu aspektach życia codziennego jest samodzielny: porusza się przy pomocy kul, sam korzysta z toalety i wykonuje poranną toaletę, sam spożywa przygotowany posiłek, sam się ubiera, wymaga jedynie wcześniejszego przygotowania ubrania. Skarżąca pomaga mężowi w pielęgnacji kikuta, codziennych ćwiczeniach i wieczornej kąpieli, a także przygotowaniu posiłków. Pozostałe zaś czynności takie, jak ścielenie łóżka, sprzątanie, robienie zakupów, pranie czy palenie w piecu, należą do zwykłych czynności dnia codziennego związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, wykonywanych w każdej rodzinie, także w tej w której wszyscy członkowie pracują. Zatem w ocenie Kolegium rozmiar pomocy świadczonej wobec męża nie wypełnia skarżącej całego dnia, a tym samym nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze czasu pracy. Czynności opiekuńcze świadczone przez skarżącą, odpowiednio zaplanowane i zorganizowane nie uniemożliwiają podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W rezultacie, w ocenie Kolegium, brak jest adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Zakres opieki nad mężem jaki określa skarżąca, nie wymaga rezygnacji przez nią z zatrudnienia, zatem w ocenie Kolegium nie spełnia przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki z tego przepisu. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzję organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazano, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Strona skarżąca przywołała przy tym poglądy orzecznictwa, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez skarżącą nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 615), zwanej dalej jak wcześniej u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl natomiast art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Podkreślić należy, że przepis powyższy winien być interpretowany z uwzględnieniem wiążącego, w myśl art. 190 Konstytucji RP, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała po ukończeniu 18 roku życia, przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji zdaniem Sądu przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez wskazanej przesłanki. Organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają zatem obowiązek procedować w oparciu o przepisy u.ś.r. z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Sąd w składzie orzekającym przychyla się zatem do stanowiska Kolegium w zakresie braku podstaw do uznania, że na gruncie niniejszej sprawy podstawę odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego może stanowić ww. art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Prawidłowa jest jednakże, w ocenie Sądu, dokonana przez Kolegium ocena braku spełnienia pozytywnej przesłanki przyznania wnioskowanego świadczenia, wynikająca z powołanego wyżej art. 17 ust. 1 u.ś.r., a dotycząca tzw. związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy rezygnacją z podjęcia zatrudnienia w przypadku skarżącej a świadczoną przez nią opieką na rzecz męża.
Jak wynika z przytoczonego wyżej już art. 17 ust. 1 u.ś.r., wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 u.ś.r.).
Zauważyć również należy, że przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym różnić się bowiem może w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Natomiast, to sprawowana faktycznie opieka musi uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne. Stąd też świadczenie jest przyznawane osobom rezygnującym z zatrudnienia lub z jego podjęcia nie za to, że sprawują opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz dlatego, że sprawując tą opiekę - ze względu na jej stały charakter – nie mogą podjąć pracy, gdyż jej zakres całkowicie taką możliwość wyklucza. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się więc, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Jest to świadczenie rekompensujące brak możliwości uzyskiwania dochodu z pracy zarobkowej. Zgodnie z założeniami ustawodawcy celem świadczeń opiekuńczych, do których należy świadczenie pielęgnacyjne, jest częściowe pokrycie wydatków ponoszonych przez rodzinę w związku z koniecznością zapewnienia opieki i pielęgnacji osobie niepełnosprawnej. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której obiektywnie nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane wyłącznie koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok NSA z 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).
Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok NSA z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej.
Z ustalonego przez organy i niekwestionowanego w skardze stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że opieka sprawowana przez skarżącą nad mężem, z uwagi na rodzaj i zakres czynności wspomagających męża w jego codziennym funkcjonowaniu, nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa we wskazanym przepisie. Z ustaleń faktycznych wynika, że mąż skarżącej legitymuje się wydanym na czas określony orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z uwagi na niepełnosprawność związaną z chorobą układu oddechowego i krążenia. Jak wynika z wywiadu środowiskowego, mąż skarżącej ma amputowaną prawą nogę w wyniku miażdżycy (zwężenia i zaniku żył). Mąż skarżącej porusza się przy pomocy kul, samodzielnie korzysta z toalety, ubiera i wykonuje poranną toaletę, a także samodzielnie spożywa posiłki, które przygotowuje i podaje mu skarżąca. Nie jest osobą leżącą, pampersowaną. Powyższe prowadzi do wniosku, co także słusznie odnotował organ odwoławczy, że mąż strony jest w dużym stopniu samodzielny. Nadto skarżąca nie przedstawiła dowodów wskazujących, że stan zdrowia męża uniemożliwia pozostawienie go samego w domu. W toku postępowania skarżąca wyjaśniała, że jest potrzebna w razie upadku męża i oświadczyła, że kontroluje go, gdy przemieszcza się on po mieszkaniu, żeby się nie przewrócił (oświadczenie z 24 kwietnia 2023 r.). Zdaniem Sądu nie jest to jednak wystarczające do uznania, że mąż skarżącej nie może pozostać sam w domu na kilka godzin. Skarżąca wyjaśniła także (5 maja 2023 r.), że mąż nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i wykonywać czynności życia codziennego. Oświadczyła, że pomaga mu w funkcjonowaniu, opiekę sprawuje całodobowo. Zwrócić jednak należy uwagę, że tak złożone oświadczenie nie znajduje potwierdzenia we wcześniej zgromadzonym materialne dowodowym. Jak już wcześniej wskazano mąż skarżącej jest w pewnym stopniu samodzielny, nie uzasadnia też takiego stwierdzenia wykazany w toku postępowania administracyjnego stan jego zdrowia i zakres wykonywanych przez skarżącą czynności. Nie znajdują uzasadnienia także wskazane w piśmie z 5 maja 2023 r. wyjaśniania, że w ramach opieki wykonywana jest codzienna pobudka, pomoc przy czynnościach higienicznych (poza kąpielą) i w prowadzeniu do toalety, pomoc w ubieraniu, układanie męża do snu i czuwanie podczas jego snu. Uwzględnienia bowiem wymaga, że jak wskazano w wywiadzie środowiskowym z 24 kwietnia 2023 r. mąż skarżącej porusza się przy pomocy kul, sam korzysta z toalety, sam się ubiera i sam wykonuje poranną toaletę. W wywiadzie środowiskowym nie podano przy tym, by mąż wymagał pobudki i układania do snu oraz czuwania podczas snu. Brak jest także dokumentacji medycznej, która wskazywałaby na względy medyczne, uzasadniające potrzebę skarżącej czuwania podczas snu podopiecznego. W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy, brak jest podstaw do przyjęcia, że w okresie jedenastu dni, które dzielą przeprowadzenie wywiadu środowiskowego od złożenia wyjaśnień przez skarżącą z 5 maja 2023 r. stan męża uległ znacznemu pogorszeniu i w rezultacie wymagał on zwiększenia zakresu opieki. Nadto mąż skarżącej (ur. w 1979 roku) nie jest osobą w podeszłym wieku. Mimo znacznej niepełnosprawności od 12 października 2021 r. jest zarejestrowany jako posiadający prawo do renty poszukujący pracy, co jak podaje skarżąca było wymogiem dofinansowania zakupu protezy, po które mąż zgłosił się do PCRP.
Czynności, jakie skarżąca wykonuje w ramach sprawowanej nad mężem opieki nie są na tyle absorbujące, aby uniemożliwiały jej podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca pomaga mężowi w kąpieli. Codziennie przygotowuje ubrania, przyrządza i podaje posiłki, masuje kikuta i pomaga w ćwiczeniach. Skarżąca organizuje wizyty lekarskie, wykupuje recepty i załatwia sprawy urzędowe. Nadto wykonuje czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego (takie jak sprzątanie, pranie, palenie w piecu, zakupy, opłacanie rachunków). Część prac nie musi być przy tym wykonywana codziennie lub jest wykonywana sporadycznie (np. pranie, prasowanie, realizacja recept, umawianie wizyt lekarskich, załatwianie spraw urzędowych). Czynności te mogłyby być wykonywane poza godzinami pracy zarobkowej. Także czynności wykonywane codziennie, jak przygotowanie posiłków przy odpowiedniej organizacji mogą być wykonywane przed lub po pracy, jak to zresztą ma miejsce także w gospodarstwach domowych osób pracujących. Przygotowanie posiłków można zorganizować tak, aby nie kolidowało to z wykonywaniem pracy zarobkowej. Podobnie, przed rozpoczęciem pracy można przygotować ubranie, zrobić masaż, przygotować i podać śniadanie, a po pracy, czy w godzinach wieczornych - przygotować i podać kolację, pomagać w masażu i kąpieli oraz przygotowaniu do snu. Czynności wykonywane rano i wieczorem, przy odpowiedniej organizacji, nie kolidowałyby z wykonywaną pracą zawodową.
Sąd wskazuje, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest ustalenie, czy okoliczności danej sprawy, znajdujące potwierdzenie w przeprowadzonych dowodach, stanowią rzeczywistą przeszkodę w podjęciu zatrudnienia (wykonywania innej pracy zarobkowej) i faktycznie uniemożliwiają wykonywanie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna. Takich obiektywnych okoliczności jednak w sprawie nie stwierdzono. W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zinterpretowało przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznając, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem nie jest na tyle absorbujący, by uniemożliwiał jej podjęcie pracy zarobkowej choćby w niepełnym wymiarze.
Z tych wszystkich względów jako prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium, że w niniejszej sprawie brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną przez nią opieką nad mężem w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), skargę jako bezzasadną oddalił.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ww. ustawy, na wniosek skarżącej zgłoszony w skardze, przy braku sprzeciwu organu.