II SA/Łd 903/19

II SA/Łd 903/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-07-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Jolanta Rosińska
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 3024/20 - Wyrok NSA z 2023-09-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art.art. 7, art. 77 § 1, art. 80 , art. 84 § 1, art. 145 § 1 pkt 4,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 16 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant specjalista Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 roku sprawy ze skargi K. K. i K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]roku nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę paneli fotowoltaicznych oddala skargę. Ak.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania K. i K. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak [...] w sprawie odmowy, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Starosta [...] decyzją z dnia [...], nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi – "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: "inwestor") pozwolenia na budowę wolnostojących paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW wraz z inwerterami, stacją transformatorową drogą techniczną, zjazdem z drogi technicznej i ogrodzeniem na działkach nr ewid. 803, 377, 376 i 351 położonych w obrębie ewid. S., gmina R.. Decyzja jest ostateczna.
Wnioskiem z dnia 11 marca 2019 roku K. i K. K. zwrócili się do Starosty [...] o wznowienie postępowania w sprawie wskazując, iż nie zostali uznani za stronę postępowania i tym samym zostali pozbawieni możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Interes prawny wnioskodawców został naruszony, gdyż inwestycja położona jest w bliskim sąsiedztwie działek nr ewid. 373/2, 373/4, których są właścicielami, a więc w bezpośrednim obrębie oddziaływania inwestycji (ok. 50-60 m).
W odpowiedzi na wezwanie organu K. i K. K. wskazali, iż o istnieniu decyzji dowiedzieli się w dniu 7 marca 2019 roku.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...], znak: [...] wznowił postępowanie w sprawie.
K. i K. K. w piśmie z dnia 20 maja 2019 roku wyrazili sprzeciw wobec inwestycji we wskazanej lokalizacji i wskazali, że inwestor w momencie rozpoczęcia robót budowlanych nie legitymował się ważnym pozwoleniem na budowę, gdyż wygasło ono z mocy prawa po upływie 3 lat od daty uprawomocnienia. Inwestor nie posiadał także ważnej decyzji na lokalizację zjazdu, która także wygasła, a ponadto decyzja środowiskowa zawiera błędne wskazanie dotyczące odległości, w jakiej farma fotowoltaiczna znajduje się od zabudowań mieszkalnych (140 m) i to tylko od działki nr ewid. 373/2, której także są współwłaścicielami, a na której znajduje się dom, będący ich własnością. Realna odległość ta wynosi około 60 do 70 m. Nieprawdziwe jest także stwierdzenie, iż zasięg oddziaływania przedsięwzięcia pokrywać się będzie z terenem realizacji inwestycji i nie będzie oddziaływać na tereny przylegające do działek objętych inwestycją.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] – na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2096 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – odmówił uchylenia decyzji ostatecznej decyzji z dnia [...] o pozwoleniu na budowę. W motywach organ sięgając do treści art. 28 K.p.a. oraz do art. 28 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1202 ze zm.) wyjaśnił, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę załączył 4 egzemplarze projektu budowlanego, w którym stwierdzono, że zakres oddziaływania projektowanego obiektu zamyka się we wnioskowanych działkach, tj. dz. nr ewid. 376, 377, 803 oraz części działki 351 z której nastąpi zjazd. Najbliższe tereny ustawowo objęte ochroną przed hałasem (czyli tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej), znajdują się w odległości ok. 140 m od granicy terenu inwestycyjnego, na działce oznaczonej nr ewid. 373/2 w obrębie ewidencyjnym S.. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdził m.in. zgodność projektu budowlanego z przedłożoną decyzją o warunkach zabudowy (decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...]) oraz decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzja Wójta Gminy R. z dnia [...], która stała się ostateczna dnia [...]). Inwestor w dniu 19 lipca 2018 roku wystąpił o wydanie dziennika budowy, zatem zrobił to przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Również z informacji z Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w T. wynika, iż rozpoczęcie robót budowlanych nastąpiło w dniu 23 sierpnia 2018 roku wypełniając tym samym obowiązek rozpoczęcia robót budowlanych przed upływem 3 lat od daty ostateczności decyzji, co wyklucza zastosowanie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego dotyczącego wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej organ wskazał, że na dzień wpłynięcia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (31 sierpnia 2015 roku) obowiązywały przepisy, które wymagały uzyskania decyzji zarządcy drogi publicznej na lokalizację zjazdu. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...], traciła ważność, jeżeli w ciągu 3 lat zjazd nie został wybudowany. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę dla całego zamierzenia budowlanego, w tym na budowę zjazdu, w okresie ważności decyzji na jego lokalizację, a realizację całego zamierzenia rozpoczął w dniu 23 sierpnia 2018 roku. Odnosząc się do zasięgu oddziaływania inwestycji Starosta stwierdził, iż obowiązujące przepisy prawa nie określają warunków technicznych jakie winny spełniać instalacje fotowoltaiczne, zatem jest to sfera pozanormatywna, wynikająca głównie z przyjętych dobrych praktyk. Szczegółowe wymogi techniczne dotyczące instalowania systemów fotowoltaicznych (takie jak zacienienie, ukształtowanie terenu, odległość pomiędzy ciągami paneli, kąt nachylenia paneli, konieczna infrastruktura techniczna) określone są zwykle przez producentów paneli. Główną formą oddziaływania tego typu obiektów jest hałas, którego emitorem jest inwerter. Poziom hałasu przeważnie określają specyfikacje techniczne inwerterów. Odnosząc się do inwestycji organ stwierdził, że oddziaływanie hałasu zamknie się w granicach inwestycji, ponieważ w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ napisał, iż zasięg oddziaływania przedsięwzięcia pokrywać się będzie z terenem realizacji inwestycji i nie będzie oddziaływać na tereny przylegające, a stwierdzając brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, organ nie ustanowił obszaru ograniczonego użytkowania. Teren budowy oddalony jest od granicy działki nr ewid. 375/2 bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją o: 14,01 m, 13,65 m i 14,12 m. Odległość od działki nr ewid. 373/2 (będącej współwłasnością K. K. i Z. M.) i nr ewid. 373/4 obręb S. (będącej własnością K. K.) jest dużo większa i mieści się w granicach od 80 m do 100 m. Obowiązujące przepisy nie przewidują również wymogów co do odległości tego typu obiektów od zabudowy mieszkaniowej, a co za tym idzie zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1c Prawa budowlanego projektant określił obszar oddziaływania obiektu w całości mieści na działkach inwestora. Tym samym nieruchomości należące do K. K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. K. i K. K. nie wskazali jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, którego naruszenie mogło spowodować to, że ich nieruchomość znajdzie się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu. Biorąc zatem pod uwagę charakter obiektu oraz jego usytuowanie względem nieruchomości K. i K. K., a także informację o obszarze oddziaływania inwestycji zawartą w przedłożonym projekcie budowlanym, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz z zapisów zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Starosta stwierdził, iż nie ma miejsca jakiekolwiek oddziaływanie tego obiektu na działki K. i K. K., wprowadzające ograniczenia w ich zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Tym samym organ nie znalazł podstaw aby uznać K. i K. K. za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydanego pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od powyższej decyzji K. i K. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazali na naruszenie:
1. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, iż nie mają oni przymiotu strony, a ich krąg został prawidłowo ustalony, podczas gdy przy prawidłowej ocenie całokształtu okoliczności wynikających z toczącego się postępowania jednoznacznie wynika, iż działki stanowiące własność (bądź przyszłą własność) odwołujących, znajdują się w orbicie wpływu inwestycji w postaci farmy fotowoltaicznej, w odległości około 50-60 m, w szczególności w zakresie wpływu hałasu, ocieplenia atmosferycznego, produkcji pola fal elektromagnetycznych, odbicia światła, ale także np. hałasu przy powstawaniu inwestycji, czy hałasu generowanego przez transformator oraz wpływu na faunę i florę występującą na terenach stanowiących własność odwołujących w postaci np. hodowli pszczół;
2. art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony;
3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie tj. zaniechanie i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a także wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w postaci dokonania oględzin działek inwestowanych i działek odwołujących (nr ewid. 373/2 i 373/4) w zakresie pomiaru odległości pomiędzy inwestycją a zabudowaniami mieszkalnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie ustalono w sposób prawidłowy obszaru oddziaływania inwestycji, co doprowadziło do wydania decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji poskutkowało naruszeniem art. 8 i art. 6 K.p.a.;
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie, tj. zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w postaci zaniechania inicjatywy dowodowej i nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu konstrukcji maszyn w postaci odnawialnych źródeł energii na okoliczność:
- wpływu inwestycji na działki sąsiednie, w tym w szczególności czy światło odbijane od paneli będzie miało wpływ na sąsiednie budynki mieszkalne, przy prawidłowym założeniu, iż panele będą znajdować się w odległości 50-60 m a nie jak błędnie przyjmuje organ 140 m oraz tego jakie pod jakim kątem winny być usytuowane panele fotowoltaiczne przy tak bliskim położeniu względem zabudowy mieszkaniowej;
- czy i jaki wpływ termiczny dla otaczającego środowiska oraz zabudowy mieszkaniowej będą miały panele fotowoltaiczne (które przecież gromadzą energię słoneczną) usytuowane w bardzo dużym zagęszczeniu, w szczególności w kontekście drewnianego dachu odwołujących, jak i posiadanych hodowanych pszczół;
- czy i jaki wpływ będzie miał hałas emitowany przez transformator używany do konwersji energii, w szczególności w kontekście jakości snu, ewentualnego stresu, zdenerwowania, osób mieszkających w pobliżu;
- czy i jaki wpływ będzie miało generowane pole elektromagnetyczne na zdrowie osób zamieszkujących na sąsiednich posesjach;
5. art. 107 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, organ nie wskazał bowiem w uzasadnieniu decyzji: które fakty uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności zaś z jakiego powodu uznał, iż działki K. i K. K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Wojewoda [...], przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i przedstawił tryb wznowienia postępowania wskazując następnie, iż wniosek o wznowienie postępowania z dnia [...] złożony został w ustawowo przewidzianym terminie, zatem Starosta [...] zasadnie wznowił postępowanie w sprawie (postanowienie z dnia [...]). Dalej organ sięgając do treści art. 28 K.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego dokonał wykładni podjęcia interesu prawnego na gruncie prawa budowlanego wskazując, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu zdefiniowany został w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego i należy przez niego rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
W toku postępowania K. K. nie wykazał prawa do żadnej nieruchomości, zatem nie posiada on interesu prawnego w sprawie pozwolenia na budowę.
W celu określenia, czy teren działki nr ewid. 373/2 (będącej współwłasnością K. K. i Z. M.) oraz nr ewid. 373/4 obręb S. (będącej własnością K. K. z d. M.) objęty jest obszarem oddziaływania planowanej inwestycji, organ odwoławczy podkreślił, iż inwestycja polega na budowie wolnostojących paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy 1 MW wraz z inwerterami, stacją transformatorową, drogą techniczną, zjazdem z drogi technicznej i ogrodzeniem na działkach nr ewid. 803, 377, 376 i 351 położonych w obrębie ewid. S., gmina R.. Dla inwestycji wydana została przez Wójta Gminy R. w dniu [...] decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, w której organ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz nie ustanowił obszaru ograniczonego użytkowania, jak również stwierdził, że zasięg oddziaływania przedsięwzięcia pokrywać się będzie z terenem realizacji inwestycji i nie będzie oddziaływać na tereny przylegające do terenu inwestycji. Teren inwestycji, a także obszar wokół stanowią tereny o charakterze rolniczym głównie pola uprawne oraz na zachód od terenu inwestycji zabudowa zagrodowa. Na tym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (uchwała z dnia [...], nr [...]) przewiduje dla tego terenu przeznaczenie pod farmy fotowoltaiczne wraz ze strefami ochronnymi związanymi z ograniczeniami w zabudowie oraz zagospodarowaniu i użytkowaniu terenu, dalej to obszary rolne i w kierunku wschodnim tereny rolne przeznaczone pod farmy wiatrowe.
Następnie Wojewoda wskazał, że określona w projekcie budowlanym dopuszczalne poziomy hałasu zgodne są z postanowieniami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasów w środowisku (tekst jedn. Dz. U. z 2014 roku, poz. 112). W rzeczonym projekcie dopuszczalne poziomy hałasu określone zostały na poziomie: 51dB(A) - dla emisji hałasu inwerterów SMA oraz na poziomie 38-45dB(A) dla stacji trafo, z tym że zaznaczono, iż instalacja funkcjonować będzie jedynie w porze dziennej. Na tej podstawie Wojewoda ocenił, że podane wartości nie przekraczają dopuszczalnego, ustalonego przepisami poziomu hałasu na terenie granicy inwestycji i nie wpłyną na zwiększenie hałasu na terenach najbliższej zabudowy. W projekcie zastrzeżono również zalecenie dokonania, po wybudowaniu obiektu, pomiarów hałasu w środowisku zewnętrznym.
Odnosząc się do kwestii pola elektromagnetycznego Wojewoda wyjaśnił, że zróżnicowane dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych określone zostały w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192 poz. 1883). Z projektu budowlanego (str. 50) wynika, iż zainstalowane urządzenia elektromagnetyczne działać będą w oparciu o prąd stały i zmienny o częstotliwości 50Hz, co w ocenie autora projektu budowlanego posiadającego uprawnienia do wykonania samodzielnej funkcji projektanta i kierownika budowy w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci instalacji elektrycznej w praktyce nie powoduje powstania pola elektromagnetycznego o natężeniu przekraczającym dopuszczalne wartości.
Z dokumentacji sprawy wynika, iż teren budowy oddalony jest od granicy działki nr ewid. 375/2 bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją o: 14,01 m, 13,65 m i 14,12 m (wymiary na PZT). Odległość najbliższego panelu od działki nr ewid. 373/4 obręb S. (będącej własnością K. K.) to ok. 68 m, zaś odległość najbliższego panelu od działki nr ewid. 373/2 (będącej współwłasnością K. K. i Z. M.) jest dużo większa i wynosi ok. 95 m. Odległość od rogu działki nr ewid. 376 do rogu działki nr ewid. 373/4 wzdłuż drogi wynosi zaś ok. 55 m.
W przepisach prawa nie określono innych niż ww. oddziaływanie w postaci hałasu i pola elektromagnetycznego związane ze specyfiką inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej, które mogą mieć wpływ na określenie obszaru oddziaływania i wprowadzaniu ograniczeń w zagospodarowaniu terenów sąsiedzkich. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1c Prawa budowlanego projektant określił obszar oddziaływania obiektu, który został oznaczony w projekcie budowlanym (projekcie zagospodarowania terenu) za pomocą oznaczeń A, B, C, D i mieści się on w całości na działkach inwestora. Na podstawie akt sprawy oraz projektu budowlanego Wojewoda stwierdził, iż nieruchomości należące do K. K. nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Biorąc pod uwagę charakter obiektu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz jego usytuowanie względem nieruchomości K. K., a także uwzględniając informację o obszarze oddziaływania inwestycji zawartą w projekcie budowlanym, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane oraz z zapisów zawartych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Wojewoda uznał, że nie ma miejsca jakiekolwiek oddziaływanie tego obiektu na działki odwołującej, wprowadzające ograniczenia w ich zagospodarowaniu, w tym zabudowy. W tej sytuacji – zdaniem Wojewody – Starosta właściwie uznał, iż K. i K. K. nie przysługiwał przymiot stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w zakresie budowy wolnostojących paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy 1 MW wraz z inwerterami, stacją transformatorową, drogą techniczną, zjazdem z drogi technicznej i ogrodzeniem na działkach nr ewid. 803, 377, 376 i 351 położonych w obrębie ewid. S., gmina R..
Odnosząc się do zarzutów odwołujących Wojewoda wyjaśnił, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, którym w sprawie jest projekt budowlany wraz z wymaganymi uzgodnieniami i pozwoleniami, na których oparł stanowisko w sprawie, czego dowodem jest uzasadnienie decyzji.
Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę Wojewoda napisał, że w tej kwestii organ pierwszej instancji wypowiedział się wydając postanowienie z dnia [...], znak: [...].
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze K. i K. K. wskazali na naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, iż skarżący nie mają przymiotu strony, a ich krąg został prawidłowo ustalony, podczas gdy przy prawidłowej ocenie całokształtu okoliczności wynikających z toczącego się postępowania jednoznacznie wynika, iż działki stanowiące własność (bądź przyszłą własność) odwołujących, znajdują się w orbicie wpływu inwestycji w postaci farmy fotowoltaicznej, w odległości ok. 50-60 m, w szczególności w zakresie wpływu hałasu, ocieplenia atmosferycznego, produkcji pola/fal elektromagnetycznych, odbicia światła, ale także np. hałasu przy powstawaniu inwestycji, czy hałasu generowanego przez transformator oraz wpływu na faunę i florę występującą na terenach stanowiących własność odwołujących się w postaci np. hodowli pszczół;
b) art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony;
c) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 85 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie tj. zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w postaci dokonania oględzin działek inwestora, jak i działek skarżących (nr ewid. 373/2 i 373/4), w zakresie zmierzenia odległości pomiędzy inwestycją a zabudowaniami mieszkalnymi, co miało istny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie ustalono w sposób prawidłowy obszaru oddziaływania inwestycji i doprowadziło do wydania decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, a w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 8 i art. 6 K.p.a.;
d) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a., poprzez ich niezastosowanie tj. zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, w postaci zaniechania inicjatywy dowodowej i nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu konstrukcji maszyn w postaci odnawialnych źródeł energii na okoliczność:
- wpływu inwestycji na działki sąsiednie, w tym w szczególności czy światło odbijane od paneli będzie miało wpływ na sąsiednie budynki mieszkalne, przy prawidłowym założeniu, iż panele będą znajdować się w odległości 50-60 m a nie jak błędnie przyjmuje organ 140 m oraz tego jakie pod jakim kątem winny być usytuowane panele fotowoltaiczne przy tak bliskim położeniu względem zabudowy mieszkaniowej;
- czy i jaki wpływ termiczny dla otaczającego środowiska oraz zabudowy mieszkaniowej będą miały panele fotowoltaiczne (które przecież gromadzą energię słoneczną) usytuowane w bardzo dużym zagęszczeniu, w szczególności w kontekście drewnianego dachu skarżących, jak i posiadanych i hodowanych pszczół;
- czy i jaki wpływ będzie miał hałas emitowany przez transformator używany do konwersji energii, w szczególności w kontekście jakości snu, ewentualnego stresu zdenerwowania, osób mieszkających w pobliżu;
- czy i jaki wpływ będzie miało generowane pole elektromagnetyczne na zdrowie osób zamieszkujących na sąsiednich posesjach;
e) art. 107 § 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji zawierającej istotne braki w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanego rozstrzygnięcia, w tym nie odniesienie się w ogóle do niektórych z podniesionych zarzutów, organ nie wskazał bowiem w uzasadnieniu decyzji: które fakty uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności zaś z jakiego powodu uznał, iż działki skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
Opierając się na wskazanych zarzutach autorzy skargi wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...], wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W motywach skargi jej autorzy wskazali, że organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę oparł się na subiektywnie sporządzonym na zlecenie inwestora projekcie budowlanym. Organ nie dokonał weryfikacji twierdzeń zawartych w tych dokumentacji, a nadto nie ustalił odległości inwestycji od zabudowań skarżących. Organy nie przesłuchały w toku postępowania K. K. na okoliczność czy przysługuje mu przymiot strony. Organy stwierdziły, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, podczas gdy spłaca kredyt zaciągnięty wspólnie z żoną na budowę domu, który znajduje się na działce.
W ocenie skarżących, organ w toku postępowania powinien przeprowadzić dowód z opinii biegłego w sytuacji gdy przedmiot sprawy wymagał wiadomości specjalnych, którymi zwykły, przeciętny organ nie dysponuje, bowiem odnosi się to do bardzo specjalistycznej wiedzy z pogranicza budowy maszyn, ich oddziaływania, odnawialnych źródeł energii, ich wpływu na środowisko, na zabudowania, w końcu na faunę i florę.
Organ nie rozważył negatywnego wpływu inwestycji na nieruchomość skarżących przyjmując jako pewnik założenia projektu inwestora. Jednakże – jak podkreślili autorzy skargi – kolektory będą odbijały światło słoneczne, są one ustawione w dużo bliższej odległości od ich zabudowań niż twierdzi organ, ich ustawienie pod kątem 30-40 stopni może powodować odbijanie światła wprost w okna domu skarżących. Kolejną kwestią są wartości temperatury i jej zmiany w pobliżu kolektorów, mając w szczególności na względzie drewniany dach ich domu, a także np. pasiekę pszczół, która również jest posadowiona na działce. Bardzo istotną kwestią są fale/pole elektromagnetyczne wytwarzane przez stację transformatorową oraz inwertery. Jest to również zagadnienie wymagające wiadomości specjalnych przekraczające zwykłe kompetencje dorosłego człowieka. Nie od dziś znany jest negatywny wpływ urządzeń wytwarzających pole magnetyczne na zdrowie ludzkie. W tym zakresie organ stwierdza iż zgodnie z instrukcjami producenta normy hałasu i poła elektromagnetycznego nie będą przekraczały dopuszczalnych wartości. Jednakże po raz kolejny jest to myślenie życzeniowe nie poparte rzetelnymi oględzinami i opinią biegłych. Wojewoda oparł się na subiektywnym dokumencie wytworzonym przez producenta, który z natury rzeczy nie posiada waloru obiektywizmu z czysto ekonomiczno-marketigowych powodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 4 lutego 2020 roku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania – "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. w piśmie z dnia 3 lipca 2020 roku wniósł o:
- oddalenie skargi w całości jako oczywiście bezzasadnej, bowiem zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, w szczególności nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego i prawa procesowego;
- dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. zaświadczenia o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu z dnia 28 stycznia 2020 roku, zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 20 grudnia 2019 roku i fragmentu uzupełnionego dziennika budowy z dnia 19 lipca 2018 roku, na okoliczność usytuowania, wybudowania i dopuszczenia inwestycji do użytkowania oraz jej zgodności z decyzją o pozwoleniu na budowę, a także zgodności z przepisami Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego;
- wobec oczywistej bezzasadności skargi, zasądzenie od skarżących na rzecz uczestnika postępowania zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na mocy art. 200 i art. 205 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 i art. 208 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny, czy skarżącym (domagającym się wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wolnostojących paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy do 1 MW wraz z niezbędną infrastrukturą) przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wskazanej inwestycji. Przedmiotowa inwestycja planowana jest na działkach nr ewid. 803, 377, 376 i 351 położonych w obrębie ewid. S., gmina R.. Z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że skarżąca – K. K. jest właścicielką działki nr ewid. 373/4 i współwłaścicielką (wraz z Z. M.) działki nr ewid. 373/2 położonych w obrębie ewid. S., gmina R.. Skarżący K. K. nie jest właścicielem żadnej z działek znajdujących się w sąsiedztwie inwestycji. Działki, których właścicielką jest skarżąca nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji i – zdaniem organów obu instancji – obszar oddziaływania planowanej inwestycji ich nie obejmuje.
Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest środkiem nadzwyczajnej kontroli, stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte wadą przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. Jedną z przyczyn wznowienia postępowania jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). W takim przypadku wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony (art. 147 K.p.a.), a podanie o wznowienie postępowania z tej przyczyny wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 K.p.a.). Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i § 2 K.p.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a. przedmiotem postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia – przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Po zakończeniu postępowania wznowieniowego organ wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151 K.p.a.
Przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, czyli ten który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Związek trybu kontrolnego z postępowaniem rozpoznawczym powoduje, że punktem wyjścia dla ustalenia kręgu stron postępowania wznowieniowego jest przedmiot postępowania, w którym wydano decyzję ostateczną. Status stron mogących żądać wznowienia posiadają wszystkie te podmioty, które należały do kręgu stron postępowania jurysdykcyjnego zwyczajnego.
W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo wskazały na szczególną normę prawną w sprawach o pozwolenie na budowę obowiązującą nie tylko w trybie zwykłym, ale i wznowieniowym, wynikającą z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi wyznaczającymi obszar oddziaływania obiektu są przepisy powszechnie obowiązującego prawa o charakterze materialnym wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W tym kontekście trafnie podniosły organy, że aby skutecznie powołać argument braku udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, niezbędne jest wskazanie konkretnego przepisu przewidującego ograniczenie w swobodnym korzystaniu z danej nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że we wznowionym postępowaniu organy zasadnie orzekły o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Wskazana przez skarżących przesłanka wznowieniowa nie zaistniała, bowiem – wbrew ich stanowisku – w dacie wydawania decyzji ostatecznej nie było podstaw do stwierdzenia, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.). Zgodnie z zaś z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a., wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. Stąd też stwierdzenie w postępowaniu wznowieniowym, że wnioskodawca żądający wznowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie posiadał rzeczywiście i nie powinien posiadać przymiotu strony w postępowaniu zwyczajnym, w przypadku podjęcia tego postępowania (jego wznowienia), obliguje organ do wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (por.: wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 roku, sygn. II OSK 1286/09; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo wykazały, że tego typu ograniczeń praw skarżących w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność skarżącej w związku z realizowaną inwestycją na podstawie pozwolenia na budowę, skarżący nie doznają. Przeprowadzona przez organy w toku postępowania wznowieniowego analiza projektu budowlanego, doprowadziła do uzasadnionego wniosku, że planowana inwestycja nie powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu działki stanowiącej własność skarżącej, tak w rozumieniu Prawa budowlanego, jak i przepisów wykonawczych do tej ustawy, w szczególności obowiązujących na dzień wydania omawianego pozwolenia na budowę przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Organy w tym zakresie przytoczyły konkretną argumentację wynikającą z danych zawartych w projekcie budowlanym oraz projekcie zagospodarowania działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym. Wynika z niej, że teren wyznaczony w otoczeniu planowanego obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu, zamyka się w granicach działki nr ewid. 803, 377, 376 i 351, czyli działek inwestycyjnych, które pozostają w dyspozycji inwestora.
W sprawie należy dostrzec, iż w zakres inwestycji wchodzi montaż i/lub budowa następujących elementów:
1) konstrukcji stołów pod moduły fotowoltaiczne;
2) paneli fotowoltaicznych, które zostaną umieszczone na gotowych stelażach i nie będą na trwałe związane z gruntem. Ilość paneli wyniesie do 4000 szt., a średnia wysokość panelu w rzucie bocznym ze słupkiem nie przekroczy 4 m. Panele skierowane będą w stronę południową i nachylone do ziemi pod kątem od 30 do 50 stopni, nieruchomo (pozbawione będą automatycznego systemu naprowadzania) oraz pokryte powłoką antyrefleksyjną;
3) inwerterów (urządzeń zmieniających prąd stały na prąd zmienny wraz z instalacjami kablowymi);
4) kontenerowej stacji transformatorowej jako abonenckiej stacji elektroenergetycznej składającej się z komory obsługi, komory transformatora, rozdzielnicy niskiego napięcia oraz rozdzielnicy średniego napięcia;
5) drogi techniczne, których powierzchnia nie przekroczy 1000 m2.
Panele fotowoltaiczne – jak wynika z projektu budowlanego – zbudowane będą z kryształów krzemu monokrystalicznego uformowanych w ogniwa fotowoltaiczne. Pojedynczy panel fotowoltaiczny posiada moc od 220 do 280 W. Panele zostaną ustawione w rzędach (jeden przy drugim) z wolną przestrzenią pomiędzy rzędami o szerokości ok. 4 m. Obszar inwestycji zostanie ogrodzony siatką ażurową, pod którą pozostawione będzie 15 cm przerwy w celu ułatwienia migracji zwierząt. Na terenie działek objętych planowanym zamierzeniem inwestycyjnym nie przewiduje się wykonania placu utwardzonego oraz uzbrojenia terenu w sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej, ciepłowniczej, wodociągowej, czy gazowej. Inwestor planuje przyłączenie elektrowni słonecznej do istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia.
W projekcie budowlanym znalazła się m.in. informacja o charakterze i cechach istniejących i przewidywanych zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników projektowanego obiektu i otoczenia, gdzie autor projektu analizie poddał kwestię hałasu powodowanego przez inwestycję. Parametry akustyczne źródeł hałasu określono na podstawie kart katalogowych produktów, gdzie wskazano, że standardowy poziom emisji hałasu inwerterów to 51 dB(A), a standardowy poziom emisji hałasu stacji trafo mieści się w przedziale od 28 do 45 dB(A). Na działce stanowiącej własność skarżącej, na której aktualnie znajduje się zabudowa zagrodowa (nr ewid. 373/2). Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 marca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dla terenu zabudowy zagrodowej dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB w porze dziennej i 45 dB w porze nocnej. Instalacja będzie pracować wyłącznie w ciągu dnia, stąd nie można mówić o żadnym oddziaływaniu inwestycji w nocy, w szczególności żadnym wpływie inwestycji na komfort snu. Z porównania wielkości podanych w projekcie budowlanym i dopuszczalnych norm określonych w rozporządzeniu wynika, że poziom hałasu na działce nr ewid. 373/2 nie zostanie przekroczony. Niewątpliwie w tym zakresie autor projektu opiera się na danych zawartych w dokumentach przygotowanych przez producenta instalacji, ale z tego powodu nie można im odmówić wiarygodności szczególnie wobec tego, że autor projektu budowlanego to osoba posiadająca uprawnienia w zakresie określonej specjalizacji. Gdyby po realizacji inwestycji skarżący odczuwali znaczący hałas zawsze mogą zwrócić się do właściwych miejscowo i przedmiotowo organów z wnioskiem o przeprowadzenie pomiarów poziomu hałasu. Zresztą autor projektu budowlanego także zalecił po wybudowaniu obiektu, przeprowadzenie pomiarów poziomu hałasu w środowisku zewnętrznym. Z tych powodów na obecnym etapie postępowania żaden z argumentów skarżących związanych ze szkodliwym oddziaływaniem inwestycji na nieruchomość nr ewid. 373/2 pod względem hałasu, nie zyskał uznania składu orzekającego.
Projektowana inwestycja została także sprawdzona w zakresie emisji pól elektromagnetycznych. W projekcie budowlanym jego autor sięgając do m.in. rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów podkreślił, że zainstalowane urządzenia elektryczne będą działać w oparciu o prąd stały i zmienny o częstotliwości 50Hz, co w praktyce nie powoduje powstania pola elektromagnetycznego o natężeniu przekraczającym dopuszczalne wartości. Stacje transformatorowe, wewnątrz których może powstawać natężenie pola elektromagnetycznego przekraczające wartości dopuszczalne, będą zamknięte przed dostępem osób postronnych (dostęp do tych pomieszczeń będzie miał wyłącznie wykwalifikowany personel, a ich kontakt z polem elektromagnetycznym będzie miał charakter doraźny). Szczegółowe wartości dopuszczalnych natężeń pól promieniowania określone zostały w powołanym już wcześniej obowiązującym w dacie orzekania przez organy rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Zgodnie z tym rozporządzeniem dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych wyznaczone zostały dla "terenów przeznaczonych pod zabudowę", jak i "miejsc dostępnych dla ludności" i odnoszą się do różnych zakresów częstotliwości pól od 50Hz do 300GHz. Także w odniesieniu do emisji pola elektromagnetycznego, skarżący po realizacji inwestycji będą mogli zwrócić się do organu właściwego z wnioskiem o przeprowadzenie badania poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Na podstawie dokumentów załączonych do akt administracyjnych na obecnym etapie postępowania nie można potwierdzić zarzutów skargi związanych z negatywnym wpływem planowanej inwestycji na działkę skarżącej w aspekcie emisji pola elektromagnetycznego.
Rodzaj i charakterystyka inwestycji z uwzględnieniem emisji i występowania uciążliwości była także przedmiotem analizy Wójta Gminy R. orzekającego w sprawie środowiskowych uwarunkowań, który ostatecznie na mocy decyzji z dnia [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Sięgając do treści tej decyzji można dostrzec, że organ przedmiotem swojej analizy uczynił m.in. oddziaływanie inwestycji na etapie robót przygotowawczych, robót budowlanych (montaż stołów i ogrodzenia działki), robót instalacyjnych (montaż paneli fotowoltaicznych, inwerterów wraz z instalacjami i urządzeniami, stacji transformatorowej oraz kabli elektrycznych) oraz robót porządkowych. Z natury rzeczy wynika, że wszelkie uciążliwości związane z realizacją inwestycji mają charakter przejściowy odnosząc się tylko do etapu budowy. Na etapie budowy emitowany hałas związany będzie z pracą maszyn i urządzeń oraz pracą silników pojazdów, wystąpi emisja zanieczyszczeń powietrza z pojazdów oraz z powstawaniem odpadów i ścieków socjalno-bytowych. Uciążliwości związane z realizacją inwestycji mają charakter czasowy, stąd nie mogą blokować inwestora w zakresie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W trakcie eksploatacji przedsięwzięcie oddziaływać będzie na środowisko w sposób ciągły w zakresie emisji pól elektromagnetycznych, ale – jak podkreślił organ – ze względu ma niskie napięcie oraz wysoką jakość kabli nie nastąpi przekroczenie dopuszczalnych norm. Oddziaływanie to będzie odwracalne (trwające do czasu zakończenia eksploatacji obiektu) i – co najważniejsze – zamknie się w granicach przedsięwzięcia.
Z przywołanej decyzji środowiskowej wynika również, że panele pokryte będą powłoką antyrefleksyjną, czyli powłoką przeciwodblaskową, stąd – w ocenie składu orzekającego – nie zasługuje na uwzględnienie podnoszony przez skarżących zarzut, że panele będą odbijać światło (promienie słoneczne) w sposób zagrażający ich budynkowi, w tym drewnianej konstrukcji dachu. Powłoka antyrefleksyjna pokrywająca panele fotowoltaiczne zwiększy absorpcję promieniowania słonecznego i tym samym zapobiegnie niepożądanemu efektowi odbicia światła od powierzchni paneli.
W sprawie nie można podzielić także zarzutów skarżących związanych z oddziaływaniem inwertera, czyli urządzenia elektrycznego zamieniającego prąd stały, którym jest zasilane, na prąd przemienny o regulowanej częstotliwości wyjściowej. Ze specyfiki działania ogniw fotowoltaicznych wynika, że inwertery będą pracować wyłącznie w ciągu dnia, bowiem tylko w ciągu dnia następuje produkcja energii elektrycznej ze słońca. Poziom hałasu emitowany przez inwerter – jak wskazano wcześniej – nie przekroczy dopuszczalnych poziomów.
Skarżący w swojej argumentacji wskazywali na negatywny wpływ planowanej inwestycji na faunę i florę na swojej działce, a w szczególności na znajdujące się na działce skarżących pszczoły. W projekcie budowlanym zaplanowano, iż w celu ograniczenia wpływu inwestycji na faunę ogrodzenie terenu zostało podniesione o 15 cm w celu umożliwienia migracji zwierząt. Pszczoły to owady latające, stąd ogrodzenie nie stanowi dla nich przeszkody w korzystaniu z roślinności w okolicy. W ocenie składu orzekającego, trudno wyobrazić sobie w jakim aspekcie inwestycja (znajdująca się w odległości 60 m od działki skarżącej) będzie oddziaływać na florę i faunę na działce skarżącej. Skarżący w swojej argumentacji nie wyjaśnili, nie skonkretyzowali w czym upatrują niebezpieczeństwa dla fauny i flory znajdującej się na działce skarżącej. Tymczasem wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada oficjalności nie jest równoznaczna z każdoczesnym przerzuceniem całości ciężaru poszukiwania dowodów w sprawie na organ administracji. Przeciwnie, nałożenie na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w wypełnianiu tego obowiązku. Strona powinna w szczególności wyjaśnić w czym upatruje negatywnych konsekwencji inwestycji, pod rygorem negatywnych dla niej skutków procesowych. A ponieważ – jak wskazano wcześniej – skarżący nie wykazali na czym miałby polegać negatywny wpływ inwestycji na faunę i florę na ich działce, a Sąd takowego wpływu nie dostrzegł, zarzut skarżących należy ocenić jako nieuzasadniony.
W przywołanej już decyzji środowiskowej i załączonej do niej charakterystyce przedsięwzięcia napisano, że technologia użyta w przedsięwzięciu dotyczyć będzie zamiany energii promieniowania słonecznego na energię elektryczną. Wspomniana zamiana działa na skutek ruchu elektronów, stąd nie jest konieczne chłodzenie przy użyciu wentylatorów. Z tego powodu nie można mówić o żadnym ociepleniu atmosferycznym, czy wpływie termicznym na działkę skarżącej.
Rekapitulując dotychczasowe uwagi można stwierdzić, że wszystkie wskazane argumenty (wynikające z decyzji środowiskowej, jak i złożonego przez inwestora projektu budowlanego) skutkują uznaniem, że obszar oddziaływania (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) wynikający z przepisu prawa materialnego ogranicza się do terenu inwestycji.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że samo zaś subiektywne odczucie skarżących, że powinni oni brać udział w postępowaniu nie pozwala jeszcze wnioskować, że mogą oni być uznany za stronę postępowania w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniom skarżących obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego to tylko teren, gdzie występuje ponadnormatywne natężenie pola elektromagnetycznego, czy przekraczający dopuszczalne normy poziom hałasu. Obszar oddziaływania w rozumieniu przywołanego przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 września 2019 roku, sygn. VII SA/Wa 449/19). Dla potrzeby oceny interesu prawnego sąsiadów w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie chodzi o negatywne czy ponadnormatywne oddziaływanie obiektu, gdyż to nie ono decyduje o statusie strony postępowania, ale o to, ażeby stwierdzić wyłącznie fakt takiego oddziaływania, które mogłoby wpływać na sposób wykonywania prawa na działkach sąsiednich (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 marca 2019 roku, sygn. II SA/Gd 166/19). Tylko bowiem osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu są stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę dla tego obiektu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2011 roku, sygn. II OSK 338/10). W tej sytuacji argumenty, zastrzeżenia i zarzuty skarżących odnoszące się do planowanej inwestycji, należy traktować jako potwierdzające ich interes faktyczny w odniesieniu do tej inwestycji, ale nie interes prawny.
W związku z tym organy obu instancji prawidłowo wywiodły, że w realiach niniejszej sprawy skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę opisanej na wstępie inwestycji, gdyż nieruchomość, której właścicielką jest skarżąca nie leży w obszarze oddziaływania inwestycji, a zatem nie przysługiwał jej przymiot strony w myśl art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
W tym miejscu należy podzielając stanowisko organów pokreślić, że skarżący nie jest właścicielem żadnej nieruchomości zlokalizowanej w sąsiedztwie inwestycji, co potwierdza, że nie przysługuje mu interes prawny w sprawie. Fakt, że zamieszkuje on w sąsiedztwie inwestycji i wspólnie ze skarżącą spłaca kredyt zaciągnięty na budowę ich domu, skutkuje oceną, że przysługuje mu wyłącznie interes faktyczny, a ten – jak wskazano wcześniej – nie przyznaje przymiotu strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Oceny w tym zakresie nie zmienia także okoliczność, iż skarżący wspólnie z żoną (skarżącą) zawarł umowę przedwstępną związaną z planowanym zakupem wynoszącego ½ udziału w działce nr ewid. 373/2, bowiem umowa ta jest obwarowana warunkiem (coroczna spłata rat), a zawarcie umowy sprzedaży zaplanowane zostało na okres pomiędzy dniem 31 lipca, a 31 października 2024 roku.
Reasumując organy przyjęły, że z analizy przedłożonej dokumentacji budowlanej wynika, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, a inwestycja nie powoduje żadnego ograniczenia w zabudowie jej nieruchomości. Oddziaływanie spornej inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i jako takie odpowiadają prawu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż w sprawie nie doszło do naruszenia art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., bowiem – wbrew twierdzeniom autorów skargi – zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która odpowiada wymaganiom prawa. Dokumenty, którymi dysponował organ to przede wszystkim projekt budowlany, jak i dokumenty złożone przez inwestora w toku postępowania. Warto zaznaczyć, że skarżący w toku postępowania nie przedstawili, ani nie powołali się na żadne dokumenty wskazujące, że przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie na mocy art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Słuszny interes strony – zdaniem Sądu – w sprawie nie może skutkować zablokowaniem planów inwestycyjnych podmiotu, któremu przysługuje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji gdy spełnione są wszystkie określone w prawie przesłanki do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W sprawie nie można zarzucić organom naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 85 § 1 K.p.a. poprzez brak oględzin nieruchomości inwestora i skarżącej w aspekcie ustalenia odległości inwestycji od domu skarżących. Niewątpliwie w projekcie budowlanym napisano, że odległość ta wynosi ok. 140 m, podczas gdy zdaniem skarżących, dystans ten wynosi 60 m. Organ w toku postępowania wznowieniowego uwzględnił odległość 60 m, stąd ewentualne oględziny w tym zakresie nie były konieczne.
Podobnie skład orzekający nie podzielił argumentu skargi wskazującego na naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. poprzez to, że organ nie skorzystał z opinii biegłego. Przepis art. 84 § 1 K.p.a stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na podstawie zacytowanego artykułu nie jest obowiązkiem organu, a uprawnieniem. Organ administracji ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 2020 roku, sygn. II OSK 1111/18). Organy administracji architektoniczno-budowlanej są rzeczowo właściwe do oceny zgodności rozwiązań projektowych z przepisami prawa. Ocena projektu budowlanego pod względem zgodności z prawem nie wymaga od pracowników właściwego organu wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 84 K.p.a. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 marca 2018 roku, sygn. II SA/Wr 757/17).
Wbrew twierdzeniom skarżących, organy nie naruszyły przepisu art. 107 § 3 K.p.a., bowiem w sposób wystarczający odniosły się do wszystkich ich zarzutów.
Podsumowując, zdaniem składu orzekającego skarżący nie wykazali w niniejszej sprawie istnienia swojego indywidualnego interesu prawnego, bo za taki nie można uznać samego faktu posiadania własności czy współwłasności nieruchomości znajdujących się w odległości od nieruchomości, na której planowana jest realizacja zamierzenia inwestycyjnego w sytuacji gdy obszar oddziaływania planowanej inwestycji ogranicza się do terenu inwestycji. W zakresie ustalenia interesu prawnego danego podmiotu w oparciu o normę wynikającą z art. 28 K.p.a. należy zauważyć, że w celu wykazania legitymacji procesowej w konkretnym postępowaniu administracyjnym dany podmiot powinien wykazać, że załatwienie sprawy dotyczy bezpośrednio jego sfery prawnej. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie prawa materialnego. Interes prawny musi być ponadto aktualny, a zatem uzasadniony okolicznościami i zdarzeniami, które wystąpiły lub nadal trwają. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony ten, kto uzasadnia swój interes prawny posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, które jak wykazały organy nie znajdują się w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny tj. sytuację, w której dany podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Z kolei interes faktyczny nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.
Odnosząc się do pisma uczestnika postępowania – "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. z dnia 3 lipca 2020 roku Sąd wyjaśnia, iż – z przyczyn wskazanych powyżej – skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedłożone wraz z pismem dokumenty (zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu z dnia 28 stycznia 2020 roku, zawiadomienie o zakończeniu budowy z dnia 20 grudnia 2019 roku i fragment uzupełnionego dziennika budowy z dnia 19 lipca 2018 roku), których dopuszczenia jako dowodu w sprawie domagał się autor pisma, dowodzą jedynie, że inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Dokumenty te – wbrew twierdzeniom autora pisma – nie potwierdzają, że sama inwestycja jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego. Ponadto trudno upatrywać zgodności inwestycji z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem tenże na gruncie przedmiotowej sprawy – co niewątpliwie powinno być wiadome autorowi pisma – nie zawiera norm prawa materialnego, a wyłącznie przepisy proceduralne. Przywołane w piśmie przepisy art. 200, art. 205 § 1 i § 2 w zw. z art. 12 i art. 208 P.p.s.a. nie stanowią podstawy do przyznania uczestnikowi postępowania od strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, co niewątpliwie pełnomocnikowi w osobie radcy prawnego powinno być wiadome.
Konkludując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł w wyroku o oddaleniu skargi w całości.
RL