II SA/Łd 911/22

II SA/Łd 911/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Piotr Mikołajczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 559
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3, art. 3 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Dnia 14 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński Protokolant asystent sędziego Tomasz Stańczyk, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2023 roku sprawy ze skargi A.M. na uchwałę Rady Gminy Andrespol z dnia 18 marca 2021 roku nr XXXVI/295/21 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Andrespol oddala skargę. MR
Uzasadnienie
Pismem z dnia 11 października 2022 r. A.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Andrespol z dnia 18 marca 2021 r. nr XXXVI/295/21 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Andrespol (Dz. Urzęd. Woj. Łódzk. z 2021 poz. 1528). W treści skargi strona powołała art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skarżąca wyjaśniła, że władze Gminy Andrespol, kierując się między innymi względami ekonomicznymi uznały, że od dnia 31 maja 2021 r. nie będą kontynuować odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości wykorzystujących je między innymi na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. W tym celu podjęły zaskarżoną uchwałę o przyjęciu nowego Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Andrespol. Skarżąca otrzymała pismo, z którego wynika, że zgodnie z przepisami art. 6c ust. 1 ustawy "Gmina jest obowiązana do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zatem gmina ma prawo dowolnego kształtowania systemu odbierania odpadów komunalnych w odniesieniu do właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne". Skarżąca nie zgodziła się z tym stanowiskiem gminy i przytoczyła fragmenty odpowiedzi Ministerstwa Środowiska z dnia 8 maja 2013 r. na interpelację poselską nr 16529: a) "Należy też podkreślić, że zamieszkanie w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma wyłącznie faktyczny charakter i nie należy go utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku zamieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie ma znaczenia, czy dana osoba ma zamiar i wolę stałego pobytu na danej nieruchomości. Istotne jest jedynie, że dana nieruchomość w danym miesiącu jest miejscem, w którym koncentruje się jej aktywność życiowa". b) "Założenie takie wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach celowo nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Zdaniem skarżącej na gruncie powołanej ustawy nie ma znaczenia zamiar stałego pobytu, a wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości. Tym samym w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, które powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów. Skarżąca stwierdziła, że skutkiem zaskarżonej uchwały jest nierównoprawne traktowanie właścicieli "zamieszkujących" na terenie gminy. Właściciele nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, korzystali z gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych (odpłatnie na podstawie składanych deklaracji) aż do dnia wejścia w życie zaskarżonej uchwały, która pozbawiła ich możliwości kontynuacji uczestnictwa w gminnym programie odbioru odpadów komunalnych. W opinii skarżącej skutkiem podjętej uchwały jest też naruszenie przepisów zawartych w artykule 32 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej, traktujących o równości wszystkich wobec prawa, bez względu na jakiekolwiek przyczyny polityczne społeczne czy gospodarcze. Równość wobec prawa oznacza bowiem obowiązek równego traktowania podmiotów, które można zaliczyć do tej samej grupy czy kategorii. Zdaniem skarżącej "istotną wspólną cechą" podmiotów (właścicieli nieruchomości), ze względu na którą nie powinni być traktowani odmiennie jest "zamieszkiwanie". Zarówno właściciele nieruchomości posiadający stałe zameldowanie na terenie gminy Andrespol, jak i właściciele nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, powinni być traktowani jednakowo bowiem, obydwie grupy obywateli "zamieszkują" swoje nieruchomości, jedni na stałe, inni sezonowo. Wyłączającej po pięciu latach tzw. "działkowiczów" z gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych, spowodowało nie tylko naruszenie osobistego interesu prawnego skarżącej, ale także przyczynia się do zmniejszenia zaufania do stanowionego w Polsce prawa. Podejmowane przez skarżącą w Urzędzie Gminy Andrespol próby zmiany stanu prawnego powstałego po dniu wejścia w życie zaskarżonej uchwały, nie przyniosły porozumienia z władzami gminy. Na wniosek o ponowne włączenie nieruchomości do gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych, w którym powołano przepisy nowelizujące ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, skarżąca nie otrzymała jakiejkolwiek odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Andrespol wniósł o jej oddalenie, uznając ją za niezasadną. Organ wskazał, że art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi w ustępie 1, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Ustęp 2 tego artykułu stanowi natomiast, że rada gminy może w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Przez miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 6 ustawy rozumieć należy miejsce, gdzie koncentrują się procesy życiowe i bytowe danej osoby. Domki letniskowe i rekreacyjne nie należą zatem do miejsc określonych, jako miejsce zamieszkania danej osoby. Wobec tego żądanie przez skarżącą, aby Rada Gminy w Andrespolu wbrew postanowieniom przepisu art. 6c ust. 2 ustawy nałożyła na gminę obowiązek odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy jest, w opinii organu, całkowicie nieuprawnione. Takie rozwiązanie prawne skarżąca mogłaby zgłosić jedynie jako postulat zmiany treści ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności, bezczynności lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w tym piśmie procesowym, jak również stwierdzić np. nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący wnosił o jego uchylenie. Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w powyższym trybie jest w niniejszej sprawie Uchwała Rady Gminy Andrespol Nr XLVII/347/22 z dnia 18 marca 2021 r. nr XXXVI/295/21 w sprawie przyjęcia Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Andrespol (Dz. Urz. Woj. Łódzk. z 2021 r. poz. 1528), określana dalej w skrócie jako "Uchwała", zaś ww. regulamin stanowiący do załącznik do Uchwały, jako "Regulamin".
Podstawę prawną wniesionej do tutejszego Sądu skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "u.s.g.". Zgodnie z powołanym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma zawsze wynikać z normy prawnej, przy czym co do zasady ma to być norma prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że interes prawny skarżącej może być wywiedziony z norm prawa materialnego, a mianowicie z art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 z późn. zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 cyt. wyżej ustawy gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz nadzorują gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym realizację zadań powierzonych podmiotom odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości. Istotnym warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały samorządowej jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny takiej osoby, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu (wyrok NSA z 20.01.2010 r., sygn. akt I OSK 1016/09; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca wykazała swój interes prawny w zaskarżeniu uchwały w zakresie odnoszącym się do swej nieruchomości. Uchwała bezsprzecznie wpływa bowiem na jej uprawnienia właścicielskie i ich zakres, co uprawniało ją do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., bowiem skarżąca jest współwłaścicielką w ½ nieruchomości położonej na terenie Gminy Andrespol przy ul. [...] (dz. ewid. nr [...], obręb ewidencyjny [...], dla której Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]) i jak twierdzi na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały została pozbawiona uprawnienia do odbioru przez gminę z należącej do niej nieruchomości odpadów komunalnych w dotychczasowy sposób. Ze skargi wynika, że ww. nieruchomość wykorzystywana jest przez skarżącą na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, natomiast na rozprawie skarżąca oświadczyła, że przebywa na ww. nieruchomości przez kilka miesięcy w roku, nawet do pół roku.
W tym miejscu podkreślić należy, że wykazanie przez skarżącą naruszenia interesu prawnego otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Okoliczność, że ustalenia zaskarżonej Uchwały naruszają interes prawny skarżącej, nie oznacza jeszcze, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa.
Materialnoprawne podstawy zaskarżonej uchwały stanowią przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 3 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Zgodnie zaś z art. 6c ust. 1 cyt. wyżej ustawy gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Art. 6c ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowi natomiast, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.
Stosownie do § 1 ust. 2 pkt 2 Regulaminu gminnym systemem odbioru odpadów komunalnych objęte są nieruchomości zamieszkałe, a z systemu wyłączone są nieruchomości, na terenie których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, nieruchomości niezamieszkałe, których właściciele we własnym zakresie zobowiązani są do podpisywania umów na odbiór odpadów na zasadach cywilno-prawnych z firmami posiadającymi zezwolenie na odbiór odpadów z terenu Gminy Andrespol.
Mając na uwadze treść skargi oraz podniesione w niej zarzuty, na tle ww. postanowienia Uchwały pojawił się spór co do tego, czy nieruchomości, na terenie których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, winny być traktowane jako nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (tak jak twierdzi skarżąca), czy też nieruchomości, na których mieszkańcy nie zamieszkują, w rozumieniu – co należy podkreślić - przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a co za tym idzie, czy w świetle art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gmina ma obowiązek objęcia systemem odbioru odpadów komunalnych także ww. nieruchomości.
Przepis art. 6c cyt. wyżej ustawy wskazuje na dwie kategorie nieruchomości na gruncie przepisów tej ustawy, a mianowicie nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (czyli nieruchomości zamieszkałe) oraz nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (czyli nieruchomości niezamieszkałe), przykładowo zakłady pracy, szpitale, centra handlowe, instytucje kultury, oświaty czy sportu.
Przepisy cyt. wyżej ustawy nie zawierają definicji pojęcia "nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy", brak jest także definicji pojęcia "nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy". Nie ma również w przepisach cyt. wyżej ustawy pojęcia "nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe". Stąd też interpretacja ww. pojęć, a zwłaszcza zakwalifikowanie nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe do kategorii nieruchomości zamieszkałych bądź niezamieszkałych może i wywołuje wątpliwości, tak jak w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie sądowym występują dwa przeciwstawne stanowiska w zakresie ustalenia znaczenia pojęcia "zamieszkiwanie" na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z pierwszym z nich ustalenie jego znaczenia musi następować poprzez odwołanie się do unormowań Kodeksu cywilnego, a zwłaszcza art. 25 k.c. Tym samym nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, to nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy w rozumieniu art. 25 k.c., a jedynie przebywają na niej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12.09.2019 r., sygn. akt I SA/Go 281/19). Pogląd przeciwny kwestionuje z kolei dopuszczalność ustalania miejsca zamieszkania, a więc i znaczenia pojęć nieruchomości, na których zamieszkują lub też nie zamieszkują mieszkańcy w świetle wymogów art. 25 k.c. Przyjmuje się bowiem, że pojęcie "nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy", w kontekście konieczności zorganizowania przez gminę odbioru odpadów komunalnych, należy wiązać z faktycznym jej zamieszkiwaniem, bez odwoływania się do wąskiego rozumienia terminu "zamieszkiwanie" na gruncie Kodeksu cywilnego (tak np. wyrok WSA w Szczecinie z 14.02.2018 r., sygn. akt I SA/Sz 992/17, wyrok WSA w Krakowie z 5.04.2018 r., sygn. akt I SA/Kr 122/18). Tym samym przyjmuje się, że zamieszkiwanie, o którym mowa w art. 6c ust. 1 oraz art. 6i ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy, może oznaczać również czasowy pobyt.
Jak podnosi się w doktrynie (tak: M. Budziarek [w:] A. Szymczak, M. Budziarek, Utrzymanie czystości i porządku w gminach. Komentarz, Warszawa 2021, art. 6(c)) za nieruchomości niezamieszkałe należy uznać nieruchomości [...], na których znajduje się domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. wyrok WSA w Olsztynie z 26.09.2019 r., sygn. akt I SA/Ol 433/19, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24.10.2019 r., sygn. akt I SA/Go 566/19). Powyższy pogląd skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Ww. nieruchomości nie stanowią zatem trzeciej kategorii nieruchomości na gruncie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ani też nie są nieruchomościami zamieszkałymi (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11.12.2019 r., sygn. akt I SA/Po 786/19).
Należy zauważyć, że brak jest w obowiązującym stanie prawnym przepisów definiujących pojęcia domku letniskowego oraz nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ze względu na powyższe pojęciom tym należy nadać znaczenie przyjęte w języku potocznym. Domki letniskowe nie służą do zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych, tylko do celów związanych z wypoczynkiem. Inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe stanowią otwartą kategorię nieruchomości, o zaliczeniu do której decydują pełnione funkcje ( zob. wyrok WSA w Łodzi z 5.12.2017 r., sygn. akt I SA/Łd 919/17), a więc kryterium funkcjonalne odnoszące się do sposobu i okresu używania tej nieruchomości. Nieruchomości te muszą być bowiem wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, a więc w celu czasowego (nieregularnego) przebywania w związku z zaspokajaniem potrzeb rekreacyjnych i wypoczynkowych. Tym samym należy przyjąć, że dla klasyfikacji danej nieruchomości nie jest istotne jej przeznaczenie (np. w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego), ale faktyczne funkcje, jakie pełni i faktyczny sposób jej wykorzystania. Innymi słowy, decydujące znaczenie przy określeniu rodzaju nieruchomości ma to, do czego faktycznie jest ona wykorzystywana (wyrok WSA w Olsztynie z 4.04.2019 r., sygn. akt I SA/Ol 6/19; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 24.10.2019 r., sygn. akt I SA/Go 566/19).
Na potwierdzenie powyższego stanowiska można także wskazać, że, jak wskazano w orzecznictwie sadów administracyjnych, na zakwalifikowanie nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, do kategorii nieruchomości niezamieszkałych na gruncie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazuje wykładnia językowa i systemowa. Sformułowanie zawarte w art. 6c ust. 2c cyt. wyżej ustawy (przepis obowiązujący w chwili podjęcia zaskarżonej Uchwały – podkreślenie Sądu) "Przystąpienie właściciela nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, z wyłączeniem właściciela nieruchomości, o której mowa w art. 6j ust. 3b" oznacza, że ustawodawca traktuje nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b (czyli nieruchomość, na której znajduje się domek letniskowy lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe) jako podzbiór nieruchomości niezamieszkałych. Nie byłoby bowiem potrzeby osobnego wskazywania w art. 6i ust. 1 pkt 3 cyt. wyżej ustawy, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy, i innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe za rok bez względu na długość okresu korzystania z nieruchomości, gdyby nieruchomości te mieściły się w określonej w art. 6i ust. 1 pkt 1 kategorii nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy (Wyrok WSA w Warszawie z 17.02.2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2088/20).
Mając na uwadze powyższe skład orzekający stoi na stanowisku, że nieruchomość, na której znajduje się domek letniskowy i inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe winny być – na gruncie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - zaliczane do nieruchomości niezamieszkałych. Natomiast wykorzystywanie nieruchomości do zamieszkiwania, a nie w celu czasowego na niej przebywania w związku z wypoczynkiem winno skutkować naliczeniem opłaty według zasad właściwych nieruchomościom zamieszkałym obowiązującym na terenie danej gminy.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów i przedstawionej argumentacji, a mianowicie cytowanej przez skarżącą w skardze "Odpowiedzi podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska - z upoważnienia ministra - na interpelację nr 16529 w sprawie opłat za odprowadzanie odpadów komunalnych przez osoby zamieszkujące w wielu miejscach", należy stwierdzić, że zacytowane w skardze fragmenty mające uzasadniać prezentowane przez skarżącą stanowisko, mają charakter wybiórczy i nie oddają pełnego obrazu stanowiska ww. organu, a tym samym intencji ustawodawcy. W ww. stanowisku wskazano bowiem także, że, cyt.: "Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, z późn. zm.) gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Słowo ˝zamieszkują˝ zostało użyte celowo, ze względu na planowane zniesienie obowiązku posiadania meldunku. [...] Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości zamieszkanych powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec." Jak wynika z powyższego fragmentu stanowiska ww. organu wprowadzenie pojęcia zamieszkania było związane z planowanym zniesieniem obowiązku meldunkowego. W dalszej części ww. stanowiska organ wskazuje, że, cyt.: "Sporadyczne czy okazjonalne (odwiedziny) przebywanie w danym budynku (nieruchomości) nie jest i nie może być uznane za zamieszkanie w powyżej wskazanym znaczeniu. Za zamieszkiwanie na danej nieruchomości nie może więc być uznane przebywanie danej osoby tylko sporadyczne na danej nieruchomości, np. w związku z wyjazdem weekendowym w celach rekreacyjnych, pobytem w hotelu. Takie sporadyczne przebywanie na nieruchomości nie powinno być uznawane za zamieszkiwanie na danej nieruchomości w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. [...] W wielu wypadkach obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie więc związany z sezonowym zamieszkiwaniem mieszkańców na danej nieruchomości w miesiącach wakacyjnych. W tych miesiącach wiele osób mających nieruchomości letniskowe przenosi się do nich, aby mieszkać na tych nieruchomościach w tym okresie. Za te miesiące właściciele nieruchomości będą obowiązani ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, a gmina świadczyć będzie usługi na rzecz właściciela nieruchomości." (https://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=4C5DE391).
Z cytowanego wyżej stanowiska podsekretarza stanu w Ministerstwie Środowiska w ocenie Sądu wynika, wbrew twierdzeniom skarżącej, w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku nieruchomości, na terenie których znajdują się domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, mamy do czynienia z nieruchomościami niezamieszkałymi w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zdaniem Sądu nie ma więc wątpliwości, że to w kompetencji rady gminy leży objęcie na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach systemem odbierania odpadów komunalnych nieruchomości, na których są domki letniskowe lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Dopiero powzięcie uchwały w powyższym zakresie skutkuje obowiązkiem uchwalenia ryczałtowej stawki opłaty dla takich nieruchomości stosownie do art. 6j ust. 3b cyt. wyżej ustawy (por. wyrok WSA w Białymstoku z 28.04.2021 r., sygn. akt I SA/Bk 145/21).
O zgodności powyższego poglądu z intencjami ustawodawcy świadczą także kolejne nowelizacje przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. I tak wskazać można przykładowo na uzasadnienie do ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach (Dz. U. poz. 1648) (https://orka.sejm.gov.pl/Druki9ka.nsf/0/EAC2C9866655132DC12586F7003BA928/%24File/1275.pdf). W uzasadnieniu tym wskazano przykładowo, cyt.: "W art. 6j ust. 3b, zmieniono sposób naliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w przypadku objęcia ich gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. [...] W art. 6j dodano ust. 3ba oraz 3bb, dzięki którym gminy będą miały możliwość, w drodze uchwały, określić ponoszenie przez właścicieli nieruchomości, na której znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z ust. 3 (czyli zgodnie z ogólnymi zasadami przewidzianymi dla nieruchomości niezamieszkałych) [...]."
Powyższe stanowi dodatkowe potwierdzenie słuszności przyjętego przez Sąd w niniejszej sprawie stanowiska. Tym samym nie można także podzielić zarzutów skarżącej o nierównym traktowaniu właścicieli poszczególnych nieruchomości ze względu na "zamieszkiwanie" i naruszeniu zasad wynikających z Konstytucji RP.
Sąd podkreśla, że podjęcie przez Radę Gminy Andrespol zaskarżonej w niniejszej sprawie Uchwały z dnia 18 marca 2021 r. nie wskazuje na naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie wykracza też poza przyznane jej w art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnienie. Rada, nie mając bowiem obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, miała uprawnienie do uchylenia uchwały Rady Gminy Andrespol nr XIX/180/16 z dnia 16 lutego 2016 r roku w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Andrespol.
Jak już wskazano, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Sąd analiza zaskarżonego aktu nie wykazała, że przy jego wydawaniu popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.
Ze wszystkich powyższych względów skarga okazała się niezasadna.
Ze względu na powyższe na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.
is