II SA/Gd 1022/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-06-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniatermin składania wnioskówprawo administracyjneWSAorzecznictwo

WSA w Gdańsku uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że orzeczenie TK o niezgodności przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania.

Skarżący A. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po terminie określonym w ustawie. Organ umorzył postępowanie, co zostało utrzymane w mocy decyzją Kierownika Urzędu. WSA w Gdańsku uchylił obie decyzje, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis ograniczający terminy składania wniosków za niezgodny z Konstytucją. Sąd uznał, że orzeczenie TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania i nakazał organowi merytoryczne rozpoznanie wniosku.

Sprawa dotyczyła skargi A. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ uzasadnił umorzenie tym, że wniosek został złożony po terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998 r. Skarżący uznał decyzję za krzywdzącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który uznał przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd wskazał, że orzeczenie TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, sąd uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, nakazując organowi merytoryczne rozpoznanie wniosku w dalszym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność aktu normatywnego z Konstytucją stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 145 a k.p.a. oraz art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi orzeczenie TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a sąd uwzględnia skargę, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten określał termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich do dnia 31 grudnia 1998 r. Został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.

PPSA art. 119 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja jest dotknięta wadą nieważności lub wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

PPSA art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ograniczającego terminy składania wniosków z Konstytucją RP stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego rozstrzygnięcia WSA mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazanie, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowań administracyjnych, nawet jeśli wnioski zostały złożone po terminie wynikającym z pierwotnego przepisu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uprawnieniami kombatanckimi i konkretnym wyrokiem TK. Ogólna zasada dotycząca wznowienia postępowania na skutek orzeczeń TK jest szeroko stosowana.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mogą wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i korygować wcześniejsze decyzje, nawet po upływie terminów.

Wyrok TK uchyla decyzję po latach: czy można odzyskać utracone uprawnienia?

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1022/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-06-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-04-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka -Pilch po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi A. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 marca 2002r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 października 2001r.., nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego A. L. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 marca 2002r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.127§3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 16 października 2001r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania A. L. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że A. L. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich w dniu 30 sierpnia 2001r., a więc po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r.
A. L. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której poza przedstawieniem stanu faktycznego, podnosił, że jest ona dla niego krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że rozpatrując skargę po dniu 1 stycznia 2004r. wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest, także do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że wnioski, o których mowa, zainteresowane osoby zamieszkałe w Polsce mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1998r.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) Trybunał Konstytucyjny uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zatem przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z art. 145 a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na marginesie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygnięcia WSA mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej o przyznaniu uprawnień kombatanckich.
W dalszym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie organ administracji stosując przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.) winien rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącego o przyznanie uprawnień kombatanckich i zakończyć sprawę wydaniem decyzji administracyjnej.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 152 Prawa o postępowaniu (.....), gdyż zaskarżona decyzja, umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego nie nadaje się do wykonania.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit b i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzję organów obydwu instancji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI