II SA/Łd 994/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2011-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennelinia zabudowyzagospodarowanie terenuinwestycja budowlanaprawo administracyjnedecyzja administracyjna WSASKO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę dotyczącą ustalenia warunków zabudowy, uznając, że wyznaczenie "obowiązującej linii zabudowy" nie narusza prawa, a jedynie określa granicę, w której inwestycja może być realizowana.

Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Skarżąca kwestionowała użycie przez organy pojęcia "obowiązująca linia zabudowy", twierdząc, że ustawa posługuje się jedynie terminem "linia zabudowy" i że organ pierwszej instancji narzucił jej lokalizację budynku. Sąd uznał, że wyznaczenie "obowiązującej linii zabudowy" zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury jest dopuszczalne i nie przesądza o konkretnej lokalizacji inwestycji, a jedynie określa granicę, w której zabudowa może być realizowana.

Skarżąca M. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Głównym zarzutem skarżącej było użycie przez organy administracji pojęcia "obowiązująca linia zabudowy" w załączniku graficznym do decyzji, podczas gdy ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym posługuje się jedynie terminem "linia zabudowy". Skarżąca argumentowała, że pojęcie "obowiązująca linia zabudowy" jest nadużyciem i wyjściem poza delegację ustawową, a jego stosowanie przez organ pierwszej instancji narzuca jej konkretną lokalizację budynku, co jest niedopuszczalne na etapie ustalania warunków zabudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy dopuszcza użycie terminu "obowiązująca linia zabudowy" i że jego wyznaczenie nie oznacza konieczności zlokalizowania inwestycji wzdłuż tej linii, a jedynie określa granicę, w której zabudowa może być realizowana. Sąd podkreślił, że to inwestor decyduje o szczegółowym rozmieszczeniu budynku w obrębie wyznaczonego obszaru, a organ nie jest uprawniony do przesądzania o konkretnej lokalizacji na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd przyznał, że terminologia w rozporządzeniu mogłaby być bardziej precyzyjna, ale uznał, że działanie organów było zgodne z obowiązującymi przepisami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, użycie pojęcia "obowiązująca linia zabudowy" w decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym, jest dopuszczalne i nie narusza prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury dopuszcza stosowanie terminu "obowiązująca linia zabudowy" i że jego wyznaczenie nie przesądza o konkretnej lokalizacji inwestycji, a jedynie określa granicę, w której zabudowa może być realizowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 7

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

rozp. min. inf. art. 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Reguluje sposób ustalania "obowiązującej linii zabudowy", która jest wyznaczana jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich lub zgodnie z innymi zasadami określonymi w rozporządzeniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o.

Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych

u.d.p. art. 43

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyznaczenie "obowiązującej linii zabudowy" zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury jest zgodne z prawem. Wyznaczenie "obowiązującej linii zabudowy" nie przesądza o konkretnej lokalizacji inwestycji, a jedynie określa obszar, w którym zabudowa może być realizowana.

Odrzucone argumenty

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie posługuje się pojęciem "obowiązująca linia zabudowy", a jedynie "linia zabudowy". Organ pierwszej instancji narzucił skarżącej konkretną lokalizację budynku poprzez wyznaczenie "obowiązującej linii zabudowy".

Godne uwagi sformułowania

"obowiązująca linia zabudowy" nie oznacza konieczności zlokalizowania planowanej inwestycji wzdłuż tej linii, lecz jedynie maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego. Samo wykreślenie linii zabudowy nie odpowiada jeszcze na pytanie o szczegółowe rozmieszczenie budynków w obrębie obszaru ograniczonego od drogi przez linię zabudowy.

Skład orzekający

Joanna Sekunda-Lenczewska

przewodniczący sprawozdawca

Renata Kubot-Szustowska

sędzia

Barbara Rymaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"obowiązująca linia zabudowy\" w decyzjach o warunkach zabudowy oraz zakres uprawnień organu w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i gdzie ustalana jest "obowiązująca linia zabudowy".

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla inwestorów i projektantów - interpretacji "linii zabudowy" w kontekście decyzji o warunkach zabudowy. Choć nie jest przełomowa, wyjaśnia istotne wątpliwości terminologiczne.

Czy "obowiązująca linia zabudowy" narzuca lokalizację domu? Wyjaśnia WSA w Łodzi.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 994/11 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2011-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska
Joanna Sekunda-Lenczewska /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Kubot-Szustowska
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 6, art. 59 , art. 61 ust. 1, ust. 6, ust. 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par. 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Sentencja
Dnia 30 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA: Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu na posiedzeniu odwołania M. N. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...], w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku, przyłącza elektrycznego, studni wraz z instalacją zasilającą budynek w wodę, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz zjazdu indywidualnego, przewidzianej do realizacji na działce nr [...] przy ul. [...] w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), art. 59 ust. 1 i art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003r. nr 80, poz. 717 ze zm. ) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856, ze zm.) utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 7 lipca 2010 r. M. N. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego z garażem w bryle budynku, przyłącza elektrycznego, studni głębinowej, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz zjazdu indywidualnego, przewidzianej do realizacji na działce nr 338/4 przy ul. A w Ł.
Decyzją z dnia [...] organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wyżej określonej inwestycji z uwagi na niespełnienie warunku dostępu do drogi publicznej. W wyniku rozpoznania odwołania M. N. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zakwestionowane rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. N. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem w bryle budynku, przyłącza elektrycznego, studni wraz z instalacją zasilającą budynek w wodę, bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe oraz zjazdu indywidualnego, przewidzianej do realizacji na działce nr 338/4 przy ul. A. w Ł.
Odwołanie od decyzji organu I instancji, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. złożyła M. N., która zakwestionowała decyzję organu I instancji w części obejmującej załącznik graficzny, w zakresie wyznaczenia "obowiązującej linii zabudowy". Wniosła o zmianę tej decyzji poprzez zmianę zapisu w załączniku graficznym z "obowiązująca linia zabudowy" na "linia zabudowy". Zdaniem strony działanie organu I instancji uznać należy dowolne, bowiem ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie posługuje się pojęciem "obowiązująca linia zabudowy".
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I Instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, sporządzona analiza urbanistyczna jest prawidłowa pod względem formalnym oraz została sporządzona zgodnie z wymaganiami stawianymi przez wyżej omówione przepisy. Analiza ta stanowi podstawę do wydania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestorów. Zdaniem Kolegium przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wykazało, że wnioskowana inwestycja spełnia wszystkie warunki, o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mianowicie, zabudowa istniejąca na sąsiednich działkach dostępnych z tej samej drogi publicznej pozwala na ustalenie wymagań dla nowej, planowanej zabudowy, warunek dostępu do drogi publicznej został spełniony, planowane uzbrojenie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia inwestycyjnego, teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów na cele nierolne i nieleśne, a inwestycja nie jest sprzeczna z przepisami odrębnymi.
W ocenie Kolegium okoliczność powyższa, stosownie do regulacji powołanego wyżej art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowi podstawę do wydania dla wnioskowanej inwestycji pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, co też przesądziło o podjętym przez organ I instancji rozstrzygnięciu.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczącej nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz. U Nr 164, poz.1588), a które to precyzują szczegółowo sposób ustalania wymagań dla nowej planowanej zabudowy. Sposób wyznaczania kwestionowanego przez stronę parametru, czyli linii zabudowy reguluje § 4 rozporządzenia. Co do zasady wyrażonej ust. 1 powołanego wyżej przepisu, obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem, wyznacza się jako przedłużenie istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Norma § 4 ust. 2 stanowi natomiast, iż w przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami. Jeżeli natomiast linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (§ 4 ust. 3). Przepis § 4 ust. 4 rozporządzenia zakłada natomiast odstępstwo od zasady z ust. 1 poprzez dopuszczenie możliwości innego wyznaczenia obowiązującej linii zabudowy, ale jedynie pod warunkiem, że wynika to z przeprowadzonej analizy.
W świetle powyższego Kolegium uznało, iż linię zabudowy wyznaczyć należy po pierwsze jako obowiązującą, a po drugie w sposób wskazany w przepisie § 4 rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie, organ I instancji wyznaczył dla planowanej inwestycji linię zabudowy jako obowiązującą, która stanowi przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej nr 134/2. Zdaniem Kolegium powyższe wypełnia dyspozycję § 4 ust. 1 rozporządzenia, co czyni bezpodstawnym zarzut odwołania, wskazujący, iż działanie organu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Tym samym zarzut ten nie może skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Powyższą decyzję M. N. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w części obejmującej załącznik graficzny do decyzji, w zakresie wyznaczenia dla planowanej inwestycji "obowiązującej linii zabudowy" i wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w powyższym zakresie.
Skarżąca wyjaśniła, że zaskarżona decyzja co do zasady zgodna jest z wnioskiem, który złożyła w niniejszej sprawie, jednak istota jej wątpliwości zasadza się na tym, że znając stanowisko sądów administracyjnych w kwestii charakteru prawnego pojęć "linia zabudowy" i "obowiązująca linia zabudowy", nie wiedziała jak ma się zachować wobec bezprawnych wymagań organu pierwszej instancji, który jednoznacznie oczekuje od niej realizacji domu mieszkalnego wzdłuż wyznaczonej na załączniku graficznym "obowiązującej linii zabudowy".
Strona wyjaśniła, że zmuszona została przez okoliczności sprawy do wniesienia niniejszej skargi. Zdaniem skarżącej skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, to wnioskować należy, że się z tą decyzją zgadza, a skoro organ pierwszej instancji wyraźnie domaga się aby strona wybudowała dom wzdłuż wyrysowanej na załączniku graficznym "obowiązującej linii zabudowy", to nie pozostaje nic innego jak zakwestionować przed Sądem administracyjnym takie stosowanie prawa przez organy administracji.
Skarżąca podkreśliła, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie posługuje się pojęciem "obowiązująca linia zabudowy" lecz pojęciem "linia zabudowy". O takim pojęciu jest mowa między innymi w art. 61 ust. 7 owej ustawy, który stanowi, iż minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej winien określić w drodze rozporządzenia, sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, w tym wymagania dotyczące "linii zabudowy".
W rozporządzeniu wydanym w oparciu o powyższą delegację ustawową Minister Infrastruktury w § 1 pkt 1) wskazał, iż rozporządzenie określa sposób ustalania w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym wymagania dotyczące ustalania "linii zabudowy".
W ocenie strony, co prawda w § 4 tegoż rozporządzenia Minister Infrastruktury posłużył się pojęciem "obowiązująca linia zabudowy", ale jest to nadużycie i wyjście poza udzieloną przez ustawodawcę delegację. Ustawodawca bowiem w przywołanym powyżej art. 61 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyraźnie wskazał do określenia jakiej linii udzielił upoważnienia prawodawcy niższego rzędu. Nie jest to "obowiązująca linia zabudowy", lecz "linia zabudowy".
Skarżąca stwierdziła, że powyższe pojęcia mają rozbieżne znaczenie i dlatego tak istotne jest precyzyjne posługiwanie się przez organ administracji terminologią ustawową. O ile "obowiązująca linia zabudowy" oznacza linię, wyłącznie wzdłuż której możliwa jest lokalizacja nowej zabudowy, o tyle pojęcie "linia zabudowy" oznacza linię, poza którą nie można zbliżyć się do pasa drogowego.
Skarżąca zgodziła się, że wyznaczenie przez organ w załączniku graficznym "linii zabudowy" jest jego ustawowym obowiązkiem. Jednocześnie podniosła, że wyznaczenie w tym załączniku "obowiązującej linii zabudowy" jest naruszeniem prawa także dlatego, iż w ten sposób organ planistyczny przesądza o konkretnej lokalizacji budynku. Takie ustalenia dokonywane już na etapie postępowania w sprawie warunków zabudowy są bezpodstawne i tym samym nielegalne. Powyższe ustalenia są bowiem domeną dopiero postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, a więc postępowania toczonego przed innym organem administracji i w innym przedmiocie.
Nadto skarżąca zauważyła, że pojęcie "obowiązująca linia zabudowy", w planowaniu przestrzennym może być wykorzystywane w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wówczas lokalny prawodawca ma uprawnienie do tego, aby ustalając wymagania wobec nowej wskazać, wzdłuż jakiej linii winna być realizowana owa zabudowa. Uprawnień takich nie ma jednak organ, który rozstrzyga w sprawie wniosku o warunki zabudowy dla inwestycji, a więc w postępowaniu, które aktualne jest jedynie wówczas gdy dla określonego terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd nie przejmuje zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W przypadku bezzasadności skargi, podlega ona oddaleniu w oparciu o art. 151 powołanej ustawy.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji ustalające warunki zabudowy na wniosek skarżącej. Przedmiotem zaskarżenia objęta jest zaś "obowiązująca linia zabudowy" (oznaczona w załączniku do decyzji), której przebieg – zdaniem skarżącej – obligują ją do wzniesienia projektowanego obiektu w tej właśnie linii.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), wskazując w przepisie art. 59 ust. 1, iż zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części – z zastrzeżeniem określonych sytuacji, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie – wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 61 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 omawianej ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 tejże ustawy;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego powierzył ustawodawca ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (art. 61 ust. 6 i 7 ustawy), nakazując, aby organ ten wydał w tym zakresie stosowne rozporządzenie.
Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588).
W przepisie § 4 powołanego rozporządzenia wskazuje się, iż obowiązującą linię nowej zabudowy na działce objętej wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich (ust. 1). Przez działki sąsiednie rozumieć należy zaś także te, które nie graniczą ze sobą bezpośrednio, a zatem wszystkie działki znajdujące się w wyznaczonym, na podstawie przepisów wykonawczych do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obszarze analizowanym. Należy też zaznaczyć, że regulacja § 4 rozporządzenia nie pozostawia organom dowolności w ustalaniu linii zabudowy. Przepis ten został tak skonstruowany, że każdy kolejny jego ustęp stanowi następny etap ustalania linii zabudowy, w sytuacji gdy stan opisany w ustępie poprzednim nie znajduje zastosowania w danej sprawie. Dlatego pierwszym i podstawowym sposobem ustalenia linii zabudowy jest wyznaczenie jej według ust. 1, czyli jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. W przypadku niezgodności linii istniejącej zabudowy na działce sąsiedniej z przepisami odrębnymi, obowiązującą linię nowej zabudowy należy ustalić zgodnie z tymi przepisami (ust 2), jeżeli natomiast linia istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas obowiązującą linię nowej zabudowy ustala się jako kontynuację linii zabudowy tego budynku, który znajduje się w większej odległości od pasa drogowego (ust. 3). Ponadto rozporządzenie stanowi, iż dopuszcza się inne wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy terenu, o której mowa w § 3 ust. 1 tegoż rozporządzenia (ust. 4).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć przede wszystkim należy, że z analizy urbanistycznej zawartej w aktach sprawy organ wywiódł niewadliwy wniosek o możliwości poprowadzenia linii zabudowy jako kontynuacji tej linii w stosunku do zabudowy zlokalizowanej na działce sąsiedniej (nr 134/2), która przebiega w odległości 11,5 metra od granicy tejże działki z ulicą A. Nie sposób więc zaprzeczyć temu, że ustalenie linii zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem skarżącej w odległości 11 metrów od granicy działki z ulicą A. spełnia omówione wymogi.
Odnosząc się zaś do zarzutów skargi punktem wyjścia do dalszych rozważań należy uczynić art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w którym ujęto zasadę wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy, co przy wykładni omawianego przepisu nie pozwala przyjmować automatycznie prymatu ładu przestrzennego nad prawem własności. Między innymi
z tych względów w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że linia zabudowy w rozumieniu § 1 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa nieprzekraczalną granicę terenu potencjalnych inwestycji, znajdującego się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy. Jest to zaledwie granica obszaru, ale niekoniecznie linia, do której budynki muszą przylegać. Budynki mogą pozostawać w zróżnicowanej relacji przestrzennej (odległości) do linii zabudowy. Samo wykreślenie linii zabudowy nie odpowiada jeszcze na pytanie o szczegółowe rozmieszczenie budynków w obrębie obszaru ograniczonego od drogi przez linię zabudowy. Pogląd ten trzeba podzielić, uznając, że tylko plan, jako prawo miejscowe, a nie decyzja administracyjna, może narzucić określony sposób wykonywania prawa własności. Z tych względów to do inwestora należy określenie we wniosku lokalizacji inwestycji na jego nieruchomości. Wydanie, zatem decyzji o warunkach zabudowy winno być możliwe dla każdej inwestycji, która nie przekracza linii zabudowy wyznaczonej w oparciu o istniejącą zabudowę.
Raz jeszcze więc należy podkreślić, że wyznaczenie obowiązującej linii nowej zabudowy w przypadku braku planu miejscowego w sposób zgodny z przytoczonym wyżej § 4 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu nie oznacza zatem konieczności zlokalizowania planowanej inwestycji wzdłuż tej linii. Wyznaczenie linii zabudowy powoduje zatem wytyczenie na nieruchomości inwestora obszaru znajdującego się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy, na którym może odbywać się zabudowa, bez wejścia w kolizję z przepisami ustawy o drogach publicznych określającymi warunki położenia obiektów budowlanych od granic drogi publicznej (art. 43 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. – o drogach publicznych, Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.). Prawem inwestora jest natomiast wybór miejsca planowanej inwestycji na tym terenie. Innymi słowy mówiąc: wyznaczenie obowiązującej linii zabudowy nie oznacza konieczności zlokalizowania planowanej inwestycji wzdłuż tej linii, lecz jedynie maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego.
Uwzględniając powyższe okoliczności przyjąć należało, że nie ma racji skarżąca interpretując zakwestionowane rozstrzygnięcie w ten sposób, iż organ nakazał jej realizację inwestycji w obszarze przylegającym do ustalonej linii zabudowy. Wobec wcześniejszych rozważań oczywiste jest, że w kontrolowanym postępowaniu organ nie był uprawniony do przesądzenia lokalizacji inwestycji skarżącej. Aby rozwiać wątpliwości skarżącej w zakresie rozbieżności terminologii na gruncie ustawy i omawianego rozporządzenia trzeba tu przyznać, iż rzeczywiście prawodawca w rozporządzeniu posłużył się terminem "obowiązująca linia zabudowy", który winien raczej brzmieć "linia zabudowy", bowiem właśnie co do tego pojęcia tenże prawodawca otrzymał delegację do uregulowania jej w drodze rozporządzenia (art. 61 ust. 6 i 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Odwracając jednak tok rozumowania przypomnieć należy paremię Nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet. (nikt nie może przenieść na drugą osobę więcej praw aniżeli sam posiada). Tak też ten prawodawca nie mógł umocować organów do ustalania linii zabudowy inaczej (w sposób dalej idący) niż sam otrzymał do tego upoważnienie ze strony ustawodawcy. Jeżeli zatem organ działał w oparciu o rozważaną ustawę
o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i na podstawie tego aktu uzyskał uprawnienie do ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji, to nie mógł tego zrobić w sposób odmienny niż chciał ustawodawca, bez względu na to, jak mało precyzyjnie wykonał swoją delegację prawodawca wydający rozważane rozporządzenie.
Z tych wszystkich względów sąd uznał, że argumenty podnoszone przez skarżącą nie dyskwalifikują zaskarżonej decyzji i dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), mając na względzie również zasadę wyrażoną w art. 134 § 2 tej ustawy, skargę oddalił.
j.m.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI