II SA/Łd 99/25

II SA/Łd 99/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-06-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Magdalena Sieniuć /przewodniczący/
Marcin Olejniczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 725
Art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 25 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi J. D. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 11 grudnia 2024 roku nr 326/2024 znak: WOP.7721.236.2024.BZ w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego robót budowlanych oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, decyzją z 11 grudnia 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania J. D., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 8 sierpnia 2024 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych nieobjętych pozwoleniem na budowę, polegających na budowie podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb [...]).
Z akt sprawy wynika, że pismem z 27 listopada 2023 r. organ pierwszej instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót nieobjętych pozwoleniem na budowę polegających na budowie podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], zawiadamiając jednocześnie o zaplanowanych na 14 grudnia 2023 r. czynnościach kontrolnych.
Z protokołu owych oględzin wynika, że od strony zachodniej pomiędzy ścianą zewnętrzną budynku mieszkalnego, a ogrodzeniem z siatki pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...], a działką przy ul. [...] został posadowiony zbiornik, do którego odprowadzana jest woda opadowa z dachu. Jest to zbiornik betonowy - element prefabrykowany o głębokości 125 cm i szerokości 200 cm i objętości 5 m3. Do zbiornika podłączone są rury z PCV odprowadzające wodę opadową z rynien spustowych zamontowanych na budynku. Zbiornik przykryty jest betonowym deklem. Inwestorka – G. S. - przedłożyła dokumenty dotyczące budowy zbiornika. Do protokołu dołączono dokumentację fotograficzną.
Następnie, wspomniana decyzją z 8 sierpnia 2024 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych nieobjętych pozwoleniem na budowę polegających na budowie podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy zbiornik został wykonany na podstawie zgłoszenia, co do którego nie wniesiono sprzeciwu, tym samym prowadzone postępowanie administracyjne uznać należy za bezprzedmiotowe.
W toku postępowania odwoławczego organ stopnia wojewódzkiego zlecił PINB przeprowadzenie ponownych oględzin nieruchomości w celu ustalenia, czy zbiornik ulokowany został zgodnie ze zgłoszeniem oraz czy jego lokalizacja jest zgodna z przepisami.
W odpowiedzi organ pierwszej instancji przekazał protokół z kontroli z 25 listopada 2024 r., z którego wynika, że zbiornik spełnia powyższe kryteria.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymując w mocy powyższą decyzję wyjaśnił, że poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje kwestia, iż postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. organ szczebla powiatowego odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Organ dodał, że postępowania z zakresu prowadzenia nadzoru budowlanego prowadzone są, co do zasady z urzędu, a w rozpoznawanej sprawie organ szczebla powiatowego finalnie zdecydował się na wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Dalej przypomniano, że przedmiotem postępowania są roboty budowlane nieobjęte pozwoleniem na budowę, polegające na budowie ww. podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego. Po zacytowaniu treści art. 29 ust. 1 pkt 6 prawa budowlanego, organ wskazał, że przepis ten dotyczy zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3. Zdaniem organu, pomimo, że wody opadowej nie da się zakwalifikować do kategorii nieczystości ciekłych (choćby ze względu na ich definicję z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach) to jednak skoro ustawodawca zwalnia potencjalnego inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3, to uzasadnione jest stanowisko, że inwestycja polegająca na budowie zbiornika na wodę deszczową o mniejszej pojemności, która rodzajowo jest podobna nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zarówno zbiorniki na ścieki jak i na deszczówkę pełnią podobne funkcje tj. gromadzenia substancji ciekłych, z tą różnicą, że zbiornik na nieczystości charakteryzuje się większym oddziaływaniem, niż zbiornik na wodę deszczową. Zakres robót budowlanych obejmujących ich zainstalowanie w zasadzie będzie taki sam. Z tych też względów zastosowanie odmiennej kwalifikacji prawnej wobec zbiornika na wodę deszczową nie znajduje racjonalnego uzasadnienia.
ŁWINB zaznaczył, że inwestor zgłosił inwestycję do Prezydenta Miasta Łodzi 6 kwietnia 2021 r., natomiast montaż zbiornika nastąpił 1 czerwca 2021 r., co potwierdza wystawiona gwarancja na zbiornik, a Prezydent Miasta Łodzi wydał 26 listopada 2021 r. zaświadczenie, o braku wniesienia sprzeciwu co do tej inwestycji. W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego zasadne było umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji, gdyż inwestycja została zrealizowana w oparciu o zgłoszenie, co do którego nie wniesiono sprzeciwu, a oceniany zbiornik nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, co warunkuje brak możliwości wdrożenia procedury naprawczej. ŁWINB, odnosząc się do kwestionowanej w odwołaniu daty budowy zbiornika, wskazał, że wbrew stanowisku odwołującego się w okresie wcześniejszym wykonano rynny odprowadzające, a nie sam zbiornik z rurami PCV.
W skardze J. D. zarzucił naruszenie:
- art. 7, w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak rozpatrzenia materiału dowodowego;
- art. 75 § 1, art. 78 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a., przez pominięcie przedłożonych dowodów i brak odniesienia się do stawianych decyzji organu pierwszej instancji zarzutów;
- art. 107 § 3, w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia, które zarówno pod względem faktycznym i prawnym nie odzwierciedla toku rozumowania organu drugiej instancji, nie wyjaśnia, dlaczego dowody i argumenty przedstawione przez skarżącego;
- art. 105 k.p.a., przez rażąco błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie tym samym, że umorzenie postępowania było zgodne w prawem;
- art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organu administracji z powodu nierzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz naruszania przez organ zasady bezstronności i równego traktowania stron - co przejawia się nieuzasadnionym daniem wiary przez organ administracyjny wyjaśnieniom inwestorki przy jednoczesnym bezpodstawnym pominięciu twierdzeń i dowodów przedłożonych przez skarżącego, jako istotnych dowodów w sprawie.
Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazał, m.in., że wielokrotnie w 2021 r. zawiadamiał organ o nieprawidłowościach, jednak przedstawiana wówczas argumentacja nie znalazła uznania w oczach organu pierwszej instancji, który postanowieniem z 31 stycznia 2022 r. nr 59/2022 odmówił wszczęcia postępowania w sprawie realizacji przez inwestora instalacji odprowadzającej wodę. Po upływie ponad 2 lat organ wszczął jednak z urzędu postępowania w sprawie budowy podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe. Wspomniane postanowienie z 31 stycznia 2022 r. nigdy nie zostało doręczone skarżącemu. Zdaniem skarżącego przedmiotem oceny organów powinna być przede wszystkim instalacja odwadniająca a nie zbiornik bezodpływowy, którego dotyczy przedmiotowe zgłoszenie. Roboty instalacyjne wykonano z naruszeniem procedury budowlanej, w ramach samowoli budowlanej. Skarżący zauważył, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Organ celowo pominął i nie odniósł się do przedstawionych przez skarżącego dowodów, bowiem rzetelna ocena dowodów doprowadziłaby do zgoła odmiennej oceny sprawy a tym samym zburzyłaby przyjętą i utrzymywaną przez organ drugiej instancji koncepcję, że budowa budynku mieszkalnego przy ul. [...] odpowiadała zakresowi pozwolenia na budowę a projekt odpowiadał prawu. Zdaniem skarżącego wprawdzie odprowadzenie wód opadowych jest możliwe do gruntu albo do kanalizacji deszczowej, to jednak dla działki nr [...] nie ma kanalizacji deszczowej ani ogólnospławnej. Pozostaje więc jedynie odprowadzenie wód do gruntu, czemu ewidentnie przeszkadza zbiornik bezodpływowy. Zbiornik bezodpływowy nie może przyjąć wód opadowych powyżej swojej pojemności 5 m3, co powoduje, iż po napełnieniu się wodą następuje przelewanie się wody do gruntu w sposób niezorganizowany. Ponadto organy nie chcą przyznać, że doszło do wyniesienia części budynku ponad teren co nie jest zgodne z projektem i forsują obecnie koncepcję zbiornika bezodpływowego jako jedynego uchybienia. Ponadto, w ocenie skarżącego budowa instalacji odprowadzającej i odbiornika wód opadowych wymagała opracowania projektu zamiennego, gdyż instalacja odwadniająca nie występuje w zakresie pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniom organów obu instancji, zgłoszenie instalacji i zbiornika bezodpływowego do odbioru wód opadowych zostało dokonane po rozpoczęciu robót instalacyjnych. Roboty instalacyjne rozpoczęto co najmniej kilka tygodni przed ich zgłoszeniem, co dokumentuje materiał dowodowy dołączony do pisma skarżącego zatytułowanego "uwagi do protokołu". Rozpoczęcie robót przed ich zgłoszeniem jest kwalifikacją samowoli budowlanej i nie podlega sanowaniu w ramach przyjętego zgłoszenia. Na etapie wydawania pozwolenia na budowę, w projekcie instalacja odwadniająca nie była przewidziana. Obecnie, według skarżącego dochodzi do zalewania działki sąsiedniej, czyli zrealizowana inwestycja w sposób bezpośredni oddziałuje na działkę nr [...]. Oddziaływanie na działkę sąsiednią czyli okresowej jej zalewanie wodami opadowymi wynika z wyniesienia fundamentów budynki jakie nastąpiło w wyniku pominięcia spadku terenu w opracowaniu projektowym i nie zostało naprawione w ramach prowadzonej budowy w związku z brakiem projektu zamiennego niezbędnego do zakończenia przedmiotowej budowy. Organy całkowicie błędnie oceniają zbiornik bezodpływowy a nie faktycznie istniejącą instalację odprowadzającą wody opadowe do zbiornika. Zbiornik zbiera wodę w okresie całego roku. Natomiast w okresie wiosennym, jesiennym oraz zimowym nie może być rozładowany systemem podlewania ogródka, jak tłumaczy to inwestor.
Podsumowując skarżący wskazał, że :
1. budynek został wybudowany w stosunku do naturalnego/pierwotnego/zastanego poziomu terenu niezgodnie z projektem, czego konsekwencją okazała się konieczność wybudowania instalacji odwadniającej, którą nieudolnie i bezprawnie próbowano zastąpić realizacją zbiornika bezodpływowego na wody opadowe bez odbiornika wód opadowych;
2. wyniesienie budynku zastało zlikwidowane (ukryte) nawiezieniem ziemi, obsypaniem terenu działki dookoła budynku i zmianą ukształtowania terenu oraz zmianą sposobu odprowadzenia wody z powierzchniowego na odwodnienie części północnej działki w zbliżeniu do granicy z działką nr [...], w związku z odprowadzeniem wody na usypaną w czasie budowy skarpę. Tylko taki zabieg umożliwił zakończenie inwestycji, choć niezgodnie z zakresem pozwolenia na budowę, a także ukrył rzeczywiste wyniesie terenu działki nr [...]. Oświadczenie kierownika budowy jest potwierdzeniem nieistniejącego stanu faktycznego budowy, które można rozpatrywać w kategorii poświadczenia nieprawdy;
3. wykonana instalacja nie spełnia wymagań dla zabezpieczenie spływu wód na działkę sąsiednią, brak jest bariery separującej od działki sąsiedniej nr [...] i ulicy [...] oraz odbiornika wód opadowych;
4. decyzja ŁWINB nie obejmuje oceny instalacji, a na podstawie oceny zbiornika nie można dokonać oceny i sposoby wykonania instalacji ze zbiornikiem, nadto ocena organu drugiej instancji wykonanego zbiornika nie jest adekwatna do stanu istniejącego, w którym występuje instalacja odwadniająca i odprowadzająca wody opadowe bez odbiornika wody., zaś zbiornik bezodpływowy nie jest odbiornikiem wody.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Prawomocnym postanowieniem z 12 marca 2025 r., II SA/Łd 98/25 tutejszy sąd odrzucił skargę J. D.1 na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 11 grudnia 2024 r.
W piśmie procesowym z 13 czerwca 2025 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze.
Na rozprawie skarżący poparł skargę w całości. Wskazał, że na skutek realizacji budynku został podniesiony teren nieruchomości sąsiedniej, co negatywnie oddziałuje na teren jego nieruchomości, poprzez niekontrolowany spływ wód. Sporny zbiornik w ocenie skarżącego nie posiada odbiorników zgromadzonej w nim wody.
Uczestnik postępowania G. S. wniosła o oddalenie skargi. Wskazała, że wszystkie prace budowlane dotyczące zarówno spornego zbiornika jak i budynku mieszkalnego zostały wykonane zgodnie z przepisami, co potwierdziły rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 11 grudnia 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzono postepowanie administracyjne w sprawie robot budowlanych nieobjętych pozwoleniem na budowę, polegających na budowie podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] (działka nr [...]).
Wprawdzie w podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał jedynie przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. lecz z treści uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, że organ uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, zgodnie z którym postępowanie przed tym organem zostało na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzone jako bezprzedmiotowe.
Wobec tego nie budzi wątpliwości sądu, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - k.p.a.), w myśl którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Wskazany przepis zezwala organom administracji na wydanie decyzji o umorzeniu prowadzonego postępowania w sytuacji, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Podkreślenia wymaga, że decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy, gdyż nie załatwia sprawy merytorycznie. Badanie przez sąd zgodności z prawem takiej decyzji wymaga oceny, czy zasadne jest stanowisko organu, że w sprawie wystąpiły przesłanki bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 13 marca 2025 r., I OSK 550/24). Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje sprawa administracyjna podlegająca rozpoznaniu w tym postępowaniu. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o jakim mowa w powyższym przepisie, oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy, brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Posłużenie się przez ustawodawcę w cytowanym przepisie sformułowaniem "organ (...) wydaje decyzję" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne w razie, stwierdzenia jego bezprzedmiotowości. Przedstawione uwagi znajdują swoje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela (por. np. wyroki WSA: w Gliwicach z 9 maja 2013 r., II SA/Gl 1474/12; w Krakowie z 4 kwietnia 2013 r., II SA/Kr 177/13; we Wrocławiu z 4 marca 2013 r., II SA/Wr 776/12; w Rzeszowie z 8 stycznia 2013 r., II SA/Rz 833/12; w Lublinie z 8 listopada 2012 r., II SA/Lu 725/12; w Warszawie z 18 października 2012 r., II SA/Wa 442/12 i inne - orzeczenia.nsa.gov.pl). Na gruncie prawa budowlanego postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru budowlanego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów.
By organy mogły zasadnie wydać rozstrzygnięcie umarzające prowadzone dotychczas postępowanie administracyjne obowiązane są kierować się zasadami procedury administracyjnej, w tym zwłaszcza wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Rozwinięcie tej zasady przewiduje art. 77 § k.p.a. nakładający na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Oznacza to niewątpliwie, iż organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku koniecznego do przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia. Dopiero na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ administracji publicznej ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu skonstruowanym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie składu orzekającego organ nadzoru budowlanego sprostał tym obowiązkom i w konsekwencji nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zasadnie umarzając postepowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
W kontrolowanej sprawie postępowanie zostało wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z urzędu, zawiadomieniem z 27 listopada 2023 r.
Mając na uwadze zarzuty podnoszone przez skarżącego wyjaśnić należy, że na nieruchomości przy ul. [...] w Ł. zrealizowana została inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Okoliczność zgodności budowy budynku mieszkalnego z pozwoleniem na budowę, w tym rzędna poziomu posadowienia posadzki była poddana zarówno kontroli tutejszego sądu jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak: WSA w Łodzi, wyrokiem z 6 kwietnia 2022 r., II SA/Łd 1000/21 oddalił skargę J. D. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 7 października 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 2 sierpnia 2021 r., którą organ pierwszej instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie zgodności budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Ł. z pozwoleniem na budowę, natomiast NSA, wyrokiem z 12 marca 2025 r. II OSK 2186/22, oddalił skargę kasacyjną J. D..
Ponadto tutejszy sąd nieprawomocnym wyrokiem z 5 marca 2025 r., II SA/Łd 908/24 oddalił skargi J. D. i J. D.1 na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 15 października 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 8 sierpnia 2024 r., którą organ pierwszej instancji, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych nieobjętych pozwoleniem na budowę, polegających na wykonaniu ziemnej rampy, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...].
Dodatkowo prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z 9 maja 2024 r., II SA/Łd 688/23 uchylono decyzje Wojewody Łódzkiego oraz Prezydenta Miasta Łodzi, stwierdzające wydanie z naruszeniem prawa decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Nadto do sądu wpłynęła zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Łd 301/25 skarga J. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z 27 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji udzielającej pozwolenia na rozbiórkę budynku i zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę budynku.
Kwestie objęte wskazanymi wyżej postępowaniami nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, zatem podnoszone w tym zakresie zarzuty pozostają poza zainteresowaniem sądu rozpoznającego niniejszą skargę.
Podobnie poza zakresem niniejszej sprawy jest postępowanie w przedmiocie naruszenia art. 234 ustawy Prawo wodne, tj. zmiany stanu wody na gruncie, toczące się przed właściwymi w tym zakresie organami.
Także bez wpływu na niniejsze postępowanie pozostaje kwestia postanowienia organu szczebla powiatowego z 31 stycznia 2022 r., nr 59/2022 odmawiającego wszczęcia postępowania (takie stanowisko przyjął tutejszy sąd w uzasadnieniu ww. wyroku z 5 marca 2025 r., II SA/Łd 908/24). Uzupełniająco wyjaśnić należy, że odmowa wszczęcia postępowania na wniosek nie wyklucza wszczęcia postępowania z urzędu, o ile wszczęcie postępowania z urzędu w danej sprawie jest dopuszczalne oraz jeżeli organ uzna wszczęcie postępowania za celowe (por. wyrok SN z 13 kwietnia 2012 r., I CSK 402/11, wyrok WSA w Łodzi z 28 grudnia 2022 r., III SA/Łd 599/22; wyrok WSA w Krakowie z 18 grudnia 2024 r.; I SA/Kr 523/24).
Przedmiotem analizowanego postępowania jest wyłącznie kwestia wybudowania bez pozwolenia na budowę podziemnego bezodpływowego zbiornika na wody opadowe o pojemności 5m3 z instalacją odprowadzającą wodę opadową z dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Wobec tego przypomnieć wypada, że ustawodawca przyjął w art. 28 ust. 1 p.b. generalną zasadę, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie pozwolenia na budowę. Wyjątkiem od tej zasady są regulacje art. 29-31 p.b. Oznacza to, że w przypadku, gdy inwestycja wpisuje się w wyjątki z art. 29-31 p.b., nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 6 p.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz dokonania zgłoszenia budowa zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3.
Powołane przepisy art. 29-31 p.b. nie zawierają wśród wyjątków, które regulują inwestycję opisaną w zgłoszeniu złożonym przez inwestorkę, a przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 p.b. dotyczy zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3.
Sąd podziela zapatrywanie organu, że skoro ustawodawca zwalnia potencjalnego inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zbiornika na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3, to uzasadnione jest stanowisko, że inwestycja polegająca na budowie zbiornika na wodę deszczową o mniejszej pojemności, która rodzajowo jest podobna, ale nie stanowi zagrożenia dla środowiska, a jeśli nawet to nieporównywalnie mniejsze, także nie wymaga uzyskania pozwolenia budowę. Zarówno zbiorniki na ścieki jak i na deszczówkę pełnią podobne funkcje tj. gromadzenia substancji ciekłych, z tą różnicą, że zbiornik na nieczystości charakteryzuje się większym oddziaływaniem, niż zbiornik na wodę deszczową. Oba obiekty są zasobnikami, konstrukcyjnie podobnymi. Zakres robót budowlanych obejmujących ich zainstalowanie w zasadzie będzie taki sam. Z tych względów, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, zastosowanie odmiennej kwalifikacji prawnej wobec zbiornika na wodę deszczową nie znajduje racjonalnego uzasadnienia. Przyjęcie przeciwnego stanowiska kłóciłoby się z założeniem o racjonalności ustawodawcy, a także spójnością systemu prawa. Skoro ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia budowlanego budowę zbiornika bezodpływowego na ścieki o pojemności do 10 m3, to nie sposób przyjąć, że oczekuje takiego pozwolenia w przypadku bezodpływowego zbiornika na wodę opadową o analogicznej lub mniejszej pojemności (por. wyroki NSA z 16 listopada 2022 r., II OSK 18,65/21; z 12 października 2023 r. II OSK 1143/22).
W realiach niniejszej sprawy inwestorka - 6 kwietnia 2021 r. dokonała stosownego zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na budowie zbiornika betonowego na deszczówkę o pojemności 5m3 z instalacją doprowadzającą wodę opadową, na nieruchomości w Ł. przy ul. [...]. Jak wynika z zaświadczenia Prezydenta Miasta Łodzi z 26 listopada 2021 r. organ nie wniósł sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych, co uprawniało inwestorkę do ich rozpoczęcia.
Z protokołu oględzin z 14 grudnia 2023 r. wynika, że na nieruchomości od strony zachodniej pomiędzy ścianą zewnętrzną budynku mieszkalnego, a ogrodzeniem z siatki pomiędzy nieruchomościami przy ul. [...], a działką przy ul. [...] został posadowiony zbiornik, do którego odprowadzana jest woda opadowa z dachu. Jest to zbiornik betonowy - element prefabrykowany o głębokości 125 cm i szerokości 200 cm i objętości 5 m3. Do zbiornika podłączone są rury z PCV odprowadzające wodę opadową z rynien spustowych zamontowanych na budynku. Zbiornik przykryty jest betonowym deklem. Zatem to wykonanie tych robót budowlanych zostało objęte przedmiotowym postępowaniem, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Dodatkowo z protokołu z oględzin z 25 listopada 2024 r., w których udział brał skarżący, wynika, że zbiornik ulokowany zgodnie ze zgłoszeniem. Powyższe ustalenia wydają się bezsporne.
Sporna jest natomiast data rozpoczęcia przedmiotowych robót budowlanych. W tym zakresie sąd także podziela stanowisko organu, że montaż spornego zbiornika nastąpił 1 czerwca 2021 r., co potwierdza załączonej do akt gwarancja na zbiornik. Ustaleń tych nie podważa wskazywany przez skarżącego protokół organu środowiskowego z 19 kwietnia 2021 r., z którego wynika jedynie, że na działce inwestorki trwają prace związane z utworzeniem systemu odprowadzania wód opadowych poprzez system rynien, które będą odprowadzać wodę do projektowanego na ten cel zbiornika. Podkreślić należy, że niniejszym postepowaniem objęte są roboty budowlane polegające na wykonaniu zbiornika na wody opadowe z instalacją odprowadzającą wodę opadową w postaci rur PCV, nie zaś wspomniane w owym protokole rynny. Potwierdza to opis wykonania zbiornika, dołączony do zgłoszenia, z którego wynika, że woda z rynien będzie doprowadzana do zbiornika za pomocą rur kanalizacyjnych o średnicy 110 Ø i spadku 2% w kierunku zbiornika, co wskazuje na to, że rynny, których wspomina skarżący zostały wykonane w ramach udzielonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, zaś sporny zbiornik wraz z rurami PCV jest odrębną inwestycją, wykonaną na podstawie wskazanego zgłoszenia. I to wyłącznie tej inwestycji dotyczy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji.
Wobec powyższego sąd podziela stanowisko organu, że wobec faktu, iż inwestorka wykonała sporne roboty budowlane na podstawie dokonanego 6 kwietnia 2021 r. zgłoszenia i zgodnie z tym zgłoszeniem, to postępowanie w zakresie robót budowlanych objętym tym zgłoszeniem należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
W konsekwencji niezasadne okazały się wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 oraz art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że inwestorka prowadziła roboty budowlane w oparciu o dokonane zgłoszenie a organ w uzasadnieniu przekonująco wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
P.K.