II SA/Gd 1035/24

II SA/Gd 1035/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1993
art. 30 ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) Protokolant Specjalista Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 31 lipca 2024 r., nr SKO Gd/7107/23 w przedmiocie umorzenia zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 13 listopada 2023 r., nr GCS/ZNU/006720/ZZ_DŁ/11/2023.
Uzasadnienie
Pan J. M. (Skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku (SKO, Kolegium) z 31 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Prezydent Miasta Gdańska decyzją z 13 listopada 2023 r. odmówił Skarżącemu umorzenia zobowiązań wobec Skarbu Państwa w wysokości 92.289,48 zł z tytułu wypłaconych w okresie od 1 października 2008 r. do 30 kwietnia 2022 r. W. M. i Z. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie organ odmówił umorzenia należności w wysokości 5,84 zł z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz W. M. i Z. M. w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 30 września 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano po pierwsze, że Gdańskie Centrum Świadczeń wypłaciło na rzecz dwóch córek Skarżącego świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości 143.800 zł oraz, po drugie, że wniosek Pana J. M. o umorzenie w całości należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami uzasadniony bardzo trudną sytuacją życiową - mimo, że wnioskodawca nie wnosił o umorzenie pozostającego do spłaty zadłużenia z tytułu wypłaconej na jego dzieci zaliczki alimentacyjnej – organ rozpoznał również w przedmiocie zasadności umorzenia tej należności.
Prezydent wyjaśnił następnie, że na rachunek bankowy organu właściwego wierzyciela w celu zaspokojenia wierzytelności powstałych w wyniku wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz W. M. i Z. M. wpłynęła dotychczas kwota 83.440,44 zł, z czego na poczet odsetek ustawowych za opóźnienie zarachowano kwotę 31.929,92 zł, a kwotę 51.510,52 zł przekazano na należność główną. W rezultacie, nieuregulowana do 10 listopada 2023 r. zaległość wynosi 112.908,29 zł, z czego 20.618,81 zł stanowią odsetki ustawowe za opóźnienie. Nadto, w okresie od 1 sierpnia 2007 r. do 30 września 2008 r. na rzecz W. M. i Z. M. wypłacono zaliczkę alimentacyjną w łącznej wysokości 4.508,70 zł.
Organ ustalił, że Skarżący ma do dyspozycji 681,97 zł miesięcznie, w zdecydowanej większości przeznaczając te środki na zakup żywności, a także, że nigdy nie zgłaszał się po pomoc socjalną, w tym przez około 9 lat, które upłynęły od jego eksmisji, nie korzystał z noclegowni ani z innych publicznych placówek zapewniających schronienie. W rezultacie nie było możliwe zweryfikowanie jego warunków bytowych, nie można zatem uznać za udowodnioną informację o niemożności wskazania konkretnego adresu czy miejsca pobytu skarżącego, jak również, że warunki, w których przyszło mu przebywać są złe. Skarżący po eksmisji w 2014 r., a jeszcze przed wypadkiem w 2016 r., pracował w firmach ochroniarskich, co w ocenie organu wymagało zorganizowania przez dłużnika warunków do zaspokajania takich potrzeb jak odpoczynek czy higiena osobista.
Prezydent podkreślił, że Skarżący przez wiele lat bądź nie łożył na utrzymanie swoich dzieci, bądź wykonywał swój obowiązek w sposób skrajnie niewystarczający. Co istotne, utrata majątku w postaci mieszkania, jak i późniejsza bezdomność nie poprzedzały, a tym samym nie były pierwotną przyczyną niepłacenia przez niego alimentów. Ponadto organ uznał, że nie ma dowodów, by Skarżący poszukiwał zatrudnienia mogącego przynieść wyższe dochody w okresie od listopada 2011 r. aż do wypadku przy pracy, któremu uległ w 2016 r., zatem w czasie, kiedy nie zgłaszał jeszcze problemów zdrowotnych. Innymi słowy, dłużnik od ponad 11- lat, tj. w okresie poprzedzającym o ok. 5 lat jego częściową niezdolność do zatrudnienia, nie kontaktował się z Gdańskim Urzędem Pracy, nie starał się więc wykorzystać wszystkich dostępnych mu możliwości poprawy swojej sytuacji ekonomicznej. Prezydent stwierdził, że dłużnik posiada stosowne orzeczenie organu emerytalno - rentowego do 31 stycznia 2025 r., a rokowania co do poprawy jego stanu zdrowia, nawet nie uwzględniając skutków kolejnego wypadku, są niepewne. Niska wysokość uzyskiwanej przez wnioskodawcę renty, a w przyszłości emerytury, podobnie jak np. wynagrodzenia za pracę, nie stanowi okoliczności wyjątkowej i szczególnej w porównaniu do innych osób posiadających zaległości alimentacyjne. W konsekwencji organ nie stwierdził wystarczających przesłanek do umorzenia całości należności wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
SKO decyzją z 31 lipca 2024 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśniając, że Skarżący w dniu 1 czerwca 2023 r. wniósł o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, we wniosku wskazując, że ma 63 lata i jest bezdomny i bezrobotny, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta pobierana od 2016 r. w związku z wypadkiem przy pracy, ma przy tym orzeczenie o częściowej niezdolności do pracy. Po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pozostaje mu kwota 594,05 zł. Do wniosku Skarżący załączył m.in. orzeczenie wydane w dniu 5 stycznia 2023 r., w którym uznano, że jest częściowo niezdolny do pracy do 31 stycznia 2025 r. W dniu 11 kwietnia 2023 r. Skarżący uległ wypadkowi podczas pracy przy pile tarczowej i doznał obrażeń wskazanych w odwołaniu, a w stanie dobrym w dniu 13 kwietnia 2023 r. wypisano go ze szpitala. Kolegium wskazało, że łączna kwota wypłacona z Funduszu Alimentacyjnego na rzecz córek skarżącego to 143. 800 zł. Część tych należności została spłacona, ale na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji kwota zadłużenia to 92.289,48 zł oraz odsetki w kwocie 20.618,80 zł.
Kolegium podzieliło w całości stanowisko Prezydenta Miasta, że umorzenie należności alimentacyjnych powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy sytuacja dłużnika alimentacyjnego jest wyjątkowa, natomiast sytuacja skarżącego taka nie jest. Odwołujący się posiadał miejsce zamieszkania, w którym stale lub czasowo przebywał, na co zdaniem organów wskazuje fakt, że podjął przed wypadkiem w 2016 r. pracę jako ochroniarz, wiąże się to bowiem z koniecznością zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Fakt posiadania miejsca zamieszkania jednak ukrywał przed organem pierwszej instancji z przyczyn sobie wiadomych. Jak wyjaśnił w odwołaniu, wpłaty alimentów dokonywał stosownie do uzyskiwanych zarobków. Oznacza to zdaniem Kolegium, że był świadomy, że jego zadłużenie alimentacyjne narasta i godził się z tym nie próbując uzyskać większych dochodów.
Kolegium uznało, że skoro Skarżący nie przedstawił w całości swojej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie może czynić zarzutu naruszenia przepisów procedury administracyjnej i naruszenia prawa materialnego. Nie jest bowiem jasne, jaka jest obecnie jego sytuacja zdrowotna, zwłaszcza, czy faktycznie jest on całkowicie niezdolny do pracy. Aby to udowodnić, Skarżący powyższe powinien przedstawić orzeczenie ZUS lub PZd/sN oraz właściwą dokumentację medyczną. Sam fakt przebycia operacji kciuka lewej ręki i wcześniej, operacji barku, nie potwierdza niezdolności do pracy. Zdaniem Kolegium Skarżący ma możliwość podjęcia pracy mimo niepełnosprawności, a samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Nie ma również podstaw do umorzenia należności w części, ponieważ, po pierwsze, nie zaistniały ku temu podstawy faktyczne i prawne, a po drugie, odwołujący się nie wniósł o częściowe umorzenie jego zaległości.
Pan J. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Kolegium z 31 lipca 2024 r. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dowolne ustalenie, że nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości, a także naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zw. z art. 7 i 8 § 1 k.p.a. poprzez brak rozważenia z urzędu umorzenia w części należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami.
Zdaniem Skarżącego, w uzasadnieniu decyzji położono nacisk na dość odległą przeszłość stawiając zarzut, że nie płacił alimentów, co nie jest prawdą, gdyż znaczna część zadłużenia została spłacona w wyniki egzekucyjnej sprzedaży przez komornika sądowego w 2014 r. mieszkania skarżącego. Po egzekucji alimenty dalej płacił za pośrednictwem komornika, zatem zobowiązanie alimentacyjne było regulowane stosownie do posiadanego majątku oraz proporcjonalnie do osiąganych dochodów. Skarżący, gdy pracował i osiągał dochody, płacił alimenty w takiej części, w jakiej było to możliwe zgodnie z przepisami - komornik wypłacał kwotę wolną od egzekucji. Dochody, które wówczas osiągał, były adekwatne do jego wieku, wykształcenia, wykonywanej pracy, zarobki jednak nie wystarczały na pokrywanie rat alimentacyjnych w pełnym zakresie, skutkiem tego było narastające zadłużenie alimentacyjne. Zdaniem skarżącego Kolegium nie przeprowadziło oceny dokumentów z leczenia w związku ze zdarzeniem, które miało miejsce w dniu 11 kwietnia 2023 r., w wyniku którego doznał rozległej rany szarpanej kciuka lewej ręki, wieloodłamowego złamania kości śródręcza, całkowitego uszkodzenia ścięgien mięśni prostowników długiego kciuka lewego. Obydwa wypadki, których doznał, pierwszy w 2016 r. i drugi w 2023 r., były zdarzeniami nagłymi i skutkowały pogorszeniem zdrowia, a tym samym pogorszeniem sytuacji zawodowej i życiowej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej "p.p.s.a.").
Materialnoprawną podstawę wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2008 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2023 r., poz. 1993 ze zm. - dalej jako: " u.p.o.u.a "), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Decyzja wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. jest decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego, a w konsekwencji kontrola jej legalności jest dokonywana przez Sąd w ograniczonym zakresie. Jak słusznie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, polega ona na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r., I OSK 1011/20). Kontrolując legalność aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne, uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 22 czerwca 2016 r., I OSK 2429/14). Sądowa kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się zatem do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, tzn. czy organy obu instancji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i rozważyły wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w sprawie, Sąd nie ocenia decyzji z punktu widzenia jej słuszności (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 listopada 2012 r., III SA/Kr 3/12, wyrok NSA z 7 lipca 2015 r., I OSK 13575/14). Jednocześnie w orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że uznania administracyjnego nie można oczywiście rozumieć jako dowolności organu w rozstrzygnięciu sprawy. Organ nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom udzielenia wnioskowanej pomocy. Uzasadniając wybór rozstrzygnięcia uznaniowego organ musi przedstawić jasną i przekonującą argumentację, zarówno co do faktów, jak i prawa. Uznając, że strona znajduje się w sytuacji, w której możliwe jest przyznanie pomocy w trybie wskazanym w ustawie, na organie ciąży obowiązek należytego wyjaśnienia, dlaczego w ramach uznania administracyjnego odmawia jednak jej udzielenia bądź udziela w wysokości niższej niż oczekiwana przez stronę (Wyrok NSA z 8 stycznia 2016 r., I OSK 1334/14).
Jakkolwiek należy przyznać organom rację, że umorzenie zobowiązań ma charakter wyjątkowy i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach szczególnych, to jednak należy jednocześnie zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a określił, że organy orzekają o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części. Redakcja tego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotem sprawy dotyczącej umorzenia wskazywanych należności jest ocena zasadności ich umorzenia w całości lub w części. Organ administracji nie jest w tym przypadku związany treścią wniosku o umorzenie, ponieważ to w kompetencji organu jest rozstrzygnięcia czy na kanwie konkretnej sprawy wniosek o umorzenie zasługuje na uwzględnienie, a jeśli tak to w jakim zakresie. Organ zobowiązany jest rozstrzygnąć na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, czy w realiach konkretnej sprawy zachodzą przesłanki do zastosowania całkowitego bądź częściowego zwolnienia z ciążących na wnioskodawcy zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji, zobowiązane są one do oceny i rozstrzygnięcia, czy zachodzą przesłanki do częściowego umorzenia należności niezależnie od treści złożonego wniosku. Zwrócić przy tym należy uwagę, że fakt ten był podnoszony przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowi naruszenie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Zdaniem Sądu nie ma aksjologicznego powodu – w sytuacji żądania umorzenia należności w całości, do nierozstrzygania o zasadności umorzenia należności w części, w sytuacji gdy w ocenie organu administracji wniosek o umorzenie należności w całości jest nieuzasadniony.
W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).
SKO w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że nie jest wiadomym, jaka jest obecnie sytuacja zdrowotna odwołującego się tj. czy faktycznie jest on całkowicie niezdolny do żadnej pracy. Aby stwierdzić powyższe winien on był przedstawić orzeczenie ZUS lub Powiatowego Zespołu ds. Niepełnosprawności oraz właściwą w tym zakresie dokumentację medyczną. Jednocześnie organ ten nie wyjaśnił, z jakiej przyczyny odstąpił w sprawie od zastosowania art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Ponadto w przeciągu siedmiu miesięcy od wpływu odwołania 27 grudnia 2023 r. do wydania decyzji 31 lipca 2024 r. Kolegium nie podjęło żadnej czynności w sprawie, w tym i czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, takich jak chociażby wezwanie Skarżącego do przedłożenia aktualnej dokumentacji medycznej.
Nie może budzić wątpliwości, iż obowiązek utrzymania i wychowania swoich dzieci spoczywa przede wszystkim na rodzicach. Niewątpliwie uchylanie się od łożenia na utrzymanie własnych dzieci jest naganne i nie powinno być premiowane w ten sposób, że obowiązek ten przejmuje Państwo, a w konsekwencji wszyscy podatnicy. Stąd też faktycznie stosowanie ulg powinno mieć charakter wyjątkowy. Nie zmienia to jednak okoliczności, że ustawodawca taką możliwość przewidział, a zatem dopuścił sytuacje, w których dłużnik może skorzystać nawet z całkowitego zwolnienia z długu. Zastosowanie ulg w spłacie wymaga jednak dogłębnej i szczegółowej analizy i uwzględnienia indywidualnej sytuacji dłużnika. Nadto należy podkreślić, że jedynie prawidłowo przeprowadzony proces zgromadzenia materiału dowodowego i jego analizy uwalnia organ od zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego.
W ocenie Sądu taka analiza w badanej sprawie została przeprowadzona nieprawidłowo, bowiem nie wzięto pod uwagę indywidualnej sytuacji Skarżącego i jej właściwie nie oceniono. Jak wynika z akt sprawy Skarżący zmaga się z bezdomnością, jednocześnie organ nie dokonał żadnej weryfikacji w tym zakresie. Ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że warunków mieszkaniowych nie można było ustalić i stwierdzić, że są złe. Jedynie z kwestionariusza wywiadu alimentacyjnego z 2020 r. wynika, że w okresie zimowym sypia, gdzie popadnie. Nie dokonano jednak aktualnych ustaleń w tym zakresie. Najnowszy znajdujący się w aktach sprawy wywiad alimentacyjny pochodzi z 2021 r. Trudno założyć, aby informacje tam zawarte były aktualne w listopadzie 2023 r. (data wydania decyzji przez Prezydenta Miasta), zwłaszcza że wnioskodawca powołuje się na okoliczność (wypadek) z 2023 r. Stan bezdomności został przez ustawodawcę wskazany w ustawie o pomocy społecznej za uzasadniający udzielenie pomocy (art. 7 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej) przez właściwe organy w szczególności w celu umożliwienia wychodzenia z bezdomności. Co do zasady inne organy administracji powinny podejmować z organami pomocy społecznej działania umożliwiające wyjście osobie bezdomnej z takiego stanu. Stąd wyjaśnienia wymagało także to czy Skarżący podejmuje działania (w tym współpracę z właściwym organem) mające na celu wyjście w bezdomności. Nie dokonano również ustaleń, czy Skarżący posiada jakieś aktywa lub majątek ruchomy.
Końcowo Sąd wskazuje, że niemożność zaspokojenia potrzeb związanych z wyżywieniem i bieżącym leczeniem oraz brak wsparcia w wyjściu z bezdomności nie dają się pogodzić z Konstytucyjną zasadą przyrodzonej godności człowieka. Ocena w tym zakresie powinna zostać dokonywana w kontekście aktualnych poziomów średniorocznego minimum socjalnego oraz minimum egzystencji ustalanych przez Instytut Pracy i Polityki Socjalnej na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego. Pierwszy dotyczy modelu kosztów utrzymania gospodarstw domowych zagrożonych tzw. sferą niedostatku. Druga kategoria wyznacza niski, "alarmowy" poziom zaspokajania potrzeb, poniżej którego występuje biologiczne zagrożenie życia oraz rozwoju psychofizycznego człowieka. Dane za I kwartał 2023 r. wskazują, że w warunkach skarżącego minimum socjalne wynosiło w 2023 r. dla osoby w wieku emeryckim 1.650,22 zł, zaś minimum egzystencji, według danych za rok 2023, wynosiło odpowiednio w jednoosobowym gospodarstwie emeryckim 854,08 zł. Jednocześnie dochód skarżącego w 2023 r. stanowił 594,05 zł, co stanowi kwotę znacznie niższą od minimum egzystencjonalnego. Dopiero ustalona w taki sposób sytuacja Skarżącego, przy jednoczesnym uwzględnieniu jego sytuacji zdrowotnej i majątkowej, która nie została dotychczas należycie rozważona może umożliwić organowi prawidłową ocenę zasadności jego wniosku. Konieczne jest oczywiście ustalenie także realnych możliwości podjęcia przez Skarżącego zatrudnienia. Powszechnie wiadomym jest bowiem, że na trenie Gdańska stopień bezrobocia jest wyjątkowo niski, natomiast z dotychczas zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby Skarżący był całkowicie niezdolny do podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że orzekające organy administracji nie ustaliły należycie stanu faktycznego sprawy naruszając tym samym art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. regulujące obowiązki w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Ponadto organy administracji ograniczyły się wyłącznie do oceny zasadności umorzenia należności w całości, pomijając wynikający z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. obowiązek zbadania i rozstrzygnięcia zasadności umorzenia przedmiotowych zobowiązań w części.
Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do oceny możliwości umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części. Ponadto konieczne jest dokonanie aktualnej oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej Skarżącego, mając przy tym na względzie ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. Przyjęte w tym zakresie stanowisko powinno być uzasadnione zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Przywołane w uzasadnieniu orzecznictwo dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.