II SA/Łd 1074/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budynku mieszkalnego z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez organy administracji.
Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, które odmówiły ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego. Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędnie zinterpretowały pojęcie "dobrego sąsiedztwa" oraz nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w drugiej instancji.
Sprawa dotyczyła skargi M. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...]. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na niespełnienie warunków z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym zasady "dobrego sąsiedztwa" (brak zabudowy sąsiedniej, odmienny charakter zabudowy działki sąsiedniej) oraz brak uzbrojenia terenu. Skarżący argumentowali, że teren był przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową w planie miejscowym, a po utracie jego mocy obowiązującej, zastosowanie powinien mieć art. 86 ustawy, który wyłączał warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Wskazano na błędne rozumienie pojęcia "dobrego sąsiedztwa" przez organy, które przyjęły wąskie rozumienie tego terminu, podczas gdy sąd opowiedział się za szerszym ujęciem urbanistycznym. Ponadto, sąd podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego i nie ustosunkowując się do zarzutów odwołania. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji błędnie zinterpretował pojęcie "dobrego sąsiedztwa", stosując zbyt wąskie rozumienie tego terminu, podczas gdy sąd opowiedział się za szerszym ujęciem urbanistycznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem zasady dobrego sąsiedztwa jest utrzymanie ładu przestrzennego, a wąskie rozumienie sąsiedztwa (tylko działki graniczące) nie jest adekwatne do tej potrzeby. Należy brać pod uwagę obszar tworzący urbanistyczną całość.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 86
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 87 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 60 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b.
Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna interpretacja zasady "dobrego sąsiedztwa" przez organy administracji. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy. Zastosowanie art. 86 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyłączające warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 w przypadku utraty mocy planu miejscowego uchwalonego przed 1995 r.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o braku spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dobre sąsiedztwo, uzbrojenie terenu).
Godne uwagi sformułowania
Sąd przychyla się do szerokiego rozumienia pojęcia sąsiedztwa Ratio legis art. 61, w szczególności ust. 1 pkt 1 tego przepisu, jest bowiem utrzymanie ładu przestrzennego wąskie rozumienie sąsiedztwa nie będzie adekwatne do potrzeby zachowania tego ładu organ II instancji nie przeprowadził w tym przedmiocie żadnego postępowania wyjaśniającego, ani nie ustosunkował się do nich stosownie do treści art. 107 § 3 kpa
Skład orzekający
Anna Stępień
przewodniczący sprawozdawca
Czesława Nowak-Kolczyńska
członek
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady \"dobrego sąsiedztwa\" w kontekście planowania przestrzennego, obowiązki organu odwoławczego w postępowaniu dwuinstancyjnym, stosowanie przepisów przejściowych ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i utraty jego mocy obowiązującej, a także konkretnego stanu faktycznego dotyczącego zabudowy sąsiedniej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów prawa i procedur administracyjnych, a także jak szeroko można interpretować pojęcia takie jak "sąsiedztwo" w kontekście ładu przestrzennego.
“Sąd: "Dobre sąsiedztwo" to nie tylko płot obok! Kluczowa interpretacja dla planowania przestrzennego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1074/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-05-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Anna Stępień /przewodniczący sprawozdawca/ Czesława Nowak-Kolczyńska Sławomir Wojciechowski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Dnia 19 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Anna Tuczek - Podczaska, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. solidarnie na rzecz M. i J. W. kwotę 875 zł (osiemset siedemdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy D. po rozpatrzeniu wniosku M. i J. W. na podstawie art. 59 ust. 1 i art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości O., gmina D. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że M. i J. W. w dniu 24 lutego 2004r. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy działek Nr [...] i [...] położonych w O., na których zamierzają wybudować budynek mieszkalny. Do wniosku została załączona mapa w skali 1:500 terenu działek i otoczenia oraz pismo A S.A. Rejonu Energetycznego w S., z którego wynikało, że dla zasilania działek objętych wnioskiem w energię elektryczną zachodzi potrzeba rozbudowy sieci, co stanowi zadanie własne gminy. Na tym etapie Zakład Energetyczny nie jest w stanie określić terminów i etapów budowy zasilania oraz warunków przyłączenia. W lipcu 2004r. wnioskodawcy przedłożyli kserokopię warunków przyłączenia Nr [...] z dnia [...], z których wynika, że mają one charakter informacyjny, a ich wydanie nie powoduje powstania zobowiązań umownych do wykonania jakichkolwiek inwestycji. Do warunków przyłączenia załączony jest projekt umowy o przyłączenie, jednak nie załączono do wniosku podpisanej umowy z Zakładem Energetycznym. Wójt Gminy D. podniósł również, że z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem, przygotowanie projektu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy izagospodarowania terenu powierzono osobie wpisanej na listę samorządu zawodowego urbanistów. W wyniku sporządzonej w oparciu o wizję w terenie w dniu 3 sierpnia 2004r. analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdzono, że działki objęte wnioskiem nie spełniają łącznie warunków wskazanych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ). Powołując się na ustalenia dokonane podczas wizji przeprowadzonej w terenie oraz rysunek załączony do analizy organ I instancji podniósł, że na działkach sąsiednich od strony południowej nr [...], [...] nie ma żadnej zabudowy, podobnie jak od strony zachodniej i wschodniej, natomiast od strony północnej znajduje się duża, o powierzchni około 1 ha, zabudowana działka nr [...] ze stawem, na której prowadzona jest hodowla strusi, kucyków, osłów i innych zwierząt, tzw. "mini zoo" w ramach gospodarstwa agroturystycznego. Łączna powierzchnia zabudowy na tej działce wynosi około 430 m2 i jest związana z potrzebami prowadzonej działalności agroturystycznej. Działka ta, jakkolwiek posiada połączenie z drogą prowadzącą do działek objętych wnioskiem, jest obsługiwana komunikacyjnie z innej drogi publicznej, z wykorzystaniem przejazdu przez działkę nr [...]. W terenie nie stwierdzono istnienia bramy wjazdowej na działkę nr [...] od strony drogi wiodącej do działek objętych wnioskiem. Zdaniem organu, z uwagi na inny charakter zabudowy działki nr [...] niż planowana zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna działek objętych wnioskiem nie może stanowić podstawy do uznania kontynuacji funkcji i określenia cech wnioskowanej zabudowy. Działki inwestorów mają wprawdzie zapewniony dostęp do oznaczonej na mapie drogi o szerokości 10,0 m łączącej się w odległości około 600 m z drogą krajową nr [...], lecz nie jest ona urządzona, gdyż są tam jedynie dwie koleiny, a pas przeznaczony pod drogę jest porośnięty chwastami niemal "po pas". Wójt Gminy D. stwierdził również, że na terenie objętym wnioskiem nie ma żadnego uzbrojenia pozwalającego na realizację planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Nie ma energii elektrycznej, wody z wodociągu i nie można wykonać przyłącza, skoro nie ma sieci. Załączone do wniosku warunki przyłączenia Zakładu Energetycznego mają jedynie charakter informacyjny i nie są poparte umową, o której mowa w art. 61 ust. 5 w/w ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że nie jest wymagana zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, gdyż w planie miejscowym obowiązującym do końca 2003r. teren ten był przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, a ponadto są to grunty rolne PsVI, nie wymagające uzyskania zgody organów na ich nierolnicze przeznaczenie, a nadto nie zachodzi sprzeczność z przepisami odrębnymi. Reasumując, Wójt Gminy D. stwierdził, że zostały spełnione jedynie 3 spośród 5 warunków, które muszą być łącznie spełnione dla ustalenia warunków zabudowy i w tej sytuacji nie można wydać decyzji zgodnej z wnioskiem zainteresowanych. Od decyzji tej M. i J. W. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. zarzucając, iż organ I instancji nieprawidłowo ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę skarżonego rozstrzygnięcia. Strona podniosła, że działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 1850 m2 sąsiadują bezpośrednio z gospodarstwem agroturystycznym J. M. Działka sąsiadująca od strony północnej w odległości mniejszej niż 50 m jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, a w odległości 100 m znajduje się osiedle domków jednorodzinnych. Odwołujący się zarzucili, że stwierdzenie w analizie funkcji, iż przedmiotowe działki są ogrodzone jest nieprawdziwe. Powołano się również na informację o terenie wydaną przez Urząd Gminy w D. z dnia [...] nr [...], opisaną w akcie notarialnym obejmującym umowę sprzedaży, zgodnie z którą działki nr [...] i [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego znajdują się na terenie przeznaczonym pod mieszkalnictwo. Strona wskazała także, iż droga dojazdowa o szerokości 10 m, jako publiczna, stanowi własność gminy, której obowiązkiem jest jej utrzymanie w należytym stanie technicznym, natomiast odległość do drogi krajowej nr [...] wynosi 470 m. Natomiast działka sąsiadująca z przedmiotowym terenem od strony północnej posiada bramę i wjazd z tej samej drogi. Jej właściciel faktycznie często wykorzystuje przejazd przez działkę nr [...], której właścicielem jest jego syn. Odnośnie kwestii uzbrojenia terenu objętego planowaną inwestycją podniesiono, iż strona uzyskała zapewnienie ze strony Zakładu Energetycznego, że w 2005r. zostanie podłączona energia elektryczna (warunki przyłączenia nr [...] dla V grupy przyłączeniowej) oraz zgodę na techniczne zasilanie, natomiast podpisanie umowy na wykonanie przyłącza będzie możliwe po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Strona wyjaśniła nadto, iż nie zamierza korzystać z wodociągu gminnego, gdyż na swojej działce planuje realizację studni głębinowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż z akt administracyjnych wynika, że dla terenu objętego wnioskiem, położonego w gminie D., nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy ( art. 59 ust. 1). Natomiast wydanie decyzji jest możliwe po łącznym spełnieniu warunków określonych w art. 61 ust. 1 w/w ustawy. Powołując się następnie na załącznik graficzny i analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania działek nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie został spełniony wymóg dobrego sąsiedztwa, ponieważ działki sąsiednie nr [...], [...] i [...] nie są zabudowane. Znajdujący się natomiast w najbliższym sąsiedztwie około hektarowy teren nie jest zagospodarowany i użytkowany w sposób zezwalający na określenie wymagań dotyczących zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji zabudowy, ponieważ jest to gospodarstwo agroturystyczne z zabudową zbliżoną do zabudowy zagrodowej, gdyż znajduje się tu m.in. "mini zoo", staw, a budynki gospodarcze i stajnie są wykorzystane do hodowli strusi, osłów i kucyków oraz innych zwierząt. Z uwagi na fakt, że łączna powierzchnia zabudowy na tej działce wynosi 430 m2, a jej charakter jest inny niż wnioskowana zabudowa jednorodzinna, w ocenie organu odwoławczego, nie może stanowić podstawy do uznania kontynuacji funkcji i określenia cech planowanej przez inwestora zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, że obsługa komunikacyjna tej działki odbywa się z innej drogi niż z nieruchomości objętej wnioskiem. W ocenie organu odwoławczego nie został także spełniony warunek wskazany w ust. 3 art. 61, gdyż teren ten nie jest wyposażony w infrastrukturę techniczną, a gmina nie planuje prowadzenia w najbliższym okresie żadnych tego typu inwestycji. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wobec niespełnienia warunku wynikającego z art. 61 ust. 1 ustawy, warunek ten ma znaczenie marginalne, w związku z czym załączone warunki przyłączenia nr [...] dla V grupy przyłączeniowej do sieci elektroenergetycznej rozdzielczej o napięciu znamionowym 230/400V należącej do przedsiębiorstwa energetycznego A S.A. w Ł. wraz z projektem umowy o przyłączenie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. i J. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Wójta Gminy D. przekazanie sprawy organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący zarzucili organom administracji, iż stanowiący podstawę kwestionowanych decyzji art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717) został zastosowany nieprawidłowo, gdyż nie doszło do zmiany przeznaczenia terenu objętego wnioskiem, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego był przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. Wobec czego w niniejszej sprawie, zdaniem skarżących, nie może być mowy o "braku planu miejscowego", o którym mowa w art. 59 ust. 1, ale o utracie jego mocy obowiązującej z dniem 31 grudnia 2003r. ( art. 87, art. 3 w/w ustawy ). W konsekwencji, w ocenie skarżących, organ I i II instancji winien powołać w podstawie prawnej art. 86 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, na co wskazuje również treść art. 59 ust. 1. Strona skarżąca podniosła także, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na treść art. 86 powołanej ustawy wyłączony jest warunek wskazany w jej art. 61 ust. 1 pkt 1. Odnośnie warunku dostępu do drogi publicznej wskazano natomiast, że jest on spełniony, gdyż działki nr [...] i [...] przylegają bezpośrednio do dróg gminnych i nie ma znaczenia, czy są to drogi utwardzone czy też gruntowe. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji podniesionej w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku pełnomocnik skarżących w osobie radcy prawnego poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, a pełnomocnik SKO wnioskował o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podobnego rodzaju unormowanie zawarte jest w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego oraz legalność rozstrzygnięć tego organu, tj. ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego w sposób, o którym mowa wyżej, co skutkuje ich uchyleniem. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm. ) oraz wydane w oparciu o delegację ustawową, wynikającą z art. 61 ust. 6 tej ustawy przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ( Dz.U. nr 164, poz. 1588 ). M. i J. W. w dniu [...] wystąpili z wnioskiem z ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i ogrodzenia na działkach nr [...] i [...] w miejscowości O., gm. D., gdyż stosownie do obowiązujących przepisów wynikających z ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz.U. nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm. ) oraz wskazanej wyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym każdy przypadek wymagający pozwolenia na budowę musi być poprzedzony wydaniem decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania. Stosownie do treści art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy (...). W tym miejscu należy podnieść, iż wymienione wyżej zastrzeżenia nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż art. 50 ust. 1 dotyczy lokalizacji inwestycji celu publicznego, natomiast art. 86 zawarty w Rozdziale 7-mym ustawy, obejmującym Przepisy przejściowe i końcowe określa, że ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy wymaga zmiana sposobu zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 1, jeżeli na terenie tym obowiązuje plan uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995r. Przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się. W niniejszej sprawie jest natomiast okolicznością poza sporem, iż przedmiotowy wniosek został złożony, gdy dla terenu nim objętego nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest wprawdzie danych, kiedy ten plan został uchwalony. Treść aktu notarialnego umowy sprzedaży dnia [...] znajdującego się w aktach administracyjnych wskazuje jedynie na to, że z informacji o terenie, wydanej przez Urząd Gminy w D. w dniu [...] za numerem [...] wynika, że zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. działki nr [...] i [...] leżą na terenach przeznaczonych po mieszkalnictwo. Należy więc domniemywać, iż plan ten, jako uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995r. utracił swą moc - stosownie do treści art. 87 ust. 3 ustawy - z dniem 31 grudnia 2003r. Należy jednocześnie zwrócić uwagę na to, iż w "Analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] i [...] we wsi O. gmina D.", opracowanej przez uprawnionego urbanistę w dniu [...], zawarta jest informacja, z której wynika, że w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy D. teren objęty wnioskiem jest wskazany do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Wprawdzie brak jest w tym zakresie jakichkolwiek bliższych danych, jednakże z uwagi na treść art. 87 ust. 1 ustawy należy przypuszczać, iż jest to studium uchwalone po dniu 1 stycznia 1995r., wobec czego zachowuje moc. Stosownie do treści art. 9 ust. 5 ustawy studium nie jest wprawdzie aktem prawa miejscowego, jednakże ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych ( art. 9 ust. 4 ). Przechodząc do oceny zaskarżonych decyzji należy stwierdzić, iż zgodnie z brzmieniem art. 59 ust. 1 ustawy, gdy na danym obszarze nie obowiązuje plan miejscowy, każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. Każdy przypadek wymagający pozwolenia na podstawie Prawa budowlanego musi być poprzedzony wydaniem decyzji na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Artykuł 61 wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenu pozbawionych planu miejscowego ( poza inwestycjami celu publicznego ). Wydanie pozytywnej decyzji uzależnione jest od spełnienia łącznie przesłanek w przepisie tym wymienionych. Przepis art. 61 ust. 1 pkt 1 wprowadza zasadę dobrego sąsiedztwa, uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do określonych cech terenu sąsiedniego. Celem jej jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego w art. 2 pkt 1, jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W przepisie tym ład przestrzenny konkretyzuje się przede wszystkim jako zapobieganie rozproszeniu zabudowy. Dla rozstrzygnięcia istotne będzie, co należy rozumieć pod pojęciem "działka sąsiednia", gdyż znaczenie wąskie obejmie jedynie działkę ( działki ) graniczące, tzn. oparte na wspólnej granicy, z działką objętą wnioskiem, natomiast znaczenie szersze pozwala przyjąć, iż sąsiedztwo to obszar tworzący urbanistyczną całość. Sąd, w składzie rozpatrującym przedmiotową skargę, przychyla się do szerokiego rozumienia pojęcia sąsiedztwa, zaprezentowanego w Komentarzu do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pod red. prof. Z. Niewiadomskiego ( Wydawnictwo C.H.Beck - Warszawa 2005, 2. wyd., s. 493 -4 ). Tak więc działka sąsiednia to nieruchomość lub jej część położona w okolicy tworzącej pewną urbanistyczną całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie. Ratio legis art. 61, w szczególności ust. 1 pkt 1 tego przepisu, jest bowiem utrzymanie ładu przestrzennego, a wąskie rozumienie sąsiedztwa nie będzie adekwatne do potrzeby zachowania tego ładu. Celem komentowanego przepisu nie jest bowiem wprowadzenie automatyzmu w działaniu organów, które z założenia miałyby nie dopuścić do wielu inwestycji tylko dlatego, że brak im granicy z działką zabudowaną ( por. opracowanie j/w , s. 494-5 ). Dlatego też, w ocenie Sądu, przeprowadzona w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu przez urbanistę wpisanego na listę izby samorządu zawodowego urbanistów - stosownie do treści art. 60 ust. 4 ustawy, nie odpowiada wskazanemu wyżej rozumieniu unormowania zawartego w art. 61 ust. 1 pkt 1. Dodatkowo należy podnieść, iż w aktach administracyjnych brak jest dokładnej mapy całego analizowanego obszaru, która nie obejmuje między innymi działek nr [...] i [...]. Organy administracji nie wyjaśniły ponadto, dlaczego do analizy przyjęto obszar określony w sposób wskazany przez urbanistę, skoro przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. ( Dz.U. nr 164, poz. 1588 ) w § 3 ust. 1 i 2 pozwalają te granice ustalić w większych rozmiarach. Należy zwrócić ponadto uwagę, iż decyzja wydana została z naruszeniem podstawowych zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 7-10. Sąd stwierdza ponadto, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem art. 15 kpa. Zgodnie bowiem z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji, podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez podmiot do tego legitymowany, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest bowiem weryfikacja decyzji, a ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej ( por. B.Adamiak, J.Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck Warszawa 1996, s. 83-84 oraz np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 listopada 1992r. sygn. VSA 721/92 – ONSA nr 3-4, poz. 95, z dnia 28 września 1994r. sygn. IIISA 1496/93, "Wspólnota", nr 50, s. 16 ).Tymczasem, mimo podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów, organ II instancji nie przeprowadził w tym przedmiocie żadnego postępowania wyjaśniającego, ani nie ustosunkował się do nich stosownie do treści art. 107 § 3 kpa. W tej sytuacji, mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia, których dopuściły się organy obu instancji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) uchylił przedmiotowe decyzje. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji ( odmowa ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu ) Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 p.p.s.a. za bezprzedmiotowe.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI