II SA/Łd 901/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. i R. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zezwalającą A SA na wznowienie robót przy budowie napowietrznej sieci telefonicznej. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 6, 10, 15, 77, 81, 107 § 1 i 3 k.p.a., a także przepisów prawa budowlanego. Wskazywali na zaniechanie przesłuchania stron, brak zapoznania z materiałem dowodowym, uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu, a także na niejasności dotyczące charakteru wykonanych robót (remont czy rozbudowa) oraz brak zgody właścicieli nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy k.p.a., w szczególności zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 i 77 k.p.a.), zasadę czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.), zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) oraz obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający charakteru samowolnie wykonanych robót, nie zbadały kwestii pozwolenia na budowę ani zgodności wykonania z warunkami pozwolenia, a także nie przeprowadziły rozprawy mimo spornych interesów stron. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNaruszenia przepisów proceduralnych przez organy administracji budowlanej, konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i charakteru robót budowlanych, znaczenie czynnego udziału strony w postępowaniu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami prawa budowlanego z 1994 r. i postępowaniem przed WSA na podstawie przepisów przejściowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały tryb postępowania w celu usunięcia skutków samowolnie wykonanych robót budowlanych, w szczególności czy właściwie ustaliły charakter tych robót (remont czy rozbudowa) i czy zastosowały odpowiednie przepisy prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy prawa budowlanego i k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie trybu postępowania, nie wyjaśnienie charakteru robót oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły jednoznacznie, czy roboty dotyczyły remontu, czy rozbudowy sieci telekomunikacyjnej, co miało istotne znaczenie dla zastosowania właściwego trybu postępowania. Zastosowanie art. 51 prawa budowlanego budziło wątpliwości, a organy nie zbadały wszystkich istotnych okoliczności faktycznych.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, zapewniając stronom czynny udział i możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy k.p.a. dotyczące czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd wskazał na brak dowodów na zawiadomienie stron o zakończeniu postępowania dowodowego i wezwanie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału, co naruszało prawo strony do 'ostatniego słowa' i możliwość obrony swoich interesów.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo uzasadniły swoje decyzje, wyjaśniając podstawę prawną i ocenę stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienia decyzji organów obu instancji były wadliwe i nie spełniały wymogów art. 107 § 1 i 3 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uzasadnienia ograniczały się do przedstawienia stanu faktycznego, bez wyjaśnienia podstawy prawnej, oceny materiału dowodowego, wskazania przyczyn odmowy wiarygodności dowodom czy ustosunkowania się do istotnych twierdzeń stron.
Czy zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego została zachowana?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie przeprowadził własnych ustaleń, ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy ponownie, lecz jedynie ocenił ustalenia organu pierwszej instancji, co narusza zasadę dwuinstancyjności.
Przepisy (33)
Główne
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA na podstawie przepisów nowej ustawy.
p.p.s.a. art. 97 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O kosztach sądowych orzeka się na podstawie przepisów dotychczasowych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.
pr. bud. art. 28
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia.
pr. bud. art. 29
Ustawa Prawo budowlane
Wyjątki od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
pr. bud. art. 30
Ustawa Prawo budowlane
Zgłoszenie robót budowlanych.
pr. bud. art. 48
Ustawa Prawo budowlane
Sankcje za samowolę budowlaną (rozbiórka obiektu).
pr. bud. art. 49
Ustawa Prawo budowlane
Przedawnienie roszczeń w przypadku samowoli budowlanej.
pr. bud. art. 50 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.
pr. bud. art. 51 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Decyzja nakazująca zaniechanie robót lub doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.
pr. bud. art. 51 § ust. 1a
Ustawa Prawo budowlane
Pozwolenie na wznowienie robót budowlanych po wykonaniu obowiązków.
pr. bud. art. 3 § pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
pr. bud. art. 3 § pkt 3
Ustawa Prawo budowlane
Sieci techniczne jako budowle.
pr. bud. art. 3 § pkt 6
Ustawa Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
pr. bud. art. 3 § pkt 7
Ustawa Prawo budowlane
Definicja pozwolenia na budowę.
pr. bud. art. 29 § ust. 2 pkt 6
Ustawa Prawo budowlane
Remont sieci technicznych jako roboty budowlane niewymagające pozwolenia.
pr. bud. art. 30 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Zgłoszenie remontu sieci technicznych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wypowiedzenia się co do dowodów.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wypowiedzenia się co do dowodów.
k.p.a. art. 89 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek przeprowadzenia rozprawy, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron lub wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków/biegłych.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy decyzji administracyjnej - uzasadnienie.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej, ocenę stanu faktycznego i dowodów.
u.NSA art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.
u.k.s.c. art. 36 § ust. 3
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot nadpłaconych kosztów sądowych.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie w wyroku, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu. • Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. • Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących obowiązku prawidłowego uzasadnienia decyzji. • Naruszenie przez organy zasady dwuinstancyjności postępowania. • Niewłaściwe zastosowanie przez organy przepisów prawa budowlanego dotyczących trybu postępowania w sprawie samowoli budowlanej.
Odrzucone argumenty
Argument skarżących, że zgoda właścicieli nieruchomości warunkuje wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych (sąd uznał, że w przypadku samowoli budowlanej nie jest to wymagane).
Godne uwagi sformułowania
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. • Na gruncie powołanych przepisów przyjąć zatem należy, iż roboty budowlane, które nie zostały wymienione w art. 29 prawa budowlanego wymagają uzyskania pozwolenia na budowę... • Likwidacja skutków samowolnego wykonania robót polegających na remoncie odbywa się wyłącznie w trybie art. 50 ust. 1 i art. 51 prawa budowlanego... • Wątpliwości Sądu budzi jednakże zastosowany przez organy tryb w celu usunięcia skutków samowoli budowlanej. • Organy administracji publicznej winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego... • Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie występują strony o spornych interesach... • Przeprowadzenie dowodu czyni bowiem wiarygodną okoliczność faktyczną dopiero wtedy, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu. • W uzasadnieniu obu decyzji nie tylko nie wyjaśniono przepisu prawnego stanowiącego podstawę prawną, ale nawet nie przytoczono treści tego przepisu. • Organ odwoławczy ograniczył się bowiem jedynie do oceny poczynionych przez organ pierwszej instancji ustaleń, nie przeprowadzając własnych ustaleń w sprawie. • W sytuacji bowiem gdy roboty budowlane prowadzone są samowolnie, tj. […]
Skład orzekający
Anna Stępień
przewodniczący
Ewa Cisowska-Sakrajda
sprawozdawca
Sławomir Wojciechowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów proceduralnych przez organy administracji budowlanej, konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i charakteru robót budowlanych, znaczenie czynnego udziału strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami prawa budowlanego z 1994 r. i postępowaniem przed WSA na podstawie przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących budownictwa, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje również, jak sąd administracyjny kontroluje legalność działań organów.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję budowlaną z powodu błędów proceduralnych organów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.