II SA/Łd 953/22

II SA/Łd 953/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Jarosław Czerw /sprawozdawca/
Robert Adamczewski /przewodniczący/
Sławomir Wojciechowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1707/23 - Wyrok NSA z 2024-08-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 52 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 28 marca 2023 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2023 roku sprawy ze skargi Koła Łowieckiego nr [...] w B. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 września 2022 r. nr 218/2022 znak: WOP.7721.449.2022.LZ w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia
26 września 2022 r., nr 218/2022, znak: WOP.7721.449.2022.LZ, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi (dalej także: organ II instancji, ŁWINB
w Łodzi) po rozpatrzeniu odwołania Koła Łowieckiego numer [...] "S." (dalej także: skarżący), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 152 § 1 i art. 123 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) (dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 12 kwietnia 2022 r.,
nr 26/2022, znak: PINB.7355/75/KA/2018/2022, nakazującą Kołu Łowieckiemu nr [...] "S." rozbiórkę obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], powoływanego dalej jako: "obiekt budowlany", "domek letniskowy", "domek myśliwski".
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 7 września 2018 r. Koło Łowieckie nr [...] "S." zwróciło się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku (dalej także: organ I instancji, PINB w Radomsku)
z prośbą o sprawdzenie legalności obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] położonego w obrębie [...], gm. [...].
W dniu 4 października 2018 r. organ I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości, podczas których ustalono, że na działce nr ewid. [...] zlokalizowany jest budynek o wymiarach zewnętrznych ok. 12,00 m x 21,50 m i wysokości
do kalenicy ok. 8,00 m. Jest to budynek parterowy bez podpiwniczenia z poddaszem użytkowym, posiada ściany murowane, strop drewniany, pokryty blachą dach drewniany. Budynek ma parter (kuchnia, sala spotkań, pomieszczenie gospodarcze, sanitariat, zaplecze) oraz poddasze (sala wystawowa, biuro, łazienka, toaleta).
W 2013 r. wykonano roboty budowlane polegające na zmianie konstrukcji dachu, przez co zostały wykonane pomieszczenia na poddaszu. Obiekt powstał w latach 90 (przed 1995 r.). Podczas kontroli nie przedstawiono pozwolenia na budowę ani zgłoszenia robót budowlanych. Inwestorem budowy obiektu oraz wykonanych robót budowlanych jest Koło Łowieckie nr [...] "S." w B.
W oparciu o treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt ustalono, że jej właścicielem jest Skarb Państwa, natomiast zarząd nad nieruchomością sprawuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.
Organ I instancji pozyskał jednocześnie fotokopię umowy dzierżawy nr [...] zawartej w dniu 27 czerwca 2018 r. pomiędzy Skarbem Państwa Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.
a Kołem Łowieckim nr [...] "S." na czas nieokreślony, fotokopię wniosku z dnia
7 września 2018r. Koła Łowieckiego nr [...] "S." o ustalenie warunków zabudowy dot. legalizacji domku letniskowego związanego z gospodarką leśną, wykorzystywanego do prowadzenia gospodarki leśnej i łowieckiej, zlokalizowanego na dz. nr ewid. [...] oraz uproszczony wypis z rejestru gruntów dla dz. nr ewid. [...].
W dniu 12 listopada 2018 r. organ I instancji wystąpił do Burmistrza Kamieńska oraz Starosty Radomszczańskiego z zapytaniem, czy ww. organy są w posiadaniu dokumentów wskazujących na legalność powstałego obiektu budowlanego. Burmistrz Kamieńska pismem z dnia 27 listopada 2018 r. poinformował, że w Urzędzie Miasta brak jest pozwolenia na budowę obiektu budowlanego oraz przesłał w załączeniu wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kamieńsk, zatwierdzonego przez Radę Miejską w Kamieńsku uchwałą nr XVIII/173/04 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz poinformował, że obecnie toczy się postępowanie z wniosku Koła Łowieckiego "S." w B. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji domku letniskowego związanego z gospodarką leśną
i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej dla części działki nr ewid. [...].
W dniu 10 grudnia 2018r. organ I instancji zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowlanego.
W dniu 11 grudnia 2018 r. organ I instancji zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowlanego do czasu przedłożenia przez Koło Łowieckie nr [...] "S." w B. decyzji Burmistrza Kamieńska o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
W dniu 13 grudnia 2018r. do organu I instancji wpłynęło pismo ze Starostwa Powiatowego w Radomsku, w którym wskazano, że w spisach i rejestrach organu
nie znaleziono dokumentów świadczących o legalności budowy przedmiotowego obiektu.
W dniu 11 lipca 2019 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja Burmistrza Kamieńska odmawiająca wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji domku letniskowego Koła Łowieckiego nr [...] "S." na dz. nr ewid. [...].
W dniu 25 listopada 2019 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie administracyjne w przedmiocie legalności wybudowania obiektu budowlanego.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2019 r. PINB w Radomsku zawiesił
z urzędu postępowanie w sprawie legalności wybudowania obiektu budowlanego do czasu przedłożenia przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. decyzji Burmistrza Kamieńska o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej decyzji oraz wezwał ww.
do wystąpienia w terminie 30 dni od otrzymania niniejszego postanowienia
do Burmistrza Kamieńska z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy
dla przedmiotowego obiektu.
Wskutek złożonego zażalenia Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 3 lutego 2020 r. nr 17/2020 uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania stwierdzając, że organ I instancji powinien wyjaśnić, na jakiej działce usytuowany jest obiekt - dz. nr ewid. [...], czy [...] oraz ustalić, czy działka, na której się znajduje obiekt objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Organ I instancji w dniu 14 lutego 2020 r. zwrócił się do Starosty Radomszczańskiego o udzielenie informacji, czy dokonano zgłoszenia lub wystąpiono z wnioskiem o udzielnie pozwolenia na budowę obiektu budowlanego. Starosta Radomszczański wskazał, że w zasobach starostwa nie odnaleziono żądanych dokumentów.
W dniu 17 lutego 2020 r. organ I instancji wystąpił do Burmistrza Kamieńska
o przesłanie wypisu i wyrysu z planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy Kamieńsk obejmującego działkę [...]. Burmistrz Kamieńska wyjaśnił,
że działka położona jest na terenie, dla którego brak jest aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W dniu 2 marca 2020 r. organ I instancji ponownie zwrócił się do Burmistrza Kamieńska o przesłanie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Kamieńsk obejmującego działkę [...] oraz udzielenie informacji, czy w latach 90 XX w. zostało udzielone pozwolenie na budowę budynku usytuowanego na ww. działce. Burmistrz Kamieńska przekazał wypis i wyrys
z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Kamieńsk oraz wyjaśnił, że w Urzędzie Miejskim w Kamieńsku brak jest pozwolenia na budowę dotyczącego obiektu budowlanego znajdującego się na działce nr [...].
Przy piśmie z dnia 28 maja 2020 r. inwestor Koło Łowieckie nr [...] "S." wskazało, że ewentualna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu na działce nr [...] powinna być skierowana do właściciela nieruchomości Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B.
W dniu 14 lipca 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku wydał decyzję nr 122/2020, którą nakazał Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. rozbiórkę obiektu budowlanego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr 247/2020 z dnia 28 sierpnia 2020 r., którą uchylił w całości decyzję organu I instancji i nakazał Kołu Łowieckiemu nr [...] "S." rozbiórkę obiektu wyjaśniając, że art. 52 prawa budowlanego wylicza krąg podmiotów, które mogą być adresatami obowiązków, nakładanych przez organy nadzoru budowlanego, w toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego. Kolejność wyliczenia ww. podmiotów nie jest przypadkowa, a adresatem obowiązków - powinien być w pierwszej kolejności inwestor, a dopiero w przypadku braku takiego podmiotu właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Kryterium wyboru spośród wymienionych w tym przepisie podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji. Nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu Ponadto organ II instancji wskazał, że PINB w Radomsku całkowicie pominął znajdujące się w aktach sprawy porozumienie z dnia 19 grudnia 2018 r. zawarte pomiędzy Skarbem Państwa Państwowym Gospodarstwem Leśnym - Lasy Państwowe Nadleśnictwem B. a Kołem Łowieckim nr [...] "S.". W ocenie ŁWINB w Łodzi jest to dokument, którego istnienie determinuje obowiązek uczynienia adresatem decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu Koło Łowieckie nr [...] "S.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r.
(II SA/Łd 867/20, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA), uchylił zaskarżoną decyzję
oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji wskazując, że kwestia ustalenia tytułu, z racji którego wskazano dany podmiot jako zobowiązany do dokonania rozbiórki budzi wątpliwości. Zdaniem sądu organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie kto był inwestorem robót stanowiących przedmiot niniejszej sprawy. To zaś ponad wszelką wątpliwość ma znaczenie kardynalne i wyjściowe w stosunku do dalszych etapów postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego oraz zweryfikowania wymaga, czy umowa darowizny dotyczy rzeczywiście obiektu budowlanego, który jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji pismem z dnia 9 grudnia 2021 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Radomsku z prośbą o udzielenie informacji, kiedy przedmiotowy budynek usytuowany na dz. nr ewid. [...] został naniesiony na mapy geodezyjne. W odpowiedzi Starosta Radomszczański przekazał szkic operatu [...] z dnia 1 sierpnia 2007r., gdzie został pomierzony
i zwymiarowany przedmiotowy budynek oraz poinformował, że tym operatem został ujawniony budynek na mapach sytuacyjno-wysokościowych w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Mapy wywiadu w skali 1:2000
w układzie lokalnym "[...]" pochodzą z Działu Mierniczego K. "[...]" (brak informacji kiedy powstały).
Przy piśmie z dnia 9 grudnia 2021r., organ I instancji wezwał Koło Łowieckie
nr [...] "S." w B. oraz Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. do złożenia wyjaśnień na piśmie i wskazania: kto był inwestorem budowy przedmiotowego obiektu oraz jego nadbudowy i rozbudowy; czy budynek stolarni przekazany umową darowizny z dnia 30 sierpnia 2002r. został całkowicie sfinansowany przez K. "[...]" w R.; czy budynek stolarni będący darowizną jest obiektem w stosunku, do którego prowadzone jest niniejsze postępowanie.
Pismem z dnia 27 grudnia 2021 r. Koło Łowieckie nr [...] "S." poinformowało, że inwestorem budowy była K. "[...] (budynek był wybudowany na terenie zakładu górniczego). Ponadto poinformowano, że Koło zwróciło się do K. "[...]" o odszkodowanie za zajęcie 2 tysięcy hektarów terenów dzierżawionych przez Koło, gdyż przez okres około 10 lat na tym terenie niemożliwe było wykonywanie polowań ze względu na prowadzone prace przez K. "[...]". W odpowiedzi K. "[...]" nie wypłaciło odszkodowania, ale Koło otrzymało w zamian budynek stolarni. Jednakże, nie zaspakajało to potrzeb Koła Łowieckiego nr [...] "S.", więc K. "[...]" postanowiła do tego budynku dobudować kolejne obiekty budowlane, również wykonała dokumentację techniczną przedmiotowej inwestycji. Koło Łowieckie nr [...] "S." dokonało jedynie zmiany pokrycia dachowego za zgodą Nadleśnictwa B. Cały obiekt został przekazany Kołu Łowieckiemu nr [...] "S." bezpłatnie jako rekompensata za nieużytkowany teren.
Pismem z dnia 31 grudnia 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. poinformowało, że nie ma pełnej wiedzy kto był inwestorem obiektu. Z informacji uzyskanych od Koła Łowieckiego nr [...] "S." wynika, że obiekt budowlany powstał gdy zarząd nad gruntem sprawowała K. "[...]". Inwestorem nadbudowy i rozbudowy było Koło Łowieckie nr [...] "S.", pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. wystąpiło do Nadleśnictwa B. o zgodę na remont konstrukcji i poszycia dachowego domku myśliwskiego jak również cały ciężar ekonomiczny poniosło Koło. Ponadto poinformowano, że Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. nie ma wiedzy czy budynek stolarni został w całości sfinansowany przez K. "[...]", gdyż z informacji uzyskanych od Koła Łowieckiego nr [...] "S." wynika, że budynek został wykonany przez K. "[...]", częściowo przy własnym wkładzie materiałowym Koła Łowieckiego. Budynek stolarni będący przedmiotem umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. w części jest obiektem w stosunku, do którego prowadzone jest postępowanie administracyjne. Nadbudowa i rozbudowa obiektu zostały dokonane już po zawarciu umowy, więc nie mogły być objęte umową darowizny.
Pismem z dnia 10 grudnia 2021 r. organ I instancji wystąpił z prośbą do Burmistrza Kamieńska o przekazanie całości akt sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę kablowego przyłącza energetycznego do domku myśliwskiego, na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], obręb [...] o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb [...], gm. [...]- decyzja nr 91/02 z dnia 30 sierpnia 2002r., znak: 7353/26/02 wydana dla Koła Łowieckiego nr [...] "S.".
Organ I instancji pismem z dnia 4 marca 2022 r. wezwał P. S.A. Oddział [...] (dalej: P. S.A. Oddział [...]) do złożenia wyjaśnień na piśmie
i wskazania, kto jest inwestorem budowy przedmiotowego obiektu oraz jego nadbudowy i rozbudowy oraz czy budynek stolarni przekazany umową darowizny z dnia 30 sierpnia 2002r. został całkowicie sfinalizowany przez K. "[...]"
w R. W odpowiedzi pismem z dnia 18 marca 2022r. P. S.A. Oddział [...] poinformował, że do 30 sierpnia 2002r. inwestorem budowy budynku stolarni na przedmiotowej działce była P. S.A. Oddział [...], przedmiotowy budynek w całości został sfinansowany ze środków własnych. W okresie po 30 sierpnia 2002r. tj. od daty przekazania budynku umową darowizny P. S.A. Oddział [...] nie była już inwestorem. Ponadto, poinformowano, że obecnie K. nie jest w posiadaniu jakichkolwiek dokumentów dotyczących ww. obiektu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w Radomsku wydał decyzję nr 26/2022 z dnia 12 kwietnia 2022 r., którą nakazano Kołu Łowieckiemu "S." , rozbiórkę obiektu budowlanego.
Odwołanie od ww. decyzji wniosło Koło Łowieckie numer [...] "S."
nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Powyższej decyzji zarzucono m.in. naruszenie art. 52 prawa budowlanego poprzez skierowanie decyzji do Koła Łowieckiego numer [...] "S.", czyli podmiotu nieposiadającego statusu inwestora, właściciela, zarządcy przedmiotowego obiektu budowlanego, będącego jednocześnie podmiotem, który nie ma możliwości wykonania orzeczonego w decyzji nakazu rozbiórki rzeczonego obiektu budowlanego; art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą rozstrzygnięcia i błędne przyjęcie, że jest w sprawie niespornym, iż inwestorem i właścicielem przedmiotowego obiektu budowlanego jest Koło Łowieckie numer [...] "S.";
art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej oraz brak ustalenia faktycznego właściciela i inwestora przedmiotowego obiektu budowlanego.
Organ II instancji pismem z dnia 5 września 2022 r. wezwał Koło Łowieckie
nr [...] "S." w B. do przedłożenia umowy darowizny budynku stolarni
z dnia 30 sierpnia 2002r., oraz wezwał P. S.A. Oddział [...] do przedłożenia umowy darowizny budynku stolarni z dnia 30 sierpnia 2002r., oraz udzielenia pisemnej informacji, kiedy powstał przedmiotowy budynek stolarni, i czy po dacie przekazania budynku umową darowizny Kołu Łowieckiemu nr [...] "S." w B., P. S.A. Oddział [...] dokonywała jakichkolwiek nakładów na budynek stolarni, czy też był on wykorzystywany przez nią w późniejszym okresie.
W dniu 12 września 2022r. Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. przekazało umowę darowizny, a Koło Łowieckie nr [...] "S." przekazało kopię umowy darowizny z dnia 30 sierpnia
2002 r.
P. S.A. Oddział [...] pismem z dnia 15 września 2022r. przekazało umowę darowizny oraz poinformowało, że po dacie przekazania budynku darczyńca nie dokonywał żadnych nakładów na budynek stolarni i nie był on wykorzystywany przez nią w późniejszym okresie.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, po rozpoznaniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, po przywołaniu treści art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w pierwszej kolejności stwierdził, że jeżeli obiekt budowlany wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę przed datą 1 stycznia 1995r. zostanie następnie rozbudowany, nadbudowany po tej dacie, także bez wymaganego pozwolenia, to nie ma do niego zastosowania przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. Powyższe odnosi się również nawet do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne (w sprawie tej pierwszej samowoli) zostało wszczęte przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W takiej sytuacji wymagane jest zastosowanie przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., gdyż nie ma tu tożsamości obiektów budowlanych, bowiem ten pierwszy obiekt nielegalnie zbudowany przed 1 stycznia 1995 r. został przebudowany, bez wymaganego pozwolenia, po tej dacie przez samego inwestora.
Data budowy nie została w sposób bezsporny wyjaśniona. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że powstanie naniesień rozpoczęło się w 1985r.,
a inwestorem tych robót budowlanych była K.
w B. W 2002 r. budynek stolarni posiadał powierzchnię użytkową 24 m2 (wynika to z umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002r.). Ponadto, w aktach administracyjnych sprawy znajduje się mapa, z której wynika że przedmiotowy obiekt w 2007 r. został już rozbudowany i posiadał kształt litery L. Jednakże porównując mapę aktualną organ wskazał, że dokonano dalszej rozbudowy budynku w taki sposób, że aktualnie obiekt posiada wymiary 12,00 m x 21,50 m czyli około 258 m2 powierzchni zabudowy. Z powyższego wynika, że po 2002 r. dokonano rozbudowy obiektu zwiększając jego powierzchnię ponad dziesięciokrotnie oraz dokonano jego nadbudowy. Ponadto, Koło Łowieckie nr [...] "S." zmieniło sposób użytkowania budynku, który aktualnie służy do celów gospodarki leśnej i łowieckiej, prowadzone tam są warsztaty edukacji ekologicznej dla dzieci i młodzieży.
ŁWINB w Łodzi stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję o rozbiórce, ponieważ w aktualnym stanie faktycznym i prawnym legalizacja spornego budynku jest niemożliwa, gdyż zalegalizowanie samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganej zgody, nie jest możliwe w sytuacji, gdy budowa jest sprzeczna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym czy innymi przepisami prawa miejscowego Obiekt budowlany znajduje się na działce ewid. nr [...], obręb [...], gm. [...], która to działka jak wynika z wypisu z rejestru gruntów jest gruntem leśnym oznaczona w ewidencji gruntów jako "las", który objęty jest wymogiem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne, jednakże wymóg ten nie został spełniony. Szczegółowe uzasadnienie odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego budynku zostało ujęte w decyzji Burmistrza Kamieńska nr 6/2019 z dnia 7 maja 2019 r.
Organ II instancji wskazał, że kwestią sporną zaskarżonej decyzji jest, kto winien być podmiotem zobowiązanym do dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Organ wyjaśnił, że inwestorem przedmiotowej inwestycji budynku stolarni była P. S.A. Odział [...] do dnia 30 sierpnia 2002 r. Budowa została w całości sfinansowana ze środków własnych Oddziału [...]. Jak wynika z umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002r., zawartej pomiędzy K. S.A. w R. a Kołem Łowieckim nr [...] "S.", przedmiot darowizny stanowią nakłady inwestycyjne poniesione na budowę budynku stolarni. Ponadto, jak wynika z § 4 ww. umowy darowizny od daty zawarcia umowy wszelkie opłaty i ciężary związane z przedmiotem darowizny obciążać będą obdarowanego. W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, należy przyjąć, że K. w była inwestorem budynku stolarni o powierzchni użytkowej 24 m2. Natomiast Koło Łowieckie nr [...] "S." przyjmując umową darowizny nakłady inwestycyjne poniesione na budowę stolarni, przyjęło na siebie wszelkie opłaty i ciężary związane z przedmiotem darowizny. Następnie budynek został przez Koło Łowieckie nr [...] "S." rozbudowany oraz nadbudowany i zmieniono jego sposób użytkowania. Zgodnie z uregulowaniami Porozumienia z dnia 19 grudnia 2018 r., którym Koło Łowieckie zobowiązuje się do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu, w tym w szczególności rozbiórki domku myśliwskiego i pozostałych naniesień w terminie 3 miesięcy od rozwiązania umowy (§ 1 ust. 3 Porozumienia), możliwe jest wykonanie przez Koło Łowieckie nr [...] "S." nałożonego obowiązku tj. rozbiórki inwestycji. Organ przypomniał, że WSA w Łodzi stwierdził, że tylko wykluczenie Koła Łowieckiego nr [...] "S." jako inwestora przedmiotowego przedsięwzięcia uniemożliwiałoby jego rozbiórkę, poprzez powołanie się na uregulowania Porozumienia, tymczasem w analizowanej sprawie bezspornie jako inwestora uznać należy Koło Łowieckie nr [...] "S.", gdyż mimo, że fizycznie nie "wybudowało" budynku stolarni, to jednak przejęło na siebie wszelkie nakłady inwestycyjne, zobowiązania i ciężary przyjmując umową darowizny inwestycję. Koło Łowieckie nr [...] "S." jest następcą prawnym inwestora, gdyż stało się właścicielem nakładów poniesionych na budynek stolarni, a zatem weszło nie tylko w jego prawa, ale i obowiązki, następnie działając jako inwestor wykonywało roboty budowlane przy spornym budynku polegające na jego znacznej rozbudowie
i nadbudowie.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego organ wskazał, że art. 52 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje do kogo winien być kierowany nakaz rozbiórki stanowiąc, że kolejność podmiotów, na które nakłada się obowiązek rozbiórki nie jest przypadkowa i jest to inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przepisy prawa budowlanego, nie stoją na przeszkodzie, aby kto inny był właścicielem nieruchomości, a kto inny wykonawcą nakazanych czynności. Okoliczności kierowania nakazów powinny być w każdej sprawie rozpatrywane indywidualnie. Nakaz powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej i posiada tytuł prawny do nieruchomości. Zdarzają się jednak sytuacje kiedy nakaz rozbiórki może zostać skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości np. zobowiązany do likwidacji samowoli będzie inwestor niebędący właścicielem gruntu wówczas gdy pobudował obiekt budowlany na nieruchomości bez wiedzy i zgody jej właściciela. W takiej sytuacji obciążanie właściciela nieruchomości, który nie miał nic wspólnego
z samowolą budowlaną kosztami rozbiórki byłby wysoce niesprawiedliwe
i promowałby sprawców samowoli budowlanych, zdejmując z nich odpowiedzialność za nią.
Zdaniem organu II instancji, po analizie stanu faktycznego i prawnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku prawidłowo uczynił adresatem zaskarżonej decyzji Koło Łowieckie nr [...] "S.", gdyż jest to następca prawny sprawcy pierwotnej bryły budynku powstałej w warunkach samowoli budowlanej, którą następnie również w sposób samowolny rozbudował i nadbudował oraz zmienił sposób użytkowania.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że jeżeli występuje następstwo prawne (czyli sprawa dotyczy prawa zbywalnego lub dziedzicznego), obowiązek przechodzi z mocy prawa na następcę prawnego. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego lub, jak to miało miejsce w sprawie, na podstawie umowy darowizny nowy właściciel nabywa prawa i obowiązki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Dlatego też adresatem decyzji w analizowanej sprawie jest następca prawny inwestora, który ponosi skutki popełnionej samowoli budowlanej.
Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. i Koło Łowieckie nr [...] "S." łączyła umowa dzierżawy gruntu o powierzchni 0,2700 ha, stanowiącego część działki nr [...] w obrębie ewid. [...], gmina [...]. Następnie pierwotna umowa dzierżawy została wypowiedziana w dniu 20 września 2018 r. przez Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne - Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia, jednakże w dniu 19 grudnia 2018 r. strony umowy zawarły porozumienie, mocą którego postanowiły wydłużyć okres wypowiedzenia umowy dzierżawy z dnia 27 czerwca 2018 r. do czasu wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu administracyjnym w sprawie legalizacji domku myśliwskiego. Porozumienie przewiduje również, że w przypadku otrzymania przez Koło Łowieckie ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego, umowa dzierżawy rozwiązuje się z dniem doręczenia Kołu Łowieckiemu ostatecznej decyzji odmawiającej legalizacji domku myśliwskiego. Z powyższego wynika, że Koło Łowieckie nr [...] "S." nie posiada już aktualnej umowy dzierżawy ww. terenu, jednakże, na mocy Porozumienia Koło Łowieckie nr [...] "S." zobowiązało się również (§ 1 ust. 3) do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu, w tym w szczególności rozbiórki domku myśliwskiego i pozostałych naniesień w terminie 3 miesięcy od rozwiązania umowy. Tak więc Koło Łowieckie nr [...] "S." ma wbrew jego twierdzeniom możliwość wykonania nałożonego obowiązku.
Organ II instancji stwierdził, że w pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości. Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać z innego tytułu prawnego, niż prawo własności. Wreszcie, inwestor może w ogóle nie posiadać takiego prawa, kiedy buduje obiekt na terenie, do którego nie ma żadnych praw, bez zgody właściciela nieruchomości gruntowej. Prawidłowość wyboru adresata decyzji nakazującej rozbiórkę powinna być oceniana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy.
Zdaniem Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji prawidłowo dokonał oceny stanu faktycznego, ustalił prawidłowo sprawcę samowoli budowlanej oraz właściwie dokonał wyboru adresata przedmiotowej decyzji administracyjnej.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, Koło Łowieckie nr [...] "S.", reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżyło w całości decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez błędne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w aktach postępowania materiału dowodowego powinna skutkować uchyleniem przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku, w całości;
2. art. 52 prawa budowlanego poprzez:
a. błędne uznanie, że podmiotem zobowiązanym do dokonania rozbiórki obiektu budowlanego jest Koło Łowieckie nr [...] "S.";
b. błędne uznanie, że bezspornym jest, iż Koło Łowieckie nr [...] "S." ma status inwestora, ponieważ choć fizycznie nie "wybudowało" budynku stolarni to jednak przejęło na siebie wszelkie nakłady inwestycyjne, zobowiązania i ciężary przejmując umową darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. przedmiotową inwestycję;
c. błędne ustalenie, że Koło Łowieckie nr [...] "S." jest następcą prawnym inwestora, gdyż stało się właścicielem nakładów poniesionych na budynek stolarni zatem weszło nie tylko w jego prawa ale
i obowiązki, następnie działając jako inwestor wykonywało roboty budowlane przy spornym budynku polegające na jego znacznej rozbudowie i nadbudowie;
d. błędne uznanie, że możliwe jest wykonanie przez Koło Łowieckie nr [...] "S." nałożonego obowiązku tj. rozbiórki przedmiotowej inwestycji ponieważ zgodnie z postanowieniami porozumienia z dnia 19 grudnia 2018 r. Koło Łowieckie nr [...] "S." zobowiązało się do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu;
e. błędne ustalenie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku prawidłowo uczynił adresatem zaskarżonej decyzji Koło Łowieckie nr [...] "S.", gdyż jest to następca prawny sprawcy pierwotnej bryły budynku powstałej w warunkach samowoli budowlanej, którą następnie również w sposób samowolny rozbudował i nadbudował oraz zmienił sposób użytkowania;
f. brak ustalenia przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego faktycznego podmiotu zobowiązanego przepisami prawa do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Koło Łowieckie nr [...] "S." nie jest podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego, nie posiada statusu inwestora, nie jest następcą prawnym inwestora, nie jest właścicielem ani też zarządcą obiektu budowlanego, nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, nie ma możliwości wykonania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego;
3. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku prawidłowo uczynił adresatem zaskarżonej decyzji Koło Łowieckie nr [...] "S.", podmiotem zobowiązanym do dokonania rozbiórki obiektu budowlanego jest Koło Łowieckie, w sprawie bezspornie ustalono jako inwestora Koło Łowieckie, które jest następcą prawnym inwestora, Koło Łowieckie zobowiązało się do przywrócenia stanu poprzedniego dzierżawionego terenu, możliwe jest wykonanie przez Koło Łowieckie nr [...] "S." nałożonego obowiązku tj. rozbiórki przedmiotowej inwestycji, podczas gdy prawidłowa analiza zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że Koło Łowieckie nr [...] "S." nie jest podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego, nie posiada statusu inwestora, nie jest następcą prawnym inwestora, nie jest właścicielem ani też zarządcą obiektu budowlanego, nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, nie ma możliwości wykonania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie od Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Koła Łowieckiego numer [...] "S." kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 16 stycznia 2023 r. uczestnik postępowania – Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B., reprezentowane przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosło o oddalenie skargi. Powołując się na orzecznictwo, uczestnik postępowania stwierdził, że zasady "superficies solo cedit" wyrażonej na gruncie prawa cywilnego, zgodnie z którą własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową (art. 191 k.c.),
nie można przenosić wprost na prawo budowlane. Gdyby tak było w istocie, to nigdy nie można byłoby nałożyć nakazu rozbiórki obiektu na podmiot nie będący właścicielem gruntu i inna byłaby treść artykułu 52 Prawa budowlanego. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy nakaz rozbiórki może zostać skierowany do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, np. zobowiązany do likwidacji samowoli będzie inwestor niebędący właścicielem gruntu wówczas, gdy pobudował obiekt budowlany na nieruchomości bez wiedzy i zgody jej właściciela. W takiej sytuacji obciążanie właściciela nieruchomości, który nie miał nic wspólnego z samowolą budowlaną kosztami rozbiórki byłoby wysoce niesprawiedliwe i promowałoby sprawców samowoli budowlanych, zdejmując z nich odpowiedzialność za nią. Zdaniem uczestnika postępowania intencją ustawodawcy było, aby obowiązki wynikające z prowadzonego postępowania naprawczego w pierwszej kolejności były nakładane na podmiot, który wykonał roboty budowlane w sposób niezgodny z przepisami. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdyby wykonanie obowiązków przez inwestora nie było możliwe. Stosując ten przepis odpowiednio do skutków samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, należy przyjąć, że obowiązki powinny być nakładane w pierwszej kolejności na podmiot, który jest sprawcą zmiany. Właściciel nieruchomości, którym jest uczestnik postępowania, nie miał żadnego związku zarówno z budową jak i rozbudową obiektu budowlanego. O ile bezspornym jest, że inwestorem budynku stolarni jest K., o tyle to Koło Łowieckie pismem z dnia 23 kwietnia 2013 r. wystąpiło do Nadleśnictwa B. z wnioskiem o wyrażenie zgody na remont konstrukcji i poszycia dachowego na domku myśliwskim. Koło Łowieckie poniosło wszelkie ciężary ekonomiczne i zorganizowało cały proces budowlany, związany z rozbudową i nadbudową co potwierdza m.in. pismo z dnia 24 września 2019 r. Do czasu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, Koło Łowieckie czuło się inwestorem i właścicielem domku myśliwskiego. Status ten Koło kwestionuje wyłącznie z uwagi na negatywne dla siebie decyzje administracyjne. W protokole negocjacji cenowych z dnia 12 czerwca 2018 r., Koło Łowieckie wprost przyznało, że "Na gruncie znajduje się domek myśliwski, zadaszenie, wiata na drewno, wiata z paleniskiem, klomb murowany, trawnik i plac utwardzony. Wszystkie naniesienia są własnością Koła Łowieckiego". W świetle przedstawionych okoliczności, nie ulega jednak żadnej wątpliwości, że to Koło Łowieckie może zostać uznane za inwestora, gdyż jest sprawcą samowolnej zmiany (rozbudowy) obiektu. Nawet zaś gdyby nie można było uznać skarżącego za inwestora, to prawidłowe są również ustalenia organu co do następstwa prawnego, wywodzonego z umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego dotyka nie tylko praw właściciela gruntu, na którym obiekt ten stoi, ale również podmiotu będącego następcą prawnym inwestora, który dopuścił się ich samowolnego posadowienia - nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Skoro zatem skarżący wykorzystywał obiekt budowlany w oparciu o przekazane mu w drodze darowizny składniki majątkowe, a następnie sam dokonał rozbudowy obiektu, to nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której to obecny właściciel pozbawiony zostaje jakiejkolwiek ochrony i zmuszony jest do rozbiórki obiektu.
Uczestnik postępowania stwierdził również, że skarżący ma możliwość wykonania decyzji. Treść zwartego porozumienia z dnia 19 grudnia 2018 r. w sposób niebudzący wątpliwości dowodzi, że Koło Łowieckie będzie w stanie zrealizować wydaną decyzję administracyjną nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, a tym samym nie zachodzą w świetle okoliczności stanu faktycznego przesłanki do skierowania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę obiektu do innego podmiotu.
Zdaniem uczestnika postępowania nie można również abstrahować od tego, że wygaśnięcie umowy dzierżawy nie przesądza o braku tytułu prawnego do sprawowania władztwa nad posadowionymi na tej nieruchomości obiektami budowlanymi przez inny niż właściciel podmiot. Nie można zapominać, że po wygaśnięciu umowy dzierżawy podmiot taki może być uznany za posiadacza zależnego w złej wierze w zakresie wygasłej umowy dzierżawy.
W piśmie z dnia 13 marca 2023 r. uczestnik postępowania wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszego pisma tj. faktury VAT nr [...] z dnia [...] r., faktury nr [...] z dnia [...] r. wraz z dowodami zapłaty przez stronę skarżącą. Jednocześnie stwierdził, że mimo kwestionowania Porozumienia przez stronę skarżącą, poprzez czynności faktyczne respektuje jego postanowienia i traktuje umowę dzierżawy jako obowiązującą. Strona skarżąca do dnia złożenia pisma uiszcza bowiem czynsz dzierżawny z tytułu umowy [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) (dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracyjnych, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 119 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 26 września 2022 r., nr 218/2022, znak: WOP.7721.449.2022.LZ, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z dnia 12 kwietnia 2022 r., nr 26/2022, znak: PINB.7355/75/KA/2018/2022, nakazującą Kołu Łowieckiemu nr [...] "S." rozbiórkę obiektu budowlanego związanego z gospodarką leśną i wykorzystywanego do gospodarki leśnej i łowieckiej o wymiarach zewnętrznych 12,00 x 21,50 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...].
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.) (dalej: Prawo budowlane).
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję o rozbiórce, ponieważ w aktualnym stanie faktycznym i prawnym legalizacja spornego budynku była niemożliwa. Obiekt budowlany znajduje się na działce ewid.
nr [...], obręb [...], gm. [...], która to działka jak wynika z wypisu z rejestru gruntów jest gruntem leśnym oznaczona w ewidencji gruntów jako "las", który objęty jest wymogiem uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne, jednakże wymóg ten nie został spełniony.
Kwestią sporną zaskarżonej decyzji jest natomiast ustalenie podmiotu zobowiązanego do dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 52 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w Rozdziale 5a Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, w tym wynikające z decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Stosownie natomiast do art. 52 ust. 2 Prawa budowlanego koszty związane z wykonaniem wskazanych wyżej obowiązków, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Przy czym kolejność podmiotów wskazanych w art. 52 ustawy Prawo budowlane nie jest przypadkowa. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności zobowiązany do wykonania obowiązków wynikających z decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej. Dopiero w przypadkach, gdy inwestor (sprawca samowoli) utracił uprawnienia do nieruchomości lub nie jest możliwe jego ustalenie, obowiązki w ramach postępowania legalizacyjnego czy naprawczego powinny być nakładane na aktualnego właściciela nieruchomości, na której posadowiony jest niezgodnie z prawem wzniesiony obiekt budowlany lub gdy nałożenie obowiązków na właściciela z jakichś przyczyn nie jest możliwe - na zarządcę obiektu budowlanego. Tak więc nakaz rozbiórki powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Przy czym, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2021 r. inwestor, jako podmiot zobowiązany do wykonania rozbiórki na podstawie decyzji wydanej w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nie musi legitymować się tytułem własności nieruchomości, na której w sposób samowolny zrealizowano obiekt budowlany podlegający rozbiórce. To organ nadzoru budowlanego decyduje w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zobowiązanym do nakazu rozbiórki ma być inwestor, czy ewentualnie właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2021 r., II OSK 2103/18, LEX nr 3195264, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Należy jednak podkreślić, że wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego sprawy (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 maja 2022 r., II SA/Ol 835/21, LEX nr 3359968, CBOSA).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy I
i II instancji prawidłowo ustaliły podmiot zobowiązany do dokonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego (domku myśliwskiego) wskazując, że jest nim Koło Łowieckie nr [...] "S.". Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że obiekt budowlany, którego dotyczy nakaz rozbiórki wynikający z decyzji PINB w Radomsku z dnia 12 kwietnia 2022 r. zlokalizowany jest na działce nr ewid. [...], obręb [...], gm. [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, natomiast zarząd nad nieruchomością sprawuje Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. Data budowy obiektu budowlanego nie została w sposób bezsporny wyjaśniona – powstanie naniesień rozpoczęło się w 1985r., a inwestorem tych robót budowlanych była K. "[...]" Spółka Akcyjna w R. Przy czym pierwotnie powyższy obiekt budowlany stanowił stolarnię. Bezsporne jest także, że na podstawie umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r. K. "[...]" Spółka Akcyjna w R. przekazała w darowiźnie Kołu Łowieckim nr [...] "S." w P. nakłady inwestycyjne poniesione na budowę "Budynku Stolami" na zwałowisku zewnętrznym o powierzchni użytkowej 24,50 m2 oraz kubaturze 121 m3. Zgodnie z § 3 umowy darowizny od daty zawarcia umowy darowizny wszelkie opłaty i ciężary związane z przedmiotem darowizny obciążać będą obdarowanego (Koło Łowieckie nr [...] "S."). Powyższe potwierdziło także P. S.A. Oddział [...] w piśmie z dnia 18 marca 2022 r. stwierdzając, że do 30 sierpnia 2002 r. było inwestorem budynku stolarni, a po tej dacie nie było inwestorem nadbudowy i rozbudowy. Przedmiotowy obiekt w 2007 r. został już rozbudowany i posiadał kształt litery L. Następnie dokonano dalszej rozbudowy budynku w taki sposób, że aktualnie obiekt posiada wymiary 12,00 m x 21,50 m czyli około 258 m2 powierzchni zabudowy. Z powyższego wynika, że po 2002 r. dokonano rozbudowy obiektu zwiększając jego powierzchnię ponad dziesięciokrotnie oraz dokonano jego nadbudowy. Inwestorem nadbudowy i rozbudowy było Koło Łowieckie nr [...] "S.", co potwierdza między innymi pismo z dnia 23 kwietnia 2013 r., którym Koło wystąpiło do Nadleśnictwa B. o zgodę na remont konstrukcji i poszycia dachowego domku myśliwskiego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy cały ciężar ekonomiczny rozbudowy i nadbudowy obiektu budowlanego poniosło Koło. Koło Łowieckie czuło się inwestorem i właścicielem domku myśliwskiego, co potwierdza chociażby protokół negocjacji cenowych z dnia 12 czerwca 2018 r., w którym Koło Łowieckie przyznało, że "Na gruncie znajduje się domek myśliwski, zadaszenie, wiata na drewno, wiata z paleniskiem, klomb murowany, trawnik i plac utwardzony. Wszystkie naniesienia są własnością Koła Łowieckiego". Ponadto, Koło Łowieckie nr [...] "S." zmieniło sposób użytkowania budynku, który aktualnie służy do celów gospodarki leśnej i łowieckiej, prowadzone tam są warsztaty edukacji ekologicznej dla dzieci i młodzieży. I chociaż Koło Łowieckie nr [...] "S." nie było pierwotnym inwestorem powyższego obiektu budowlanego to jednak jako sprawca samowolnej zmiany (rozbudowy) obiektu powinno być uznane za inwestora. Ponadto bez wątpienia prawa i obowiązki inwestora pierwotnego Koło Łowieckie nr [...] "S." przejęło na podstawie umowy darowizny z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Chociaż Koło Łowieckie w piśmie z dnia 27 grudnia 2021 r. stwierdziło, że inwestorem budowy była K. "[...]" i to K. postanowiła dobudować do budynku dalsze elementy, które zostały dobudowane w ciągu kilku lat przez k., natomiast po otrzymaniu zgody od Nadleśnictwa (z wnioskiem o wyrażenie zgody na remont wystąpiło Koło – pismo z dnia 23 kwietnia 2013 r.) na zmianę pokrycia dachu, K. przygotowała dokumentację techniczną na zmianę pokrycia dachowego po czym wykonała zmianę dachu, to jednak powyższe twierdzenia nie mają żadnego potwierdzenia w aktach administracyjnych sprawy.
Odnosząc się natomiast do kwestii możliwości wykonania nakazu rozbiórki przez Koło Łowieckie nr [...] "S." Sąd stwierdza, że kwestię tę prawomocnie rozstrzygnął już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., stwierdzając że "gdyby z ustaleń organów nadzoru wynikało, że to jednak Koło Łowieckie należy uznać za inwestora spornego obiektu budowlanego, to wówczas w świetle Porozumienia nie sposób przyjąć, że Koło Łowieckie nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku, gdyż Porozumienia otwiera mu drogę do rozbiórki obiektu. Podkreślenia jednak wymaga, że odwołanie się do treści Porozumienia jest możliwe wyłącznie po bezspornym ustaleniu, że Koło Łowieckie jest inwestorem samowoli budowlanej." (wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2021 r.,
II SA/Łd 867/20, LEX nr 3181627, CBOSA).
Podsumowując powyższe Sąd stwierdza, że zarówno organ I jak i II instancji
w sposób prawidłowy zastosowały przepis art. 52 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się także w przeprowadzonym postępowaniu działań, które naruszałyby
art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza również norm prawa procesowego ani materialnego w takim zakresie, który skutkowałby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.,
a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
is