II SA/Gd 1035/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska odmawiającą umorzenia zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na kwotę 92.289,48 zł wraz z odsetkami. Skarżący argumentował swoją trudną sytuacją życiową, w tym bezdomnością i częściową niezdolnością do pracy po wypadkach. Organy administracji uznały, że sytuacja dłużnika nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie, wskazując m.in. na brak wystarczających dowodów jego obecnej sytuacji zdrowotnej i bytowej oraz na fakt, że w przeszłości nie podejmował wystarczających działań w celu poprawy swojej sytuacji ekonomicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i nierozważenie wszystkich istotnych okoliczności. Kluczowym zarzutem było również pominięcie przez organy obowiązku zbadania i rozstrzygnięcia zasadności częściowego umorzenia należności, co wynika z art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sąd podkreślił, że uznanie administracyjne nie może być dowolne i wymaga wszechstronnej oceny sytuacji dłużnika. Wskazał na konieczność ponownego zbadania sytuacji materialnej, zdrowotnej i bytowej skarżącego, w tym jego bezdomności i dochodów, które są poniżej minimum egzystencji. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę weryfikacji jego stanu zdrowia przez odpowiednie dokumenty oraz na fakt, że organy nie podjęły wystarczających działań wyjaśniających w toku postępowania. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia zobowiązań z funduszu alimentacyjnego, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie sytuacji życiowej i materialnej dłużnika.
Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły sytuację dłużnika alimentacyjnego przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zobowiązań z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy i nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności, w tym możliwości częściowego umorzenia należności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego, nie zweryfikowały aktualnej sytuacji zdrowotnej i bytowej skarżącego (w tym bezdomności), a także pominęły obowiązek rozważenia częściowego umorzenia zobowiązań.
Czy organ administracji ma obowiązek rozważyć częściowe umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego, nawet jeśli wnioskodawca domaga się umorzenia w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest zobowiązany do oceny i rozstrzygnięcia, czy zachodzą przesłanki do częściowego umorzenia należności, niezależnie od treści złożonego wniosku.
Uzasadnienie
Przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów pozwala na umorzenie należności w całości lub w części, co oznacza, że organ musi rozważyć obie możliwości, nawet jeśli wniosek dotyczy tylko umorzenia całkowitego.
Czy dochód skarżącego, niższy od minimum egzystencji, stanowi wystarczającą przesłankę do umorzenia zobowiązań alimentacyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dochód niższy od minimum egzystencji, w połączeniu z innymi trudnymi okolicznościami życiowymi (bezdomność, stan zdrowia), powinien być kluczowym elementem oceny zasadności wniosku o umorzenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dochód skarżącego (594,05 zł) jest znacznie niższy od minimum egzystencjonalnego (854,08 zł w 2023 r. dla emeryta jednoosobowego), co w kontekście jego sytuacji życiowej i zdrowotnej wymaga dogłębnej analizy przez organ.
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy istnieje prawda obiektywna.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie o zasadności poszczególnych żądań strony oraz o podstawie prawnej wydanego rozstrzygnięcia.
u.p.s. art. 7 § pkt 3
Ustawa o pomocy społecznej
Bezdomność jest stanem uzasadniającym udzielenie pomocy przez właściwe organy.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego. • Organy nie rozważyły możliwości częściowego umorzenia należności. • Sytuacja życiowa i zdrowotna skarżącego wymagała dogłębnej analizy. • Dochód skarżącego jest niższy od minimum egzystencji. • Organy nie podjęły wystarczających czynności wyjaśniających.
Odrzucone argumenty
Sytuacja skarżącego nie jest na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać umorzenie. • Brak wystarczających dowodów na całkowitą niezdolność do pracy. • W przeszłości skarżący nie podejmował wystarczających działań w celu poprawy sytuacji ekonomicznej.
Godne uwagi sformułowania
Uznania administracyjnego nie można oczywiście rozumieć jako dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. • Organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom udzielenia wnioskowanej pomocy. • Dochód skarżącego w 2023 r. stanowił 594,05 zł, co stanowi kwotę znacznie niższą od minimum egzystencjonalnego. • Organy zobowiązane są do oceny i rozstrzygnięcia, czy zachodzą przesłanki do częściowego umorzenia należności niezależnie od treści złożonego wniosku.
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Diana Trzcińska
członek
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia zobowiązań z funduszu alimentacyjnego, obowiązki organów w postępowaniu administracyjnym, znaczenie sytuacji życiowej i materialnej dłużnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie sytuacji życiowej dłużnika alimentacyjnego i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Podkreśla znaczenie ochrony godności ludzkiej i minimum egzystencji.
“Czy dług alimentacyjny można umorzyć, gdy dochód jest niższy od minimum egzystencji? Sąd administracyjny odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 92 289,48 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.