II SA/Łd 918/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając, że skarżąca, pozostając w związku małżeńskim, nie spełniała kryteriów do jego otrzymania.
Skarżąca D.D. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Skarżąca argumentowała, że jest w trakcie rozwodu i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem. Sąd administracyjny, analizując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, stwierdził, że dodatek ten przysługuje jedynie osobom, które nie pozostają we wspólnym gospodarstwie z ojcem lub matką dziecka, co w przypadku skarżącej, będącej nadal w związku małżeńskim, nie zostało spełnione. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową.
Sprawa dotyczyła skargi D.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która odmówiła przyznania jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Skarżąca pozostawała w związku małżeńskim, jednak złożyła pozew rozwodowy i nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, który nadużywał alkoholu i nie partycypował w kosztach utrzymania rodziny. Organy administracji obu instancji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, uznały, że zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje jedynie osobom, które nie wychowują dziecka wspólnie z ojcem lub matką. Ponieważ skarżąca nadal pozostawała w związku małżeńskim, nawet pomimo separacji faktycznej i toczących się postępowań rozwodowych i o zniesienie wspólności majątkowej, nie spełniała definicji osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy. Sąd administracyjny podkreślił, że sama okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, nawet w separacji faktycznej, wyklucza możliwość przyznania tego dodatku, a ustawa nie przewiduje okresu przejściowego na uregulowanie spraw prawnych związanych z rozwodem w celu uzyskania świadczenia. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną, jednocześnie przyznając skarżącej zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, które zostały jej przyznane przez organ odwoławczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba pozostająca w związku małżeńskim, nawet w separacji faktycznej, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wyklucza ją z kręgu osób uprawnionych do tego dodatku.
Uzasadnienie
Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje osobę samotnie wychowującą dziecko jako pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, którzy nie wychowują dziecka wspólnie z ojcem lub matką dziecka. Skarżąca, będąc nadal w związku małżeńskim, nie spełniała tego warunku, mimo że nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego z mężem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.ś.r. art. 5 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 12 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.r. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 4 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 6 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 47 § ust. 1 i 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 8
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 14 § ust. 1 – 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 12 § ust. 3 i 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 3 § pkt 17
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 3 § pkt 14
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 60 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.p.s.a. art. 3 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.u.s.a. art. 1 § par. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.s.a. art. 145 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 134 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.a. art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. Nr 163 poz. 1348 art. 18 § ust. 1 pkt 1 "c"
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca, pozostając w związku małżeńskim, nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wyklucza ją z kręgu osób uprawnionych do dodatku. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje okresu przejściowego na uregulowanie spraw prawnych związanych z rozwodem w celu uzyskania dodatku.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że jest w trakcie rozwodu i nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z mężem, co powinno być podstawą do przyznania dodatku.
Godne uwagi sformułowania
dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka – oznacza to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. skarżąca, z racji na pozostawanie w związku małżeńskim, jest podmiotowo wykluczona z kręgu osób mogących otrzymać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Skład orzekający
Grzegorz Szkudlarek
przewodniczący
Czesława Nowak-Kolczyńska
członek
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji 'samotnego wychowywania dziecka' na potrzeby świadczeń rodzinnych, zwłaszcza w kontekście osób pozostających w związku małżeńskim, ale żyjących w separacji faktycznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i może być mniej bezpośrednio stosowalne w innych kontekstach prawnych, gdzie definicja samotnego rodzicielstwa może być odmienna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak formalne kryteria prawne mogą stać w sprzeczności z rzeczywistą sytuacją życiową obywatela, nawet w kontekście świadczeń socjalnych.
“Nawet w separacji, jeśli nie ma rozwodu, nie dostaniesz dodatku dla samotnej matki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 918/04 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2005-04-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/ Czesława Nowak-Kolczyńska Grzegorz Szkudlarek /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Dnia 4 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi D.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dziecka i samotnego wychowania dziecka 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat A.I. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzie-lonej z urzędu. Uzasadnienie Decyzją Nr [...], z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez D.D., od decyzji z dnia [...], Nr [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez Referenta Urzędu Miasta Ł., Wydziału Organizacji, Kadr i Świadczeń Rodzinnych, który: 1) przyznał D.D. zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez Ł.D.; 2) odmówił przyznania D.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka Ł.D., na podstawie art. 138 par. l pkt. l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 48 ust. 3 w związku z art. 6 ust. l, art. 47 ust. l oraz art. 12 ust. l i 2, art. 14 ust. l ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż decyzją z dnia [...], Nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł., Referent Urzędu Miasta Ł., Wydziału Organizacji, Kadr i Świadczeń Rodzinnych: - przyznał D.D. zasiłek rodzinny oraz dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na syna Ł.D.; - odmówił przyznania D.D. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka Ł.D.. Od tej decyzji D.D. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. W uzasadnieniu swego odwołania strona oświadczyła, iż jest faktycznym opiekunem syna. W dniu 21 czerwca 2002 roku w Sądzie Okręgowym w Ł. złożyła pozew rozwodowy domagając się orzeczenia winy męża. Sprawa zarejestrowana jest pod sygnaturą akt XII C 1280/02. Do chwili obecnej odbyło się tylko posiedzenie pojednawcze. Ze względu na niestawiennictwo męża w Sądzie Okręgowym w dniu 6 czerwca 2003 roku, sprawę odroczono i dotychczas nie jest ona prawomocnie zakończona. Odwołująca się oświadczyła, iż R.D. nie partycypuje w kosztach utrzymania domu od grudnia 2001 roku i małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa. Od lutego 2003 roku małżonkowie nie mieszkają razem. Odwołująca się mieszka z synem Ł. W Sądzie Rejonowym V Wydział Rodzinny toczy się sprawa o sygnaturze akt V RC 670/03 o zniesienie wspólności majątkowej. R.D. od lat nadużywa alkoholu. Na wniosek Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Delegatury Ł.-W. wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi z dnia 16 lipca 2002 roku otrzymał nakaz leczenia odwykowego w Poradni Uzależnień w Ł., odmówił jednak poddania się leczeniu. Ponadto w Sądzie Rejonowym Ł.-W. III Wydział Karny toczą się sprawy karne przeciwko R.D. o znęcanie się nad odwołującą się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznając odwołanie podniosło, iż z akt sprawy wynika, że D.D. jest w trakcie rozwodu (pozew złożony 21 czerwca 2002 roku) oraz w trakcie sprawy o zniesienie wspólności majątkowej (pozew złożony 24 września 2003 roku). Ponadto jak wynika z odwołania, od grudnia 2001 roku małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Mąż D.D. nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, zaś odwołująca się wychowuje Ł.D. urodzonego w dniu 13 lipca 1990 roku. Dalej organ odwoławczy ustalił, iż na podstawie zaświadczenia wystawionego z upoważnienia Naczelnika Urzędu Skarbowego przez Kierownika II Referatu Ł.-W., dochód D.D. w roku wyniósł 5.814,77złotych, oraz dochód w wysokości 3.700,00 złotych z tytułu alimentów na syna Ł.D.. Łączny dochód w 2002 roku wyniósł 9.514,77 złotych. Dochód na jednego członka rodziny wnioskodawczyni wyniósł zatem 396,45 złotych miesięcznie. Kryterium dochodowe rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 504 złote miesięcznie. Pozwoliło to organowi wyciągnąć wniosek, iż dochód rodziny w przeliczeniu na osobę za 2002 roku nie przekroczył określonego w przepisach kryterium dochodowego. Dalej organ zauważył, iż z dniem l maja 2004 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. l ust. l tejże ustawy określa ona warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. Świadczenia rodzinne przysługują: 1), obywatelom polskim; 2). cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego; 3). cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, posiadającym status uchodźcy lub zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli zamieszkują łącznie z członkami rodzin na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W świetle art. 2 tejże ustawy świadczeniami rodzinnymi są: 1), zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego; 2). świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne. Zgodnie z przepisem art. 4 ust. l i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zmianami) zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się. Od dnia l maja 2004 roku świadczenia rodzinne przyznawane są na nowych zasadach. W świetle art. 5 ust. l i 2 wskazanej powyżej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 złotych. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. (ust. 2 art. 5 omawianej ustawy). Dalej organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia albo ukończenia 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W myśl art. 47 ust. l i 2 omawianej ustawy od dnia l maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku wysokość miesięcznego zasiłku rodzinnego wynosi: 43,00 złote, na pierwsze i drugie dziecko; 53,00 złote na trzecie dziecko; 66,00 złotych na czwarte i kolejne dziecko. W okresie, o którym mowa w ust. l, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu 1 maja 2004 roku do organu I instancji wpłynął wniosek D.D. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Po analizie wniosku i załączonych do niego dokumentów wymaganych zgodnie z par. 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, w związku z ustalonym stanem faktycznym organ skonstatował, iż D.D. przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko – Ł.D., w wysokości określonej w art. 47 ust. l pkt l, to jest 43,00 złote miesięcznie. Dalej organ wywodził, iż zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu: 1), urodzenia dziecka; 2). opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 3). samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania; 4). samotnego wychowywania dziecka; 5). kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego; 6). rozpoczęcia roku szkolnego; 7). podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. W świetle art. 14 ust. 1 – 2 powołanej wyżej ustawy dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego. Dodatek wypłaca się jeden raz w roku, we wrześniu, w wysokości 90,00 złotych na dziecko. Z powyższego wynika, że warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na okres od dnia l maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku jest spełnienie kryterium wieku dziecka i dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę ustalonego na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002 roku. Prawo do dodatków do zasiłku rodzinnego przysługuje pod warunkiem, że na dziecko przysługuje zasiłek rodzinny. Dodatki do zasiłku rodzinnego nie przysługują, jeżeli nie przysługuje zasiłek rodzinny na to dziecko, choćby spełnione zostały pozostałe warunki wymagane do przyznania dodatków. Organ odwoławczy skonstatował, iż w sprawie bezsporne jest, że dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w 2002 roku wynosił 396,45 złotych miesięcznie (9.514,77 złotych : 12 miesięcy : 2 osoby), a więc nie przekroczył określonego w przepisach kryterium dochodowego. Ponadto organ ustalił na podstawie przedłożonego zaświadczenia, iż dziecko wnioskodawczyni uczy się w szkole gimnazjalnej. W świetle ustalonego stanu faktycznego organ doszedł do przekonania, iż D.D. przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 90,00 złotych. Odnosząc się do dalszych żądań odwołującej się organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 12 ust. l i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka – oznacza to wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. W myśl art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie z tytułu powyższego dodatku przysługuje w wysokości 170,00 złotych miesięcznie. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji, iż D.D. pozostaje w związku małżeńskim z R.D. Zobowiązania alimentacyjne tego ostatniego przed 30 kwietnia 2004 roku nie były realizowane zastępczo poprzez świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W tym stanie faktycznym strona, z racji na stan cywilny, jest podmiotowo wykluczona z kręgu osób mogących skutecznie ubiegać się o ustalenie prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12 ust. l w związku z art. 3 pkt 17 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ wskazał, iż kwalifikacja wyjątkowa, z racji sukcesji przez osobę pozostającą w związku małżeńskim nabytego prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 60 ust. 2 ustawy) także w przypadku odwołującej się nie zachodzi. W związku z powyższym strona nie jest też opiekunem faktycznym dziecka w rozumieniu art. 3 pkt 14 omawianej ustawy (opiekun faktyczny dziecka — oznacza osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka). W tym stanie rzeczy w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczeń rodzinnych oraz zasady ich wypłaty. Wobec tego organ I instancji i organ odwoławczy nie mogą w sposób uznaniowy, z pominięciem przepisów ustawy orzec o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego. Organ odwoławczy uznał, iż decyzja o przyznaniu zasiłku rodzinnego na okres od dnia 1 maja 2004 roku do 31 sierpnia 2005 roku, dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na dziecko Ł.D. oraz odmowa przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka Ł.D. jest prawidłowa, odpowiednia do dokumentów zebranych w aktach sprawy i unormowań dotyczących świadczeń rodzinnych. W dniu 23 września 2004 roku od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła D.D. w zakresie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – syna Ł.D.. Skarżąca podniosła, iż w ustawie o świadczeniach rodzinnych osobom, które złożyły wniosek o zasiłek rodzinny i dodatek dla osób samotnie wychowujących dziecko, "państwo dało czas do l roku od chwili złożenia wniosku na zasiłek, na uregulowanie spraw prawnych związanych z rozwodem". Skarżąca wskazała, iż pozew rozwodowy z orzeczeniem winy męża złożyła w dniu 21 czerwca 2002 roku w Sądzie Okręgowym w Ł. XII Wydział Cywilny Rodzinny. Ponadto wskazała, iż w Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. V Wydział Rodzinny I dla Nieletnich z jej powództwa odbyła się sprawa o zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej. Wobec powyższego zaskarża decyzję o odmowie przyznania dodatku dla osoby samotnie wychowującej dziecko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: u.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 u.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 u.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 u.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna odmawiająca przyznania skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Nie tracąc z pola widzenia powyższego zakresu zaskarżenia wskazać należy, iż sąd obowiązany był zbadać w niniejszej sprawie nie tylko zasadność rozstrzygnięcia organów administracji w powyższej kwestii, lecz również w zakresie przyznania zasiłku rodzinnego. Zasadnie bowiem wskazał organ odwoławczy, iż dodatki do zasiłku rodzinnego należą się stronie tylko wtedy, gdy spełnia ona kryteria przewidziane do przyznania zasiłku rodzinnego. Prawidłowo organ odwoławczy skonstatował, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę w 2002 roku nie przekroczył określonego w przepisach kryterium dochodowego, a więc kwoty 504,00 złote (art. 5 ust. l i 2 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Ponadto nie budzi wątpliwości ustalenie organu co do wieku dziecka wnioskodawczyni i faktu jego nauki się w szkole gimnazjalnej. W związku z ustalonym stanem faktycznym organ poprawnie skonstatował, iż skarżącej przysługuje zasiłek rodzinny na dziecko w wysokości określonej w art. 47 ust. l pkt l, to jest w kwocie 43,00 złote miesięcznie. W świetle powyższego ustalenia i rozstrzygnięcia organu nie nasuwa uwag krytycznych dalsze rozstrzygnięcie organu w zakresie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez dziecko skarżącej roku szkolnego. Odnosząc się do zasadniczej części skargi wskazać wypada, iż prawidłowa jest decyzja organu również i w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organy obu instancji prawidłowo bowiem wskazały, iż dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, co oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. art. 12 ust. l i 2 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych). Prawidłowe jest stanowisko organów, które podnoszą, iż skarżąca nie spełnia powyższego warunku pozostając w związku małżeńskim z R.D. Co więcej, jak to ustaliły organy w sposób nie budzący wątpliwości, zobowiązania alimentacyjne ojca dziecka przed 30 kwietnia 2004 roku nie były realizowane zastępczo poprzez świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W tym stanie faktycznym skarżąca, z racji na pozostawanie w związku małżeńskim, jest podmiotowo wykluczona z kręgu osób mogących otrzymać dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka (art. 12 ust. l w związku z art. 3 pkt 17 omawianej ustawy o świadczeniach rodzinnych). Organ odwoławczy wskazał również dlaczego skarżącej nie przysługuje powyższy dodatek na podstawie szczególnych uregulowań zawartych w omawianej ustawie (art. 60 ust. 2 ustawy). Powyższych rozważań nie sposób zakwestionować. Wpływu na wydaną decyzję odmawiającą przyznania skarżącej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie ma podnoszona w skardze okoliczność zakończenia przed sądem powszechnym postępowania w przedmiocie zniesienia małżeńskiej wspólności ustawowej. Jak to już wielokrotnie było podnoszone w toku niniejszego postępowania, okolicznością o kapitalnym znaczeniu dla możliwości ubiegania się o przedmiotowy dodatek jest chociażby rozwiązanie związku małżeńskiego, w którym pozostaje skarżąca. Skoro jednak skarżąca do czasu wydania zaskarżonej decyzji pozostawała w ważnym związku małżeńskim, to tym samym wyłączona jest z grona osób uprawnionych do powyższego dodatku. Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej w kwestii przewidzianego przez prawo okresu, w którym należy rozwiązać przez rozwód związek małżeński bez utraty uprawnień do przedmiotowego dodatku. Okres taki nie został przez omawianą ustawę przewidziany, a tym samym powoływanie się przez skarżącą na powyższą okoliczność pozbawione jest podstawy prawnej. W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należał ją oddalić (art. 151 u.p.s.a.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 u.p.s.a. w związku z par. 18 ust. 1 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI