II SA/Łd 951/24

II SA/Łd 951/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Beata Czyżewska /sprawozdawca/
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 2, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 16, art. 107 par. 3, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2016 poz 71
par. 3 ust. 1 pkt 37, pkt 52 lit. b, pkt 56 lit. b, pkt 60
Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2019 poz 1839
par. 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 59, art. 62a ust. 1 i 2, art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 63 ust. 1, art. 64, art. 71 ust. 1 i 2 pkt 2, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 23 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 października 2024 roku znak SKO.4170.150.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 29 października 2024 r. znak: SKO.4170.150.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu wniosku L. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy własną decyzję z 20 sierpnia 2024 r. znak: SKO.4170.20.2024 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym sprawy:
Decyzją z 22 października 2019 r. znak: IOŚ.6220.10-15.2019.WK Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego, po rozpatrzeniu wniosku P. z siedzibą w W. i po zasięgnięciu opinii: Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu, dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym na działce o nr ew. [...] obręb [...] K., powiat p., województwo ł., orzekł na rzecz P. :
I. Realizację przedmiotowego przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
II. Określił następujące warunki oraz wymagania:
1. Sprzęt i maszyny wykorzystywane podczas realizacji inwestycji powinien spełniać odpowiednie standardy jakościowe, techniczne, wykluczające emisje do wód i do ziemi zanieczyszczeń z grupy ropopochodnych (oleje, smary, paliwo);
2. Stan techniczny środków transportu, sprzętu budowlanego stosowanego w fazie budowy należy na bieżąco monitorować w celu ograniczenia zanieczyszczenia gruntu substancjami ropopochodnymi;
3. Teren do magazynowania olejów, smarów i innych materiałów do bieżącej konserwacji sprzętu powinien być zabezpieczony, wyznaczony na podłożu utwardzonym;
4. Teren inwestycji, na wypadek narażenia środowiska gruntowo - wodnego na zanieczyszczenia substancjami ropopochodnych, wyposażyć w sorbenty;
5. W przypadku awaryjnego wycieku płynów eksploatacyjnych zanieczyszczony grunt należy zebrać i przekazać firmie specjalistycznej do unieszkodliwienia lub oczyszczenia;
6. Zanieczyszczone wody opadowe i roztopowe podczyszczać w osadniku i separatorze substancji ropopochodnych.
Wspomniana wyżej decyzja stała się ostateczna z dniem 7 listopada 2019 r.
Pismem z 1 lutego 2024 r. L. R. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, która - jego zdaniem - została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ w sprawie mamy do czynienia z tzw. "salami slicing" i nie została uwzględniona kumulacja przedsięwzięć w kontekście art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Decyzją z 20 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się L. R., który wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r., powtarzając niemalże w całości argumentację z wniosku z 1 lutego 2024 r.
Powołaną na wstępie decyzją z 29 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 z późn.zm. - dalej w skrócie "ustawa"), utrzymało w mocy własną decyzję z 20 sierpnia 2024 r.
Motywując rozstrzygnięcie Kolegium odwołało się do art. 127 § 3, art. 15 i art. 138 § 1 i 2, art. 156 § 1 i 2, art. 157, art. 158 § 1 k.p.a., wyjaśniło istotę i charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, a następnie stwierdziło, że w sprawie niesporne jest, iż Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego decyzją z 22 października 2019 r. dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym na działce o nr ew. [...] - orzekł na rzecz P. realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania obowiązywała ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 z późn.zm.). Wskazując na art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, organ wyjaśnił, że na podstawie art. 60 ustawy, Rada Ministrów wydała 10 września 2019 r. rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839), które przyjmuje konstrukcję, iż przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko nie są wyodrębniane poprzez wskazanie ogólnych kryteriów, a poprzez indywidualne ich wyliczenie. Zasadnicze znaczenie dla prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia ma zatem dokonanie jednoznacznego ustalenia, czy inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco, oddziaływać na środowisko. Przy czym, zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy, w odniesieniu do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, samo zakwalifikowanie przedsięwzięcia w taki sposób będzie jednoznaczne z obowiązkiem przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W odniesieniu natomiast do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ustawodawca przewidział dwie sytuacje, tj.
1. wydanie decyzji po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, jeżeli obowiązek taki został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy; bądź
2. wydanie decyzji w trybie uproszczonym, tj. bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli taki obowiązek nie został stwierdzony przez organ orzekający w sprawie.
Zdaniem Kolegium, jeżeli przedmiotem wniosku o określenie środowiskowych uwarunkowań jest przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko nie powstaje w sposób automatyczny, lecz może być nałożony w razie stwierdzenia, że jest to konieczne w związku z oceną, że z uwagi na uwarunkowania w jakich ma powstać i funkcjonować przedsięwzięcie, może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednocześnie Kolegium odwołując się do art. 79 ust. 1 ustawy wyjaśniło, że jeżeli w decyzji stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to brak jest obowiązku zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w tym postępowaniu.
Jak zauważył następnie organ nadzoru sporne przedsięwzięcie zostało przez Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 37, pkt 52 lit. b, pkt 56 lit b oraz pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839), zaliczone do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego, mając na uwadze art. 64 ustawy, zasięgnął opinii:
1) Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi - pismo z 7 sierpnia 2019 r. znak: WOOŚ.4220.395.2O19.JKu, uzupełnione pismem z 6 września 2019 r. znak: WOOŚ.4220.395.2019.JKU.2, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia, istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
2) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach - pismo z 12 sierpnia 2019 r. znak: PPIS-Pb-ZNS-470/22/19, uzupełnione pismem z 4 września 2019 r. znak: PPIS-Pb-ZNS-470/28/19, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
3) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu - pismo z 8 sierpnia 2019 r. znak: PO.ZZŚ.5.435.5.303.2019.MK, uzupełnione pismem z 12 września 2019 r. znak: PO.ZZŚ.5.435.5.303-1.2019.MK, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko,
po czym - nie będąc związany opiniami organu orzekającego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań - postanowieniem z 18 września 2019 r., zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, postanowił odstąpić od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone we własnej decyzji z 20 sierpnia 2024 r. i uznało za chybione zarzuty strony co do wydan
ia postanowienia Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 18 września 2019 r. z rażącym naruszeniem prawa.
W dalszej kolejności Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego wydał decyzję z 22 października 2019 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która jest przedmiotem prowadzonego ponownie postępowania o stwierdzenie nieważności. Zdaniem Kolegium, uwzględniając zdefiniowane w judykaturze pojęcie "rażącego naruszenia prawa", decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. nie tylko nie można przypisać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz w ogóle z jakimkolwiek naruszeniem prawa, czego skutkiem jest stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie nie może być mowy o stwierdzeniu nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji prawidłowe jest rozstrzygnięcie Kolegium z 20 sierpnia 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r.
Zdaniem Kolegium, decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. zawiera, stosownie do art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy, informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek uwzględnić uwarunkowania takie jak: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności czynnik kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać planowana inwestycja (o ile taka kumulacja ma miejsce).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi działające jako organ II instancji podzieliło własne stanowisko, iż decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. nie narusza rażąco obowiązujących przepisów prawa, bowiem z decyzji tej wynika, że załączona do wniosku Karta informacyjna przedsięwzięcia wraz ze złożonymi w toku postępowania wyjaśnieniami (aneksami), zawiera podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, co pozostaje w zgodzie z treścią art. 62a ustawy. W opracowaniu tym przedstawiono zarówno rodzaj technologii, która ma zostać wykorzystana przy realizacji planowanej inwestycji oraz oddziaływanie inwestycji na poszczególne elementy środowiska.
Oczywistym przy tym jest, że kwestia kumulacji przedsięwzięć ma istotne znaczenie w tego rodzaju sprawach, a ocena w tym zakresie dotyczy zarówno przedsięwzięć istniejących, jak i planowanych. Ocena tego rodzaju musi zostać przeprowadzona w odrębnym postępowaniu, a przedsięwzięcie planowane, to takie, które nie zostało jeszcze zrealizowane, ale zostały określone środowiskowe uwarunkowania jego realizacji, co pozwoli na uwzględnienie tych skumulowanych oddziaływań. Nie chodzi tu zatem o przedsięwzięcie planowane jedynie abstrakcyjnie, a zatem takie względem, którego nie złożono wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz nie przeprowadzono postępowania w tym przedmiocie. Wbrew zarzutom strony wyrażonym we wniosku z 28 października 2024 r., w przedmiotowej sprawie nie został naruszony art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, ponieważ na dzień wydania rozstrzygnięcia nie było kolejnego wniosku inwestora, nie doszło zatem do obejścia i naruszenia tzw. zakazu salami slicing, tj. zakazu dzielenia przedsięwzięć w celu uniknięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z legalną definicją przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy), jest to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Zamiarem ustawodawcy było wyeliminowanie możliwości dzielenia przez inwestorów zamierzonych przedsięwzięć inwestycyjnych na mniejsze części (elementy, etapy) i objęcie jedną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (oraz przeprowadzaną ewentualnie w jej ramach OOŚ) danego przedsięwzięcia jako całości (całego zamierzenia), wszystkich jego elementów. Inna wykładnia prowadziłaby do zakazanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zjawiska tzw. salami slicing (por. np. wyroki ETS w sprawach o sygn.: C-142/07, C-205/08, C-275/09 i C-227/01).
W kontekście powyższych rozważań Kolegium stwierdziło, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem przez Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego decyzji z 22 października 2019 r., zostało objęte całe planowane przedsięwzięcie tj. inwestycja polegająca na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym (a nie poszczególne magazyny) zgodnie ze złożonym 27 czerwca 2019 r. wnioskiem strony. Zdaniem organu, pomimo tego, że decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. nie zawiera szczegółowego uzasadnienia w kwestii dotyczącej nieuwzględnienia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to nie można tej decyzji postawić zarzutu kwalifikowanego naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem jej nieważności.
Skoro decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, nie narusza prawa w sposób rażący, uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego (bowiem nie pozostaje ona w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa powszechnie obowiązującego, że narusza nakazy lub zakazy ustawowe) to w sposób oczywisty jest, iż na akceptację zasługuje również orzeczenie Kolegium z 20 sierpnia 2024 r. stwierdzające, iż decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Kolegium, w stosunku do decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. nie występują również inne przesłanki opisane w art. 156 § 1 k.p.a.
Podsumowując organ nadzoru podzielił stanowisko wyrażone we własnej decyzji z 20 sierpnia 2024 r., iż w stosunku do decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r., nie wystąpiły żadne podstawy do stwierdzenia jej nieważności.
Odnosząc się do sformułowanych przez stronę zarzutów, organ uznał, że są one chybione i w konsekwencji pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. R. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r., która w całości jest chybiona, nie uwzględnia obowiązującego prawa i narusza je w sposób rażący. W sprawie mamy do czynienia z salami slicing i nieuwzględnieniem kumulacji przedsięwzięć w kontekście art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Błędne są twierdzenia Kolegium, że decyzja Burmistrza Konstantynowa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie uwzględnił, kluczowego dokumentu, jakim w tej sprawie jest pierwotna karta informacyjna przedsięwzięcia, w której inwestor wskazał, że budowane będą dwa magazyny. Decyzja Burmistrza w zakresie pierwszego magazynu została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bez oceny skumulowanego wpływu dwóch magazynów na środowisko. Także w decyzji dla drugiej hali Burmistrz nie uwzględnił skumulowanego wpływu magazynów na środowisko. Zdaniem skarżącego, organ stosuje inne kryteria wydania decyzji środowiskowej w zależności od tego kto jest inwestorem. Autor skargi odwołał się także do projektu budowlanego i postępowania w przedmiocie warunków zabudowy. Podsumowując skarżący stwierdził, że jego działka o pow. 2109m2, kupiona w 2008 r. na skutek budowy magazynu straci wartość o 70%, a nawet będzie małowartościowa. Skarżący nie chce mieszkać w granicy 30 metrów od terenu inwestycji, która będzie obsługiwać nawet 700 000 ciężarówek rocznie.
Odpowiadając na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odnosząc się do eksponowanego przez skarżącego zarzutu, iż w sprawie "mamy do czynienia z tzw. "salami slicing" i tym samym nieuwzględnieniem kumulacji przedsięwzięć" ponownie wskazało, że zarzut ten jest całkowicie chybiony bowiem po pierwsze przedmiotem postępowania - zakończonego wydaniem przez Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego decyzji z 22 października 2019 r. - zostało objęte całe planowane przedsięwzięcie tj. inwestycja polegająca na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym (a nie poszczególne magazyny) zgodnie ze złożonym 27 czerwca 2019 r. wnioskiem strony. Po drugie, wskazało, że P. wnioskiem z 27 czerwca 2019 r. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym na działce o nr ew. [...]. Kolejny wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym na terenie działek nr ew. [...] został złożony 7 grudnia 2020 r., co konsekwentnie oznacza, iż w rozpoznawanej sprawie wydana 22 października 2019 r. przez Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego decyzja nie mogła naruszać art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, ponieważ na dzień wydania tego rozstrzygnięcia nie było kolejnego wniosku inwestora, a zatem nie doszło do obejścia tzw. zakazu salami slicing, tj. zakazu dzielenia przedsięwzięć w celu uniknięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. Sąd oddalił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierował sprawę do rozpoznania w trybie zwykłym na rozprawę.
Na rozprawie 23 kwietnia 2024 r. skarżący poparł skargę. Wskazał, że używając w skardze twierdzenia "pierwotna Karta informacyjna przedsięwzięcia" nawiązał do treści wyroku WSA sygn. akt II SA/Łd 674/23 bowiem przeglądając akta sprawy w Kolegium nie odnalazł Karty informacyjnej ze sprawy niniejszej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem rozważań Sądu strona skarżąca uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 października 2024 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z 20 sierpnia 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia.
Osią sporu pomiędzy stronami postępowania jest ustalenie, czy - jak twierdzi skarżący - decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, skutkującym koniecznością stwierdzenia jej nieważności, ponieważ w sprawie nie została uwzględniona kumulacja przedsięwzięć i mamy do czynienia ze zjawiskiem określanym mianem "salami slicing", czy też - jak twierdzi organ - decyzja Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności, ponieważ w sprawie nie doszło do kumulacji przedsięwzięć i do naruszenia zakazu "salami slicing".
W tym sporze rację należy przyznać organowi nadzoru.
W pierwszym rzędzie godzi się wyjaśnić, że zaskarżona decyzja została wydana w ramach jednego z postępowań nadzwyczajnych, a mianowicie w ramach postępowania nieważnościowego. Celem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Katalog tych wad ma charakter zamknięty, co przekłada się niewątpliwie na zakres procedowania przez organ administracyjny. Mianowicie, w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza żadnych nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami kwalifikowanymi skutkującymi jej nieważność. Wobec tego przedmiotem rozważanego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została już rozstrzygnięta kontrolowaną w tym trybie decyzją. Należy bowiem odróżnić wady kwalifikowane przewidziane w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. od wad, które mogłyby co najwyżej skutkować uchyleniem decyzji w toku postępowania zwykłego, ale już z pewnością nie stwierdzeniem jej nieważności w ramach postępowania nadzwyczajnego. Postępowanie prowadzone, na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., stanowi wyłom od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wyrażonej w art. 16 k.p.a. i dlatego przesłanki nieważności powinny być interpretowane wąsko. Jedną z takich wad, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "rażące naruszenie prawa", jednakże w piśmiennictwie przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, podzielany zresztą w pełni przez tutejszy Sąd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czy też mówiąc inaczej skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Konieczne jest także, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej, o której stanowi art. 16 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc). Zatem, nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis prawa, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Nie można więc mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, gdyż odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (vide: wyroki NSA z: 19 marca 2024 r. I OSK 2879/20; 12 marca 2024 r. II OSK 1532/21; 6 lutego 2024 r. II OSK 1159/21; 25 sierpnia 2021 r. II OSK 1708/18; 9 sierpnia 2016 r. II OSK 2868/14; 2 marca 2011 r. II OSK 2226/10; 11 maja 1994 r. III SA 1705/93; 27 października 2015 r. II OSK 397/14; 13 listopada 2019 r. I OSK 713/18; 17 lipca 2014 r. I OSK 2832/12; 3 września 2014 r. II OSK 510/13; 10 grudnia 2014 r. I OSK 2010/13; 17 grudnia 2014 r. I OSK 2075/14; 4 marca 2014 r. II OSK 2386/12; 23 listopada 2023 r. II OSK 574/21 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, 18.wydanie, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2022, s. 1036 i następne; Małgorzata Jaśkowska komentarz do art. 156 k.p.a. [w:] Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel - Lex).
Materialnoprawną podstawę ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 - dalej w skrócie "ustawa"). Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia decyzji, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Według art. 59 ustawy, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Z załączonych do akt administracyjnych sprawy niniejszej dokumentów, zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego, poprzedzającego wydanie decyzji z 22 października 2019 r. wynika, że P. z siedzibą w W., na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2 oraz art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy, wnioskiem z 27 czerwca 2019 r. zwróciła się do organu pierwszej instancji o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo-socjalnym na działce nr ew. [...].
Projektowane przedsięwzięcie, co wprost wynika z ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r., na podstawie obowiązującego w dacie złożenia wniosku z 27 czerwca 2019 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71 - dalej w skrócie "rozporządzenie z 2010 r.") zostało zakwalifikowane przez organ do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których stanowi § 3 ust. 1 pkt 37, pkt 52 lit. b, pkt 56 lit. b, pkt 60 rozporządzenia z 2010 r., a więc do przedsięwzięć, dla których zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lecz fakultatywne jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Według § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2010 r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
- pkt 37 - instalacje do naziemnego magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych, substancji lub mieszanin, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, niebędących produktami spożywczymi, gazów łatwopalnych oraz innych kopalnych surowców energetycznych, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m3 oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m3, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych;
- pkt 52 - zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia;
- pkt 56 - garaże, parkingi samochodowe lub zespoły parkingów, w tym na potrzeby planowanych, realizowanych lub zrealizowanych przedsięwzięć, o których mowa w pkt 50, 52-55 i 57, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą, o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż:
a) 0,2 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 0,5 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię użytkową rozumie się sumę powierzchni zabudowy i powierzchni zajętej przez pozostałe kondygnacje nadziemne i podziemne mierzone po obrysie zewnętrznym rzutu pionowego obiektu budowlanego;
- pkt 60 - drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Z dniem 11 października 2019 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 - dalej w skrócie "rozporządzenie z 2019 r."). Zgodnie z § 4 rozporządzenia z 2019 r., do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1-1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z uwagi na to, że postępowanie administracyjne, poprzedzające wydanie decyzji z 22 października 2019 r., zostało wszczęte i nie zostało zakończone przed dniem 11 października 2019 r., do spornego przedsięwzięcia miały zastosowanie przepisy rozporządzenia z 2010 r., co trafnie dostrzegło Kolegium w motywach decyzji z 20 sierpnia 2024 r. Z kolei, w zaskarżonej decyzji organ orzekający choć wskazał na rozporządzenie z 2019 r., zamiast na rozporządzenie z 2010 r., to przywołał prawidłowe jednostki redakcyjne w oparciu, o które przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co należy potraktować jako uchybienie pozostające bez istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro w decyzji z 22 października 2019 r. stanowiącej przedmiot postępowania nieważnościowego, organ prawidłowo dokonał klasyfikacji przedsięwzięcia na podstawie przepisów rozporządzenia z 2010 r.
Do wniosku z 27 czerwca 2019 r. inwestor załączył Kartę informacyjną przedsięwzięcia pn.: zespół produkcyjno-magazynowo-usługowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo-socjalnym na działce nr ewid. [...], która jak trafnie ocenił organ nadzoru w poddanych sądowej kontroli decyzjach, spełnia wymagania zdefiniowane w art. 62a ustawy. Przepis ten w ust. 1 stanowi mianowicie, że karta informacyjna przedsięwzięcia powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1, lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69, w szczególności dane o: rodzaju, cechach, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, rodzaju technologii, ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przy czym w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii, rozwiązaniach chroniących środowisko, rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko, obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej, przedsięwzięciach realizowanych i zrealizowanych, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, ryzyku wystąpienia poważnej awarii lub katastrofy naturalnej i budowlanej, przewidywanych ilościach i rodzajach wytwarzanych odpadów oraz ich wpływie na środowisko, pracach rozbiórkowych dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, z uwzględnieniem dostępnych wyników innych ocen wpływu na środowisko, przeprowadzonych na podstawie odrębnych przepisów. Kartę informacyjną przedsięwzięcia podpisuje autor, a w przypadku gdy jej wykonawcą jest zespół autorów - kierujący tym zespołem, wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz daty sporządzenia karty informacyjnej przedsięwzięcia (art. 62a ust. 2 ustawy).
Według art. 64 ustawy, postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydaje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, po zasięgnięciu opinii:
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3, 10-19 i 21-26, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;
3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego, zgodnie z przywołanym wyżej unormowaniem, zasięgnął opinii:
1) Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi - pismo z 7 sierpnia 2019 r. znak: WOOŚ.4220.395.2O19.JKu, uzupełnione pismem z 6 września 2019 r. znak: WOOŚ.4220.395.2019.JKU.2, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia, istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
2) Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach - pismo z 12 sierpnia 2019 r. znak: PPIS-Pb-ZNS-470/22/19, uzupełnione pismem z 4 września 2019 r. znak: PPIS-Pb-ZNS-470/28/19, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
3) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu - pismo z 8 sierpnia 2019 r. znak: PO.ZZŚ.5.435.5.303.2019.MK, uzupełnione pismem z 12 września 2019 r. znak: PO.ZZŚ.5.435.5.303-1.2019.MK, z których wynika, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Podkreślić wobec tego należy, że opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, są najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie są wiążące dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. O ile więc organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii, o których mowa w art. 64 ustawy, to tymi opiniami nie jest związany. Zatem, to do niego należy ostateczna ocena, w oparciu o te opinie oraz wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy kryteria selekcji, czy dla danego przedsięwzięcia należy przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności. W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez organy współdziałające, tak jak to miało miejsce na gruncie rozpatrywanej sprawy, organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów. Nie ma wobec tego racji skarżący twierdząc, że w sprawie zachodził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, skoro taką konieczność stwierdził Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z 7 sierpnia 2019 r., podtrzymanej następnie w opinii z 6 września 2019 r.
Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego, uwzględniając łącznie uwarunkowania określone w art. 63 ust. 1 ustawy, nie będąc związany wspomnianymi wyżej opiniami, postanowieniem z 18 września 2019 r. stwierdził, że nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i w rezultacie odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla wnioskowanego przedsięwzięcia, szczegółowo motywując zajęte w tym przedmiocie stanowisko. Stosownie do art. 63 ust. 1 ustawy, przy ocenie oddziaływania na środowisko, organ uwzględnił łącznie następujące uwarunkowania:
1. Rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem: skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi; emisji i występowania innych uciążliwości; ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu; przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadku gdy planuje się ich powstawanie; zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2. Usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające: obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska lęgowe oraz ujścia rzek; obszary wybrzeży i środowisko morskie; obszary górskie lub leśne; obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych; obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody; obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia; obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne; gęstość zaludnienia; obszary przylegające do jezior; uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej; wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3. Rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z: zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać; transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze; charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania; prawdopodobieństwa oddziaływania; czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem; możliwości ograniczenia oddziaływania.
Wobec powyższego Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego decyzją z 22 października 2019 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia i stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W rozumieniu art. 84 ust. 1 i 2 ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak z kolei stanowi art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia. Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Lektura weryfikowanej w ramach postępowania nadzwyczajnego decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. dowodzi, że posiada ona uzasadnienie spełniające wymagania zdefiniowane w art. 107 § 3 k.p.a. oraz informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1. Niemniej jednak w decyzji tej, jak trafnie dostrzegło Kolegium, brak jest szczegółowego uzasadnienia w kwestii nieuwzględnienia opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Choć rzeczona decyzja niewątpliwie nie zawiera takiego uzasadnienia, to jednak z jej treści wynika, że okoliczności, które zdaniem organu opiniującego winny być wyjaśnione w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko były rozważane i oceniane przez Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego. Sąd podziela przy tym stanowisko organu nadzoru, że ewentualne niedostatki uzasadnienia decyzji mogą świadczyć o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniającym uchylenie decyzji w toku zwykłego postępowania administracyjnego, lecz nie są to wady o charakterze kwalifikowanym czy też mówiąc inaczej rażącym skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji.
Przechodząc następnie do ferowanego w toku postępowania nieważnościowego zarzutu pominięcia w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z 22 października 2019 r. kumulowania się przedsięwzięć i naruszenia zakazu "salami slicing", co - zdaniem skarżącego - świadczy o rażącym naruszeniu art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, stwierdzić trzeba, że zarzut ten w świetle akt sprawy, jest gołosłowny i nie zasługuje na uwzględnienie.
"Salami slicing" to rodzaj strategii przyjętej przez inwestora, polegającej na dzieleniu dużego przedsięwzięcia (zadania, projektu lub inwestycji) na mniejsze fragmenty (mniejsze zadania, projekty lub inwestycje), celem uniknięcia przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania na środowisko, gdzie każdy element przedsięwzięcia jest oceniany osobno, co w rezultacie może prowadzić do niepełnej czy też mówiąc inaczej niewiarygodnej oceny skutków oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o "przedsięwzięciu" rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Z kolei, po myśli art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Z powyższych unormowań wynika, że wyraźnym zamiarem ustawodawcy jest wyeliminowanie możliwości dzielenia przez inwestorów zamierzonych przedsięwzięć na mniejsze i objęcie całego przedsięwzięcia jedną decyzją środowiskową. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreśla się, że cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zob. np. wyrok Trybunału z 11 lutego 2015 r. w sprawie C-531/13 w postępowaniu Marktgemeinde Straßwalchen i in./Bundesminister für Wirtschaft, Familie und Jugend). W piśmiennictwie ponadto wyraża się pogląd, według którego taka ocena, obok elementów określonych w art. 62 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, powinna dodatkowo zawierać jeszcze ocenę skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami. Nie wystarczy jedynie dokonanie oceny danego, konkretnego przedsięwzięcia w kontekście jego oddziaływania na ten obszar. Oceny należy dokonać, badając także powiązania tego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.
Zgodnie z zasadami prewencji i przezorności należy uwzględnić, że skumulowane oddziaływania mogą powodować zmiany w środowisku, będące konsekwencją wpływu danego rodzaju przedsięwzięcia, w połączeniu z innymi istniejącymi lub planowanymi przedsięwzięciami. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 października 2017 r. sygn. akt II OSK 598/16, skumulowane oddziaływanie może występować w połączeniu z innymi oddziaływaniami (w tym związanymi z obecnymi lub planowanymi przedsięwzięciami), dotyczącymi tych samych zasobów i/lub przedmiotów oddziaływania, co planowane przedsięwzięcie. Skumulowane oddziaływanie może być efektem istnienia lub planowania innych podobnych przedsięwzięć na danym terenie. Należy uwzględnić skalę, czas trwania oraz intensywność oddziaływania danego przedsięwzięcia w powiązaniu z innymi. W ustaleniu skumulowanego oddziaływania istotne znaczenie powinny mieć oddziaływania, które będą utrzymywać się przez dłuższy czas eksploatacji przedsięwzięcia. Chodzi zatem o oddziaływania, które mają powtarzalny i trwały charakter oraz występują przez dłuższy czas. Ocena skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, o której mowa w art. 62 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku powinna uwzględniać identyfikację potencjalnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko z innymi przedsięwzięciami oraz zastosowanie instrumentów prawnych zgodnie z zasadami prewencji i przezorności, które będą stosowane w ramach realizacji przedsięwzięcia w celu uniknięcia, minimalizacji bądź redukcji oddziaływań. Ustawodawca polski nie wskazał czy powinny to być przedsięwzięcia powiązane technologicznie lub nie. Skumulowanie dotyczy oddziaływań, a nie przedsięwzięć, które są ich źródłem. Przy ocenie skumulowanego oddziaływania należy uwzględnić definicję ustawową przedsięwzięcia (art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku) zgodnie z którą przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Z materiału aktowego sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotem decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. objęte zostało całe wnioskowane przez inwestora przedsięwzięcie obejmujące budowę zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo-socjalnym. Wydana decyzja jest ponad wszelką wątpliwość zgodna zarówno z wnioskiem inwestora z 27 czerwca 2019 r. jak i załączoną do niego Kartą informacyjną przedsięwzięcia. Według pkt 5.3 Karty informacyjnej, zatytułowanego "Powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach...", brak jest przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Świadczy o tym zresztą dobitnie załączone do Karty informacyjnej pismo Urzędu Miejskiego w Konstantynowie Łódzkim z 21 kwietnia 2019 r., z którego wynika, że w okresie od 2010 r. dla wskazanego we wniosku zakresu działek oraz w promieniu 100 m od nich nie były wydane decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, ponadto nie toczą się postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Szczegółowa lektura akt sprawy, przeczy w istocie twierdzeniom skarżącego, jakoby już na etapie kontrolowanego postępowania wyraźnym zamiarem inwestora była budowa dwóch zespołów magazynów, co miałoby rzekomo świadczyć o pominięciu przez organ wydający decyzję z 22 października 2019 r. kwestii skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami i naruszeniu zakazanej przez ustawodawcę strategii "salami slicing". Rację ma wobec tego Kolegium stojąc na stanowisku, że kwestia ewentualnych powiązań jednego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami dotyczy przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia. Przedsięwzięcie planowane to takie, które nie zostało jeszcze zrealizowane, ale zostały określone środowiskowe uwarunkowania jego realizacji, co pozwoli na uwzględnienie skumulowanych oddziaływań. Nie chodzi tu wszakże o przedsięwzięcie planowane jedynie abstrakcyjnie, względem którego nie złożono wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz nie przeprowadzono postępowania w tym przedmiocie.
Jak zostało to już podniesione na wstępie rozważań, w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, organ ocenia decyzję z punktu widzenia wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a., biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania oraz stan faktyczny, ustalony na podstawie zgromadzonego pierwotnie materiału dowodowego.
W świetle materiału dowodowego, zgromadzonego na dzień wydania decyzji z 22 października 2019 r., inwestor nie wystąpił z kolejnym wnioskiem o realizację przedsięwzięcia. Taki wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu produkcyjno-magazynowo-usługowego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo - socjalnym na terenie działek nr ew. [...] został złożony dopiero 7 grudnia 2020 r. Sądowi z urzędu wiadomo, że 16 sierpnia 2021 r. Burmistrz Konstantynowa Łódzkiego wydał decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Zespół produkcyjno-magazynowo-usługowy wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zapleczem biurowo-socjalnym, na terenie działek nr ewid. [...]". Powołując się na zarzut "salami slicing" i pominięcie oceny skumulowanego oddziaływania przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami skarżący zainicjował postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 16 sierpnia 2021 r., w toku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z 25 maja 2023 r. utrzymującą w mocy własną decyzję z 27 lutego 2023 r., odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Wyrokiem z 14 listopada 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 674/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uwzględnił skargę L. R. i uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, rozpatrując sprawę należało wziąć pod uwagę oddziaływanie wytwarzane przez dwie wskazane we wniosku inwestora hale łącznie, nie zaś każdej z osobna w zakresie, unormowanego przepisami prawa materialnego, kwestii kumulowania się tych inwestycji, poziomu hałasu i innych czynników mających wpływ na środowisko. Z motywów w/w wyroku jasno wynika, że o dwóch magazynach była mowa zarówno we wniosku inwestora wszczynającym sporne postępowanie, jak i w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi.
Tymczasem na gruncie rozpatrywanej sprawy wniosek inwestora z 27 czerwca 2019 r., załączona do niego Karta informacyjna, wydane w toku postępowania opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Pabianicach i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Poznaniu oraz ostateczna decyzja z 22 października 2019 r. odnoszą się wyłącznie do jednej hali magazynowej, co czyni chybionym i zupełnie bezpodstawnym zarzut wydania decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wspomniana decyzja, jak trafnie argumentowało Kolegium, nie została wydana bez podstawy prawnej. Nadto, nie jest ona dotknięta żadną inną wadą o charakterze kwalifikowanym, wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Wadą rażącego naruszenia prawa nie jest również dotknięte postanowienie Burmistrza z 18 września 2019 r.
Z uwagi na przedmiot zaskarżenia wyznaczający granice sądowej kontroli, poza zakresem rozważań i zainteresowania Sądu pozostawały podniesione w skardze zagadnienia związane z postępowaniem w sprawie środowiskowych uwarunkowań zainicjowanym wnioskiem ze stycznia 2022 r. polskiej firmy "B.". Poza zakresem sądowej kontroli pozostaje również postępowanie w sprawie udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę inwestycji i odmowy uznania za stronę postępowania właścicielki działki "C" czy też postępowanie zakończone wydaniem decyzji o warunkach zabudowy, która - według skarżącego - rażąco narusza prawo.
Jednocześnie dla oceny ważności ostatecznej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r. zupełnie irrelewantny pozostaje zarzut drastycznego spadku wartości nieruchomości skarżącego.
Reasumując całokształt przeprowadzonych rozważań Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo decyzją z 29 października 2024 r., utrzymało w mocy własną decyzję z 20 sierpnia 2024 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z 22 października 2019 r. Skoro więc zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa, brak było podstaw do jej uchylenia. Jednocześnie godzi się wyjaśnić, że Sąd administracyjny nie posiada kompetencji do stwierdzenia nieważności spornej decyzji Burmistrza Konstantynowa Łódzkiego z 22 października 2019 r., która co należy wyraźnie zaakcentować, nie jest dotknięta żadną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, o czym orzekł jak w sentencji wyroku.
dj