II SA/Łd 908/03

II SA/Łd 908/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-09-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 8 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie WSA Krzysztof Szczygielski, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak /spr./, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty statusu bezrobotnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] Nr [...]; 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
3 II SA/Łd 908/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 6 pkt 6 lit. a oraz art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514), orzekł o pozbawieniu A. M. statusu osoby bezrobotnej od dnia 11 kwietnia 2003r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż A. M., zarejestrowana dnia 02 sierpnia 2001r. w Powiatowym Urzędzie Pracy Nr 1 w Ł. jako osoba bezrobotna, nie stawiła się w wyznaczonym na dzień 11 kwietnia 2003r. terminie i nie powiadomiła w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Zdaniem organu, wyczerpane zostały w ten sposób przesłanki określone w art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej oraz do utraty uprawnień do wszelkich świadczeń przysługujących w oparciu o wskazaną wyżej ustawę.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. podniosła, iż nie zgłosiła się na wizytę u pośrednika, wyznaczoną na dzień 11 kwietnia 2003r., gdyż zasugerowała się terminem wizyty wpisanym w karcie wizyt w dziale pośrednictwa pracy, wyznaczonym na dzień 12 maja 2003r.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w myśl art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do obowiązków bezrobotnego należy zgłaszanie się do urzędu pracy w wyznaczonych terminach celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia, natomiast zgodnie z ust. 3 pkt 5 tego artykułu, uchybienie powyższym obowiązkom skutkuje sankcją w postaci utraty statusu osoby bezrobotnej. Wraz z utratą statusu bezrobotnego następuje utrata wszelkich świadczeń przysługujących bezrobotnym. Organ podał, iż A. M. została dokładnie poinformowana zarówno o obowiązkach bezrobotnego jak i konsekwencjach uchybienia tym obowiązkom w "Pouczeniu" z dnia [...], a mimo to nie zgłosiła się do urzędu pracy w terminie 11 kwietnia 2003r., który w sposób wyraźny i nie budzący wątpliwości określony został w umowie szkoleniowej zawartej ze skarżącą w dniu [...]. Skarżąca nie powiadomiła także urzędu o przyczynie nieobecności w terminie pięciu dni od wyznaczonego terminu. Organ dodał, iż A. M. zgłosiła się do urzędu pracy dopiero w dniu 28 kwietnia 2003r., tj. po otrzymaniu decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej, i złożyła odwołanie od decyzji oraz oświadczenie, iż w dniu 11 kwietnia 2004r. była w urzędzie pracy, gdyż pobierała w tym dniu zasiłek szkoleniowy, nie zwróciła jednak uwagi, iż powinna się zgłosić u pośrednika pracy. Zdaniem organu, z uwagi na treść art. 13 ust. 3 pkt. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, jest zgodna z prawem.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję organu drugiej instancji wniosła A. M. i wskazała, iż utrata przez nią statusu osoby bezrobotnej nastąpiła przez niedostateczną informację ze strony Powiatowego Urzędu Pracy w Ł.. Podniosła, iż z jej karty wizyt w dziale pośrednictwa pracy urzędu wyraźnie wynika, iż miała wyznaczoną wizytę u pośrednika na dzień 12 maja 2003r. Data 11 kwietnia 2003r. wyznaczona została w związku z podpisaniem umowy szkoleniowej i był to termin wyprzedzający właściwą wizytę. Dodała, iż w dniu 11 kwietnia 2003r. była w Urzędzie Pracy przy ul. M. po odbiór pieniędzy z tytułu ukończenia szkolenia kasjera walutowego i gdyby tylko wiedziała, że w tym dniu ma zgłosić się również na wyznaczoną wizytę to nie był by to dla niej żaden kłopot. Skarżąca wskazała, iż termin 11 kwietnia 2003r., widniejący na umowie szkoleniowej, w żaden sposób nie określa, w którym pokoju urzędu miała się stawić, więc można uznać, że także w kasie urzędu. Zdaniem skarżącej to niejednoznaczne brzmienie dokumentów sporządzonych przez pracowników urzędu spowodowało, iż pozbawiono ją statusu osoby bezrobotnej.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, iż skarżąca będąca osobą legitymującą się średnim wykształceniem oraz doświadczeniem życiowym nie może skutecznie powoływać się na brak informacji ze strony urzędu pracy na temat gdzie i kiedy ma się zgłosić, gdyż z treści umowy zawartej przez nią w dniu [...] oraz z jej oświadczenia z dnia 28 kwietnia 2003r. wynika, że chodziło o stawiennictwo w biurze pośrednictwa pracy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 8 września 2004r. skarżąca dodatkowo wyjaśniła, iż zapis dokonany na umowie z dnia 13 marca 2003r. o treści "termin wizyty u pośrednika 11.04.2003r." traktowała jako polecenie stawienia się w tym dniu w urzędzie w celu odbioru pieniędzy w kasie z tytułu ukończenia szkolenia, i to zostało przez nią wykonane. Podała, iż nie domyśliła się, że organ dokonując zapisu terminu w treści umowy szkoleniowej traktował to jako zmianę terminu zawartego w karcie wizyt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga A. M. wniesiona została w dniu 17 czerwca 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 8, 9 i 77 § 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514), w szczególności art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 5. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych terminach w celu potwierdzenia swojej gotowości do podjęcia zatrudnienia i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia lub szkolenia. Osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, starosta pozbawia statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy od dnia niestawienia się w urzędzie pracy.
Z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie wynika, iż począwszy od roku 2001, w którym A. M. została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, terminy wizyt skarżącej w dziale pośrednictwa pracy w celu potwierdzenia gotowości do podjęcia zatrudnienia wyznaczane były na druku "Karta Wizyt", gdzie w rubryce "termin następnej wizyty" w dniu 10 lutego 2003r. wpisana została data 12 maja 2003r. Karta wizyt zawiera jednocześnie informację o numerze pokoju działu pośrednictwa pracy, w którym skarżąca powinna się stawić oraz o godzinach tego stawiennictwa. Na karcie tej zawarte jest również pouczenie o konsekwencjach nie stawienia się bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomienia w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Bezspornym jest również, iż od roku 2001 do 10 lutego 2003r. skarżąca stawiała się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach, co potwierdzone zostało pieczątką i podpisem upoważnionego pracownika urzędu na "Karcie Wizyt" skarżącej.
W dniu [...] A. M. zawarła z Powiatowym Urzędem Pracy nr 1 w Ł. umowę szkoleniową, z której wynika iż w okresie od 17 marca 2003r. do 4 kwietnia 2003r. skarżąca zobowiązała się do uczestniczenia w szkoleniu kasjera walutowego a urząd pracy zobowiązał się do sfinansowania kosztów tego szkolenia. Jednocześnie, pod umową szkoleniową, na końcu strony, umieszczony został zapis: "termin wizyty u pośrednika" i stempel: "2003-04-11". Z umowy, jak również z innych dokumentów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, nie wynika, by powiatowy urząd pracy poinformował skarżącą o celu tej wizyty u pośrednika, jak również o numerze pokoju, w którym miałaby się skarżąca stawić, czy też o godzinach tego stawiennictwa. Brak jest również dowodów na to, że poinformowano skarżącą, iż termin podany pod umową szkoleniową jest nowym terminem wizyty w dziale pośrednictwa pracy, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, oraz że zmienia on porządek wizyt w urzędzie, ustalony uprzednio w jej "Karcie Wizyt". Z dokumentów nie wynika, czy termin podany pod umową: 11.04.2003r. miał zastąpić wyznaczoną wcześniej na "Karcie Wizyt" datę: 12.05.2003r., czy też wyznaczono skarżącej nowy, dodatkowy termin wizyty. Umowa szkoleniowa, pod którą umieszczono termin 11-04-2003r., nie zawiera również pouczenia o konsekwencjach niestawiennictwa w urzędzie w podanym terminie. Brak jest również stosownych adnotacji o "nowym" terminie stawiennictwa w "Karcie Wizyt" A. M..
W tym stanie rzeczy, ogólnikowe podanie przez urząd pracy terminu wizyty u pośrednika, pod zawartą ze skarżącą umową szkoleniową, w żadnej mierze nie może być uznane za spełnienie obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. Takie działanie organu stanowi naruszenie zasad postępowania określonych w art. 8 i 9 k.p.a. Jak wynika z powołanych wyżej przepisów organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ zobowiązany jest z urzędu udzielać stronie informacji, a bierność w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Taki pogląd potwierdził też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 lipca 1992r. III ARN 40/92, gdzie przyjął, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe.
Jak wynika z akt sprawy, organ administracji nie dopełnił w niniejszej sprawie ciążącego na nim, wyżej opisanego obowiązku, mimo, iż osoby bezrobotne, pozbawione pracy i środków do życia są grupą ludzi, w stosunku do których organy te w sposób szczególny i z należytą starannością powinny realizować zalecenia wynikające z art. 9 k.p.a.
Jeżeli zatem organ zatrudnienia uznał, iż wyznaczony skarżącej na dzień 15.05.2003r. termin wizyty w dziale pośrednictwa pracy powinien zostać zmieniony lub poprzedzony dodatkowym terminem, powinien to w sposób jednoznaczny i wyraźny określić, podając przy tym (jak to czynił w przypadku pozostałych terminów wpisanych w "Karcie Wizyt" skarżącej) numer pokoju i godziny stawiennictwa oraz konsekwencje niedopełnienia obowiązku. Skoro termin wizyty: 11.04.2003r., ustalony został w sposób ogólnikowy, pod umową szkoleniową i bez zaznaczenia, że należy go rozumieć tak jak inne terminy wizyt w dziale pośrednictwa pracy, określane dotychczas w "Karcie Wizyt" bezrobotnej, słusznie, zdaniem Sądu, skarżąca przyjęła, iż termin ten wskazany jej został w celu stawienia się w urzędzie pracy po odbiór, związanego z tą umową, zasiłku szkoleniowego.
Należy również podkreślić, iż pozbawienie statusu bezrobotnego dotyczy osoby, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w ciągu 5 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa (art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), a jak bezspornie wynika z akt sprawy skarżąca stawiła się w Powiatowym Urzędzie Pracy nr 1 w Ł. w dniu 11 kwietnia 2003r., jak również w ciągu 5 dni od otrzymania decyzji Prezydenta Miasta Ł. dnia [...] o pozbawieniu jej statusu osoby bezrobotnej zgłosiła się do Urzędu i wyjaśniła powody swojego niestawiennictwa w dziale pośrednictwa pracy. Powyższy termin 5 dni do powiadomienia organu nie może być traktowany jako termin materialnoprawny, bezwzględnie obowiązujący bez możliwości uwzględnienia okoliczności towarzyszących jego uchybieniu – wyrok NSA z dnia 03.04.1998r. III SA 145/98.
Zdaniem Sądu, nie zaistniały w rozpoznawanej sprawie przesłanki do pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej, w oparciu o art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ zatrudnienia powinien, w myśl art. 77 § 1 k.p.a., wziąć pod uwagę i rozpatrzyć cały materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie z uwzględnieniem faktu stawiennictwa skarżącej w dniu 11 kwietnia 2003r. w powiatowym urzędzie pracy oraz sposobu i okoliczności związanych z wyznaczeniem skarżącej terminu na ten dzień.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...].
Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.