I SA/LU 652/97

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-05-18
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazdudecyzja administracyjnanieważność decyzjiprawo o ruchu drogowymwarunki techniczne pojazdówsamorządowe kolegium odwoławczepostępowanie administracyjneczynny udział stronynastępstwo prawneuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące stwierdzenia nieważności rejestracji pojazdu, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Ł., która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji samochodu jako ciężarowego specjalnego. SKO uznało, że rejestracja była rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zmiana typu pojazdu nie mogła nastąpić w trybie badania technicznego. Sąd uchylił decyzje SKO, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom, w tym kolejnym nabywcom pojazdu, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Ł., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji pojazdu marki Toyota Corolla jako ciężarowego specjalnego. Prokurator Okręgowy w Ł. złożył sprzeciw od pierwotnej decyzji rejestracyjnej, zarzucając rażące naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdów, wskazując, że zmiana typu pojazdu z osobowego na ciężarowy specjalny nie mogła nastąpić w trybie oceny stacji kontroli pojazdów, a jedynie w postępowaniu homologacyjnym. SKO wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rejestracyjnej, mimo że pojazd został w międzyczasie sprzedany, a spółka, na którą pierwotnie zarejestrowano pojazd, została przyłączona do spółki skarżącej. SKO uznało, że skarżąca spółka jest następcą prawnym, ale nie uwzględniło argumentu o bezprzedmiotowości postępowania z powodu zbycia pojazdu. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje SKO, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 10 § 1 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony), ponieważ kolejni nabywcy pojazdu nie zostali prawidłowo zawiadomieni o toczącym się postępowaniu, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania. Sąd wskazał również na naruszenie art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów strony skarżącej, w tym kwestii następstwa prawnego i dopuszczalności przeniesienia uprawnień wynikających z decyzji rejestracyjnej. Sąd nakazał organowi administracji zapewnić udział kolejnym nabywcom pojazdu w ponownym postępowaniu i wykazać, czy skarżąca spółka stała się następcą prawnym w zakresie uprawnień wynikających z rejestracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, zbycie pojazdu nie powoduje automatycznej utraty bytu prawnego decyzji o rejestracji; jej eliminacja wymaga uchylenia lub stwierdzenia nieważności w trybie przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja administracyjna, nawet dotycząca pojazdu, który został zbyty, nie traci bytu prawnego samoistnie. Jej eliminacja z obrotu prawnego musi nastąpić w drodze formalnego postępowania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (33)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa wznowienia postępowania administracyjnego z powodu niezawinionego braku udziału strony.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.a. art. 157 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.

u.s.k.o. art. 1 § ust. 1

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

Określa zadania samorządowych kolegiów odwoławczych.

p.r.d. art. 64 § ust. 1 i 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy warunków technicznych i badań pojazdów oraz rejestracji.

rozp. MTiGM art. 5 § ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b)

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej

Dotyczy warunków technicznych i badań pojazdów, w tym wpisów do dowodu rejestracyjnego.

k.p.a. art. 184 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy sprzeciwu prokuratora od decyzji ostatecznej.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy umorzenia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i dochodzenia do niej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

k.p.a. art. 30 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przenoszenie praw zbywalnych.

p.r.d. art. 59 § ust. 3

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy obowiązku przedstawienia pojazdu do badania technicznego przed pierwszą rejestracją.

rozp. MTiGW art. 3 § ust. 1 i 5

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej

Dotyczy warunków rejestracji pojazdów.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

p.u.s.a. art. 97 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Przejście spraw z NSA do WSA.

p.p.s.a. art. 13 § § 1 i 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Właściwość sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi (naruszenie prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania).

k.p.a. art. 61 § § 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

k.p.a. art. 109 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie decyzji.

k.p.a. art. 131

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zawiadomienia o wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania.

p.r.d. art. 61

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy dowodu rejestracyjnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu granicami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji i postanowień.

p.p.s.a. art. 199

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Koszty postępowania.

k.h. art. 283

Kodeks handlowy

Dotyczy przejścia praw i obowiązków spółki.

k.h. art. 284 § § 1

Kodeks handlowy

Dotyczy przejścia praw i obowiązków spółki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezawiadomienie wszystkich stron, w tym kolejnych nabywców pojazdu, o toczącym się postępowaniu. Brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Niewystarczające wyjaśnienie przez organ kwestii następstwa prawnego skarżącej spółki. Niewłaściwe odniesienie się do zarzutów strony skarżącej dotyczących zbycia pojazdu i braku rażącego naruszenia prawa.

Godne uwagi sformułowania

przez 'brak udziału' należy rozumieć zarówno sytuację, w której strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak również taką, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach podejmowanych na etapie postępowania przygotowawczego. Nie doręczenie któregokolwiek z powyższych pism prowadzi nieuchronnie do pozbawienia strony postępowania prawa do czynnego w nim udziału. Ustalenie natomiast, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzi do stwierdzenia, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Wskazane wyżej uchybienie procesowe nie może zostać w żaden sposób konwalidowane, prowadzenie postępowania przy niezawinionym braku udziału strony stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia tego postępowania i to niezależnie od tego, czy to naruszenie procedury ma wpływ na treść decyzji czy też nie.

Skład orzekający

Teresa Rutkowska

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Szczygielski

członek

Monika Krzyżaniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony, oraz obowiązki organów w zakresie zapewnienia tego udziału, zwłaszcza w sprawach dotyczących praw zbywalnych i następstwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z rejestracją pojazdów i zmianami własności, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy jest skomplikowana. Podkreśla znaczenie prawa do bycia wysłuchanym dla wszystkich stron.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o rejestracji pojazdu: dlaczego prawo do bycia wysłuchanym jest kluczowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 1065/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Krzysztof Szczygielski
Monika Krzyżaniak
Teresa Rutkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ł.- J. K. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. – na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i 2 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 1992 r. nr 11, poz. 41 ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 196 r. nr 155, poz. 722) – stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [..] o rejestracji pojazdu marki TOYOTA COROLLA, na który wydano dowód rejestracyjny seria J nr [...] oraz tablice rejestracyjne nr [...] na B sp. z o.o. z siedzibą w Ł.
Kolegium ustaliło, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. zarejestrował na rzecz B spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. samochód marki TOYOTA COROLLA, jako samochód ciężarowy - specjalny przystosowany do przewozu wartości. Do wniosku o rejestrację wnioskodawca dołączył fakturę VAT z 15 kwietnia 1996 r. wystawioną przez “C " s.c. w Ł., zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu , o dopuszczeniu pojazdu do ruchu wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe , kwalifikujących pojazd jako specjalny.
W dniu 15 października 2001 r. Prokurator Okręgowy w Ł. na zasadzie art. 184 § 1 i 2 k.p.a. złożył sprzeciw od decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji przedmiotowego samochodu, zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa tzn.:
- § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. nr 155, poz. 772) polegające na zarejestrowaniu nowego samochodu osobowego jako ciężarowo-uniwersalnego, na podstawie zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz opisu zmian dokonanych w pojeździe, podczas gdy cytowane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju (typu) pojazdu w trybie oceny dokonanej przez stację kontroli pojazdów, a jedynie w trybie postępowania homologacyjnego przewidzianego przepisami §§ 55 i 56 rozporządzenia z dnia 1 lutego 1993 r;
Prokurator wnosił o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W dniu 23 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie pisma nadesłanego w dniu 6 grudnia 2001 r. przez B. sp. z o.o. z siedzibą w W. ustaliło, że w dniu 29 grudnia 2000 r. nastąpiło wykreślenie B sp. z o.o. w Ł. z rejestru handlowego w związku z przyłączeniem jej do A sp. z o.o. z siedzibą w W. W tym stanie rzeczy Kolegium uznało, że A sp. z o.o. w W. jest następcą prawnym przyłączonej spółki. Ustaliło ponadto, że w dniu 21 kwietnia 1999 r. B sp. z o.o. w Ł. sprzedała ww. pojazd M. E. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, M. E. zawiadomiony o toczącym się postępowaniu wyjaśnił , że w dniu 23 marca 2000 r. samochód zbył na rzecz Biura Biegłych Rewidentów spółki z o.o. w Ł. ( k- 21akt).
W ocenie organu administracji decyzja o rejestracji została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pojazd, sprowadzony jako samochód osobowy, został zarejestrowany jako specjalny w oparciu o zaświadczenie o przeprowadzeniu badania technicznego oraz opis dokonanych zmian. W przypadku dokonania przeróbki pojazdu organ rejestrujący może, zgodnie z przepisem § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów (Dz. U. z 1996 r. nr 155, poz. 722), wpisać do dowodu rejestracyjnego tylko takie dane stwierdzone przez stację kontroli pojazdów, które odnoszą się do dopuszczalnej ładowności, liczby miejsc i masy całkowitej. Zatem powołane przepisy nie przewidują możliwości zmiany rodzaju /typu/ pojazdu w trybie oceny stacji kontroli pojazdów. Zmiana taka – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego – mogła nastąpić wyłącznie w trybie postępowania homologacyjnego zgodnie z §§ 55 i 56 ww. rozporządzenia MTiGM.
Jak wynika z załączonych akt administracyjnych adresatami decyzji SKO w Ł. z dnia [...] byli: pełnomocnik A sp. z o.o., Prokuratura Okręgowa w Ł., oraz Wydział Komunikacji [...] .
W dniu 26 lutego 2002 r. A sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i umorzenie postępowania.
Zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne wszczęte w sprawie było bezprzedmiotowe, gdyż nie istniał już adresat decyzji, jak również nie istniała decyzja będąca przedmiotem postępowania.
Organ administracji nie uwzględnił bowiem wskazanego w piśmie strony skarżącej faktu zbycia pojazdu i wydania nowego dowodu rejestracyjnego na nabywcę. Konsekwencją zbycia pojazdu było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z [...] o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu.
Ponadto, zdaniem skarżącej, w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Takie naruszenie prawa następuje wówczas, gdy decyzja zostanie wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu, nadano prawa lub odmówiono ich nadania. Cechą rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Rażące naruszenie prawa jest wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację to wybór jednej z tych interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa, nawet jeśli później zostanie ona uznana za nieprawidłową. W niniejszej sprawie natomiast praktyka wpisywania do dowodów rejestracyjnych zmiany typu (rodzaju) pojazdu, w przypadku zmiany przeznaczenia samochodu, była licznie i powszechnie stosowana w całym kraju i uległa zmianie dopiero po wydaniu przez NSA uchwały z 23.10.2000 r. (OPK 17/2000), zakwestionowanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich.
Skarżąca spółka podała, że podstawą zarejestrowania pojazdu był art. 59 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym. W myśl tych przepisów właściciel pojazdu podlegającego rejestracji obowiązany był przedstawić go do badania technicznego przed pierwszą rejestracją. Obowiązek ten nie dotyczył nowych pojazdów, na które wydane zostały świadectwa homologacji lub decyzje zwalniające pojazd z obowiązku homologacji. Warunki i tryb rejestracji pojazdów określał § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1993 r. Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164), zgodnie z którym przy wniosku o rejestrację należało złożyć oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany - także ostatni dowód rejestracyjny. Jeśli było wymagane badanie techniczne to również dowód tego badania - § 3 ust. 5 tego rozporządzenia. Nie istniał zatem obowiązek właściciela przedstawienia świadectwa homologacji, jeżeli zgodnie z art. 64 ust. 1 i ust. 3 ustawy z 1.02.1983 r - Prawo o ruchu drogowym, pojazd podlegał badaniom technicznym, a zatem nie posiadał homologacji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z [...] Nr[...] – na podstawie art. 127 § 1 i 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 1 uat. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów ( Dz. U. z 1996 r Nr 155, poz. 772 ) – utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]
Organ administracji nie podzielił poglądu skarżącej spółki, iż bezprzedmiotowe było postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. o rejestracji pojazdu . Fakt zbycia przedmiotowego samochodu nie spowodował, w ocenie Kolegium, automatycznej utraty bytu ww. decyzji, której eliminacja z obrotu prawnego mogła nastąpić jedynie w sposób określony w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (przez jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności). Organ podtrzymał również stanowisko, iż przy wydaniu decyzji z dnia [..] doszło do rażącego naruszenia prawa, które uzasadniało stwierdzenie jej nieważności.
Z akt administracyjnych wynika, że adresatem tej decyzji, poza Prokuratorem Okręgowym w Ł. i Wydziałem Komunikacji[...], była tylko A sp. z o.o. w W.
W skardze skierowanej w dniu 9 lipca 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi A sp. z o.o. zarzuciła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] naruszenie:
- art. 7 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, jak i prawnym, a w konsekwencji brak ustalenia stanu rzeczywistego sprawy – nieistnienia w obrocie prawnym decyzji będącej przedmiotem postępowania, jak i podmiotu, na rzecz którego decyzja została wydana;
- art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa, nieuwzględnienie powszechnej w całym kraju praktyki stosowania przepisów art. 59 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym;
- art. 77 i 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego skarżącego w przedmiocie ustalenia faktu wydania nowej decyzji – dowodu rejestracyjnego nabywcy pojazdu, a tym samym brak ustalenia, że będąca przedmiotem postępowania decyzja nie istnieje i strona postępowania nie posiada w czasie prowadzonego postępowania żadnych praw i obowiązków z niej wynikających;
- art. 30 § 4 k.p.a. prze przyjęcie, że decyzja o zarejestrowaniu pojazdu dotyczy praw zbywalnych i tym samym A sp. z o.o. posiada przymiot strony w postępowaniu;
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym poprzez brak stwierdzenia z jakich powodów naruszenie przepisów § 5 ust. 1 pkt 1 i § 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów, polegające na wpisaniu do dowodu rejestracyjnego zmiany typu pojazdu, stanowi rażące naruszenie prawa, mimo utraty bytu prawnego przez decyzję o zarejestrowaniu pojazdu oraz , że podstawą wpisania w dowodzie rejestracyjnym typu samochodu powinien być dokument odprawy celnej;
- art. 64 ust. 1 i 3 ustawy z 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 ust. 1 i 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów.
Skarżąca ponownie podniosła, iż nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Rejestracja pojazdu, dokonana decyzją Prezydenta Miasta Ł., nastąpiła na rzecz ówczesnego jego właściciela –B sp. z o.o. Spółka ta utraciła byt prawny w wyniku przyłączenia do A sp. z o.o. W konsekwencji nastąpiło przejście na A sp. z o.o. uprawnień posiadanych przez B sp. z o.o. Do uprawnień tych nie można, zdaniem skarżącej, zaliczyć wynikających z decyzji o rejestracji uprawnień do poruszania się po drogach publicznych, których materialnym wyrazem jest dokument – dowód rejestracyjny. Uprawnienie to jest uprawnieniem osobistym ze sfery prawa publicznego, które nie może być przedmiotem obrotu prawnego – jest niezbywalne. Nie mogło być zatem przeniesione na A sp. z o.o. – zgodnie bowiem z art. 30 § 4 k.p.a. na inny podmiot przenieść można wyłącznie prawa zbywalne. Ponadto skarżąca podtrzymała swoją argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 28 stycznia 2002 r. i wskazywała, że nie może obecnie ponosić konsekwencji błędnego działania organów administracji, dokonujących rejestracji pojazdu na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów.
W konkluzji wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji SKO w Ł. z [..] W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł., który zgłosił udział w sprawie pismem z dnia 29 kwietnia 2005 r. wnosił o uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył o następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. Na wstępie wyjaśnić więc należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Szczegółowa analiza akt niniejszej sprawy wykazała, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie stanowi - zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.- podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W postępowaniu nie brała bowiem udziału – bez swej winy - jedna ze stron. Podkreślić należy, iż przez “brak udziału" należy rozumieć zarówno sytuację, w której strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu jak również taką, gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach podejmowanych na etapie postępowania przygotowawczego. Skonkretyzowana w treści art. 10 §1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym nakłada na organ to postępowanie prowadzący obowiązek zapewnienia stronie prawnych możliwości podejmowania przez podmiot wszelkich czynności, które mogą przyczynić się do obrony jej interesów (Sąd podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1998 r. sygnatura akt I SA/Lu 652/97, opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX Wydawnictwa Prawniczego LEX pod nr 34721). W myśl bowiem art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wyrazem tej zasady jest m.in. konieczność zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.), doręczenia wydanej w sprawie decyzji (art. 109 § 1 k.p.a.) oraz doręczenia zawiadomienia o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 131 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.). Nie doręczenie któregokolwiek z powyższych pism prowadzi nieuchronnie do pozbawienia strony postępowania prawa do czynnego w nim udziału. Ustalenie natomiast, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu prowadzi do stwierdzenia, że miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do jego wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.).
Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Przed wszczęciem postępowania pojazd ten został zbyty przez B sp. z o.o. w Ł.- M. E., któremu to zgodnie z art. 61 ustawy Prawo o ruchu drogowym zbywca wydał dowód rejestracyjny. Następnie zaś samochód został zbyty na rzecz Biura Biegłych Rewidentów – spółki z o.o. w Ł. Stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu ma wpływ na ewentualną sytuację prawną kolejnych nabywców rzeczy i byt prawny wydanych na ich rzecz decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji bowiem, wiązać się będzie z uchyleniem – w wyniku wznowienia postępowania – decyzji o rejestracji wydanej na rzecz kolejnych nabywców. W tym zaś postępowaniu aktualny właściciel pojazdu nie będzie już mógł skutecznie kwestionować decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o pierwotnej rejestracji. W ocenie Sądu, nie ma zatem wątpliwości, iż kolejni właściciele przedmiotowego pojazdu mogą posiadać interes prawny – w rozumieniu art. 28 k.p.a. – w występowaniu w toczącym się postępowaniu administracyjnym, jako strona postępowania . Organy administracji winny dołożyć wszelkich starań , by zarówno poprzedni jak i aktualny właściciel pojazdu brał udział w toku wszystkich etapów postępowania. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika tymczasem, iż podmiotom, które kolejno nabywały przedmiotowy pojazd nie przesłano decyzji SKO.
Wskazane wyżej uchybienie procesowe nie może zostać w żaden sposób konwalidowane, prowadzenie postępowania przy niezawinionym braku udziału strony stanowi bezwarunkową podstawę wznowienia tego postępowania i to niezależnie od tego, czy to naruszenie procedury ma wpływ na treść decyzji czy też nie (Sąd podziela w tym zakresie wyrażony w wyroku NSA z dnia 1 lipca 1999 r. sygnatura akt IV SA 595/99, opub. w LEX pod nr 47888.). Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 grudnia 2004 r. - OSK 831/04 (niepublikowany) wydanym w sprawie o bardzo podobnym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżone decyzje zostały także wydane z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. Wbrew wymogom, wynikającym z powołanych przepisów organ administracji nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego. Nie wyjaśnił bowiem, na jakiej podstawie uznał stronę skarżącą za następcę prawnego B spółki z o.o. w rozumieniu art. 30 § 4 k.p.a. W aktach sprawy brak jest dokumentów, dotyczących połączenia B ze skarżącą spółką, nie oceniono też – mimo zarzutu strony skarżącej - ewentualnego przejścia na skarżącą uprawnień wynikających z decyzji Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie rejestracji pojazdu i dopuszczalności takiego przejęcia w świetle art. 283 i 284 § 1 k.h. To uchybienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji winien zapewnić udział kolejnym nabywcom pojazdu i wykazać dostateczną aktywność, aby umożliwić im czynny udział we wszystkich czynnościach całego postępowania. Winien także przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy skarżąca stała się, w wyniku połączenia z B spółką z o.o., następcą prawnym tej ostatniej w przedmiocie uprawnień wynikających z rejestracji pojazdu. Wynik oceny dowodów winien zostać przedstawiony w uzasadnieniu decyzji.
Z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego dającego podstawę do wznowienia postępowania i mogących mieć wpływ na wynik postępowania na podstawie przepisu art. 145 §1 pkt 1 lit. b i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Uchybienia dotyczyły bowiem całego postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Czyniło to celowym, dla końcowego załatwienia sprawy, uchylenie obu decyzji na podstawie art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..
Każda ze stron ponosi we własnym zakresie koszty postępowania (art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), strona skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego nie złożyła bowiem do chwili zamknięcia rozprawy wniosku o zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI