II SA/Łd 932/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej działki nr 118/11, położonej w Łodzi przy ul. A 73a. Po licznych postępowaniach administracyjnych i sądowych, w tym wyrokach WSA i NSA, Wojewoda ostatecznie odmówił zwrotu nieruchomości, uznając, że wywłaszczenie nastąpiło pod budowę osiedla mieszkaniowego, a na działce powstała niezbędna infrastruktura techniczna (wodociąg, kanalizacja sanitarna i deszczowa), która stanowi realizację celu wywłaszczenia. Sąd administracyjny, rozpatrując skargę na tę decyzję, uchylił ją. Sąd wskazał, że poprzednie orzeczenia sądowe, w tym wyrok WSA z dnia 13 sierpnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Łd 423/15), który został zaaprobowany przez NSA, wiązały organ administracji. W tych orzeczeniach stwierdzono, że infrastruktura techniczna powstała w latach 1997-1999, czyli znacznie później niż pierwotny cel wywłaszczenia (budowa osiedla B w latach 1987-1989), i służyła innemu celowi (budowa osiedla A). Sąd podkreślił, że zmiana nazwy osiedla z B na A nie oznaczała automatycznie realizacji pierwotnego celu, a wybudowana infrastruktura nie była bezpośrednio związana z pierwotnym zamierzeniem. Sąd uznał, że organ administracji naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach, a przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało okoliczności pozwalających na podważenie tej oceny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście realizacji celu wywłaszczenia i budowy infrastruktury technicznej.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wywłaszczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego i późniejszą budową infrastruktury.
Zagadnienia prawne (2)
Czy infrastruktura techniczna wybudowana na wywłaszczonej nieruchomości, która nie była bezpośrednio związana z pierwotnym celem wywłaszczenia, wyklucza możliwość zwrotu nieruchomości na rzecz byłego właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli infrastruktura techniczna powstała w innym okresie i służy innemu celowi niż pierwotnie zakładano w decyzji o wywłaszczeniu, a zmiana celu wywłaszczenia nastąpiła jakościowo.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że infrastruktura techniczna (wodociąg, kanalizacja) wybudowana na działce w latach 1997-1999 nie była bezpośrednio związana z pierwotnym celem wywłaszczenia (budowa osiedla B w latach 1987-1989), a służyła innemu celowi (budowa osiedla A). Ponieważ nastąpiła jakościowa zmiana celu wywłaszczenia, nieruchomość stała się zbędna na pierwotny cel, co uzasadnia jej zwrot.
Czy organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach sądów administracyjnych w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego (art. 153 p.p.s.a.), chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organ administracji naruszył art. 153 p.p.s.a., uchylając się od zastosowania wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednich wyrokach, ponieważ przeprowadzone postępowanie dowodowe nie ujawniło okoliczności pozwalających na podważenie tej oceny, a stan prawny nie uległ istotnej zmianie.
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, gdy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa, że o zwrot nieruchomości lub jej części mogą wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobierca.
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje, kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (upływ 7 lub 10 lat od ostateczności decyzji bez rozpoczęcia prac lub realizacji celu).
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakłada na organ administracji obowiązek związania się oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Pomocnicze
u.g.n. art. 137 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa, że w przypadku realizacji celu tylko na części nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na całokształcie materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Infrastruktura techniczna wybudowana na działce nie była związana z pierwotnym celem wywłaszczenia. • Nastąpiła jakościowa zmiana celu wywłaszczenia. • Organ administracji naruszył art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej oceny prawnej sądu.
Odrzucone argumenty
Argumenty Wojewody o realizacji celu wywłaszczenia poprzez budowę infrastruktury technicznej. • Argumenty Wojewody o braku istotnej zmiany celu wywłaszczenia pomimo zmiany nazwy osiedla.
Godne uwagi sformułowania
zmiana celu wywłaszczenia, polegająca na jakościowej zmianie inwestycji wymienionej w akcie wywłaszczenia • organ administracji, rozpatrując sprawę ponownie, powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach
Skład orzekający
Jolanta Rosińska
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Grosińska
sędzia
Paweł Janicki
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zwłaszcza w kontekście realizacji celu wywłaszczenia i budowy infrastruktury technicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wywłaszczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego i późniejszą budową infrastruktury.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje długotrwały spór o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdzie kluczowe jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany, a także podkreśla znaczenie wiążącej mocy orzeczeń sądowych dla organów administracji.
“Czy infrastruktura techniczna na Twojej działce oznacza, że nie możesz jej odzyskać po wywłaszczeniu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.