II SA/Łd 995/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia decyzji środowiskowej dla zrealizowanego przedsięwzięcia.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą uchylenia decyzji środowiskowej dla zrealizowanego przedsięwzięcia. Skarżąca spółka zarzucała organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji. Sąd administracyjny uznał jednak, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego i wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji, w tym analizy statusu strony oraz przesłanek wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał sprawę ze sprzeciwu A SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] r. odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zrealizowanego przedsięwzięcia i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolegium wskazało na uchybienia proceduralne organu I instancji, w szczególności na brak analizy przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 i 8 k.p.a. oraz na konieczność zbadania statusu A.D.-M. jako strony postępowania środowiskowego. Sprzeciw wniesiony przez spółkę A zarzucał organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i dokonanie merytorycznej kontroli aktu. Sąd administracyjny, powołując się na art. 153 p.p.s.a. i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych w poprzednim wyroku (II SA/Łd 892/20) i nie dokonał wymaganych uzupełnień postępowania dowodowego i wyjaśniającego. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić merytoryczną kontrolę decyzji organu I instancji, a w niniejszej sprawie istniały podstawy do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W związku z tym Sąd oddalił sprzeciw.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych w poprzednim wyroku i nie dokonał wymaganych uzupełnień postępowania dowodowego i wyjaśniającego, w tym analizy statusu strony oraz przesłanek wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych w poprzednim wyroku i nie dokonał wymaganych uzupełnień postępowania dowodowego i wyjaśniającego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Pozwala organowi odwoławczemu uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Pomocnicze
u.o.ś. art. 74 § ust. 3a
Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Określa, jakim podmiotom przysługuje status strony postępowania środowiskowego.
k.p.a. art. 145 § par. 1 pkt 4 i 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 64a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje kwestię sprzeciwu od decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
p.p.s.a. art. 64b § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosuje przepisy o skardze do sprzeciwu od decyzji.
p.p.s.a. art. 151a § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa skutki nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji (oddalenie sprzeciwu).
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o związaniu organów i sądów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań Sądu i nie dokonał wymaganych uzupełnień postępowania. Organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić merytoryczną kontrolę decyzji organu pierwszej instancji. Możliwe jest wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia już zrealizowanego.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy dokonał merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji, co jest niedopuszczalne przy stosowaniu art. 138 § 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić merytoryczną kontrolę decyzji organu pierwszej instancji organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań Sądu konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji już zrealizowanej
Skład orzekający
Agata Sobieszek-Krzywicka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, obowiązek organu pierwszej instancji do analizy przesłanek wznowienia postępowania i statusu strony, dopuszczalność wydania decyzji środowiskowej dla zrealizowanego przedsięwzięcia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. i wznowieniem postępowania w sprawie decyzji środowiskowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych dotyczących decyzji środowiskowych, zwłaszcza gdy dotyczą już zrealizowanych inwestycji, oraz podkreśla znaczenie prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych przez organy.
“Czy można uzyskać decyzję środowiskową dla już wybudowanej hali? Sąd wyjaśnia procedury.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 995/21 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2022-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-12-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agata Sobieszek-Krzywicka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Ochrona środowiska Sygn. powiązane III OSK 2069/22 - Wyrok NSA z 2022-10-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono sprzeciw od orzeczenia wydanego na podstawie art.138 par.2 k.p.a. Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 247 art. 74 ust. 3a Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 138 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 4 i 8 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 art. 64a, art. 64b par. 1, art. 151a par. 2, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 27 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2022 roku sprawy ze sprzeciwu A SPÓŁKI Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w W. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia oddala sprzeciw. B.A. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., uchyliło w całości decyzję Burmistrza W. z dnia [...] r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] r. odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zrealizowanego przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa hali magazynowej z częścią produkcyjną i socjalno-biurową (obiekt kat. XVIII) wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną oraz budową i przebudową zjazdu drogowego na działkach nr 33/14, 33/15, 33/22, 33/23, 295/2 i 190 obręb [...] miasto W. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 5 czerwca 2020r. A.D.-M. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza W. z dnia [...] r. odmawiającą wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla zrealizowanego ww. przedsięwzięcia p.n.: "Budowa hali magazynowej z częścią produkcyjną i socjalno-biurową (obiekt kat. XVIII) wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną oraz budową i przebudową zjazdu drogowego, wskazując na zaistnienie przesłanek wznowieniowych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 8 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020r. organ I instancji odmówił wznowienia postępowania wskazując, że nie prowadził postępowania środowiskowego, ponieważ przedsięwzięcie zostało już zrealizowane, nie miał zatem podstaw do ustalania kręgu stron postępowania. Kolegium postanowieniem z dnia 31 lipca 2020r., uchyliło ww. postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na uchybienia proceduralne. Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie, a w konsekwencji decyzją z dnia [...] września 2020r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] listopada 2020r. Kolegium uchyliło ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na wydanie decyzji z naruszeniem przepisów proceduralnych (organ nie dokonał oceny przesłanek wznowienia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, oddalił sprzeciw A Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. wniesiony od rozstrzygnięcia organu odwoławczego. W rezultacie przeprowadzonego postępowania Burmistrz W. decyzją z dnia [...] r. ponownie odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] r., wskazując na brak zaistnienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 4 i 8 k.p.a. Organ I instancji zwrócił uwagę, że nie prowadził pełnej procedury środowiskowej i za stronę postępowania uznał wyłącznie inwestora. Ponadto zgodnie z w zasadzie jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wymienionym w wydanym w sprawie wyroku WSA w Łodzi z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 892/20 - przyp. Kolegium), nie ma możliwości wydania decyzji środowiskowej dla zrealizowanego przedsięwzięcia (wyjątkiem są postępowania prowadzone na podstawie art. 48 oraz art. 51 ust. 7 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy-Prawo budowlane). W przedmiotowej sprawie inwestycja została oddana do użytkowania zgodnie z istniejącą w obrocie prawnym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r., nr [...]. Organ I instancji zwrócił również uwagę, że nie toczyło się i obecnie również nie jest prowadzone postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego obiektu. Kolegium powołując się na art. 153 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) wskazał, że organ I instancji związany był wskazaniami Sądu wynikającymi z wyroku z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, potwierdzającego zasadność decyzji organu odwoławczego i obowiązkiem organu I instancji było dokonanie oceny zaistnienia przesłanek wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) i wydanie jednej z decyzji przewidzianych w art. 151 k.p.a. W ocenie Kolegium, organ I instancji nie zastosował się do wskazań Kolegium, jak i Sądu i ponownie wydał rozstrzygnięcie uchybiające wymogom proceduralnym. Zdaniem Kolegium, organ I instancji nie odniósł się do zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ konsekwentnie wskazał, że nie prowadził postępowania środowiskowego w pełnym zakresie z uwagi na fakt, że wniosek o wydanie decyzji dotyczył przedsięwzięcia zrealizowanego i wobec tego za stronę został uznany wyłącznie wnioskodawca. W świetle powyższego Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji powinien był dokonać analizy statusu A.D.-M., jako strony postępowania środowiskowego przez pryzmat art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 247 ze zm.) - dalej u.o.ś. Kolegium dodało, że ww. przepisie ustawodawca wprost wskazał jakim podmiotom przysługuje status strony postępowania środowiskowego. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1. Przez obszar ten rozumie się: 1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu; 2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub 3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, że wyłącznie dokonanie ustaleń co do statusu A.D.-M. jako strony w postępowaniu środowiskowym w aspekcie ww. przepisu pozwoli na uznanie, że organ odniósł się do zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto zdaniem Kolegium, wyjaśnień organu I instancji w kwestii zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. również nie można uznać za prawidłowe. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji wskazał bowiem, że przesłanka nie zaistniała, ponieważ obiekt został dopuszczony do użytkowania istniejącą w obrocie prawnym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016r., nr [...] oraz zwrócił uwagę, że nie toczyło się i obecnie również nie jest prowadzone postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego obiektu. Ponadto organ I instancji wskazał, że brak jest możliwości wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia zrealizowanego i powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wymienione w wydanym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, z których - w jego ocenie - wynika, że decyzja środowiskowa może zostać wydana wyłącznie na potrzeby postępowań prowadzonych przez organ nadzoru budowlanego m.in. w związku z legalizacją samowoli budowlanej. Odwołując się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Kolegium podkreśliło, że organ I instancji powinien był wskazać, czy doszło do wyeliminowania rozstrzygnięcia stanowiącego bezpośrednią podstawę wydania przedmiotowej decyzji środowiskowej z dnia [...] r. Z pewnością – jak wskazało Kolegium - bez wpływu na byt prawny ww. decyzji pozostaje okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty W. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 2015r., nr [...]. Zdaniem Kolegium, organ I instancji dokonał błędnej interpretacji orzeczeń powołanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, co wynika jednoznacznie z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016r., sygn. akt II OSK 764/16 (publ. LEX nr 2154235). Sąd zwrócił w nim uwagę, że "[...] dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji już zrealizowanej niezależnie od tego, czy dla tej inwestycji toczy się postępowanie legalizacyjne. [...] Odnośnie możliwości wydania decyzji środowiskowej już po zrealizowaniu przedsięwzięcia wypowiadał się także wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny. Jest to stanowisko już ugruntowane i w zasadzie prezentowane jednolicie (por. wyroki NSA: z 18 maja 2016 r., II OSK 1063/15; z 27 sierpnia 2014 r., II OSK 470/13; z 6 marca 2013 r., II OSK 2147/11; z 23 maja 2014 r., II OSK 3013/12; z 14 listopada 2013 r., I OSK 1342/12 i inne). Pogląd ten nie był uzależniony od tego, czy zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne. [...]". Odwołując się do orzecznictwa Kolegium wskazało, że z literalnego brzmienia art. 72 ust. 1 u.o.ś. wynika, iż wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach poprzedza wydanie decyzji w nim wymienionych. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe ma – zdaniem Kolegium - rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. Organ odwoławczy zwrócił zatem uwagę, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, określenie tych uwarunkowań jest celowe nie tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na realizację inwestycji, ale nawet po rozpoczęciu jej realizacji. Powyższe stanowisko dominuje w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie zatem Kolegium, kwestia tego, czy na działce inwestora jest już zrealizowana inwestycja nie powinna mieć zatem znaczenia, gdyż rolą organu w tego typu postępowaniu jest określenie warunków środowiskowych, jakie powinno spełniać dane zamierzenie. Kolegium stwierdziło zatem, że ponownie rozpatrując sprawę Burmistrz W. powinien wziąć pod uwagę wskazania zawarte w uzasadnieniu decyzji, a przede wszystkim w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, i wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 151 k.p.a. Sprzeciw od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W., zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. przez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi, poprzez nieprawidłowe zastosowanie powołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. W uzasadnieniu sprzeciwu strona skarżąca wskazała, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wypowiadania się w przedmiocie naruszenia prawa materialnego przez organ I instancji i nie przeprowadza merytorycznej kontroli aktu. Strona skarżąca podniosła również, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy dokonał merytorycznej kontroli decyzji organu I instancji poprzez analizę przepisu art. 72 i 74 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wskazując, m.in. organowi I instancji jakimi regułami interpretacyjnymi ma się posługiwać przy analizie przepisów przywołanej ustawy oraz jakie ma w wyniku przeprowadzonej analizy (według ściśle wskazanych reguł) wywieść wnioski. Ponadto strona skarżąca zwróciła uwagę, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji stoi w oczywistej opozycji do tez zawartych we wcześniejszym własnym rozstrzygnięciu z dnia [...] czerwca 2020r., które było odpowiedzią na pismo skierowane przez Wojewodę [...], w którym Wojewoda żądał zbadania zgodności z prawem decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r. W odpowiedzi na ten sprzeciw Kolegium wniosło o jego oddalenie. Ponadto w odpowiedzi na zarzut strony skarżącej wskazało, że nie znajduje on odzwierciedlenia w treści zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium nadmieniło, że pismo organu z dnia 3 czerwca 2020r., znak: [...], dotyczyło kwestii ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza W. z dnia [...] r., a nie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania wznowieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Natomiast stosownie do art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.sa.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Wspomniany przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ocena tego przepisu – jak wskazuje się w orzecznictwie – może pozostawać w związku z przepisami materialnoprawnymi w zakresie, w jakim wynika z nich zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia z uwagi na jego wpływ na jej rozstrzygnięcie (wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018r., sygn. akt I OSK 2182/18, LEX nr 2536459). Ponadto w judykaturze wskazuje się, że rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisami art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (wyrok NSA z dnia 16 marca 2018r., sygn. akt II OSK 548/18, LEX nr 2483019). Organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie w sytuacji, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norma prawa procesowego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazać należy bowiem, że braki postępowanie dowodowego nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jedynie w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Tym samym zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. poprzedzone być powinno wykazaniem, że ewentualne postepowanie dowodowe przeprowadzone w oparciu o przepis art. 136 § 1 k.p.a. będzie niewystarczające (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2020r., sygn. akt II OSK 496/20, LEX nr 2965497). Podkreślić należy, że użyty w art. 138 § 2 k.p.a. zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. Należy przyjąć, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt II OSK 2846/12, LEX nr 1575600). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy – Sąd stwierdza, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy wykazał, że zaistniały w przedmiotowej sprawie przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a., warunkujące jego zastosowanie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, w rozpoznanej sprawie został już wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, którym organy rozstrzygające sprawę ponownie ją rozpatrując, jak i Sąd są związane, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Stosownie do ww. przepisu ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Na tle powyższej regulacji w orzecznictwie wskazuje się, że przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (wyrok NSA z dnia 8 września 2020r., sygn. akt II FSK 1221/20, LEX nr 3054829). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeśli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Zawsze bowiem zmiana stanu prawnego będzie powodowała konieczność dokonania przez organ administracji publicznej nowych, samodzielnych ocen prawnych określonego stanu faktycznego (wyrok NSA z dnia 17 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 485/20, LEX nr 3047948). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż organ I instancji nie zastosował się do wskazań Sądu zawartych ww. wyroku z dnia 4 lutego 2021r., a dodatkowo analiza załączonych akt administracyjnych, wskazuje jako uprawnioną postawę do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Postępowanie dowodowe i wyjaśniające, poprzedzające wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, wymaga znacznego uzupełnienia w zakresie wskazanym przez Sąd ww. wyroku, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, stwierdził, że trafne jest stanowisko organu II instancji o konieczności ustalenia, czy A. D.-M. przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] r., a więc czy jest podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Sąd wskazał również, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany i w zasadzie prezentowany jednolicie jest pogląd o dopuszczalności wydania decyzji środowiskowej już po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Ponadto Sąd stwierdził, że zasadnie organ II instancji wskazał na konieczność zbadania interesu prawnego A. M.-D. w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia i zakończenia wznowionego postępowania jedną z decyzji określonych w art. 151 k.p.a. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że stanowisko organu I instancji, wyrażone w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2020r. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej sprowadzające się do stwierdzenia, że skoro inwestycję zrealizowano, to brak jest podstaw do żądania dokumentów wymienionych w art. 74 u.u.i.ś. oraz ustalania kręgu stron na ich podstawie, uznać należy na tle okoliczności niniejszej sprawy za przedwczesne. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż słusznie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że organ I instancji w dalszym ciągu nie odniósł się do zaistnienia w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ I instancji powinien był dokonać analizy statusu A.D.-M., jako strony postępowania środowiskowego przez pryzmat art. 74 ust. 3a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 247 ze zm.), w którym ustawodawca wprost wskazał jakim podmiotom przysługuje status strony postępowania środowiskowego. Ponadto jak zauważyło Kolegium, dokonanie ustaleń co do statusu A.D.-M. jako strony w postępowaniu środowiskowym w aspekcie ww. przepisu pozwoli na uznanie, że organ odniósł się do zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, iż – jak podniosło Kolegium - organ I instancji nie odniósł się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Stwierdzenie jedynie, że nie zaistniała, ponieważ obiekt został dopuszczony do użytkowania istniejącą w obrocie prawnym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] oraz wskazanie, że nie toczyło się i obecnie również nie jest prowadzone postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego obiektu, nie stanowi analizy tej przesłanki w kontekście jej uzasadnienia wskazanego we wniosku o wznowienie postępowania. W ww. wyroku Sąd powołując się na orzecznictwo wskazał, że możliwe jest wydanie tzw. decyzji środowiskowej, gdy przedsięwzięcie zostało już zrealizowane. Wybudowanie obiektu nie wyklucza zatem wystąpienia o wydanie decyzji środowiskowej. Kolegium słusznie zauważyło, że wbrew wskazaniom Sądu zawartym w wyroku z dnia 4 lutego 2021r., sygn. akt II SA/Łd 892/20, o dopuszczalności wydania decyzji środowiskowej już po zrealizowaniu przedsięwzięcia, organ I instancji przyjął, iż brak jest podstawy prawnej dla wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji już zrealizowanej. Zarzuty podniesione w sprzeciwie wobec powyżej przedstawionej argumentacji należy uznać za bezpodstawne. Ponadto wbrew stwierdzeniom strony skarżącej organ odwoławczy ma obowiązek przeprowadzić merytoryczną kontrolę decyzji organu I instancji. Nie można – wbrew temu co podniosła strona skarżąca – uznać, że Kolegium dokonało wskazań co do rodzaju rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy dokonał merytorycznej oceny sprawy z uwzględnieniem wyroku Sądu z dnia 4 lutego 2021r. i wskazał jakich czynności organ I instancji nie dokonał w sprawie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151a § 2 p.p.sa., oddalił sprzeciw. dc
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI