II SA/Gd 1036/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta Gdańska dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze względu na nieprecyzyjne i niejasne zapisy dotyczące podziału działek.
Skarżąca T. P. wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta Gdańska z 1996 r. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapisy § 3 w części dotyczącej warunków urbanistycznych dla działki nr 24/32. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących podziału działek i ograniczenie prawa własności. Sąd uznał, że zapisy dotyczące maksymalnej i minimalnej powierzchni działki (800-1000 m2) oraz minimalnej szerokości (20 m) są nieprecyzyjne i naruszają zasady poprawnej legislacji, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T. P. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 30 grudnia 1996 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Matemblewo. Skarżąca kwestionowała § 3 uchwały, który określał warunki urbanistyczne dla działki nr 24/32, w tym maksymalną i minimalną powierzchnię podziału na 1000 m2 - 800 m2 oraz minimalną szerokość działki 20,0 m. Zarzucono naruszenie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., a także Konstytucji RP, wskazując na nieprecyzyjne sformułowanie ograniczeń i nieuzasadnione ograniczenie prawa własności. Sąd uznał, że skarżąca ma interes prawny do wniesienia skargi, ponieważ zaskarżone ustalenia naruszają jej prawo własności. Analizując legalność planu, Sąd stwierdził, że zapisy dotyczące warunków urbanistycznych nie spełniają wymogów poprawnej legislacji. Sformułowanie "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2" jest niejasne, a interpretacja tego zapisu przez organ stosujący prawo była niespójna. Podobnie, zapis o minimalnej szerokości działki 20,0 m budzi wątpliwości interpretacyjne. Sąd uznał, że naruszenie zasad poprawnej legislacji jest istotne i uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonych postanowień uchwały. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność § 3 uchwały w części dotyczącej numeru terenu 009 w zakresie warunków urbanistycznych dla działki skarżącej. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zapisy te naruszają zasady poprawnej legislacji ze względu na ich niejasność i niejednoznaczność, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapisy planu dotyczące warunków urbanistycznych ("max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m") są nieczytelne i niejednoznaczne, co potwierdzają różne interpretacje tego samego przepisu przez organ stosujący prawo. Naruszenie to jest istotne i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (18)
Główne
u.z.p. art. 10 § 1 pkt 7
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten upoważnia do ustalania zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane, ale nie pozwala na wprowadzanie zakazu podziału wtórnego w sposób nieuzasadniony lub nieprecyzyjny.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Dopuszczalność skargi na uchwałę organu gminy naruszającą interes prawny lub uprawnienie.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 15 § 3 pkt 10
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.p. art. 2 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie polegające na nieprecyzyjnym sformułowaniu ograniczeń.
u.z.p. art. 3 § 1 i 2
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na akt prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 15 § 3 pkt 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasad poprawnej legislacji przez nieprecyzyjne i niejednoznaczne sformułowanie warunków urbanistycznych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie prawa własności skarżącej przez nieuzasadnione i nieproporcjonalne ograniczenia w podziale i zagospodarowaniu nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zgodności planu z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 1994 r. i o utrzymaniu planów w mocy na podstawie przepisów przejściowych. Argumentacja organu o charakterze willowym dzielnicy i intencji zachowania ładu przestrzennego.
Godne uwagi sformułowania
zapisy planu nie odpowiadają wymogom poprawnej legislacji nie wiadomo, czego tak naprawdę ten parametr ma dotyczyć w takim samym stanie faktycznym i prawnym organ wydał zatem dwa różne rozstrzygnięcia, oparte na różnej interpretacji tych samych zapisów planu
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie zasad poprawnej legislacji w aktach prawa miejscowego, w szczególności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, oraz konsekwencje takich naruszeń dla prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów dotyczących planowania przestrzennego i wymogów legislacyjnych w kontekście konkretnych zapisów planu z 1996 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak nieprecyzyjne sformułowania w planach zagospodarowania przestrzennego mogą prowadzić do sporów prawnych i jak ważne jest przestrzeganie zasad poprawnej legislacji, nawet po wielu latach od uchwalenia aktu.
“Niejasne zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego z lat 90. podważone przez sąd po blisko 30 latach.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1036/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Jolanta Górska /przewodniczący/
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 415
art. 10 ust. 1 pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) Protokolant Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. P. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 30 grudnia 1996 r., nr XLIII/531/96 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Matemblewo w mieście Gdańsku 1. stwierdza nieważność § 3 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej numeru terenu 009 w zakresie warunków urbanistycznych: "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 – 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m" w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr 24/32, obręb 37, położonej w Gdańsku; 2. zasądza od Rady Miasta Gdańska na rzecz skarżącej T. P. kwotę 1294 zł (jeden tysiąc dwieście dziewięćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
T. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 30 grudnia 1996 r. nr XLIII/531/96 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Matemblewo w mieście Gdańsku w części, w zakresie § 3 w części dotyczącej karty terenu [...], dla działki ewidencyjnej nr [...], w zakresie określenia następujących warunków urbanistycznych: "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m".
Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie:
1/ art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym polegające na wprowadzeniu zasad i warunków podziału działek na działki budowlane oraz określenia minimalnej szerokości działek podczas gdy przepisy dopuszczały jedynie ustalenie zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane i w ogóle nie dopuszczały możliwości określenia minimalnej szerokości działek,
2/ art. 15 ust. 3 pkt 10 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na określeniu i utrzymywaniu maksymalnej powierzchni działek oraz ich minimalnej szerokości podczas gdy przepisy obowiązujące aktualnie i od ponad 20 lat dopuszczają jedynie możliwość określenia w miejscowym planie minimalnej powierzchni nowo wydzielonych działek budowlanych;
3/ art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 7, 7a oraz 8 kpa, polegające na nieprecyzyjnym sformułowaniu powyższych ograniczeń, powodującym różną ich interpretację przez ten sam organ;
4/ art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 140 kodeksu cywilnego oraz art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu prawa własności skarżącej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 3 w części dotyczącej karty terenu [...], dla działki ewidencyjnej nr [...], w zakresie określenia następujących warunków urbanistycznych: "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m".
W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości położonej w G. przy ul. P. [...], stanowiącej działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość położona jest na obszarze objętym zaskarżonym planem zagospodarowania przestrzennego, a konkretnie na terenie objętym § 3 tej uchwały, karta terenu [...]. W warunkach urbanistycznych znalazł się następujący zapis: "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 – 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m", który miałby oznaczać, że minimalna powierzchnia działki na tym terenie może wynosić 800 m2, maksymalna 1000 m2, a minimalna jej szerokość 20 m. Skarżącej, jako właścicielce nieruchomości położonej na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przysługuje interes prawny pozwalający na wystąpienie ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem skarżącej plan miejscowy w zaskarżonym zakresie narusza prawo własności w sposób nieproporcjonalny i nieuzasadniony koniecznością zachowania tzw. ładu przestrzennego. W chwili podejmowania przez Radę Miasta Gdańska uchwały nr XLIII/531/96 z dnia 30 grudnia 1996 r., obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, w jej pierwotnym brzmieniu. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ust. 7 tej ustawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, zasady i warunki podziału terenów na działki budowlane. Zdaniem skarżącej jedyną podstawą prawną do wprowadzenia przez Radę Miasta Gdańska ograniczeń do planu co do wielkości działek (800-1000 m2) i ich szerokości (min. 20 m) mógł stanowić ten właśnie przepis. Nie odnosi się on w ogóle do podziału działki, tudzież działki budowlanej na dalsze działki budowlane, ale do podziału terenów na działki budowlane. Oznacza to, że ustawodawca, przyjmując jego racjonalność, upoważnił Gminę jedynie do określenia zasad i warunków podziału terenów na działki budowlane, a nie wtórnego określenia zasad podziału już istniejących działek budowlanych na dalsze działki budowlane. Ustawa nie definiowała ani pojęcia terenu, ani działki, uznać należy jednak, że teren to większa jednostka niż działka. Teren to co najmniej kilka, kilkanaście działek - zasadniczo postanowienia miejscowego planu odnoszą się do powierzchni większych, obejmujących swym zakresem od kilku do nawet kilkuset działek, a mało kiedy odnoszą się do pojedynczej działki. W przypadku analizowanego planu nie ulega wątpliwości, że odnosi się do większych obszarów (terenów), albowiem dotyczy niemal całej dzielnicy Gdańska, a nie jednej, konkretnej działki. Zatem w ocenie skarżącej, Rada Miasta Gdańska mogła określić jedynie zasady podziału terenów, a nie pojedynczych, istniejących działek, na dalsze działki budowlane. Już z tej tylko przyczyny plan narusza obowiązujące przepisy w chwili jego uchwalania.
Skarżąca zwróciła uwagę także na to, że z reguły stan faktyczny nieruchomości objętych postanowieniami nowego planu nie jest w pełni zgodny z jego zapisami. Tak też jest w przypadku skarżącej - aktualna jej działka [...] ma powierzchnię znacznie przekraczającą 1000 m2 bo wynosi ona 2118 m2. Jednak zapisy planu wprowadzają ograniczenia dotyczące podziału działki, które nadmiernie ingerują w prawo własności skarżącej - przy wielkości działki wynoszącej 2118 m2 nie będzie w stanie jej podzielić ani na dwie działki (co najmniej jedna byłaby większa niż 1000 mkw), ani na trzy (żadna nie spełniałaby minimum 800 mkw). Aktualne brzmienie zaskarżonego zapisu pozbawia skarżącą możliwości swobodnego dysponowania nieruchomością, nie może bowiem wydzielić z własnej, dużej przecież działki, żadnej innej.
W skardze uznano też, że ograniczenie minimalnej szerokość działki do 20 m nie jest jednoznaczne, nie wiadomo w ogóle, czego tak naprawdę ten parametr ma dotyczyć. Czy szerokość działki należy mierzyć np. od ul. P., czy też jest to długość działki. Czy działka ma być szeroka na min. 20 m w każdym jej punkcie, czy też nie powinna być węższa tam, gdzie będzie zabudowywana.
Skarżąca podniosła też, że w aktualnym stanie prawnym Gmina nie może już wskazywać maksymalnej powierzchni działek czy minimalnej ich szerokości.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie wskazując, że w trakcie sporządzania zaskarżonego planu obowiązywały inne standardy ustalania wskaźników urbanistycznych, były inne możliwości analiz przestrzennych, a przede wszystkim inna sytuacja na rynku nieruchomości. Ustalenie w przedmiotowym planie dotyczące terenu 009-23 i podane warunki urbanistyczne są zgodne z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 1994 r.
Kwestia podziału terenów na działki budowlane dotyczy zarówno obszaru całego terenu ujętego np. jedną kartą terenu, ale również może dotyczyć pojedynczej działki ewidencyjnej. Przywołana ustawa nie definiowała pojęć teren ani działka. Jednak zgodnie z przyjętymi w środowisku planistów rozumieniem pojęć, teren nie zawsze jest większą jednostką niż działka.
Odnośnie zarzutów dotyczących konieczności dostosowywania planów do obowiązujących przepisów wskazano, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. tj. art. 87 utrzymały bezterminowo w mocy plany miejscowe uchwalone po dniu 1 stycznia 1995 r. Plany utrzymano także w mocy na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw z dnia 7 lipca 2023 r. – (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688). Dzielnica M. zarówno w czasie sporządzania planu miejscowego w 1996 r., jak i obecnie ma charakter willowy i rezydencjalny. Intencją zapisów planu było prawdopodobnie ograniczenie możliwości podziału wtórnego działek, aby zachować charakter zabudowy na tym obszarze. Zważywszy na fakt, iż powyższy plan uchwalony został prawie 30 lat temu, kiedy ceny nieruchomości były o wiele niższe, uzasadnione ograniczenie w prawie do dysponowania nieruchomością miało inny wymiar ekonomiczny, ale także przestrzenny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta Gdańska Nr XUII/531/96 z dnia 30 grudnia 1996 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Matemblewo w mieście Gdańsku. Uchwała została zaskarżona w zakresie jej § 3 w części dotyczącej numeru terenu [...], obejmującego działkę nr [...] stanowiącą własność skarżącej, w zakresie ustalenia odnoszącego się do warunków urbanistycznych o treści, cyt. "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m".
Przystępując do badania dopuszczalności skargi, należy stwierdzić, że została ona wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1465; w skrócie "u.s.g."). Przepis ten w aktualnym brzmieniu ("Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego") – ustalonym od 1 czerwca 2017 r. przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935; w skrócie jako "ustawa zmieniająca z 2017 r.") – nie wymaga już uprzedniego (przed wniesieniem skargi) wystąpienia do rady gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże zgodnie z przepisem przejściowym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej z 2017 r. tak zmienioną regulację stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, tj. po 1 czerwca 2017 r. Tym samym w odniesieniu do zaskarżonej uchwały nadal obowiązuje wymóg uprzedniego bezskutecznego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, przewidziany w art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017 r. ("Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego").
Skarżąca wyczerpała ów tryb (vide: pismo z 8 lipca 2024 r. w aktach sprawy k. 20), a skarga wniesiona została w terminie.
W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g. konieczne było nadto zbadanie legitymacji skarżącej do wniesienia przedmiotowej skargi, a więc wyjaśnienie, czy zaskarżone postanowienia uchwały naruszają jej interes prawny. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie jest oczywiste, że zaskarżone ustalenia odnoszące się do działki skarżącej naruszają jej interes prawny wywodzony z przysługującego jej prawa własności tej działki, zdefiniowanego w art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1360, w skrócie "k.c."). Skarżąca powołała się na postanowienie Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 19 kwietnia 2024 r., którym negatywnie zaopiniowano proponowany przez skarżącą wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb [...], właśnie ze względu na sprzeczność z zaskarżonymi ustaleniami planu. Potwierdza to istnienie interesu prawnego skarżącej do wniesienia skargi.
Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (oceny legalności planu), przy czym obowiązek uwzględnienia skargi na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego powstaje, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1994r., Nr 89, poz. 415), zwanej dalej ustawą, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb: zasady i warunki podziału terenów na działki budowlane.
Działając na podstawie wymienionego przepisu uchwalając plan miejscowy gmina może zawrzeć w nim warunki określające między innymi liczbę i wielkość działek budowlanych i ich przeznaczenie, warunki ich tworzenia, nie może natomiast wprowadzać zakazu podziału w tym również "wtórnego". Zwrócić należy przy tym uwagę, że przepis ten dotyczy wyłącznie terenów przeznaczonych pod budowę i na jego podstawie gmina nie może w planie miejscowym określać zasad podziału innych terenów, które nie mają takiego przeznaczenia (wyrok NSA z dnia 27 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 950/01).
Zaskarżone ustalenia planu wprowadzają dla terenu, na którym położona jest działka skarżącej, następujące warunki urbanistyczne: "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m".
Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego, a więc źródłem powszechnie obowiązującego prawa, z czym wiąże się konieczność zachowania wymogów prawidłowej legislacji, w tym tworzenia przepisów czytelnych, zrozumiałych, możliwie niebudzących wątpliwości interpretacyjnych. Podkreślenia wymaga, że każde nałożenie obowiązków lub ograniczenie praw, a także określenie przedmiotu zwolnienia podatkowego powinno następować w zgodzie z zasadami poprawnej legislacji, stanowiącej element demokratycznego państwa prawa, statuowanej w art. 2 Konstytucji RP. Zasada ta - jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lipca 2006 r., sygn. akt SK 43/04, publ. OTK-A 2006/7/89) - była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału (m.in. w uchwale z dnia 8 marca 1995 r., sygn. W 13/94, publ. OTK w 1995 r., t. I, poz. 21 oraz w wyrokach: z dnia 11 stycznia 2000 r., sygn. K. 7/99, publ. OTK ZU nr 1/2000, poz. 2, z dnia 21 marca 2001 r., sygn. K. 24/00, publ. OTK ZU nr 3/2001, poz. 51, z dnia 30 października 2001 r., sygn. K 33/00, publ. OTK ZU nr 7/2001, poz. 217, z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. K 21/01, publ. OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 17, z dnia 24 lutego 2003 r., sygn. K 28/02, publ. OTK ZU nr 2/A/2003, poz. 13 oraz z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. K 1/05, publ. OTK ZU nr 2/A/2006, poz. 18). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie reprezentuje stanowisko, że "z wyrażonej w art. 2 Konstytucji zasady państwa prawnego wynika nakaz przestrzegania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji. Nakaz ten jest funkcjonalnie związany z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasady te nakazują, aby przepisy prawa były formułowane w sposób precyzyjny i jasny oraz poprawny pod względem językowym. Warunek jasności oznacza obowiązek tworzenia przepisów klarownych i zrozumiałych dla ich adresatów, którzy od racjonalnego ustawodawcy mogą oczekiwać stanowienia norm prawnych niebudzących wątpliwości co do treści nakładanych obowiązków i przyznawanych praw. Związana z jasnością precyzja przepisu winna przejawiać się w konkretności nakładanych obowiązków i przyznawanych praw, tak by ich treść była oczywista i pozwalała na ich wyegzekwowanie. Z zasady określoności wynika, że każdy przepis prawny powinien być skonstruowany poprawnie z punktu widzenia językowego i logicznego - dopiero spełnienie tego warunku podstawowego pozwala na jego ocenę w aspekcie pozostałych kryteriów".
Powyższe wymagania dotyczą także prawodawcy lokalnego stanowiącego prawo powszechnie obowiązujące w postaci aktów prawa miejscowego. W odniesieniu do planu miejscowego trzeba mieć również na względzie jego rolę, jako determinanty prawnej decyzji administracyjnych. Z tego względu akt ten musi zawierać ustalenia możliwie precyzyjne i jednoznaczne. W przeciwnym razie utraciłby funkcję predyktywną, a rozstrzygnięcia organów stosujących prawo stawałyby się nieprzewidywalne i dowolne.
Zaskarżone ustalenia wprowadzające dla działki skarżącej warunki urbanistyczne "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m" nie odpowiadają wymogom poprawnej legislacji. Zapis "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2" może oznaczać, że minimalna powierzchnia działki (na tym terenie) może wynosić 800 m2, maksymalna 1000 m2, ale może też oznaczać, że minimalna powierzchnia działki (na tym terenie) może wynosić 1000 m2 - 800 m2, co oznaczałoby, że parametr ten nie określa w ogóle maksymalnej powierzchni działki. Taka wykładnia na gruncie językowego brzmienia ustaleń planu nie jest wykluczona.
Akta planistyczne ani odpowiedź na skargę nie dają jednoznacznych podstaw do twierdzenia, że intencją zapisów planu było tworzenie w dzielnicy M. równych działek o powierzchniach od 800 do 1000 mkw. W odpowiedzi na skargę organ sam zauważa, że dzielnica M. miała i ma charakter willowy i rezydencjalny i intencją zapisów plany było "prawdopodobnie" ograniczenie możliwości podziału wtórnego działek, aby zachować charakter zabudowy na tym obszarze. Tłumaczy to wprowadzenie parametru odnoszącego się do minimalnej wielkości tworzonych w wyniku podziału działek, ze względu bowiem na willowy i rezydencjalny charakter dzielnicy rozdrobnienie działek byłoby niewskazane. Przeczy to natomiast sensowi ustalenia parametru dla maksymalnej powierzchni działek. Skoro intencją uchwałodawcy było zachowanie willowego charakteru dzielnicy, to wprowadzenie ograniczenia co do maksymalnej powierzchni działek tworzonych w wyniku podziału tej intencji nie odpowiada.
Wątpliwości co do faktycznego znaczenia analizowanych warunków urbanistycznych ma również Prezydent Miasta Gdańska na etapie stosowania prawa, co wynika z załączonych do skargi postanowień tego organu w przedmiocie opinii co do wstępnego projektu podziału nieruchomości. W postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2024 r. wydanym wobec skarżącej (k. 32) organ stanął na stanowisku, że powstała po podziale działka budowlana B będzie posiadała zbyt dużą powierzchnię – 1921 mkw, co narusza wskazane ustalenia planu. Z kolei w postanowieniu z dnia 19 lutego 2012 r. nr WUAIOZ-II.6724.29-1.2012.GA.28855 (k. 35) organ pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], obr. [...], położonej na tym samym terenie co działka skarżącej i objętej tymi samymi warunkami urbanistycznymi, mimo że w wyniku tegoż podziału jej obszar wyniósł 1494 mkw (tak podniesiono w skardze, a organ tego nie zanegował), czyli więcej niż 1000 mkw. W takim samym stanie faktycznym i prawnym organ wydał zatem dwa różne rozstrzygnięcia, oparte na różnej interpretacji tych samych zapisów planu.
Ponadto, skarżąca zaskarżyła również ustalenie planu odnoszące się do szerokości działki (20 m). Słusznie i w tym zakresie podnosi, że w istocie nie wiadomo, czego ten parametr dotyczy. Czy chodzi o szerokość frontu działki, czy o szerokość w jej najwęższym miejscu, czy ma to być szerokość w każdym punkcie działki, czy ma to być szerokość stała, maksymalna czy minimalna. Organ w odpowiedzi na skargę nie odniósł się do tych zarzutów.
Poczynione rozważania i analizy wskazują, że uchwalenie spornych ustaleń planu nastąpiło z pominięciem regulacji rangi konstytucyjnej i ustawowej, dotyczących zasad tworzenia aktów prawa miejscowego. Wprowadzone warunki urbanistyczne "max. i min. wielk. podz. 1000 m2 - 800 m2, min. szer. dz. 20,0 m" nie spełniają wymogów poprawnej legislacji, a naruszenie to należy uznać za istotne, bowiem powszechnie uznane metody wykładni nie pozwalają na ustalenie ich treści, co uzasadnia stwierdzenie ich nieważności (art. 2 Konstytucji RP).
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023r., poz. 1964), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 1294 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą składa się: 300 zł tytułem wpisu sądowego, 34 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i pełnomocnictwa substytucyjnego, 960 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI